Reklama zniknie za 11 sekund

Topagrar.pl
Jesteś w strefie Premium
Strona główna>Artykuły>Uprawa>Zboża>

Odmiany przewódkowe zbóż najlepiej siać późną jesienią. O jakich zabiegach agrotechnicznych pamiętać?

Obrazek

Siew odmian przewódkowych zbóż jarych warto rozważyć w przypadku późnych siewów jesiennych lub wczesnowiosennych. Przypominamy najważniejsze aspekty agrotechniczne związane z późnojesiennym siewem zbóż.

Jacek Daleszyński19 listopada 2022, 11:00

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Co to są zboża przewódkowe?
  • Przewódkę siać, kiedy się da
  • Jaka norma wysiewu dla przewódek?
  • Wykorzystać przymrozek do siewu
  • Jaka dawka herbicydu i kiedy?
  • Komentarz eksperta: Przewódki lepiej skorzystają z wody w glebie

Co to są zboża przewódkowe?

Zboża przewódkowe to głównie pszenżyto, pszenica i żyto. Nie ma jeszcze odmian przewódkowych jęczmienia jarego, ale ten wysiewany był jako przewódka z dobrym skutkiem w doświadczeniach u naszych zachodnich sąsiadów. Warunkiem powodzenia jest jednak wyjątkowo łagodna zima, bo jęczmień nie znosi nie tyle nawet mrozu, ile chłodów. Dotyczy to także temperatury gleby, która w przypadku siewu przewódek jest zawsze niska.

Nie jest zaskoczeniem, że rolnicy nadal wolą wysiewać formy ozime zbóż zamiast jarych po późno schodzących z pola przedplonach. Nie odstrasza termin nawet na początku grudnia, bo jeśli zimą zboże powschodzi, to wiosną bardzo szybko startuje i częściowo nadrabia zaległości w rozwoju. Optymalnie, jeśli takie zboże wejdzie w zimę w fazie 1–3 liści, bo wtedy jest najbardziej odporne na niskie temperatury. O tej fazie jednak nie decyduje sam termin siewu, ale przebieg pogody.

Przewódkę siać, kiedy się da

Przewódkę w praktyce wysiewa się od końca listopada do lutego, chociaż praktycy przyznają, że z listopadowych siewów rośliny zbyt wyrastają i mogą nie przetrwać mrozów. Bardzo ważnym elementem jest norma wysiewu. Z powodu trudnych warunków glebowych i pogodowych musi być ona zwiększona. Sami hodowcy, rekomendując odmianę jarą jako przewódkę, zalecają jej późnojesienny wysiew w normie 400–500 ziaren/m2, podczas gdy norma dla siewu wiosennego jako typowego zboża jarego wynosi 300–350 ziaren/m2. Praktycy zwiększają normę wysiewu o 20–25%, zatem ilości wysiewanego ziarna przekraczają czasem dość znacznie 200 kg/ha, co w tym roku szczególnie podniesie koszty materiału. Wiosną zboże przewódkowe może mieć mało czasu na dokrzewienie się, z czego także wynika wyższa norma siewu.

Wykorzystać przymrozek do siewu

Jeśli późną jesienią gleba jest zbyt mokra, żeby zasiać zboże bez jej zamazania i nadmiernego ugniatania, można poczekać na przymrozek. Zbyt silny jednak może spowodować, że gleby nie uda się odpowiednio doprawić i powstanie za dużo brył. Od warunków podczas siewu i uprawy będzie zależało, co się stanie z powierzchnią pola później. Może np. dochodzić do zaskorupiania się gleby, którą jednak można rozluźnić przez bronowanie, co w praktyce czasem jest stosowane. Przejazd wiosną pola pod kątem do kierunku siewu pozwala usunąć zaskorupienie, które powstało wskutek błędów w uprawie i późniejszych warunków pogodowych. Takie bronowanie najlepiej przeprowadzić w fazie pełni krzewienia, kiedy rośliny są na tyle mocne, że im to nie zaszkodzi.

Jaka dawka herbicydu i kiedy?

Odchwaszczanie przewódki trzeba zaplanować już na wiosnę. Warto mieć na uwadze, że podczas łagodnej zimy chwasty kiełkują i rosną, więc z odchwaszczaniem lepiej nie czekać, zwracając oczywiście uwagę na temperaturę działania substancji. Tylko niektóre z nich mogą być stosowane od 6°C (np. jodosulfuron), ale zdecydowana większość wymaga do skutecznego działania około 10°C. Stosujmy pełną zalecaną dawkę herbicydu, przede wszystkim ze względu na temperaturę i fazę rozwojową chwastów.

Wiosną przewódka może wymagać dokrzewienia, do czego najczęściej wykorzystuje się nawożenie azotowe lub regulatory wzrostu. Pierwszy ze sposobów może być w przyszłym roku stosowany w ograniczonym zakresie, ze względu na nieprzyzwoicie drogie nawozy. W przypadku regulatora stosować powinno się go w fazie BBCH 23–25 zboża.

Komentarz eksperta: Przewódki lepiej skorzystają z wody w glebie

Odmiany przewódkowe cieszą się w Polsce dość umiarkowaną popularnością, głównie ze względu na niepewność związaną z tego typu siewami. Kilka ostrzejszych zim w minionej dekadzie zatrzymało wzrost zainteresowania taką formą uprawy odmian jarych i dopiero od niedawna znów większa liczba rolników wykazuje zainteresowanie przewódkami. My w swoich gospodarstwach uprawiamy przewódki głównie w rejonie województwa lubuskiego, gdzie ryzyko wymarznięć jest relatywnie nieduże, a z kolei ze względu na bardzo słabe gleby borykamy się z dokuczliwymi niedoborami wody w okresie wiosennym.

Przewódki to formy jare takich gatunków zbóż, jak pszenica, pszenżyto, żyto, które mogą być uprawiania również w siewie późnojesiennym. Nie wszystkie odmiany jare mogą być wykorzystywane jako przewódki. W procesie hodowli odmiany przewódkowe najczęściej uzyskuje się w wyniku krzyżowania form jarych z ozimymi. Mają one odpowiednie uwarunkowania genetyczne, pozwalające na wytworzenie tolerancji na niskie temperatury zimą. Z naszego doświadczenia wynika, że przewódki są znacznie powszechniejsze w pszenżycie jarym. W przypadku pszenicy jarej zróżnicowanie pod kątem możliwości przezimowania form jarych jest zdecydowanie większe i dlatego należy mieć absolutną pewność co do przewódkowości odmiany, zanim się ją wysieje jesienią lub wczesną zimą.

Poziom zimotrwałości przewódek jest niższy niż zbóż ozimych. Kluczowym aspektem jest faza, w jakiej zimują rośliny oraz warunki pogodowe. Z najkorzystniejszą sytuacją mamy do czynienia, gdy zahamowanie wegetacji przewódek nastąpi w stadium szpilkowania do 2–3 liści i w takiej fazie rośliny zimują. Decydujące znaczenie ma również obecność okrywy śnieżnej w przypadku wystąpienia silnych mrozów.

Wiosną bardzo wcześnie można już siać formy jare, gdyż ryzyko silnych przymrozków jest zdecydowanie mniejsze niż późną jesienią. Przewódki z siewów późnojesiennych mają jednak większe szanse na skorzystanie z wilgoci zgromadzonej w glebie zimą, dzięki czemu są lepiej rozwinięte niż odmiany siane wiosną i lepiej zniosą niedobory wody późną wiosną. Mimo wszystko odsetek materiału siewnego kupowanego do siewu przewódkowego jest wciąż niewielki. Rolnicy nadal preferują wysiew form ozimych zbóż, nawet w bardzo późnych terminach jesiennych.

Marek Luty HR Strzelce Marek Luty, HR Strzelce

jd, fot. Daleszyński



Przewódkowość
w standardzie

Odmiany przewódkowe cieszą się w Polsce dość umiarkowaną popularnością, głównie ze względu na niepewność związaną z tego typu siewami. Kilka ostrzejszych zim w minionej dekadzie zatrzymało wzrost zainteresowania taką formą uprawy odmian jarych i dopiero od niedawna znów większa liczba rolników wykazuje zainteresowanie przewódkami. My w swoich gospodarstwach uprawiamy przewódki głównie w rejonie województwa lubuskiego, gdzie ryzyko wymarznięć jest relatywnie nieduże, a z kolei ze względu na bardzo słabe gleby borykamy się z dokuczliwymi niedoborami wody w okresie wiosennym.

Przewódki to formy jare takich gatunków zbóż, jak pszenica, pszenżyto, żyto, które mogą być uprawiania również w siewie późnojesiennym. Nie wszystkie odmiany jare mogą być wykorzystywane jako przewódki. W procesie hodowli odmiany przewódkowe najczęściej uzyskuje się w wyniku krzyżowania form jarych z ozimymi. Mają one odpowiednie uwarunkowania genetyczne, pozwalające na wytworzenie tolerancji na niskie temperatury zimą. Z naszego doświadczenia wynika, że przewódki są znacznie powszechniejsze w pszenżycie jarym. W przypadku pszenicy jarej zróżnicowanie pod kątem możliwości przezimowania form jarych jest zdecydowanie większe i dlatego należy mieć absolutną pewność co do przewódkowości odmiany, zanim się ją wysieje jesienią lub wczesną zimą.

Poziom zimotrwałości przewódek jest niższy niż zbóż ozimych. Kluczowym aspektem jest faza, w jakiej zimują rośliny oraz warunki pogodowe. Z najkorzystniejszą sytuacją mamy do czynienia, gdy zahamowanie wegetacji przewódek nastąpi w stadium szpilkowania do 2–3 liści i w takiej fazie rośliny zimują. Decydujące znaczenie ma również obecność okrywy śnieżnej w przypadku wystąpienia silnych mrozów.

Wiosną bardzo wcześnie można już siać formy jare, gdyż ryzyko silnych przymrozków jest zdecydowanie mniejsze niż późną jesienią. Przewódki z siewów późnojesiennych mają jednak większe szanse na skorzystanie z wilgoci zgromadzonej w glebie zimą, dzięki czemu są lepiej rozwinięte niż odmiany siane wiosną i lepiej zniosą niedobory wody późną wiosną. Mimo wszystko odsetek materiału siewnego kupowanego do siewu przewódkowego jest wciąż niewielki. Rolnicy nadal preferują wysiew form ozimych zbóż, nawet w bardzo późnych terminach jesiennych.

Picture of the author
Autor Artykułu:Jacek Daleszyński
Pozostałe artykuły tego autora

Masz pytanie lub temat?Napisz do autora

Ten artykuł pochodzi z wydania 11/2022

czytaj więcej

Ważne Tematy

    • Produkty Agrasklep
  • Social Media
  • top agrar Polska
  • Profitehcnika
  • Tygodnik - rolniczy
  • Elita
  • Mleko24
  • Wiom
  • Sad Nowoczesny
  • Traktorpool
  • Agrarlex
  • Agrarpogoda
  • WH
  • Ogłoszenia agro
  • Smart wieś
  • Agrarsklep
  • Strona firmowa

Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o., ul. Metalowa 5, 60-118 Poznań. Akta rejestrowe przechowywane w Sądzie Rejonowym Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, VIII Wydziale Gospodarczym, KRS 0000101146, NIP 7780164903, REGON 630175513, kapitał zakładowy: 1.000.000 PLN.

Wszystkie prezentowane w ramach niniejszego portalu treści są własnością Polskiego Wydawnictwa Rolniczego Sp. z o.o., są zastrzeżone i chronione prawem autorskim, kopiowanie i dalsze rozpowszechnianie treści jest zabronione. (art. 25 ust. 1 pkt 1b ustawy z 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych)

    • Produkty Agrasklep
  • Social Media
  • top agrar Polska
  • Profitehcnika
  • Tygodnik - rolniczy
  • Elita
  • Mleko24
  • Wiom
  • Sad Nowoczesny
  • Traktorpool
  • Agrarlex
  • Agrarpogoda
  • WH
  • Ogłoszenia agro
  • Smart wieś
  • Agrarsklep
  • Strona firmowa

Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o., ul. Metalowa 5, 60-118 Poznań. Akta rejestrowe przechowywane w Sądzie Rejonowym Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, VIII Wydziale Gospodarczym, KRS 0000101146, NIP 7780164903, REGON 630175513, kapitał zakładowy: 1.000.000 PLN.

Wszystkie prezentowane w ramach niniejszego portalu treści są własnością Polskiego Wydawnictwa Rolniczego Sp. z o.o., są zastrzeżone i chronione prawem autorskim, kopiowanie i dalsze rozpowszechnianie treści jest zabronione. (art. 25 ust. 1 pkt 1b ustawy z 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych)