Weź udział w konkursie i wygraj odpicowanego Ursusa!  
   

Your browser version is not supported. Download the latest browers, or use other.

Zamknij

r e k l a m a

Partner portalu

Wysłodki jak złoto

01.11.2020

Drukuj

Wysłodki jak złoto

Zarejestruj się i zaloguj aby przeczytać kolejne 3 artykuły.
Wszystkie przeczytasz dzięki prenumeracie lub kupując dostęp.

Zarejestruj się lub Zaloguj się

Czytaj bez ograniczeń

Kup dostęp

r e k l a m a


Mijający rok nie był najgorszy do wzrostu roślin pastewnych. Pogoda również nie przeszkadzała w ich zbiorze. Udało się wyprodukować dużo dobrej jakości kiszonek z traw i lucerny, a także – co najistotniejsze do produkcji mleka – kiszonek z kukurydzy. Niezłe plony zbóż spowodowały, że ceny ziarna, a tym samym mieszanek paszowych, są relatywnie dobre dla producentów mleka i zachęcają do ich stosowania w dawkach pokarmowych dla krów mlecznych.

POMYŚL DWA RAZY
Komfortowa sytuacja stosunkowo dobrej dostępności własnych pasz objętościowych i dobrych cen pasz treściwych może spowodować mniejsze zainteresowanie hodowców innymi paszami z zakupu, które podczas niedoborów pasz często ratowały produkcję mleka. Mowa tutaj o młócie browarnianym oraz wysłodkach buraczanych. To mniejsze zainteresowanie, chociaż zrozumiałe z punktu widzenia dostępności pasz, oceniane z perspektywy składu dawki pokarmowej i oddziaływania tych pasz na krowę, nie jest uzasadnione.

r e k l a m a

Tak jak nie można zastąpić młóta browarnianego nawet najlepszą kiszonką z traw czy lucerny, bo jego właściwości mlekopędne są wybitne, tak również w dawce pokarmowej powinno być miejsce dla wysłodków buraczanych, tak kiszonych, jak i suchych, zwłaszcza gdy intensywne żywienie zwiększa zagrożenie podostrą kwasicą żwacza (SARA). Rezygnowanie z zakupu i kiszenia prasowanych wysłodków buraczanych, bo w gospodarstwie jest dużo kiszonki z kukurydzy, nie jest dobrym pomysłem, podobnie jak zastępowanie dotychczasowej dawki suchych wysłodków buraczanych tanim obecnie ziarnem zbóż.


WYSŁODKI LECZĄ ŻWACZ
Bez względu na formę wysłodków, ich podstawowym składnikiem są pektyny, a więc węglowodany, które rozkładają się w żwaczu wolniej niż skrobia ziarna jęczmienia, pszenicy czy pszenżyta. Właśnie ze względu na zawartość pektyn często mówi się, że wysłodki buraczane leczą żwacz. Wysłodki zawierają również sporo hemiceluloz, także wolniej niż skrobia rozkładanych w żwaczu. Fermentacja pektyn i hemiceluloz przez bakterie żwaczowe jest jednak znacznie szybsza niż celulozy.

Polecany artykuł

NA ŻYWO! IV Ogólnopolska Konferencja PSPO na temat śruty rzepakowej w żywieniu świń

Chociaż wartość energetyczna kiszonych prasowanych wysłodków buraczanych jest nieco niższa niż kiszonki z kukurydzy, a wartość energetyczna suchych wysłodków buraczanych jest nieznacznie niższa niż wartość energetyczna ziarna zbóż, ich udział w dawce jest bardzo pożądany ze względu na wspomniany udział pektyn i szybszą fermentację hemiceluloz w żwaczu. Zastąpienie części dawki zbożowych pasz treściwych suchymi wysłodkami buraczanymi zmniejsza dawkę skrobi, a tym samym ogranicza prawdopodobieństwo wystąpienia podostrej kwasicy żwacza. Zastąpienie części dawki kiszonki z kukurydzy kiszonymi prasowanymi wysłodkami buraczanymi (10% s.m. dawki pokarmowej) zmniejsza zawartość skrobi w dawce, np. z 30% (w suchej masie) do 26%.

Warto pamiętać, że 1 kg ziarna jęczmienia czy pszenżyta zawiera 1 JPM (jednostka paszowa produkcji mleka), natomiast suche wysłodki buraczane zawierają ok. 0,9 JPM, czyli nieco mniej, co powinno być uwzględnione w bilansie całej dawki. Dawkę 1 kg ziarna zbóż można zamienić na 1,1 kg suchych wysłodków buraczanych.


SMACZNA PASZA DLA KRÓW
Kolejnym argumentem za stosowaniem wysłodków buraczanych są ich walory smakowe. Niezależnie od formy wysłodków, krowy lubią ich smak i zapach. Chociaż w porównaniu z cząsteczkami drobno pociętej kiszonki z kukurydzy cząsteczki kiszonych prasowanych wysłodków buraczanych są drobne, a zwłaszcza w porównaniu z kilkucentymetrowymi cząsteczkami kiszonki z traw czy lucerny, udział kiszonych wysłodków buraczanych w dawkach pokarmowych jest pożądany ze względu na ich pozytywny wpływ na strukturę fizyczną dawki, zwłaszcza gdy jest ona produkowana w wozie paszowym. Wysłodki zlepiają cząsteczki TMR-u i dzięki temu ograniczają sortowanie. Zapach TMR-u z udziałem kiszonych prasowanych wysłodków buraczanych jest specyficzny i zachęca krowy do jego pobierania. Warto również pamiętać, że w odróżnieniu od kiszonki z kukurydzy, wysłodki buraczane nie zawierają mikotoksyn.


SPRAWDŹ ZAWARTOŚĆ CUKRU
Współczesne metody produkcji wysłodków, a zwłaszcza ich prasowanie, powodują, że zawierają mało wody, dzięki czemu dobrze się kiszą i rzadko zawierają składniki, które powstają w trakcie złej fermentacji kiszonkowej, a które mogą mieć negatywny wpływ na pobranie paszy.

Pewnym utrudnieniem w kiszeniu prasowanych wysłodków buraczanych może być zbyt niska zawartość cukrów, które usuwa się obecnie bardzo efektywnie w procesie produkcji cukru. Przy kiszeniu dużych partii wysłodków warto upewnić się (uzyskać wynik analizy na zawartość cukru), czy jest ona wyższa niż 5% w suchej masie, bo to jest warunek dobrej fermentacji kiszonkowej.

Gdy zawartość cukru jest niższa, można surowiec kiszonkowy wzmocnić dodatkiem melasy rozpuszczonej w wodzie w stosunku 1 litr melasy: 4 litry wody. Na 1 tonę wysłodków można zastosować 5 l takiego roztworu, co zwiększy ilość cukrów dostępnych dla bakterii biorących udział w procesie kiszenia i ograniczy ewentualne straty.

KISZONE CZY SUCHE?
Chociaż często słyszę takie pytanie, nie lubię na nie odpowiadać, bo po pierwsze – obydwie formy są bardzo cenną paszą dla krów, a po drugie – spełniają w dawce nieco inną rolę. Nie mogę również odpowiedzieć na pytanie, co jest lepszą inwestycją, zakup młóta browarnianego (pasza białkowa), czy prasowanych wysłodków buraczanych (pasza energetyczna). Obydwie formy wysłodków należą do pasz energetycznych, różnica pomiędzy wysłodkami kiszonymi a suchymi wynika przede wszystkim z ich przynależności do różnych grup pasz.

Kiszone prasowane wysłodki buraczane zalicza się do pasz objętościowych, a suche wysłodki buraczane oraz suche melasowane wysłodki buraczane zalicza się do pasz treściwych. Koszt zakupu 1 jednostki energetycznej jest z pewnością niższy w wysłodkach prasowanych niż suchych, jednak w końcowym rachunku ekonomicznym należy uwzględnić koszty konserwacji wysłodków prasowanych, np. w rękawach foliowych.


OGRANICZENIE SORTOWANIA
Kiszone prasowane wysłodki buraczane są paszą soczystą, a więc mlekopędną, co jest pewną przewagą w stosunku do wysłodków suchych. Jak wspomniano wcześniej, ich udział w dawce, a zwłaszcza w TMR powoduje zlepianie się cząstek pasz, w tym treściwych, co ogranicza sortowanie, a tym samym zmniejsza niebezpieczeństwo podostrej kwasicy żwacza. Suche wysłodki buraczane rozprowadzane są najczęściej w postaci granulowanej, co powoduje, że nie tylko nie zmniejszają sortowania innych pasz, ale same mogą być przedmiotem sortowania.

W pełni rozumiem, że granulowanie jest znakomitym sposobem na ułatwienie transportu i magazynowania, ale faktem bezspornym jest ich częste pomijanie przez krowy w czasie pobierania TMR-u. Tam, gdzie jest to organizacyjnie możliwe, a sortowanie jest problemem, uzasadnione mogłoby być moczenie wysłodków granulowanych przed ich umieszczaniem w wozie paszowym.

MOCZYĆ CZY NIE?
Warto wiedzieć, że wysłodki łatwo chłoną wodę, dlatego zwiększają objętość nawet 2–3-krotnie. W starszych zalecenia żywieniowych sugerowano ich moczenie w wodzie przez 6–12 godzin przed podaniem zwierzętom, co zapobiega ich pęcznieniu w przewodzie pokarmowym.

Dzisiejsze systemy zadawania pasz, a zwłaszcza udział kiszonek w dawce nie wymaga tego zabiegu. Proponowane dawki suchych wysłodków buraczanych, a więc 2–3 kg/dzień nie wymagają również tego zabiegu.

ILE W DAWCE POKARMOWEJ?
Chociaż kiszone prasowane wysłodki buraczane stanowią alternatywę dla kiszonki z kukurydzy, ich udział w dawce pokarmowej nie powinien przekraczać 10–20% suchej masy dawki pasz objętościowych. Oznacza to, że krowa, która pobiera dziennie ok. 25 kg suchej masy, a w niej 60% pasz objętościowych (15 kg suchej masy/dzień), pobiera 1,5–3 kg suchej masy w kiszonych wysłodkach buraczanych prasowanych. Jeżeli zawartość suchej masy wynosi w nich 22%, dzienna dawka takich wysłodków wynosi 7–14 kg. Większe ilości mogłyby powodować trudności w zapewnieniu krowie odpowiedniej struktury fizycznej dawki pokarmowej.

CO Z PASZAMI TREŚCIWYMI?
Jeżeli w dawce pokarmowej znajduje się np. 12 kg pasz treściwych, a w nich 8–9 kg to zbożowe pasze treściwe (ziarno kukurydzy, kiszone wilgotne ziarno kukurydzy, ziarno pszenżyta, mieszanka uzupełniająca), to przynajmniej 1–1,5 kg tych pasz może być zastąpionych przez suche wysłodki buraczane. Przy zagrożeniu kwasicą słowo „może” należałoby zastąpić słowem „powinno być”. Oczywiście, sprawą nadrzędną pozostaje bilans energii w dawce pokarmowej.

Opisywane wcześniej pęcznienie wysłodków i możliwość stwarzania pozornego uczucia sytości powoduje, że ich udział w dawce dla krów o najwyższych wydajnościach powinien być ograniczany do 3 kg. Takie ograniczenia nie dotyczą późniejszych okresów laktacji, ale wtedy powodem ograniczenia udziału wysłodków w dawce staje się ich cena.

PROF. ZYGMUNT M. KOWALSKI
Uniwersytet Rolniczy w Krakowie


Widziałeś już nasze video "IV Ogólnopolska Konferencja PSPO na temat sruty rzepakowej w żywieniu świń"?

Czytaj artykuły w naszej aplikacji!

Aplikacja TAP jest już dostępna

Tagi:

r e k l a m a

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody