Spotkanie było kontynuacją rozmów 12 grudnia, wówczas Krajowa Rada Wieprzowiny przekazała do Ministerstwa Rolnictwa pakiet rekomendacji przygotowanych przez ekspertów sektora. Do dziś rolnicy nie otrzymali jednak oficjalnej odpowiedzi.

Przedstawiciele branży podkreślają, że w ciągu ostatnich miesięcy usłyszeli od strony rządowej, iż blokada odstrzału dzików w strefach ASF wynika z przepisów unijnych.

– Poprosiliśmy o udostępnienie tych przepisów i będziemy je analizować w oparciu o naszą wiedzę, praktykę oraz doświadczenie – przekazali przedstawiciele Krajowej Rady Wieprzowiny po spotkaniu.

Spór o odstrzał dzików w strefach ASF

Jednym z głównych tematów rozmów był zakaz polowań i odstrzału dzików w tzw. strefach 0, czyli tam, gdzie wykrywane są padłe zwierzęta zakażone ASF.

Rolnicy poprosili resort rolnictwa o wskazanie konkretnej podstawy prawnej w przepisach Unii Europejskiej, która uzasadniałaby takie ograniczenia. Domagali się także przedstawienia wyników badań telemetrycznych potwierdzających tezę, że polowania zwiększają migrację dzików i tym samym rozprzestrzenianie wirusa.

Zdaniem branży obecne podejście nie jest najskuteczniejszą metodą walki z chorobą.

– Przykładem mogą być Czechy czy Szwecja, gdzie zintensyfikowany odstrzał dzików w strefach 0 przyczynił się do szybkiego opanowania ASF. Dziś są to państwa wolne od tej choroby – podkreślali rolnicy.

Gospodarstwa w strefach bez rekompensat

Podczas rozmów poruszono także problem gospodarstw znajdujących się w strefach ASF, które – jak wskazuje branża – nie mogą obecnie ubiegać się o rekompensaty, a stawki w ubojniach są zaniżane tylko przez to, że gospodarstwo znajduje się w strefie, a zwierzęta są zdrowe.  

Według przedstawicieli sektora jest to jeden z powodów zamykania kolejnych hodowli. Zaznaczyli, że problem najbardziej dotyka mniejszych gospodarstw, gdzie liczy się każda złotówka. 

– Odpowiedź ministra była taka, że na ten moment Komisja Europejska nie wyraża zgody na takie wypłaty. Mimo to będziemy dalej szukać rozwiązań, bo te środki są niezbędne dla utrzymania wielu gospodarstw – podkreślali rolnicy.

Problemy z transportem świń ze stref

Kolejną kwestią była organizacja transportu świń ze stref ASF. Branża zwraca uwagę, że brak możliwości łączenia transportów oraz brak lokalnych punktów odbioru zwierząt może w przyszłości doprowadzić do poważnych zakłóceń w łańcuchu dostaw. Może to także rodzić problemy z przestrzeganiem zasad dobrostanu zwierząt.

Krajowa Rada Wieprzowiny zaapelowała również o przedstawienie aktualnego programu odbudowy pogłowia trzody chlewnej w Polsce.

Dziki niszczą pola, a polować nie można

Problemy związane z ASF i dzikami widać także w gospodarstwach. Janusz Terka, rolnik z powiatu piotrkowskiego i członek Krajowej Rady Wieprzowiny, podkreśla, że zmaga się jednocześnie z zagrożeniem wirusem i rosnącą populacją dzików.

Zwierzęta zniszczyły jego pola pszenicy i pszenżyta.

– Na naszym terenie od kilku miesięcy nie można prowadzić gospodarki łowieckiej, a straty rosną. Tu niszczona jest pszenica, tam pszenżyto, a rzepaki dodatkowo niszczą jelenie – mówi rolnik. Jak zaznacza, problemem nie jest jedynie samo odszkodowanie za szkody, lecz utrata plonów przeznaczonych na paszę dla świń.

Strefa ASF się zmieniła, ale sytuacja nie

Rolnik zwraca uwagę, że w jego regionie strefa ASF zmieniła się niedawno z żółtej na różową, jednak w praktyce niewiele się zmieniło.

– Mówiono, że po kilku miesiącach podejście zostanie zmienione i polowania będą możliwe. Nic bardziej mylnego. Skoro wciąż znajdujemy zakażone dziki, zakaz polowań nadal obowiązuje – podkreśla. Jest to jedno z największych zagłębi produkcji świń w Polsce. W przypadku pojawienia się ogniska ASF w chlewni choroba często rozprzestrzenia się na kolejne gospodarstwa.

– Jeśli nie pozbędziemy się wektora wirusa w środowisku, czyli dzików, to sobie nie poradzimy – mówi.

Rolnicy: nie chcemy biernie patrzeć na straty

Rolnicy podkreślają, że nie chodzi im jedynie o krytykę działań związanych z walką z ASF, ale o wskazywanie problemów i błędów, tak aby sytuacja gospodarstw uległa poprawie. 

– Jak mamy czekać na efekty działań, skoro nasze zasiewy są niszczone, a zagrożenie ASF pozostaje bardzo wysokie? – pyta Janusz Terka. Producent świń zaznacza, że rolnicy domagają się zmiany podejścia do zwalczania choroby, ponieważ – jego zdaniem – część działań prowadzona jest obecnie w niewłaściwy sposób.

– To trzeba zmienić, jeśli naprawdę chcemy osiągnąć sukces – podkreśla.

Mapa obszarów objętych ograniczeniami w związku z ASF (02.02.2026)

FOTO: Giw

Na podstawie wniosku złożonego przez Głównego Lekarza Weterynarii do Komisji Europejskiej zniesiono ostatni obszar objęty ograniczeniami III w woj. zachodniopomorskim. Chodzi o powiaty: gryficki, kołobrzeski, goleniowski, stargardzki i łobeski. Tym samym, jak wynika z komunikatu GIW, od 28 stycznia 2026 r. w żadnym województwie nie funkcjonuje już „czerwona strefa” ASF.

Zmiana regionalizacji została formalnie wprowadzona rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2026/229 z 26 stycznia 2026 r., które modyfikuje załącznik I do rozporządzenia 2023/594. To ten dokument określa aktualny zasięg stref ASF na terytorium państw członkowskich, w tym w Polsce.

Strefy I i II nadal obowiązują

Zniesienie obszarów objętych ograniczeniami III nie oznacza zniesienia wszystkich stref ASF w Polsce. Nadal obowiązują obszary objęte ograniczeniami I i II, na których stosowane są określone środki związane m.in. z bioasekuracją, przemieszczaniem świń, zasadami uboju oraz postępowaniem z dzikami.

Zasady te wynikają zarówno z przepisów unijnych, jak i z krajowego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 24 kwietnia 2024 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem ASF. Dokument ten jasno wskazuje, że obszary objęte ograniczeniami I i II pozostają elementem systemu zwalczania choroby, nawet jeśli w danym momencie nie występuje strefa III.

Zobacz też: Wieprzowy parkiet: Polska podciąga ceny, w Niemczech cisza przed możliwą burzą

W praktyce oznacza to, że na części terytorium kraju nadal obowiązują dodatkowe wymogi i zakazy, a mapa ograniczeń ASF – choć uproszczona – wciąż nie jest mapą „wolną od ASF”.

Czy w Polsce pojawiły się ogniska ASF w 2026 r.?

Zniesienie czerwonej strefy nie oznacza, że ASF całkowicie zniknął z kraju. W 2026 r. nie potwierdzono dotąd żadnego ogniska ASF w stadach świń, co pozostaje kluczową informacją z punktu widzenia producentów trzody chlewnej.

Inaczej wygląda sytuacja w populacji dzików. Do początku lutego 2026 r. w Polsce wykryto 189 przypadków ASF u dzików. Jak wynika z danych inspekcji weterynaryjnej, w większości były to pojedyncze, padłe zwierzęta lub dziki zabite w wypadkach komunikacyjnych. To pokazuje, że wirus wciąż krąży w środowisku, choć nie przeniósł się na chlewnie.

Jak wygląda sytuacja z ASF w Unii Europejskiej? Problem nadal obecny

Polska nie jest wyjątkiem. Zestawienie Głównego Inspektoratu Weterynarii pokazuje, że ASF pozostaje istotnym problemem w wielu krajach UE. Według danych na 2 lutego 2026 r., w całej Unii potwierdzono łącznie 1086 ognisk ASF u dzików oraz 25 ognisk u świń.

Najwięcej przypadków u dzików odnotowano m.in. w Rumunii, Bułgarii, na Litwie, Łotwie oraz we Włoszech. Ogniska w stadach świń występowały m.in. w Rumunii, Chorwacji i Łotwie. Na tym tle Polska – mimo obecności wirusa u dzików – pozostaje wolna od ASF w produkcji świń, co ma bezpośrednie znaczenie dla handlu i sytuacji rynkowej.

Szczepionka przeciwko ASF? Jeszcze bardzo dużo brakuje!

Co oznacza zniesienie czerwonej strefy w praktyce?

Zniesienie czerwonej strefy to sygnał poprawy sytuacji epizootycznej, ale nie koniec zasad związanych z ASF. Obowiązujące nadal strefy I i II oraz obecność wirusa u dzików sprawiają, że bioasekuracja w gospodarstwach pozostaje kluczowa, a mapa ograniczeń nadal wymaga uwagi przy planowaniu produkcji i przemieszczania zwierząt.

Na podst. GIW

Hiszpania ustala, skąd mógł pochodzić wirus ASF

Hiszpańskie służby weterynaryjne koncentrują się na ustaleniu drogi zawleczenia ASF do środowiska dzikiej zwierzyny. Analizowane są różne scenariusze – od przypadkowego kontaktu z materiałem zakaźnym, przez przemieszczanie ludzi i sprzętu, po możliwe źródła pośrednie. Po wykryciu ognisk choroby u dzików w mediach społecznościowych pojawiły się teorie o tym, że laboratorium badawczym w Barcelonie może mieć związek z wybuchem epidemii.

Zobacz też: ASF w Hiszpanii, to problem całej UE! Wirus wrócił po 30 latach

„To niezwykłe, że tamtejsi naukowcy badają wirusy ASF, a chorobę wykryto po raz pierwszy u dzików zaledwie około 800 metrów dalej. Chcieliśmy zatem wyjaśnić, czy wirus mógł przedostać się do populacji dzików, na przykład w wyniku wypadku w laboratorium” – skomentowała w wywiadzie dla topagrar.com dr Sandra Blome, lekarz weterynarii specjalizującym się w wirusologii. Natomiast podejrzenia się nie sprawdziły, gdyż szczepy laboratoryjne ASF nie pasują do tych znalezionych w terenie:

„Chociaż wykryty szczep wykazuje profil wirusa ASF znalezionego w Gruzji i Armenii w 2007 roku, ma on dużą lukę w genomie, tzw. delecję, a także inne drobne mutacje. Te cechy nie zostały udokumentowane w żadnym innym szczepie ASF na świecie” – wyjaśniła.

Władze podkreślają, że sytuacja pozostaje pod kontrolą. Jednocześnie producenci zostali postawieni w stan podwyższonej czujności. Wzmocniono kontrole bioasekuracji, a przekaz do sektora jest prosty: reagować wcześniej, zanim problem wymknie się spod kontroli.

Jakie straty spowodował ASF w Hiszpanii?

Choć choroba nie dotknęła chlewni, skutki ekonomiczne są już odczuwalne. Według Katalońskiego Stowarzyszenia Rolników dotychczasowe straty sektora trzody chlewnej oszacowano na ok. 63 mln euro. Najmocniej uderzył spadek obrotów pod koniec ubiegłego roku – w listopadzie i grudniu obroty zmniejszyły się łącznie o ok. 17%.

Czy ceny świń na giełdzie rolnej też zareagowała na ASF?

Zmiany widać także w oficjalnych komentarzach rynkowych. Jak wynika z komunikatu Mercolleida z 12 stycznia 2026 r.: „Obecna sytuacja w branży wieprzowiny nadal jest zdominowana przez afrykański pomór świń (ASF). Wpływ jest znaczący: cena spadła już o około 30 centów”. Kilka dni później ton komentarzy uległ zmianie. W notatce giełdy z 19 stycznia 2026 r. podkreślono, że „na hiszpańskim rynku wieprzowiny nastąpiła stabilizacja po obniżce cen wprowadzonej po świętach Bożego Narodzenia”.

Sekwencję tę potwierdzają dane przytaczane przez topagrar.com. Dzień po wykryciu ASF (27 listopada 2025 r.) cena na giełdzie rolnej wynosiła jeszcze 1,30 euro/kg masy żywej, a na początku roku (8 stycznia 2026 r.) cena spadła do 1,00 euro/kg masy żywej. Dla porównania w lipcu 2025 r. rynek osiągnął szczyt na poziomie 1,82 euro/kg masy żywej. 

Ceny tuczników drgnęły. Czy to początek realnego odbicia na rynku świń?

Oprac. Mkh na podst. topagrar.com, Mercolleida

Minister rolnictwa Stefan Krajewski zapowiedział, że ze względu na trudną sytuację na rynku wystąpił do Komisji Europejskiej z wnioskiem o nadzwyczajną pomoc dla rynku trzody chlewnej w Polsce, która – jeśli zostanie zaakceptowana – miałaby być dostępna w 2026 r. Przypomniał też, że w mijającym roku resort rolnictwa na odszkodowania zabezpieczył ponad 2 mld zł.

Janusz Terka, przewodniczący NSZZ Solidarność RI Regionu Piotrkowskiego zaapelował o utworzenie stałego zespołu rolników, myśliwych i naukowców, który wypracuje standardy walki z ASF. 

- Mamy szansę dokonać przełomu w walce z ASF (…) walczymy w Polsce już od 11 lat i walczymy nieskutecznie - podkreślił Terka. Przedstawiciele Krajowej Rady Wieprzowiny domagali się nowych mechanizmów odszkodowań dla gospodarstw położonych w strefach ASF, także w formie dopłat z tytułu utraconego dochodu. Zwrócili uwagę na nieuczciwe praktyki zakładów przetwórczych, które w trudnej sytuacji obniżają ceny skupu. Kolejna interwencja w UOKiK ma być wsparta przez ministra.

Nowe regulacje mają objąć m.in. zasady dokumentowania utraconego dochodu, kontrolę bioasekuracji przez inspekcję weterynaryjną, a także pilne regulacje służące redukcji populacji dzików i ochronę funkcji produkcyjnych wsi w projektowanych przepisach resortu.

Krajowa Rada Wieprzowiny ma sporo merytorycznych pomysłów na walkę z ASF

- Z każdym tygodniem sytuacja się pogarsza. Jest dla nas bardzo niezrozumiała, ponieważ jako kraj nie jesteśmy obarczeni nadprodukcją. W związku z tym uznaliśmy, że musimy skierować pismo do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zwróciliśmy się do ministra z prośbą o zatwierdzenie takiego pisma i włączenie się w nasz postulat. Minister wyraził gotowość, by to poprzeć - zaznaczył przedstawiciel KRW. Minister podczas spotkania powiedział, że rozpoczęły się prace nad zmianą formy rekompensat w strefach i obszarach związanych z ASF. System rekompensat ma powstać przy udziale KRW. 

Przedstawiciele Krajowej Rady Wieprzowiny podkreślają, że przy okazji incydentu związanego z ASF w regionie Piotrkowa Trybunalskiego udało się także przedstawić problemy z badaniem dzików w strefach zagrożonych, a konkretnie brak ustandaryzowanego procesu po stronie Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej.

Rolnicy zaznaczyli, że obecnie myśliwi, którzy borykają się z walką z ASF, mają problem z dostarczaniem próbek do inspektoratów. Na spotkaniu był również Główny Lekarz Weterynarii, który zadeklarował współpracę z jednostką wojewódzką i powiatową inspektoratu z Piotrkowa. Przedstawiciele KRW zaznaczają, że to proces, który można usprawnić. 

- Działania w powiecie piotrkowskim są prowadzone w sposób odmienny niż dotychczasowe działania w kraju i tutaj należą się pewne pochwały zarówno dla resortu, jak i dla Inspekcji Weterynaryjnej – i wyraziliśmy je. Szerokie zaangażowanie wielu zespołów do poszukiwań z psami jest właściwym kierunkiem. Zgłosiliśmy natomiast obawę, że jednoczesne angażowanie dużej liczby ludzi do przeszukiwania terenu jest równie efektywne, jak walka z chwastami w buraku cukrowym przy użyciu osób z motykami. Jeśli porównać zespoły z psami do nowoczesnej, zintegrowanej ochrony roślin, to "przeszukiwanie ławą" jest właśnie jak kilka osób z motykami: na małą skalę może to dać efekt, ale na dużą skalę nie ma to sensu ani uzasadnienia. Podkreśliliśmy mocno, że psy to właściwy kierunek na początkowym etapie procesu uwalniania obszaru od ASF - podkreślił lek. wet. Maciej Perzyna. Zaznaczył, że kolejnym etapem jest  szybka redukcja populacji dzików na terenach przyległych i na obszarach objętych ASF.

- Obecnie obowiązuje tam zakaz wykonywania odstrzału sanitarnego oraz polowań. W opinii przedstawicieli Inspekcji Weterynaryjnej zakaz ten jest głęboko uzasadniony, ponieważ dziki byłyby płoszone, a to mogłoby być niebezpieczne dla zespołów poszukiwawczych. Wyartykułowaliśmy, że możliwe jest równoczesne prowadzenie dziennych poszukiwań oraz nocnych polowań czy odstrzałów sanitarnych metodami niepłoszącymi zwierzyny – z wykorzystaniem optoelektroniki, w sposób stacjonarny. Na ten moment nie ma na to jeszcze przestrzeni, ale rozporządzenie zakazujące wykonywania odstrzału obowiązuje tylko do 20 grudnia. Zobaczymy, co się w tym zakresie zmieni - podkreślił lek. wet. Perzyna. Zostały przeprowadzone badania ankietowe, które jasno wskazują, co motywuje myśliwych do wykonywania odstrzałów redukcyjnych, ponadto identyfikują ograniczenia natury formalno-prawnej, które takie odstrzały utrudniają. Kolejne spotkanie w tej sprawie ma się odbyć w ministerstwie we wtorek. 

Przedstawiciele KRW chcą, aby powiat piotrkowski był obszarem, w którym uda się sprawę z ASF lepiej rozwiązać i doprowadzić do końca. - Chcielibyśmy, by wykonywanie odstrzału sanitarnego było dla myśliwych prostsze, łatwiejsze i bardziej efektywne, a większa odpowiedzialność za odbiór dzików i zarządzanie całym procesem spoczywała na strukturach państwowych - dodał Perzyna. 

Więcej zakażonych dzików i strefa ASF

- Mamy 17 dzików, które zostały przebadane i dały wynik ujemny, ale mamy też kolejne 19 dzików, które niestety mają wynik pozytywny, są to dziki znalezione w bezpośredniej bliskości tzw. "dzika zero", czyli stosunkowo niedaleko od pierwotnego ogniska. Dowiedzieliśmy się też, że strefy ASF będą wprowadzane teoretycznie na trzy miesiące. Warunkiem ich zdjęcia po tym okresie jest jednak ustabilizowanie sytuacji – tak, aby nie pojawiały się kolejne chore dziki. Aby to osiągnąć, muszą zostać wdrożone wszystkie działania, o których mówili koledzy. Tych postulatów i propozycji było naprawdę sporo. Liczymy na to, że Ministerstwo Rolnictwa po dzisiejszym spotkaniu oddeleguje osobę, z którą będziemy mogli się bezpośrednio kontaktować, aby wypracować lepsze stanowiska i rozwiązania - zaznaczył Janusz Terka. 

Służby podkreślają, że sytuacja jest monitorowana na bieżąco, a o wszelkich nowych ustaleniach będą informować na bieżąco rolników i hodowców trzody chlewnej.

Kolejne dziki z dodatnimi wynikami w kierunku ASF

Podczas weekendowych działań terenowych odnaleziono kolejne padłe dziki. Jak informują służby weterynaryjne, w sobotę, 13 grudnia, w miejscowości Krupa znaleziono 7 dzików, u których wstępne badania laboratoryjne wykazały dodatnie wyniki w kierunku afrykańskiego pomoru świń (ASF). Próbki zostały przekazane do krajowego laboratorium referencyjnego PIWet-PIB w Puławach w celu potwierdzenia wyników. 14 grudnia, odnaleziono kolejne 3 dziki, jeden miał wynik ujemny, natomiast dwa pozostałe są nadal w trakcie badań.

Badaniom poddano również próbki pobrane od dwóch dzików znalezionych również w tym samym powiecie. Pierwszy z nich został zabity w wypadku komunikacyjnym w miejscowości Ręczno, około 16 km od tzw. „dzika zero”, drugi natomiast został odnaleziony w miejscowości Antonielów, około 10 km od miejsca wykrycia pierwszego przypadku. W obu przypadkach wyniki badań były ujemne.

Posiedzenie zespołu kryzysowego w zagłębiu trzody

W związku z dynamicznie rozwijającą się sytuacją epidemiologiczną w zagłębiu produkcji świń, w Komendzie Miejskiej Policji w Piotrkowie Trybunalskim odbyło się dziś posiedzenie Wojewódzkiego Zespołu Zarządzania Kryzysowego. Podczas spotkania omawiane będą kolejne działania prewencyjne, w tym m.in. wygrodzenie strefy objętej zakażeniem.

Możliwe rozszerzenie strefy przez KE

Jak informują służby, Komisja Europejska planuje jutro podjąć decyzję dotyczącą ewentualnego powiększenia strefy objętej ograniczeniami. Dotychczas KE wstrzymywała się z wprowadzeniem dodatkowych restrykcji, biorąc pod uwagę intensywne działania prewencyjne oraz zakres interwencji prowadzonych przez polskie służby weterynaryjne.

2 grudnia starosta piotrkowski zwołał nadzwyczajne posiedzenie zespołu zarządzania kryzysowego oraz spotkanie z rolnikami. Samorządowcy podkreślają, że sprawa jest traktowana wyjątkowo poważnie.

w Starostwie Powiatowym w Piotrkowie Trybunalskim zwołano nadzwyczajne posiedzenie Powiatowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego po znalezieniu martwego dzika na terenie powiatu.

FOTO: Starostwo Powiatowe W Piotrkowie

Czy ktoś chciał uderzyć w hodowców?

Minister rolnictwa Stefan Krajewski potwierdził, że dzik był zakażony wirusem ASF, a sposób znalezienia tuszy wskazuje na możliwość celowego działania.

– O sprawie dzika z ASF pod Piotrkowem byłem informowany od pierwszych minut. Natychmiast zleciłem służbom podjęcie działań i zabezpieczenie terenu. Nie wykluczamy sabotażu, w tym wschodniej dywersji. Chronimy polską wieś i nie pozwolimy na celowe roznoszenie wirusa. Działamy! - skomentował w mediach społecznościowych minister rolnictwa Stefan Krajewski.

Szef resortu zaznaczył również wagę zagrożenia, bo dzik został znaleziony w zagłębiu trzodziarskim.

– To jest jak uderzenie w polskie rolnictwo i nasze bezpieczeństwo żywnościowe. W opinii Inspekcji Weterynaryjnej wszystko wskazuje na to, że szczątki martwego zwierzęcia zakażonego wirusem Afrykańskiego Pomoru Świń celowo zostały przeniesione do zagłębia hodowli trzody, gdzie do tej pory ASF nie występował – podkreślił minister. 

Zagłębie hodowli świń pod Piotrkowem

Powiat piotrkowski to jedno z największych centrów chowu trzody chlewnej w Polsce. Jak informują władze powiatu, w promieniu 5 km od miejsca znalezienia dzika znajduje się 58 gospodarstw i 7214 świń. W samej gminie Rozprza utrzymuje się około 10 tys. sztuk trzody, a w całym powiecie piotrkowskim jest 1239 gospodarstw z prawie 450 tys. świń.

To obszar o ogromnym znaczeniu gospodarczym, gdzie ewentualne ognisko ASF mogłoby spowodować milionowe straty.

w Starostwie Powiatowym w Piotrkowie Trybunalskim zwołano nadzwyczajne posiedzenie Powiatowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego po znalezieniu martwego dzika na terenie powiatu.

FOTO: Starostwo Powiatowe W Piotrkowie

Służby apelują o ostrożność

Władze powiatu apelują o zachowanie szczególnej ostrożności, czyli wzmożoną bioasekurację, zgłaszanie znalezionych martwych dzików i ścisłą współpracę z inspekcją weterynaryjną.

Stefan Krajewski: „Miał linkę u nogi. To może być akcja wymierzona w rolników”

W Warszawie o 10.30 odbyła się nadzwyczajna konferencja ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego oraz Głównego Lekarza Weterynarii Pawła Meyera. Powodem było odnalezienie martwego dzika zakażonego wirusem ASF, ponadto przy jego nodze znajdowała się linka, co zdaniem służb jednoznacznie wskazuje na celowe podrzucenie.

– Zostały znalezione zwłoki dzika, częściowo oskórowany, pozbawiony wnętrzności, więc jest przypuszczenie, że został on podrzucony. To dzik z ASF-em. Niezwykle ważne jest wyjaśnienie tej sprawy – mówił minister Krajewski.

– Wszystkie dowody wskazują na to, że dzik został tam przeniesiony. Dodam, że przy jego nodze znaleziono linkę, co sugeruje, że został przeciągnięty lub transportowany do tego miejsca. Zwierzę leżało na podmokłym terenie, z dala od zabudowań, w pobliżu rozlewisk. Gdyby nie szybka reakcja służb, mógłby po prostu wtopić się w otoczenie i trudno byłoby ustalić, czy padł tam naturalnie, czy został podrzucony – wyjaśnił Meyer i podkreślił, że dzik został zgłoszony anonimowo przez Krajową Mapę Zagrożeń Bezpieczeństwa.

W powiecie piotrkowskim zagłębie trzody

Minister podkreślił, że miejsce zdarzenia nie jest przypadkowe. – Powiat piotrkowski to serce polskiej hodowli trzody, gdzie jest ponad 436 tysięcy sztuk trzody. To dużo w skali kraju – zaznaczył Krajewski.

Dlatego służby od razu wszczęły działania prewencyjne, przeszukano teren, a o sprawie poinformowano Komisję Europejską. Minister nie wyklucza celowego działania wymierzonego w polskie rolnictwo. – Tu oczywiście każdy wątek trzeba sprawdzić, również działania dywersyjne, być może mające swoje źródło na wschodzie – powiedział.

– Mamy do czynienia z wojną hybrydową w Polsce, która trwa od lat. Bezpieczeństwo żywnościowe może być celem ataku – dodał.

GLW zapewnia, że zagrożenie dla stad trzody jest aktualnie kontrolowane, ale ryzyko było realne. – ASF jest bardzo groźną chorobą dla dzików i świń. Presja wirusa ze środowiska może spowodować zakażenia w gospodarstwach – wyjaśnił Meyer. Na razie nie ma dowodów na rozprzestrzenienie choroby.

Bioasekuracja najważniejsza

Minister przypomniał, że rząd zwiększa nakłady na ochronę gospodarstw przed ASF.

– Skierowaliśmy duże środki na bioasekurację. Rolnicy podnoszą poziom zabezpieczeń i wiedzy – mówił Krajewski. Na pytania o postęp śledztwa, minister i GLW odpowiedzieli krótko. – Dla dobra śledztwa nie możemy udzielać więcej informacji - podkreślili.

Oprac. Kamila Szałaj

Hiszpańskie Ministerstwo Rolnictwa, Rybołówstwa i Żywności oficjalnie potwierdziło wykrycie dwóch ognisk afrykańskiego pomoru świń u dzików na terenie Katalonii. To pierwsze potwierdzone ogniska tej choroby w Hiszpanii od listopada 1994 roku, co natychmiast postawiło sektor trzody chlewnej oraz służby weterynaryjne w stan najwyższej gotowości.

Martwe dziki, oddalone od siebie o około 1 km, znaleziono 26 listopada w okolicach Bellaterry, niedaleko kampusu Uniwersytetu Autonomicznego w Barcelonie. Próbki pobrane z padłych zwierząt trafiły do Centralnego Laboratorium Weterynaryjnego w Algete w Madrycie, które potwierdziło obecność wirusa ASF. Informacja została następnie przekazana do Komisji Europejskiej i Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt (WOAH).

Jaka reakcja na ASF w Hiszpanii?

W odpowiedzi na wykrycie ognisk Ministerstwo zwołało Komitet Sieci Weterynaryjnych Alertów Zdrowotnych (RASVE). W spotkaniu wzięły udział oficjalne służby weterynaryjne wszystkich wspólnot autonomicznych oraz przedstawiciele sektora trzody chlewnej. Celem było omówienie sytuacji, ustalenie zakresu strefy zakażonej i wprowadzenie natychmiastowych działań zapobiegawczych. Władze Katalonii – zgodnie z obowiązującymi procedurami – uruchomiły instrukcję zwalczania ASF, która obejmuje:

• wyznaczenie obszaru zakażonego,
• zakaz polowań, aby zapobiec przemieszczaniu się dzików,
• usuwanie zwłok dzików pod kontrolą urzędową,
• ograniczenie działalności w lasach i terenach zielonych,
• kontrole i wzmocnienie bioasekuracji w gospodarstwach,
• oficjalne wizyty służb w fermach trzody chlewnej,
• wzmocnienie nadzoru biernego i aktywnego.

Jednocześnie rozpoczęto dochodzenie epidemiologiczne mające ustalić, jak wirus mógł dostać się na teren Katalonii i jakie są potencjalne źródła zakażenia.

Hiszpania znów ma wirusa w swoim kraju

Hiszpania ma już doświadczenia w walce z ASF, ponieważ choroba była obecna na jej terytorium. Wirus przedostał się tam z Portugalii w 1960 roku, prawdopodobnie wraz z transportem dziczyzny. Walka z ASF trwała aż 34 lata. Wówczas jednak Hiszpanie nie mieli do czynienia z problemem zwalczania ASF u dzików i usuwania choroby ze środowiska. Ogniska dotyczyły bowiem stad świń.

Przez pierwsze dwie dekady choroba była praktycznie poza kontrolą – brakowało pieniędzy, narzędzi i systemu nadzoru. Rolnicy nie zgłaszali przypadków zachorowań, gdyż otrzymywali zaledwie 50% wartości świń w ramach rekompensaty. Sytuacja zmieniła się dopiero wtedy, gdy rząd uruchomił system rekompensat w wysokości 125% wartości rynkowej zwierząt. Ponadto decyzje o w wypłacie odszkodowań były rozpatrywane bardzo szybko, a pieniądze wypłacane natychmiastowo po przyznaniu rekompensaty. Oczywiście warunkiem było spełnianie wymogów bioasekuracji. To skłoniło rolników do zgłaszania przypadków choroby – liczba zgłoszeń wzrosła z około 20 rocznie do ponad 2000–2500.

Kluczową rolę odegrały powołane oddolnie przez rolników grupy ochrony sanitarnej (ADS). Na ich czele stali lekarze weterynarii, ale powołani przez rolników, a celem było dotarcie do jak największej liczby producentów trzody chlewnej i nakłonienie ich do przyłączenia się do grupy ochrony oraz wprowadzenie działań bioasekuracyjnych. Środki kontroli w produkcji fermowej były łatwe do zastosowania i szybko zaczęły dawać efekty. Grupy były finansowane przez rząd, ale też przez samych hodowców i kontrolowały sytuację lokalnie:

• wymuszały przestrzeganie zasad bioasekuracji,
• uczestniczyły w programach edukacyjnych,
• nadzorowały przestrzeganie zaleceń weterynaryjnych,
• identyfikowały gospodarstwa, które nie stosują ochrony.

W efekcie w 1989 roku 75% terytorium Hiszpanii było wolne od ASF, a w 1995 roku kraj uzyskał oficjalny status wolnego od tej choroby. Dziś, po ponad 30 latach, historia zatacza koło – jednak tym razem sytuacja jest o wiele trudniejsza, bo ASF dotyczy populacji dzików.

ASF w Hiszpanii, to problem całej Europy?

Hiszpania jest obecnie największym producentem trzody chlewnej w UE, czwartym największym producentem wieprzowiny na świecie i jednym z głównych eksporterów mięsa i produktów wieprzowych. Przedostanie się ASF do populacji świń w gospodarstwach oznaczałoby natychmiastowe wstrzymanie eksportu na rynki trzecie, czyli poza Unię Europejską. To z kolei mogłoby spowodować masowy napływ wieprzowiny na rynek wewnętrzny UE i gwałtowne załamanie cen, które już teraz są dramatycznie niskie.

Jak podkreślają eksperci, ewentualne wprowadzenie wirusa do stad świń w Hiszpanii mogłoby doprowadzić do największego kryzysu cenowego na europejskim rynku wieprzowiny od dekad.

ASF w UE - gdzie są ogniska?

Od momentu, gdy wirus ASF przedostał się z Rosji do krajów bałtyckich i Polski w 2014 roku, choroba obecna jest już w trzynastu państwach UE. Epidemia obejmuje między innymi Włochy, Niemcy, Polskę, Estonię, Łotwę, Litwę, Słowację, Węgry, Grecję, Rumunię, Bułgarię i Chorwację. W wielu z nich ASF dotyka zarówno populację dzików, jak i gospodarstwa utrzymujące trzodę chlewną. Przykłady Belgii, Czech czy Szwecji pokazują jednak, że przy bardzo surowych działaniach chorobę można zwalczyć. W każdym z tych przypadków kluczem była szybka reakcja, przestrzeganie rygorystycznych zasad oraz całkowite odcięcie terenów zakażonych. Podobny scenariusz czeka teraz Hiszpanię.

Dominika Stancelewska

W ramach walki z afrykańskim pomorem świń (ASF) Instytut Friedricha Loefflera (FLI) w Brandenburgii prowadzi testy odpowiednich przynęt szczepionkowych dla dzików. Jak informuje rbb24, w poniedziałek w Neuzelle (powiat Odra-Sprewa) rozpoczęła się terenowa część badania.

Naukowcy sprawdzają różne rodzaje przynęt. Jak donosi portal rbb24.de, z jednej strony używane są tradycyjne przynęty opracowane pierwotnie do zwalczania klasycznego pomoru świń. Z drugiej strony badacze testują nowe przynęty, które – jak wyjaśnia dr Sandra Blome z FLI – mogą być bardziej atrakcyjne dla dzików.

Jakie przynęty dla dzików są testowane i jak to ma działać?

Jedna z testowanych przynęt powstaje na bazie kukurydzy i tłuszczu roślinnego, a druga na bazie jaj. Na tym etapie przynęty nie zawierają substancji czynnej – jedynie roztwór niebieskiego cukru. Barwnik ten jest później wydalany przez dziki z odchodami. Na tej podstawie naukowcy chcą ocenić, ile dzików faktycznie połknęło przynętę.

Aby uniemożliwić zjedzenie przynęt przez inne dzikie zwierzęta, badacze umieszczają je w miejscach dokarmiania na drewnianych płytach ustawionych na czterech kamieniach, dodatkowo obciążonych kolejnymi kamieniami. Jak podkreśla dr Blome, przynęty nie stanowią zagrożenia dla żadnego innego zwierzęcia, jednak ich zjedzenie przez inne gatunki uniemożliwiłoby rzetelne prowadzenie badań. Naukowcy przygotowują również liny nasączone słodkim płynem. Planują pobrać później próbki śliny pozostawione na nich przez zwierzęta podczas lizania.

Badania w powiecie Odra-Sprewa mają potrwać trzy miesiące. Próby z różnymi typami roślinności zostaną przeprowadzone także w innych częściach Brandenburgii. Ma to zapewnić, że zwierzęta będą w stanie pobrać szczepionkę w zróżnicowanych warunkach terenowych. Przypomnijmy, że jest już szczepionka chroniąca przed ASF. Czy jest w pełni skuteczna?

Źródło: topagrar.com

– Nie zdawaliśmy sobie sprawy, jak szybko rozprzestrzenia się ta choroba. Już wtedy apelowaliśmy do Ministerstwa Rolnictwa o redukcję populacji dzików – wspomina rolniczka.

Według danych, do 2024 roku walka z ASF kosztowała Polskę ponad 1,37 miliarda złotych. Ojdana podkreśla, że nawet najlepsza bioasekuracja nie daje pełnej ochrony.

– Dziś już nie walczymy z wirusem, tylko uczymy się z nim żyć – mówi.

Rolnicy ze stref ASF muszą prowadzić tzw. biologiczne plany bezpieczeństwa i mierzyć się z niższymi cenami skupu. Do tego dochodzi ogromna biurokracja. – Żadna inna branża nie ma tylu formalności, co producenci świń. To powoduje, że wielu z nich rezygnuje – dodaje.

Brakuje systemowych rozwiązań dla producentów świń

Ojdana zwraca uwagę, że ASF nie jest formalnie uznany za chorobę zwalczaną z urzędu w sposób gwarantujący pełne odszkodowania. – Rolnicy powinni otrzymywać rekompensaty w 100%, a nie być karani odmową za drobne uchybienia – tłumaczy.

Z danych branżowych wynika, że liczba gospodarstw utrzymujących świnie spadła z 245 tys. w 2015 roku do zaledwie 45 tys. obecnie. – Nie ma drugiej takiej branży, która by się tak szybko skurczyła – zauważa hodowczyni. Dodaje, że utrudnione procedury budowlane i środowiskowe blokują rozwój gospodarstw i modernizację chlewni.

Żubry i biurokracja – podwójne wyzwanie na Podlasiu

Podlaskie gospodarstwa mierzą się z problemami nie tylko od strony administracji czy chorób. Coraz częściej na pola wchodzą... żubry.

– W tym roku pojawiły się już w październiku, wcześniej przychodziły dopiero zimą. Są ich setki, a każdy zjada 20–30 kg paszy dziennie – tłumaczy Ojdana.

Rodzina zaproponowała Białowieskiemu Parkowi Narodowemu, by dokarmiać żubry bliżej lasu, by nie wychodziły na pola, jednak na razie to rolnicy ponoszą straty.

Rolnicy chcą zmian – szybciej, prościej, sprawiedliwiej

Zdaniem rolniczki, wieś powinna być traktowana jako strategiczny obszar produkcji żywności i bezpieczeństwa narodowego. Obecne przepisy wydłużają procesy inwestycyjne, a udział strony społecznej w postępowaniach blokuje wiele inwestycji.

– Nie może być tak, że ktoś z miasta blokuje budowę chlewni, a później w sklepie szuka polskiego mięsa – mówi Ojdana. Postuluje też zwiększenie dopuszczalnej liczby DJP z 40 do 350, jak w innych krajach UE, co uprościłoby procedury i pozwoliło rozwijać produkcję.

Brak opłacalności i brak młodych chętnych

Choć w gospodarstwie Ojdanów pracuje już syn Hubert, nawet on miał moment zwątpienia po doświadczeniach z ASF.

– Chciał zostać przy roślinach, ale po modernizacji chlewni i spadku opłacalności zbóż wrócił do świń – opowiada Alina.

Dziś jednak cena tucznika spadła do 5,50 zł/kg, a koszt zakupu warchlaka to nawet 280 zł. – Jak nie masz z czego dołożyć, to zwijasz hodowlę – mówi wprost.

Technologia i ludzie – mocne strony gospodarstwa

Mimo trudności rodzina utrzymuje nowoczesną produkcję. W chlewni pracuje system płynnego żywienia WEDA, a lochy rasy Topigs Norsvin rodzą średnio 15 prosiąt. W gospodarstwie zatrudnionych jest sześć osób, głównie kobiet.

– To trudna praca, wymaga empatii i precyzji. Staramy się, by dzień pracy trwał 8 godzin, bo dobry pracownik musi być wypoczęty – podkreśla Ojdana i dodaje, że ASF, żubry i biurokracja tworzą dla hodowców świń w Polsce wyjątkowo trudne warunki. Choć technologia i doświadczenie pomagają utrzymać wysoką jakość produkcji, bez realnych zmian systemowych i wsparcia państwa trudno mówić o odbudowie krajowego pogłowia trzody.

Więcej informacji znajdziesz w listopadowym wydaniu top świnie.

18. ognisko afrykańskiego pomoru świń (ASF) wyznaczno 3 października, w gospodarstwie, w którym utrzymywano 1 świnię, położonym w miejscowości Trzebiatów w gminie Trzebiatów, w powiecie gryfickim, w województwie zachodniopomorskim.

Ognisko wyznaczono w strefie niebieskiej, przez ogniska u dzików wyznaczone latem. Gospodarstwo znajduje się centralnie w gminie Trzebnica, więc ograniczenia dotkną całą gminę w promieniu 3 i 7 km od ogniska. 

Już od końca sierpnia Powiatowy Lekarz Weterynarii w Gryficach nałożył na rolników z tego powiatu poniższe obostrzenia. 

• obowiązek informowania powiatowego lekarza weterynarii o każdej padłej sztuce w gospodarstwie
• konieczność obecności urzędowego lekarza weterynarii w trakcie przeprowadzenia uboju na użytek własny celem wykonania badania przed- i poubojowego
• konieczność przedstawiania powiatowemu lekarzowi weterynarii planów bezpieczeństwa biologicznego fermy – celem zatwierdzenia
• większe restrykcje dot. bioasekuracji oraz kontroli urzędowych
• wyłożenie mat dezynfekcyjnych (ewentualnie: niecki dezynfekcyjne lub urządzenia umożliwiające skuteczną dezynfekcję) przed wjazdami i wejściami na teren gospodarstwa
• skrócony czas na terminowe zgłaszanie do BP ARiMR zdarzeń: przybycie, wybycie, ubój na użytek własny, upadek – termin ten na obszarach objętych ograniczeniami wynosi tylko 2 dni.

Ogniska ASF w Polsce w 2025 r.

FOTO: Giw

1. ognisko – 23 czerwca – Sychowo (Pomorskie), 1 310 świń
2. ognisko – 25 czerwca – Nowy Pawłów (Lubelskie), 68 świń
3. ognisko – 8 lipca – Chaławy (Wielkopolskie), 1 949 świń
4. ognisko – 9 lipca – Stoczek (Lubelskie), 9 świń
5. ognisko – 12 lipca – Samlino (Zachodniopomorskie), 7 457 świń
6. ognisko – 22 lipca – Stoczek (Lubelskie), 116 świń
7. ognisko – 29 lipca – gmina Czemierniki (Lubelskie), 1 świnia
8. ognisko – 29 lipca – gmina Recz (Zachodniopomorskie), 1697 świń
9. ognisko – 1 sierpnia – gmina Czemierniki (Lubelskie), 165 świń
10. ognisko – gmina Tarnogród, powiat biłgorajski (Lubelskie), 15 świń
11. ognisko – gmina Chociwel, powiat starogardzki (Zachodniopomorskie), 19 świń
12. ognisko – gmina Recz, powiat choszczeński (Zachodniopomorskie), 4465 świń
13. ognisko – gmina Ulhówek, powiat tomaszowski (Lubelskie), 462 świnie
14. ognisko – gmina Dołhobyczów, powiat hrubieszowski (Lubelskie), 4 świnie
15. ognisko – gmina Dobra, powiat łobeski (Zachodniopomorskie), 15 świń
16. ognisko – gmina Dobra, powiat łobeski (Zachodniopomorskie), 7 świń
17. ognisko – gmina Mircza, powiat hrubieszowski (Lubelskie)
18. ognisko - gmina Trzebiatów, powiat gryficki, (Zachodniopomorskie) - 1 świnia

Wszystkie artykuły znajdziesz w zakładce AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ

Poniżej znajdziesz praktyczny poradnik jak chronić stada świń przezd ASF

Poszukiwania skutecznych szczepionek przeciwko afrykańskiemu pomorowi świń (ASF) trwają pełną parą. Naukowcy z amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA) oraz Międzynarodowego Instytutu Badań nad Zwierzętami Gospodarskimi (ILRI) w Kenii dokładniej zbadali obiecującą szczepionkę ASFV-G-ΔI177L.

Zobacz też: ASF w Polsce. Gdzie wykryto 17. ognisko u świń?

W tym celu naukowcy przetestowali działanie szczepionki na kilku typach wirusa pochodzących z różnych regionów Afryki. Jakie były wyniki?

Czy szczepionka na ASF jest skuteczna? Jakie są wyniki badań?

Na mapie Głównego Inspektoratu Weterynarii pojawiło się nowe, 17. ognisko afrykańskiego pomoru świń (ASF). Tym razem chorobę potwierdzono w miejscowości Szychowice, gmina Mircza, powiat hrubieszowski w województwie lubelskim.

Zgodnie z informacjami zawartymi na mapie GIW, ognisko leży w II strefie objętej ograniczeniami (różowej). To rejon, gdzie już wcześniej wykryto przypadki ASF – zarówno u dzików, jak i  w chlewniach.

Niedaleko wcześniejszych ognisk

Nowe ognisko znajduje się zaledwie ok. 14 km od 14. ogniska ASF u świń (wyznaczone 26 sierpnia br.), które opisaliśmy wcześniej – w Dołhobyczowie. W tym gospodarstwie utrzymywano 4 świnie. Co więcej, około 9 km od Szychowic, w połowie sierpnia stwierdzono dwa przypadki ASF u dzików, co mogło mieć znaczenie w rozprzestrzenianiu się wirusa.

Przypomnijmy, że zaledwie parę dni temu było wyznaczone 16. ognisko tej choroby. Dotyczyło gospodarstwa w województwie zachodniopomorskim (gm. Dobra, pow. łobeski), gdzie utrzymywano 7 świń. Ognisko to zostało stwierdzone 1 września br.

Ogniska ASF w Polsce w 2025 r.

Mapa ognisk ASF (05.09.2025 r.)

FOTO: GIW

1. ognisko – 23 czerwca – Sychowo (Pomorskie), 1 310 świń
2. ognisko – 25 czerwca – Nowy Pawłów (Lubelskie), 68 świń
3. ognisko – 8 lipca – Chaławy (Wielkopolskie), 1 949 świń
4. ognisko – 9 lipca – Stoczek (Lubelskie), 9 świń
5. ognisko – 12 lipca – Samlino (Zachodniopomorskie), 7 457 świń
6. ognisko – 22 lipca – Stoczek (Lubelskie), 116 świń
7. ognisko – 29 lipca – gmina Czemierniki (Lubelskie), 1 świnia
8. ognisko – 29 lipca – gmina Recz (Zachodniopomorskie), 1697 świń
9. ognisko – 1 sierpnia – gmina Czemierniki (Lubelskie), 165 świń
10. ognisko – gmina Tarnogród, powiat biłgorajski (Lubelskie), 15 świń
11. ognisko – gmina Chociwel, powiat starogardzki (Zachodniopomorskie), 19 świń
12. ognisko – gmina Recz, powiat choszczeński (Zachodniopomorskie), 4465 świń
13. ognisko – gmina Ulhówek, powiat tomaszowski (Lubelskie), 462 świnie
14. ognisko – gmina Dołhobyczów, powiat hrubieszowski (Lubelskie), 4 świnie
15. ognisko – gmina Dobra, powiat łobeski (Zachodniopomorskie), 15 świń
16. ognisko – gmina Dobra, powiat łobeski (Zachodniopomorskie), 7 świń
17. ognisko – gmina Mircza, powiat hrubieszowski (Lubelskie)

Wszystkie artykuły znajdziesz w zakładce AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ

Poniżej znajdziesz praktyczny poradnik jak chronić stada świń przezd ASF

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Zobacz też: Ceny tuczników: producenci świń nie będą zadowoleni ze stawek w tym tygodniu

ASF atakuje kraje bałtyckie

Łotewska Służba Żywności i Weterynarii potwierdziła wykrycie ogniska ASF w gminie Ģibuļi. Wirus pojawił się w fermie Nygaard International, gdzie utrzymywano aż 4900 świń. To największe ognisko ASF na Łotwie w tym roku. Wokół zakładu utworzono strefę kwarantanny. Obowiązują tam surowe ograniczenia w transporcie zwierząt i produktów wieprzowych, a lekarze weterynarii prowadzą wzmożone kontrole bioasekuracji.

ASF nie oszczędza jednak również mniejszych gospodarstw. W 2025 roku na Łotwie odnotowano już kilka ognisk w stadach liczących od 6 do 55 świń oraz setki przypadków u dzików. Dla porównania – w całym 2024 roku stwierdzono tam siedem ognisk u świń i ponad 1400 przypadków u dzików.

Sąsiednia Estonia też walczy z chorobą

Łotwa nie jest jedynym krajem bałtyckim, który zmaga się z ASF. Jak pisaliśmy w naszym artykule „Estonia straciła 20 proc. świń. Ognisko w największej fermie”, sytuacja u naszych północnych sąsiadów jest dramatyczna. W ciągu kilku miesięcy wybito tam już około 55 tys. świń, co oznacza stratę jednej piątej całego pogłowia. Największy cios spadł na giganta EKSEKO, gdzie trzeba było zlikwidować aż 27 tys. zwierząt.

Estońskie władze alarmują, że tak mały rynek nie udźwignie kolejnych strat, a rząd już uruchomił programy wsparcia dla hodowców.

ASF w Niemczech: choroba utrzymuje się wśród dzików

W Niemczech sytuacja wygląda inaczej – choroba rozprzestrzenia się głównie wśród dzików. W Nadrenii Północnej-Westfalii do końca sierpnia potwierdzono 118 przypadków – pisze Pig Progress. Na szczęście udało się uchronić przed ASF hodowle świń.

Zakażone zwierzęta znajdowane są na ograniczonym, ogrodzonym obszarze w powiatach Olpe i Siegen-Wittgenstein, gdzie obowiązuje ścisły reżim bioasekuracji. Wirus, jak wskazują badania, ma wspólne cechy z ogniskami z południa Włoch.

Znacznie trudniejsza sytuacja jest w Hesji – od czerwca 2024 roku do sierpnia br. padło tam ponad 2200 dzików, a ASF dotknął również 9 ferm trzody chlewnej.

Polska też walczy z ASF

Również w Polsce wirus przypomina o sobie. Przypomnijmy, że wg danych GIW do początku września br. ASF potwierdzono w 16 gospodarstwach. Największe z nich znajdowało się w Samlinie (woj. zachodniopomorskie), gdzie choroba zaatakowała prawie 7,5 tys. świń.

Ostatnie przypadki odnotowano w gminie Dobra, w miejscowości Anielino, gdzie ASF uderzył w dwóch małych gospodarstwach w odstępie zaledwie kilkuset metrów. O szczegółach pisaliśmy w materiale:

Już 16 ognisk ASF w Polsce! Kolejne w tej samej miejscowości

na podst. topagrar.com, pigprogress.net

Afrykański pomór świń (ASF) od miesięcy zbiera żniwo w Estonii. Jak informuje tamtejszy urząd ds. rolnictwa i żywności, wirus wykryto ostatnio na dwóch kolejnych fermach. Pisze o tym topagrar.com. Najpoważniejsze ognisko pojawiło się w porodówce należącej do estońskiego giganta EKSEKO – największego hodowcy w kraju. Tylko tam trzeba było ubić aż 27 tysięcy świń! Drugie ognisko dotyczyło mniejszej fermy, gdzie utrzymywano ok. 1500 świń.

Według szacunków estońskich władz w 2025 roku konieczna była już likwidacja blisko 55 tys. świń. To ogromny cios dla tak małego kraju, bo całe pogłowie wynosiło pod koniec lipca około 280 tys. sztuk. Straty sięgają więc jednej piątej populacji.

Jaka jest skala ASF w Europie?

Według danych Głównego Lekarza Weterynarii tylko w tym roku w Estonii potwierdzono 10 ognisk ASF u świń i ponad 100 przypadków u dzików. Dla porównania – w Polsce do tej pory stwierdzono już 16 ognisk u świń i 2671 przypadków w populacji dzików. O najnowszym, 16. ognisku ASF pisaliśmy właśnie dzisiaj – choroba po raz kolejny uderzyła w Zachodniopomorskiem, w gminie Dobra. Całą listę ognisk w naszym kraju znajdziesz TUTAJ.

ASF więc jest problemem całej Europy. Rumunia zmaga się z największą liczbą ognisk u świń – 294. Węgry, Niemcy, Bułgaria i Czechy nie miały przypadków choroby w stadzie świń, choć znalazły obecność wirusa u dzików. Jedynie Szwecja w tym roku nie zanotowała ASF ani wśród świń, ani dzików.

Pogłowie świń w Estonii na tle Europy

Według danych Komisji Europejskiej pogłowie świń w Estonii na koniec 2024 roku wynosiło ok. 284 tys. sztuk, co oznaczało wzrost o 3,1% rok do roku. Dla porównania Polska miała w tym czasie 9,1 mln świń (-7,1% r/r), a całe pogłowie w UE liczyło nieco poniżej 132 mln sztuk.

W Estonii utrzymywano 93 tys. prosiąt do 20 kg i 24 tys. tuczników w przedziale 20-50 kg. Liczba loch spadła o ok. 3% do 23 tys. sztuk. To pokazuje, że kraj – mimo relatywnie niewielkiej skali produkcji – odczuwa mocno każde ognisko ASF.

Raport KE wskazuje, że w Estonii liczba ubijanych świń w ubiegłym roku wzrosła do 114 tys. sztuk (+6,3% w porównaniu z 2023 rokiem).

Ile kosztuje wieprzowina w Estonii?

Średnia cena tuczników (klasa E) w Estonii w sierpniu 2025 r. (4.08.2025 r.) wyniosła 193,71 euro/100 kg. To jeden z najniższych poziomów w całej UE – taniej płaci się jedynie w Holandii (163,87 euro/100 kg). Dla porównania w Polsce średnia cena wynosiła w tym samym czasie 203,01 euro/100 kg. Średnia unijna cena w 32. tygodniu br. wyniosła 202,69 euro/100 kg.

To może oznaczać, że estońscy hodowcy tracą podwójnie – nie tylko przez wymagany ubój i brak zwierząt, ale także przez niższe stawki za mięso na rynku. Z drugiej strony spadek pogłowia świń może pobudzić wzrost cen w ubojniach ze względy na mniejszą podaż.

Rząd Estonii reaguje na ASF. Jakie są plany?

Estoński minister rolnictwa Hendrik Johannes Terras zapewnia, że priorytetem jest odbudowa stad. Rząd planuje przeznaczyć środki na zakup młodych świń i nawiązał rozmowy z Łotwą w sprawie korzystania z tamtejszych zakładów utylizacyjnych.

Parlament apeluje również o zwiększenie odstrzału dzików, które są głównym rezerwuarem wirusa.

Sytuacja w Estonii pokazuje, jak szybko ASF potrafi zniszczyć tysięcy świń, wpływając tym samym na całą branżę. Dlatego tak ważne przestrzeganie zasad bioasekuracji, ale też inwestycje w nią dla ochrony własnego dorobku. Przypomnijmy, że właśnie wystartował nowy nabór wniosków na inwestycje w bioasekurację – nawet do 100 tys. zł. Opisaliśmy szczegóły tego programu w osobnym materiale:

Nawet 100 tys. zł na inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu ASF. Ruszył nabór wniosków!

na podst. topagrar.com, KE, GIW

Wirus afrykańskiego pomoru świń nie odpuszcza. 1 września br. na mapie GIW pojawiło się już 16. ognisko ASF u świń w Polsce. Po raz kolejny potwierdzono je w woj. zachodniopomorskim, w gminie Dobra, w miejscowości Anielino (powiat łobeski).

Zobacz też: Nawet 100 tys. zł na inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu ASF. Ruszył nabór wniosków!

To drugie ognisko w tej samej miejscowości w ciągu kilku dni. Od poprzedniego dzieli je zaledwie nieco ponad kilometr. Tym razem w gospodarstwie utrzymywano 7 świń – jak wynika z danych opublikowanych przez Głównego Lekarza Weterynarii.

ASF szaleje w Zachodniopomorskiem

Dla hodowców z województwa zachodniopomorskiego to wyjątkowo trudny sezon. Od początku roku potwierdzono tam już 6 ognisk ASF – m.in. w Samlinie, Reczu, Chociwlu i właśnie w gminie Dobra.

Wokół każdego ogniska ASF tworzy się strefy zapowietrzoną i zagrożoną. Obowiązują tam zakazy dotyczące przemieszczania świń, organizacji targów czy polowań zbiorowych.

Ogniska ASF w Polsce w 2025 r.

Mapa ognisk ASF (03.09.2025)

FOTO: Giw

1. ognisko – 23 czerwca – Sychowo (Pomorskie), 1 310 świń
2. ognisko – 25 czerwca – Nowy Pawłów (Lubelskie), 68 świń
3. ognisko – 8 lipca – Chaławy (Wielkopolskie), 1 949 świń
4. ognisko – 9 lipca – Stoczek (Lubelskie), 9 świń
5. ognisko – 12 lipca – Samlino (Zachodniopomorskie), 7 457 świń
6. ognisko – 22 lipca – Stoczek (Lubelskie), 116 świń
7. ognisko – 29 lipca – gmina Czemierniki (Lubelskie), 1 świnia
8. ognisko – 29 lipca – gmina Recz (Zachodniopomorskie), 1697 świń
9. ognisko – 1 sierpnia – gmina Czemierniki (Lubelskie), 165 świń
10. ognisko – gmina Tarnogród, powiat biłgorajski (Lubelskie), 15 świń
11. ognisko – gmina Chociwel, powiat starogardzki (Zachodniopomorskie), 19 świń
12. ognisko – gmina Recz, powiat choszczeński (Zachodniopomorskie), 4465 świń
13. ognisko – gmina Ulhówek, powiat tomaszowski (Lubelskie), 462 świń
14. ognisko – gmina Dołhobyczów, powiat hrubieszowski (Lubelskie), 4 świnie
15. ognisko – gmina Dobra, powiat łobeski (Zachodniopomorskie), 15 świń
16. ognisko – gmina Dobra, powiat łobeski (Zachodniopomorskie), 7 świń

Wszystkie artykuły znajdziesz w zakładce AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ

Poniżej znajdziesz praktyczny poradnik jak chronić stada świń przezd ASF

W pobliżu znajduje się zlikwidowane niedawno ognisko ASF nr. 11 w gminie Chociwel. W woj. zachodniopomorskim od początku roku wyznaczono już 5 ognisk ASF. 

Ogniska ASF w Polsce w 2025 r.

Mapa ognisk ASF (28.08.2025)

FOTO: Giw

1. ognisko – 23 czerwca – Sychowo (Pomorskie), 1 310 świń

2. ognisko – 25 czerwca – Nowy Pawłów (Lubelskie), 68 świń

3. ognisko – 8 lipca – Chaławy (Wielkopolskie), 1 949 świń

4. ognisko – 9 lipca – Stoczek (Lubelskie), 9 świń

5. ognisko – 12 lipca – Samlino (Zachodniopomorskie), 7 457 świń

6. ognisko – 22 lipca – Stoczek (Lubelskie), 116 świń

7. ognisko – 29 lipca – gmina Czemierniki (Lubelskie), 1 świnia

8. ognisko – 29 lipca – gmina Recz (Zachodniopomorskie), 1697 świń

9. ognisko – 1 sierpnia – gmina Czemierniki (Lubelskie), 165 świń

10. ognisko - gmina Tarnogród, powiat biłgorajski (Lubelskie)

11. ognisko - gmina Chociwel, powiat starogardzki (Zachodniopomorskie)

12. ognisko - gmina Recz, powiat choszczeński (Zachodniopomorskie)

13. ognisko - gmina Ulhówek, powiat tomaszowski (Lubelskie)

14. ognisko - gmina Dołhobyczów, powiat hrubieszowski (Lubelskie)

15. ognisko - gmina Dobra, powiat łobeski (Zachodniopomorskie)

Wszystkie artykuły znajdziesz w zakładce AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ

Poniżej znajdziesz praktyczny poradnik jak chronić stada świń przezd ASF

FOTO: Giw

W połowie sierpnia w okolicy gospodarstwa wykryto trzy przypadki ASF u padłych dzików. Niebawem zostanie wyznaczona kolejna strefa czerwona. Gospodarstwo znajduje się tuż przy białoruskiej granicy. 

Ogniska ASF w Polsce w 2025 r.

Mapa ognisk ASF (25.08.2025)

FOTO: Giw

1. ognisko – 23 czerwca – Sychowo (Pomorskie), 1 310 świń

2. ognisko – 25 czerwca – Nowy Pawłów (Lubelskie), 68 świń

3. ognisko – 8 lipca – Chaławy (Wielkopolskie), 1 949 świń

4. ognisko – 9 lipca – Stoczek (Lubelskie), 9 świń

5. ognisko – 12 lipca – Samlino (Zachodniopomorskie), 7 457 świń

6. ognisko – 22 lipca – Stoczek (Lubelskie), 116 świń

7. ognisko – 29 lipca – gmina Czemierniki (Lubelskie), 1 świnia

8. ognisko – 29 lipca – gmina Recz (Zachodniopomorskie), 1697 świń

9. ognisko – 1 sierpnia – gmina Czemierniki (Lubelskie), 165 świń

10. ognisko - gmina Tarnogród, powiat biłgorajski (Lubelskie)

11. ognisko - gmina Chociwel, powiat starogardzki (Zachodniopomorskie)

12. ognisko - gmina Recz, powiat choszczeński (Zachodniopomorskie)

13. ognisko - gmina Ulhówek, powiat tomaszowski (Lubelskie)

14. ognisko - gmina Dołhobyczów, powiat hrubieszowski (Lubelskie)

Wszystkie artykuły znajdziesz w zakładce AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ

Poniżej znajdziesz praktyczny poradnik jak chronić stada świń przezd ASF

FOTO: Giw

13. ognisko ASF wyznaczono w miejscowości Tarnoszyn, w gminie Ulhówek. Utrzymywano tam 462 tuczniki. 

- Nie jest to świńskie zagłębie. Obecnie trwa likwidacja ogniska i dochodzenie epizootyczne. W rozporządzeniu Powiatowego Lekarza Weterynarii w Tomaszowie Lubelskim zostaną określone strefy: zapowietrzona i zagrożona oraz termin obowiązywania środków zwalczania choroby. Jest to gospodarstwo komercyjne, w którym stosowany jest system, który pozwala na szybkie wykrycie wirusa, ponieważ próbki do badań laboratoryjnych pobierane są w każdym tygodniu od padłych sztuk. W przypadku pierwszej nie został potwierdzony ASF, a w przypadku drugiej sztuki niestety tak. W tej sytuacji pobrano dodatkowo próbki krwi od żywych świń, w których również stwierdzono obecność wirusa ASF - poinformowała naszą Redakcję dr. Katarzyna Szczubiał. 

Poprzednie, 12. ognisko wyznaczono w miejscowości Suliborek, w gminie Recz, w powiecie choszczeńskim w województwie zachodniopomorskim. Utrzymywano tam 4465 świń.

Ogniska ASF w Polsce w 2025 r.

Mapa ognisk ASF (25.08.2025)

FOTO: Giw

1. ognisko – 23 czerwca – Sychowo (Pomorskie), 1 310 świń

2. ognisko – 25 czerwca – Nowy Pawłów (Lubelskie), 68 świń

3. ognisko – 8 lipca – Chaławy (Wielkopolskie), 1 949 świń

4. ognisko – 9 lipca – Stoczek (Lubelskie), 9 świń

5. ognisko – 12 lipca – Samlino (Zachodniopomorskie), 7 457 świń

6. ognisko – 22 lipca – Stoczek (Lubelskie), 116 świń

7. ognisko – 29 lipca – gmina Czemierniki (Lubelskie), 1 świnia

8. ognisko – 29 lipca – gmina Recz (Zachodniopomorskie), 1697 świń

9. ognisko – 1 sierpnia – gmina Czemierniki (Lubelskie), 165 świń

10. ognisko - gmina Tarnogród, powiat biłgorajski (Lubelskie)

11. ognisko - gmina Chociwel, powiat starogardzki (Zachodniopomorskie)

12. ognisko - gmina Recz, powiat choszczeński (Zachodniopomorskie)

13. ognisko - gmina Ulhówek, powiat tomaszowski (Lubelskie)

Wszystkie artykuły znajdziesz w zakładce AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ

Poniżej znajdziesz praktyczny poradnik jak chronić stada świń przezd ASF

Poprzednie, 11. ognisko również wyznaczono w woj. zachodniopomorskim, ale w powiecie stargardzkim. 

- Inspekcja Weterynaryjna wdrożyła wszystkie środki związane z likwidacją choroby, zgodnie z procedurami wynikającymi z rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2020/687[2], w tym m.in. zabicie i utylizację świń, oczyszczanie i dezynfekcję, prowadzenie dochodzenia epidemiologicznego, wyznaczanie obszarów objętych ograniczeniami, tj. zapowietrzonego i zagrożonego w promieniu 10 km wokół ogniska - poinformował GLW. 

Ogniska ASF w Polsce w 2025 r.

Mapa ASF (20.08.2025)

FOTO: GIW

1. ognisko – 23 czerwca – Sychowo (Pomorskie), 1 310 świń

2. ognisko – 25 czerwca – Nowy Pawłów (Lubelskie), 68 świń

3. ognisko – 8 lipca – Chaławy (Wielkopolskie), 1 949 świń

4. ognisko – 9 lipca – Stoczek (Lubelskie), 9 świń

5. ognisko – 12 lipca – Samlino (Zachodniopomorskie), 7 457 świń

6. ognisko – 22 lipca – Stoczek (Lubelskie), 116 świń

7. ognisko – 29 lipca – gmina Czemierniki (Lubelskie), 1 świnia

8. ognisko – 29 lipca – gmina Recz (Zachodniopomorskie), 1697 świń

9. ognisko – 1 sierpnia – gmina Czemierniki (Lubelskie), 165 świń

10. ognisko - gmina Tarnogród, powiat biłgorajski (Lubelskie)

11. ognisko - gmina Chociwel, powiat starogardzki (Zachodniopomorskie)

12. ognisko - gmina Recz, powiat choszczeński (Zachodniopomorskie)

Wszystkie artykuły znajdziesz w zakładce AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ

Poniżej znajdziesz praktyczny poradnik jak chronić stada świń przezd ASF

FOTO: Giw

W związku z wyznaczeniem 10 ognisk konieczna była likwidacja 15 tys. świń. Największe ognisko wyznaczono właśnie w woj. zachodniopomorskim w miejscowości Samlino. Utrzymywano tam prawie 7,5 tys. zwierząt. 

Ogniska ASF w Polsce w 2025 r.

1. ognisko – 23 czerwca – Sychowo (Pomorskie), 1 310 świń

2. ognisko – 25 czerwca – Nowy Pawłów (Lubelskie), 68 świń

3. ognisko – 8 lipca – Chaławy (Wielkopolskie), 1 949 świń

4. ognisko – 9 lipca – Stoczek (Lubelskie), 9 świń

5. ognisko – 12 lipca – Samlino (Zachodniopomorskie), 7 457 świń

6. ognisko – 22 lipca – Stoczek (Lubelskie), 116 świń

7. ognisko – 29 lipca – gmina Czemierniki (Lubelskie), 1 świnia

8. ognisko – 29 lipca – gmina Recz (Zachodniopomorskie), 1697 świń

9. ognisko – 1 sierpnia – gmina Czemierniki (Lubelskie), 165 świń

10. ognisko - gmina Tarnogród, powiat biłgorajski (Lubelskie)

11. ognisko - gmina Chociwel, powiat starogardzki (Zachodniopomorskie)

Wszystkie artykuły znajdziesz w zakładce AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ

Poniżej znajdziesz praktyczny poradnik jak chronić stada świń przezd ASF

FOTO: Giw

10. ognisko ASF wyznaczono również w woj. lubelskim, jednak w gminie sąsiadującej z woj. podkarpackim. Ognisko wyznaczono w gminie Tarnogród, w powiecie biłgorajskim w miejscowości Różaniec Pierwszy, utrzymywano tam 15 świń. Gmina sąsiaduje z gminą Adamówka i Stary Dzików. 

W woj. lubelskim utrzymywanych jest 458 723 świń wg. danych GUS. W województwie lubelskim od 2010 r. obserwowany był systematyczny spadek pogłowia trzody chlewnej (spadek o 52,6% w ciągu 14 lat). Jednak w ostatnim roku świń przybyło o 7 proc., co było dobrą informacją. Niestety ASF może spowodować ponowne odwrócenie trendu, jeśli dalej będą pojawiać się ogniska. 

Ogniska ASF w Polsce w 2025 r.

FOTO: Giw

1. ognisko – 23 czerwca – Sychowo (Pomorskie), 1 310 świń

2. ognisko – 25 czerwca – Nowy Pawłów (Lubelskie), 68 świń

3. ognisko – 8 lipca – Chaławy (Wielkopolskie), 1 949 świń

4. ognisko – 9 lipca – Stoczek (Lubelskie), 9 świń

5. ognisko – 12 lipca – Samlino (Zachodniopomorskie), 7 457 świń

6. ognisko – 22 lipca – Stoczek (Lubelskie), 116 świń

7. ognisko – 29 lipca – gmina Czemierniki (Lubelskie), 1 świnia

8. ognisko – 29 lipca – gmina Recz (Zachodniopomorskie), 1697 świń

9. ognisko – 1 sierpnia – gmina Czemierniki (Lubelskie), 165 świń

10. ognisko - gmina Tarnogród, powiat biłgorajski (Lubelskie)

Wszystkie artykuły znajdziesz w zakładce AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ

Poniżej znajdziesz praktyczny poradnik jak chronić stada świń przezd ASF

9 ognisko ASF wyznaczono w miejscowości i gminie Czemierniki, w woj. lubelskim w powiecie radzyńskim, utrzymywano tam 165 świń. To już czwarte ognisko tej choroby w woj. lubelskim. Na mapie GIW pojawiły się nowe strefy czerwone, które poważnie utrudniają innym rolnikom sprzedaż zwierząt w dobrych cenach. 

FOTO: Giw

Ogniska ASF w Polsce w 2025 r.

FOTO: Giw

1. ognisko – 23 czerwca – Sychowo (Pomorskie), 1 310 świń

2. ognisko – 25 czerwca – Nowy Pawłów (Lubelskie), 68 świń

3. ognisko – 8 lipca – Chaławy (Wielkopolskie), 1 949 świń

4. ognisko – 9 lipca – Stoczek (Lubelskie), 9 świń

5. ognisko – 12 lipca – Samlino (Zachodniopomorskie), 7 457 świń

6. ognisko – 22 lipca – Stoczek (Lubelskie), 116 świń

7. ognisko – 29 lipca – gmina Czemierniki (Lubelskie), 1 świnia

8. ognisko – 29 lipca – gmina Recz (Zachodniopomorskie), 1697 świń

9. ognisko – 1 sierpnia – gmina Czemierniki (Lubelskie), 165 świń

Wszystkie artykuły znajdziesz w zakładce AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ

Afrykański pomór świń (ASF) wciąż daje się we znaki polskim hodowcom. Służby weterynaryjne potwierdziły właśnie 7. i 8. ognisko ASF u świń w 2025 roku. Oba zostały zaznaczone na oficjalnej mapie Głównego Inspektoratu Weterynarii.

Siódme ognisko wykryto w gminie Czemierniki w woj. lubelskim, w powiecie radzyńskim. To już trzecie ognisko ASF u świń w tej gminie – dwa poprzednie wykryto w miejscowości Stoczek, ostatnie zaledwie tydzień temu (pisaliśmy o tym tutaj).

Ósme ognisko pojawiło się z kolei w gminie Rzecz, w woj. zachodniopomorskim. To drugie ognisko w tym województwie – pierwsze wyznaczono w połowie lipca na dużej fermie w Samlinie, gdzie utrzymywano ponad 7,4 tys. świń.

Na razie bez danych o liczbie świń

Do tej pory nie opublikowano jeszcze danych dotyczących liczby świń utrzymywanych w gospodarstwach objętych nowymi ogniskami. Brakuje też informacji o skali likwidacji i przebiegu działań Inspekcji Weterynaryjnej. Wiadomo jednak, że w przypadku ognisk ASF służby niezwłocznie przystępują do wdrażania procedur zwalczania choroby.

Zgodnie z przepisami, wokół każdego ogniska ASF wyznaczane są strefy zapowietrzone i zagrożone – w promieniu odpowiednio 3 i 7 km. Ograniczają one możliwość przemieszczania świń, organizowania targów czy polowań, a także nakładają na rolników dodatkowe obowiązki związane z bioasekuracją.

Wyznaczono już czerwone strefy ASF. Zobacz, które gminy obejmują!

ASF w Polsce: gdzie są zlokalizowane ogniska?

Zaktualizowana lista ognisk ASF u świń w 2025 roku wygląda następująco:

Mapa ASF (29.07.2025)

FOTO: Giw

1. ognisko – 23 czerwca – Sychowo (Pomorskie), 1 310 świń
2. ognisko – 25 czerwca – Nowy Pawłów (Lubelskie), 68 świń
3. ognisko – 8 lipca – Chaławy (Wielkopolskie), 1 949 świń
4. ognisko – 9 lipca – Stoczek (Lubelskie), 9 świń
5. ognisko – 12 lipca – Samlino (Zachodniopomorskie), 7 457 świń
6. ognisko – 22 lipca – Stoczek (Lubelskie), 116 świń
7. ognisko – 29 lipca – gmina Czemierniki (Lubelskie), dane nieznane
8. ognisko – 29 lipca – gmina Rzecz (Zachodniopomorskie), dane nieznane

Wszystkie artykuły znajdziesz w zakładce AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Zakaz przemieszczania świń

Wokół ogniska ASF obowiązują strefy zapowietrzona i zagrożona. Obejmują odpowiednio 3 i 7 km od fermy. Na tym obszarze wprowadzono zakaz przemieszczania świń, udziału w targach, wystawach, a także zakaz rozrzucania obornika. Nie wolno też organizować polowań zbiorowych.

Zobacz także: Wyznaczono już czerwone strefy ASF. Zobacz, które gminy obejmują!

W przypadku wykrycia ogniska ASF hodowca może otrzymać odszkodowanie od państwa za wybite świnie. Żeby jednak tak się stało, gospodarstwo musi spełniać zasady bioasekuracji – m.in. posiadać odpowiednie ogrodzenie, maty dezynfekcyjne i prowadzić ewidencję wejść oraz wyjść. Brak wdrożonych zabezpieczeń może oznaczać odmowę wypłaty.

Więcej informacji znajdziesz TUTAJ.

Ogniska ASF 2025

Przypomnijmy. W 2025 roku wykryto do tej pory sześć ognisk ASF u świń:

• 23 czerwca – Sychowo (Pomorskie), 1 311 świń
• 25 czerwca – Nowy Pawłów (Lubelskie), 68 świń
• 8 lipca – Chaławy (Wielkopolskie), 1 949 świń
• 9 lipca – Stoczek (Lubelskie), 9 świń
• 11 lipca – Samlino (Zachodniopomorskie), 7 455 świń
• 23 lipca - Stoczek (Lubelskie) - brak danych

Mapa ASF 24.07.2025

FOTO: Giw

ASF uderza w Zachodniopomorskiem. Duże stado świń w likwidacji

Afrykański pomór świń (ASF) już rozpoczął swój sezon żniwny. W związku z potwierdzeniem ognisk ASF u świń w pięciu powiatach – wejherowskim, bialskim, śremskim, radzyńskim i kamieńskim – służby weterynaryjne i wojewodowie wyznaczyli nowe czerwone strefy (obszary zapowietrzone). Obowiązują tam surowe zakazy – od zakazu transportu świń po całkowity zakaz organizacji targów i pokazów zwierząt.

Zobacz: ASF uderza w Zachodniopomorskiem. Duże stado świń w likwidacji

W 2025 roku ogniska ASF u świń stwierdzono kolejno:

• 1. ognisko – 23 czerwca w Sychowie (gm. Luzino, pow. wejherowski, woj. pomorskie),
• 2. ognisko – 25 czerwca w Nowym Pawłowie (gm. Janów Podlaski, pow. bialski, woj. lubelskie),
• 3. ognisko – 8 lipca w Chaławach (gm. Brodnica, pow. śremski, woj. wielkopolskie),
• 4. ognisko – 9 lipca w Stoczku (gm. Czemierniki, pow. radzyński, woj. lubelskie),
• 5. ognisko – 12 lipca w Samlinie (gm. Golczewo, pow. kamieński, woj. zachodniopomorskie).

Gdzie w Pomorskiem obowiązuje czerwona strefa ASF?

W północnej części województwa pomorskiego niedaleko Trójmiasta największe ograniczenia dotyczą gminy Luzino. Po stwierdzeniu ogniska ASF w Sychowie strefy objęły:

• Obszar zapowietrzony (strefa czerwona):
  • Sychowo, Robakowo, Dąbrówka, część miejscowości Milwino, Barłomino, Luzino (gm. Luzino),
  • część Gowina, Ustarbowa i Sopieszyna (gm. Wejherowo),
  • część Przetoczyna i Częstkowa (gm. Szemud),
• Obszar zagrożony (strefa niebieska) objął niemal całe okolice Wejherowa, Luzina, Szemuda, Łęczyc i Linii.

Czy Janów Podlaski jest w strefie ASF? Lista gmin i wsi

Tuż przy granicy z Białorusią, we wschodniej części woj. lubelskiego, w związku z ogniskiem ASF w Nowym Pawłowie (gm. Janów Podlaski) wyznaczono:

• Obszar zapowietrzony (strefa czerwona):
  • Gmina Janów Podlaski: Bubel-Granna, Bubel Łukowiska, Jakówki, Janów Podlaski, Nowy Pawłów, Peredyło, Romanów, Stare Buczyce, Stary Pawłów,
  • Gmina Konstantynów: Wiechowicze, Witoldów, Wólka Polinowska,
• Obszar zagrożony (strefa niebieska) objął dodatkowo miejscowości w gminach: Janów Podlaski, Konstantynów, Rokitno, Leśna Podlaska i Biała Podlaska.

ASF w Wielkopolsce – które gminy mają ograniczenia?

Na południe od Poznania, w Wielkopolsce w związku z dużym ogniskiem w miejscowości Chaławy (gm. Brodnica) strefy ukształtowały się następująco:

• Obszar zapowietrzony (strefa czerwona):
  • Gmina Brodnica: Brodnica, Sulejewo, Przylepki, Górka, Żurawiec, Rogaczewo, Szołdry, Chaławy, Kopyta, Piotrowo, Iłówiec, Sucharzewo, Ogieniowo, Iłowiec Wielki, Grabianowo,
  • Gmina Śrem: Marianowo,
  • Gmina Czempiń (pow. kościański): Nowe Borówko, Borowo, Helenopol, Rakówka, Gorzyczki, Donatowo, Nowy Gołębin,
• Obszar zagrożony (strefa niebieska) obejmuje kolejne miejscowości w powiatach śremskich, kościańskim i poznańskim – w tym m.in. Śrem, Manieczki, Mosina, Krzywin, Kościan i Czempiń.

Jakie miejscowości w powiecie radzyńskim są w strefie ASF?

Na północy Lubelszczyzny, w rejonie Parczewa i Lubartowa, potwierdzono ognisko ASF w miejscowości Stoczek. To tam rozpoczęto wprowadzanie stref:

• Obszar zapowietrzony (strefa czerwona):
  • Czemierniki II, Czemierniki III, Stoczek, Stójka (gm. Czemierniki),
  • Amelin, Łubka, Wierzchowiny Stare, Wólka Siemieńska (gm. Siemień),
• Obszar zagrożony (strefa niebieska) objął kilkadziesiąt miejscowości w powiatach: lubartowskim, parczewskim i radzyńskim – m.in. Ostrówek, Żminne, Siemień, Paszki Duże i Tchórzew.

Strefy ograniczeń ASF (mapa z dnia 21 lipca 2025 r.)

FOTO: Giw

Gdzie na Pomorzu Zachodnim wprowadzono strefę ASF?

W północno-zachodniej Polsce, niedaleko wybrzeża Bałtyku, ograniczenia objęły gminę Golczewo. Właśnie tam, w miejscowości Samlino, wykryto jedno z większych ognisk ASF w tym roku:

• Obszar zapowietrzony (strefa czerwona):
  • Dobromyśl, Gadom, Golczewo, Niemica, Samlino, Samlino Kolonia (gm. Golczewo),
• Obszar zagrożony (strefa niebieska) rozciąga się na trzy gminy (Golczewo, Kamień Pomorski, Świerzno) i ponad 50 miejscowości – m.in. Wysoką Kamieńską, Kozielice, Płastkowo, Śniatowo, Krzepocin, Giżkowo i inne.

Na podst. Słowo Podlasia, Kamień Plus, Powiat Śremski, Powiat Wejherowski, Powiat Parczew

Ceny tuczników utknęły w martwym punkcie. Czy jest szansa na podwyżki?

Na mapie ASF pojawił się nowy punkt. Tym razem to Samlino w woj. zachodniopomorskim, gmina Golczewo. Potwierdzono tam piąte ognisko afrykańskiego pomoru świń (ASF) w 2025 roku i jednocześnie pierwsze w tym regionie.

Chorobę wykryto w dużym gospodarstwie utrzymującym aż 7 455 świń. Jak wynika z danych IMSOC oraz komunikatu PIW Świebodzin, do 14 lipca potwierdzono 7 446 przypadków choroby i padło 9 świń. Reszta stada została przeznaczona do likwidacji.

Ponad 7 tys. świń do wybicia z powodu ASF

Jak informuje Onet, jeszcze w poniedziałek rano rozpoczęto, czyli 14 lipca, rozpoczęto depopulację całego stada. Zwierzęta są zabijane i utylizowane w warunkach bioasekuracyjnych. Proces ma zakończyć się do czwartku, co potwierdził Onetowi dr Maciej Prost, wojewódzki lekarz weterynarii.

To największe ognisko ASF w Polsce w tym roku, biorąc pod uwagę liczbę świń. Wcześniejsze ogniska dotyczyły mniejszych stad – m.in. 1 949 świń w Chaławach (Wielkopolska), 1 311 świń w Sychowie (Pomorze) czy tylko 9 świń w Stoczku na Lubelszczyźnie.

Restrykcje i strefy ASF wokół ogniska

Wokół ogniska ASF obowiązują strefy zapowietrzona i zagrożona. Obejmują odpowiednio 3 i 7 km od fermy. Na tym obszarze wprowadzono zakaz przemieszczania świń, udziału w targach, wystawach, a także zakaz rozrzucania obornika. Nie wolno też organizować polowań zbiorowych.

Hodowcy przysługuje odszkodowanie, ale nie w każdej sytuacji

W przypadku wykrycia ogniska ASF hodowca może otrzymać odszkodowanie od państwa za wybite świnie. Żeby jednak tak się stało, gospodarstwo musi spełniać zasady bioasekuracji – m.in. posiadać odpowiednie ogrodzenie, maty dezynfekcyjne i prowadzić ewidencję wejść oraz wyjść. Brak wdrożonych zabezpieczeń może oznaczać odmowę wypłaty. Więcej informacji znajdziesz TUTAJ.

To już piąte ognisko ASF u świń w Polsce w 2025 r.

W 2025 roku wykryto do tej pory pięć ognisk ASF u świń. Zestawienie prezentuje się następująco:

Mapa ASF (15.07.2025)

FOTO: Giw

1. 23 czerwca – Sychowo (Pomorskie), 1 311 świń
2. 25 czerwca – Nowy Pawłów (Lubelskie), 68 świń
3. 8 lipca – Chaławy (Wielkopolskie), 1 949 świń
4. 9 lipca – Stoczek (Lubelskie), 9 świń
5. 11 lipca – Samlino (Zachodniopomorskie), 7 455 świń

W porównaniu z zeszłym rokiem, kiedy latem wykryto aż 44 ogniska, obecna sytuacja wydaje się bardziej stabilna. Ale – jak przypomina GIW – ASF to choroba nieprzewidywalna i groźna. Każde nowe ognisko to cios dla producentów trzody.

Na podst. GIW, Onet

FOTO: Giw

Pierwsze ognisko wyznaczono w powiecie bialskim w gminie Janów Podlaski w gospodarstwie, które jest oddalone o 90 km od Stoczka. Pomiędzy jednym a drugim gospodarstwem pod koniec czerwca znaleziono truchło dzika i potwierdzono ASF.  

Cztery ogniska ASF

W tym roku wyznaczono już cztery ogniska ASF. Przypomnijmy, że pierwsze wyznaczono 23 czerwca na Pomorzu w powiecie wejherowskim, drugie na Lubelszczyźnie, trzecie w Wielkopolsce w powiecie śremskim i czwarte znów na Lubelszczyźnie. 

Na mapie ASF pojawiły się dwie nowe czerwone strefy, wynikające z wyznaczenia pierwszego i drugiego ogniska. Warto się z nimi zapoznać, gdyż w ich obrębie obowiązują szczególne zasady przemieszczania świń. 

FOTO: Giw

Aktualna mapa ASF znajduje się TUTAJ. 

To już trzecie ognisko ASF w Polscew 2025 r. wyznaczone w gospodarstwie zajmującym się produkcją świń. Wirus przez cały rok jest obecny i aktywny w środowisku, a najlepiej pokazuje to liczba przypadków ASF u dzików. Po pierwszym półroczu mamy już 2416 przypadków ASF. 

Pierwsze ognsiko ASF wyznaczono w woj. pomorskim, a drugie w woj. lubelskim. Wszystkie artykuły znajdziesz w zakładce AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ

Ognisko ASF w woj. wielkopolskim

Powiatowy Lekarz Weterynarii w Śremie poinformował o potwierdzonym ognisku afrykańskiego pomoru świń (ASF) na terenie powiatu śremskiego, w gminie Brodnica, w miejscowości Chaławy. Ognisko wyznaczono w strefie różowej, w pobliżu jeszcze zeszłorocznej strefy czerwonej. Z nieoficjalnych informacji, które otrzymaliśmy wynika, że w gospodarstwie utrzymywanych było nie więcej niż 2 tys. świń i obecnie kończy się likwidacja stada. 

Pod koniec czerwca w bliskiej odległości gospodarstwa odstrzelono jednego dzika, u którego potwierdzono ASF oraz znaleziono padłą sztukę, również potwierdzono u niej wirusa. 

Wystosowano apel do mieszkańców o zachowanie szczególnej ostrożności, stosowanie się do obowiązujących przepisów i zaleceń służb weterynaryjnych, zgłaszanie przypadków padłych dzików do odpowiednich instytucji, unikanie wjazdu i wchodzenia do gospodarstw bez potrzeby, szczególnie w strefie zapowietrzonej i zagrożonej.

Ceny tuczników: tąpnięcie na giełdzie VEZG i upały mocno tną stawki

Ognisko ASF w woj. lubelskim w powiecie bialskim w gminie Janów Podlaski

FOTO: Giw

Pierwsze ognisko ASF w woj. lubelskim

- Jest to pierwsze ognisko ASF u świń w 2025 roku w naszym województwie i drugie ognisko w Polsce. Mówimy o gospodarstwie komercyjnym, w którym utrzymywano 68 świń w różnym wieku (lochy, prosięta, warchlaki i tuczniki). Po uzyskaniu wyników badań próbek pobranych w gospodarstwie od padłych sztuk ognisko zostało zgłoszone do Głównego Inspektoratu Weterynarii. Wczoraj zlikwidowano całe stado oraz wywieziono do utylizacji. Powiatowy Lekarz Weterynarii zdążył również przeprowadzić wstępną dezynfekcję w gospodarstwie – wyjaśniła naszej Redakcji lek. wet. Katarzyna Szczubiał. Podkreśla, że historia w przypadku ASF zatoczyła koło, ponieważ ASF w woj. lubelskim pojawił się prawie 10 lat temu (w sierpniu 2016 r.) właśnie w gminie Janów Podlaski.

- Na szczęście w obszarze zapowietrzonym wokół ogniska nie ma wielu gospodarstw, w których utrzymywane są świnie. To nie jest miejsce, gdzie chlewnia stoi przy chlewni, bo tego zawsze się obawiamy. W promieniu 3 km od ogniska jest tylko jedno zasiedlone stado – dodaje lek. wet. Szczubiał. Podkreśla, że w powiecie Biała Podlaska jest 113 zasiedlonych stad, w których utrzymywane jest około 80 tys. świń.

ASF u dzików na Lubelszczyźnie

W powiecie bialskim jest w bieżącym roku spory problem z zakażonymi dzikami.

- Podejmowaliśmy działania w tym zakresie w marcu 2025 r., rozmawialiśmy z myśliwymi oraz z Wojewódzkim Zespołem Zarządzania Kryzysowego, że widzimy tendencję pogarszającej się sytuacji u dzików w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń od lutego br. Na obszarach, na których stwierdzono ASF u dzików powiatowi lekarze weterynarii prowadzą systematyczne przeszukania terenu w celu odszukania padłych, chorych dzików. Te działania są potrzebne, żeby usunąć zagrożenie dla stad świń – mówi lek. wet. Szczubiał i zaznacza, że wszystko wskazuje na to, że niestety sezon ASF u świń właśnie się rozpoczął.

Skąd ASF w gospodarstwie?

Lek. wet. Szczubiał wiąże zakażenia w chlewniach ze sprzyjającymi warunkami atmosferycznymi, ale również ze wzmożoną aktywnością gospodarstw rolnych w okresie wiosenno-letnim.

- W gospodarstwach rolnych jest sezonowość prac i latem jest większe prawdopodobieństwo przywleczenia wirusa ASF do chlewni. W wielu przypadkach wirus trafia do gospodarstw bezpośrednio z pola, jako zanieczyszczenie środowiskowe  – zaznacza inspektor w Zespole ds. zdrowia i ochrony zwierząt WIW w Lublinie.

ASF zaatakował w pierwszej chlewni w tym roku. Od razu z impetem...

ASF w woj. lubelskim

Dziś potwierdzono drugie ognisko w tym roku, w woj. lubelskim. Ognisko wyznaczono w powiecie bialskim, na razie nie są znane szczegóły dotyczące gminy i miejscowości, w której pojawił się wirus oraz liczby świń w ognisku.

Wojewódzki Inspektorat Weterynarii w Lublinie poinformował, że służby podjęły natychmiastowe działania w celu eliminacji zagrożenia i zabezpieczenia terenu przed rozprzestrzenianiem wirusa. Niebawem zostaną wyznaczone strefy 3 i 7 km od ogniska. W ostatnim czasie w woj. lubelskim wykryto kilka przypadków ASF u dzików. W Polsce, od początku roku wykryto ich w sumie ponad 2,3 tys. 

ASF w powiecie bialskim na Lubelszczyźnie: WIW w Lublinie podaje szczegóły

O tym jakie ograniczenia występują w strefach piszemy poniżej, z kolei o tym jakie objawy u świń można zaobserwować pisaliśmy TUTAJ. 

ASF: Jakie ograniczenia w obszarze zapowietrzonym, zagrożonym i działania w ognisku choroby?

- Inspekcja Weterynaryjna wdraża środki związane z likwidacją choroby, zgodnie z procedurami wynikającymi z rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2020/687, w tym m.in. zabicie i utylizację świń, oczyszczanie i dezynfekcję, wyznaczanie obszarów objętych ograniczeniami, tj. obszaru zapowietrzonego i zagrożonego w promieniu 10 km wokół ognisk - czytamy w komunikacie GIW. 

FOTO: Giw

Wczoraj w tej sprawie odbyło się posiedzenie Powiatowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego, w którym wzięły udział służby m.in. weterynaryjne, Policja, Straż Pożarna, jednostki samorządu terytorialnego, zarządcy dróg, pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej (Sanepidu) oraz nadleśnictwa. Omówiono sytuację epidemiologiczną, wdrożono procedury i środki prewencyjne, między innymi PLW wyznaczył strefę zapowietrzoną i zagrożoną. Podjęto decyzję o ustawieniu mat dezynfekcyjnych na drogach publicznych w wyznaczonych miejscach, tablic ostrzegawczych oraz zarządzono poszukiwania padłych dzików.

W okolicy ogniska w miejscowości Sychowo znajduje się Trójmiejski Park Krajobrazowy, w którym wykryto szereg zakażonych dzików, ale było to pod koniec 2024 r. oraz na początku 2025 r. W ostatnich tygodniach nie było nowych przypadków.

Gdzie wyznaczono strefy ASF na Pomorzu?

Obszar zapowietrzony (promień 3 km od ogniska):

• Sychowo,
• Robakowo,
• Dąbrówka,
• Milwino (wszystkie w gminie Luzino).

Obszar zagrożony (promień 10 km od ogniska):

• Gmina Luzino: Luzino, Barłomino, Kębłowo, Kochanowo, Tępcz, Wyszecino
• Gmina Łęczyce: Strzebielino, Paraszyno
• Gmina Wejherowo: Góra, Bolszewo, Gościcino, Orle, Pętkowice, Gowino, Gniewowo, Sopieszyno, Ustarbowo, Nowy Dwór Wejherowski
• Gmina Szemud: Przetoczyno, Grabowiec, Szemud, Donimierz, Głazica, Szemudzka Huta, Łebno, Częstkowo
• Gmina Linia: Pobłocie, Smażyno
• Miasto Wejherowo

W tym roku ASF zaatakował w chlewni po raz pierwszy, co nie oznacza, że wirusa nie było dotychczas w środowisku. Mamy nadal jego spory rezerwuar, ponieważ jak wynika z mapy GIW odnotowano już 2317 przypadków ASF u dzików w tym roku. To niestety typowa pora roku, wzmożonej aktywności wirusa. 

O tym jakie ograniczenia występują w strefach piszemy poniżej, z kolei o tym jakie objawy u świń można zaobserwować pisaliśmy TUTAJ. 

ASF: Jakie ograniczenia w obszarze zapowietrzonym, zagrożonym i działania w ognisku choroby?

Liczba ognisk choroby u dzików w UE utrzymuje się na stabilnym poziomie od 2022 r. Roczny raport EFSA wskazuje, że 30% wszystkich ognisk choroby u dzików zgłoszono w Polsce.

FOTO: Giw

Obecnie na mapie ASF prowadzonej przez GIW są trzy czerwone strefy m.in. w woj. wielkopolskim, zachodniopomorskim i woj. warmińsko-mazurskim. Ta ostatnia niestety nachodzi również na woj. pomorskie i kujawsko-pomorskie. Sporo obszaru Polski pokrywa strefa różowa i w mniejszym stopniu niebieska. Tak duże nasilenie choroby w różnych regionach kraju stanowi znaczące zagrożenie dla producentów świń. Szczególnie w tym okresie warto pamiętać o bioasekuracji, aby zapobiec stwierdzeniu ogniska ASF w gospodarstwie. 

Szybka reakcja hodowców najważniejsza

- Bardzo ważną rolę w szybkim wykryciu i ostatecznie zwalczaniu ognisk ASF odgrywa szybka reakcja hodowców i lekarzy weterynarii opiekujących się stadem świń na pojawienie się objawów klinicznych (lub padnięć świń) oraz szybkie podjęcie przez służby weterynaryjne działań mających na celu potwierdzenie lub wykluczenie choroby. Świnie zakażone wirusem afrykańskiego pomoru świń często wykazują objawy chorobowe podobne do objawów innych chorób (gorączka, wybroczyny, apatia, poronienia, w stadzie mogą wystąpić padnięcia bez innych wyraźnych objawów) - dlatego w przypadku najmniejszego podejrzenia (lub nawet domniemania możliwości wystąpienia ASF w stadzie, przede wszystkim na obszarach na których choroba występuje lub w sąsiedztwie tych obszarów) należy zgłosić podejrzenie ASF do właściwego powiatowego lekarza weterynarii celem umożliwienia pobrania próbek w kierunku wykluczenia ASF - podaje GIW. 

Jakie ograniczenia w obszarze zapowietrzonym i zagrożonym ASF? 

Jak informuje GIW ograniczenia dotyczą przede wszystkim przemieszczania świń. Jeśli chlewnia położona jest w obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym ASF obowiązuje bezwzględny zakaz wyprowadzania świń z tego gospodarstwa przez okres:

• 40 dni - w obszarze zapowietrzonym,
• 30 dni - w obszarze zagrożonym.

Po tym czasie należy zgłosić do powiatowego lekarza weterynarii chęć uzyskania pozwolenia na przemieszczenie zwierząt z gospodarstwa. Powiatowy Lekarz Weterynarii również może skrócić ten okres. 

Jakie działania w ognisku ASF?

Inspekcja Weterynaryjna ma obowiązek dokonać jak najszybszej likwidacji ogniska oraz sprawdzenia źródła choroby oraz czy nie doszło do przeniesienia choroby do innych gospodarstw. 

Kolejno są podejmowane poniższe działania:

• wszystkie świnie w gospodarstwie, w którym stwierdzono ASF muszą zostać niezwłocznie zabite, a ich zwłoki zniszczone;
• zniszczeniu podlegają również obecne w gospodarstwie wszelkie produkty pozyskane od świń, wszelkie przedmioty i substancje (w tym pasze), które mogły zostać skażone wirusem ASF, a nie mogą zostać odkażone;
• gospodarstwo, w którym stwierdzono ASF podlega oczyszczaniu i dezynfekcji przy użyciu odpowiednich preparatów biobójczych, które wykazują działanie unieszkodliwiające w stosunku do wirusa ASF;
• po zakończeniu wszelkich niezbędnych działań musi minąć odpowiednio długi okres, zanim w gospodarstwie ponownie będą mogły być umieszczone pierwsze świnie (co najmniej 40 dni od dnia zakończenia oczyszczania i dezynfekcji);
• wokół ogniska ASF wyznacza się obszar zapowietrzony (o promieniu co najmniej 3 km) i obszar zagrożony (sięgający co najmniej 7 km poza obszar zapowietrzony); w obszarach tych obowiązują stosowne nakazy, zakazy i ograniczenia (przede wszystkim w odniesieniu do możliwości przemieszczania świń) połączone z nadzorem nad stanem zdrowia świń w tych obszarach.

Inspekcja zaznacza, że wszyscy hodowcy, u których wystąpiło ognisko ASF, spełniający wymagania weterynaryjne w tym z zakresu identyfikacji i rejestracji świń otrzymają należne im odszkodowanie za straty poniesione w związku z działaniami Inspekcji Weterynaryjnej (odszkodowanie należne jest m.in. za świnie zabite z nakazu Inspekcji Weterynaryjnej oraz za zniszczone pasze lub sprzęt).

Afrykański pomór świń (ASF) szczególnie mocno uderzył w Mołdawię na początku 2025 r. Według Krajowej Służby Weterynaryjnej do końca kwietnia zgłoszono około 30 ognisk choroby, z czego dwa w gospodarstwach komercyjnych. W sumie trzeba było zabić około 118 000 świń. Stanowi to około 20% krajowej populacji trzody chlewnej.

Zobacz też: Gigantyczne ognisko ASF na Słowacji. Tysiące świń do wybicia!

Mimo ogromnych strat Mołdawski Związek Hodowców Trzody Chlewnej spodziewa się jedynie chwilowego spadku produkcji, podaje Pig Progress. Dotknięte skutkami ASF gospodarstwa hodowlane chcą wznowić działalność jesienią. Sytuacja cenowa jest stabilna – powiedział prezes stowarzyszenia Andrian Burduja. Ceny producentów są obecnie o 3–5% niższe niż w roku poprzednim.

Władze twierdzą, że nie ma braków, ale mięso trzeba importować

Mołdawska Agencja Bezpieczeństwa Żywnościowego potwierdza, że ​​nie ma luki w podaży, ale popyt jest częściowo pokrywany importem. Z kolei przetwórcy mięsa mówią o deficycie wynoszącym około 8000 ton. Ilość ta ma zostać zrekompensowana poprzez wzrost importu z UE.

ASF wpływa na ceny detaliczne. Możliwe dalsze podwyżki

Zmiana ta nie pozostaje jednak bez konsekwencji: według agencji informacyjnej Gagauz Info ceny detaliczne wieprzowiny wzrosły już nawet o 1 euro/kg. Jednym z powodów są wysokie cła importowe. Możliwe są dalsze wzrosty cen. Jakie są najnowsze ceny tuczników na rynku świń? Sprawdź w artykule:

Ceny tuczników: giełda niemiecka w trendzie bocznym

Źródło: topagrar.com

Na fermie komercyjnej utrzymywano 18,5 tys. tuczników. Gospodarstwo znajduje się w gminie Dolné Semerovce w powiecie Levice. To południowy teren Słowacji, ognisko wyznaczono w bliskiej odległości od węgierskiej granicy.  

Jakie objawy w ognisku i podjęte działania? 

Objawy kliniczne, które zaobserwowano u zwierząt to gorączka, apatia i biegunka. 

Słowacki Urząd Weterynaryjny i Żywnościowy w Bratysławie oraz Regionalny Urząd Weterynaryjny i Żywnościowy w Levicach podjęły niezbędne środki mające na celu zapobieganie rozprzestrzenianiu się afrykańskiego pomoru świń w hodowlach trzody chlewnej, w tym zakaz przemieszczania świń z dotkniętej chorobą fermy. Wyznaczono strefy zapowietrzoną i zagrożoną. 

Likwidacja świń rozpoczęła się dopiero po 3 dniach (5 maja), jak zaznaczył urząd w czasie minionego weekendu trwały przygotowania do uboju świń. 

FOTO: Google Maps

Jakie zakazy obowiązują na Słowacji?

W związku z wybuchem ASF zabrania się:

• przenoszenie świń z i do gospodarstw,
• przenoszenie innych gatunków zwierząt bez zezwolenia RVPS Levice
• przenoszenie tusz wieprzowych z fermy bez zezwolenia RVPS Levice
• zabijanie świń bez pozwolenia i nadzoru RVPS Levice

przemieszczania mięsa z gospodarstwa, a także zakazu przemieszczania produktów wieprzowych, nasienia, jaj i zarodków świń, paszy, narzędzi, materiałów lub odpadów mogących przenosić afrykański pomór świń, z wyjątkiem przypadków, w których przemieszczanie jest dozwolone przez RVPS Levice.

Ponadto tamtejsza Inspekcja Weterynarii apeluje o zgłoszenie uboju trzody chlewnej do RVPS Levice co najmniej jeden dzień roboczy wcześniej i upewnienie się, że od świni ubitej na potrzeby gospodarskie zostanie pobrana próbka do badania w kierunku ASF.

ASF - sytuacja w Polsce

Nie wyznaczono żadnego ogniska ASF u świń w Polsce, ale niestety wirus ma się znakomicie w populacji dzików. Widać to jak na dłoni patrząc na mapę ASF prowadzoną przez GIW. Do dzisiaj wyznaczono 1925 przypadków u dzików. Mimo, że ASF nie ma w krajowym pogłowiu świń, to strefy nadal są i obowiązują w nich restrykcje i niestety... nieco niższe ceny tuczników. 

Więcej na ten temat poniżej. 

Prawie 2 tys. ognisk ASF: wirus nadal stanowi zagrożenie dla świń [MAPA STREF]

Do 29 kwietnia br., czyli zaledwie przez cztery miesiące wykryto aż 1902 przypadków ASF u dzików. Kilka ostatnich zanotowano w woj. świętokrzyskim, w powiecie opatowskim. Niepokojąca liczba przypadków jest obserwowana w woj. pomorskim oraz woj. wielkopolskim.

Mapa ASF (29.04.2025)

Nadal spora powierzchnia kraju znajduje się w strefie różowej, nieco mniejsza w niebieskiej, a najmniejsza w czerwonej, w której panują najgorsze obostrzenia dla hodowców. Aktualna mapa ASF znajduje się poniżej, żółte punkty oznaczają przypadki ASF w 2025. Miejmy nadzieję, że nie dojdą do nich w najbliższym czasie, czerwone, które oznaczają ognisko  gospodarstwie.  

FOTO: GIW

W UE do 28 kwietnia wyznaczono 128 ognisk w gospodarstwach i 5318 przypadków u dzików. Najwięcej ognisk u świń odnotowano w Rumunii, bo aż 117 i po jednym w Chorwacji, we Włoszech i w Grecji. 

– Jako cała branża pracujemy nad rozwiązaniami, które oddalą zagrożenie pryszczycą, jednak nie wszyscy podchodzą do tego równie odpowiedzialnie – przyznaje Wiesław Różański, prezes Unii Producentów i Pracodawców Przemysłu Mięsnego.

Wiesław Różański, prezes Unii Producentów i Pracodawców Przemysłu Mięsnego

FOTO: Krzysztof Zacharuk

– W wielu wypadkach sami sobie budujemy zagrożenie. Pomimo tego, że nasza południowa granica jest mocno pilnowana zarówno przez lekarzy weterynarii, jak także przez policję i strażników granicznych, dochodzi do sytuacji, które wynikają z ludzkiej głupoty. Mam tu na myśli niekontrolowany przemyt tanich zwierząt i taniego mięsa z zagranicy. Zawsze znajdzie się ktoś chętny do szybkiego zarobku – zaznacza Różański i dodaje: – Przestrzegam przed tym, ponieważ są to przypadki, które zagrażają nam wszystkim.

Wiceminister chce, aby zamknięto małe przejścia graniczne ze Słowacją

Produkujemy mniej, rynek się zamyka

Jacek Strzelecki, prezes Związku Polskie Mięso również jest zdania, że niekontrolowany przewóz zwierząt i mięsa jest niedopuszczalny, zwłaszcza w tak trudnym czasie jak obecnie.

Jacek Strzelecki, prezes zarządu Związku Polskie Mięso

FOTO: Krzysztof Zacharuk

Jednocześnie zwraca uwagę, że chociaż wartość polskiego eksportu rośnie z roku na rok, jednak maleje wolumen.

– Jest to spowodowane warunkami makroekonomicznymi, tj. inflacją czy kursami walut. Ktoś może powiedzieć, że chociaż sprzedajemy mniej, to zarabiamy więcej, ale tak nie jest.  W praktyce sprzedajemy wartościowo więcej, ale wolumenowo mniej. To oznacza, że produkujemy dużo mniej, rynek się zamyka – tłumaczy Strzelecki.

500 gospodarstw kasowanych co miesiąc

Jako przykład trudnej sytuacji prezes zarządu Polskiego Mięsa wymienia wieprzowinę, gdzie średnio miesięcznie w Polsce zamyka się ok. 500 gospodarstw hodujących trzodę chlewną.

– Nie ma się z czego cieszyć, ponieważ na skutek ASF zamyka się rodzima hodowla świń. Jednym z wektorów rozprzestrzeniania się wirusa jest niestety człowiek. To pociąga za sobą proces automatyzacji w zakładach mięsnych na świecie. W Chinach automatyzacja produkcji osiągnęła już ok. 80% i praktycznie tylko na linii rozbiorowej w dużych zakładach pracują jeszcze ludzie. W innych częściach produkcji, włącznie z ubojem, za wszystko odpowiadają maszyny – zaznacza Jacek Strzelecki.    

Przemyt cieląt do Polski w obliczu zagrożenia pryszczycą! Konieczne uszczelnienie małych przejść granicznych na południu kraju!

– Jeżeli porównamy 2014 rok do 2025, to poziom zatrudnienia w branży mięsnej, a konkretnie w sektorze wieprzowym, znacznie się zmniejszył. Rynek szybko się kurczy, a w przypadku wieprzowiny stajemy się rynkiem podwykonawczym. Jeżeli nie odwrócimy tego trendu, to całkowicie stracimy element ofensywny, czyli eksportowy – ostrzega ekspert.

Wtedy będziemy produkować już tylko na nasze potrzeby, ale o eksporcie na rynki trzecie, a nawet unijne będziemy musieli zapomnieć.

14 kwietnia w siedzibie PAP Stowarzyszenie Rzeźników i Wędliniarzy RP oraz Ogólnopolski Cech Rzeźników, Wędliniarzy i Kucharzy zorganizowały spotkanie z dziennikarzami 

FOTO: Krzysztof Zacharuk

Dziki nadal mają się bardzo dobrze

– ASF jest, ponieważ są dziki, których nie odstrzeliwujemy. Nie panujemy nad tym, co się dzieje – przyznaje Strzelecki. W jego ocenie, rynkiem mięsa w Polsce rządzą dziś epizootia (występowanie zachorowań na jedną z chorób zakaźnych wśród zwierząt).

– Każdego roku jest coraz gorzej, chorób cały czas przybywa. Nawet nie chcę sobie wyobrażać tego gdy ognisko pryszczycy zostanie wykryte w dużym centrum wieprzowym. To będzie prawdziwa katastrofa, eksportowo przestaniemy istnieć – zaznacza Strzelecki.

Krzysztof Zacharuk

– Ubolewamy nad tym, ponieważ to była doskonała okazja, aby w obecności wiceministra przeprowadzić spokojną, merytoryczną rozmowę – mówił 6 lutego, w trakcie konferencji prasowej, Janusz Terka, hodowca trzody chlewnej z woj. łódzkiego, przedstawiciel Krajowej Rady Wieprzowiny, a także członek stowarzyszenia PTR.

Pryszczyca. Na razie nie można spać spokojnie

Krajowa Rada Wieprzowiny jednak nie odpuszcza i wychodzi z założenia, że tylko poprzez dialog można cokolwiek załatwić. – Dlatego w najbliższym czasie wystosujemy do przedstawicieli branży przetwórczej zaproszenia do rozmów. A jest o czym dyskutować, ponieważ zagrożeń jest cała masa, z ogniskiem pryszczycy w Niemczech na czele. Jeżeli wirus przedostanie się do Polski, czeka nas prawdziwa katastrofa – przyznał Terka, dodając, że „lepiej dmuchać na zimne”.

Wiadomo, że sytuacja u naszych zachodnich sąsiadów wygląda coraz lepiej (na razie nie stwierdzono kolejnego ogniska), co może sprawić, że niebawem zniknie część obostrzeń.

Nie oznacza to jednak końca zagrożenia, bo jak stwierdził Maciej Perzyna, lekarz weterynarii ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, który wspiera działania rolników z Krajowej Rady Wieprzowiny, sytuacja nie została prawidłowo zdiagnozowana. – Nie wiemy, co było źródłem wirusa, wciąż mamy zbyt mało danych, aby spać spokojnie – wyjaśnił Perzyna.

Świadectwo zdrowia to podstawa

Janusz Terka przyznał, że presja na rząd w kwestii zagrożenia pryszczycą przyniosła skutek. Chodzi o wprowadzenie przez Inspekcję Weterynaryjną całodobowych kontroli na zachodniej granicy. Ciężarówki przewożące żywe zwierzęta są skrupulatnie sprawdzane, co przekłada się na ograniczenie importu trzody chlewnej, co do której stanu zdrowia mogą być wątpliwości.

Główny Lekarz Weterynarii przypomniał w komunikacie, że zwierzęta wprowadzane do stada muszą pochodzić z wiadomego źródła, muszą być oznakowane, a w przypadku handlu wewnątrzunijnego zaopatrzone w świadectwo zdrowia potwierdzające ich pochodzenie i status zdrowotny.

W przypadku świń świadectwo zdrowia musi być zapewnione także w obrocie krajowym. – Potwierdzamy, że kontrole są prowadzone, co należy uznać za dobry sygnał – mówił Terka.

Cieszy wzrost cen i brak kolejek

Producenci trzody chlewnej uczestniczący w konferencji zwracali uwagę, że w ciągu dwóch tygodni nastąpiły „pozytywne zmiany” na rynku, co przełożyło się na wzrosty cen.

– Rolnicy nie mają większych problemów ze zbytem tuczników, czyli zainteresowanie ze strony podmiotów skupowych jest na dobrym poziomie. Dziś już nikt nie musi czekać po kilka tygodni na odbiór zwierząt – zauważył Janusz Terka. – Wzrost cen jest wyraźny i w tej chwili zbliżamy się do stawek niemieckich. Jeżeli chodzi o opłacalność produkcji trzody chlewnej w  Polsce, to jest dalekie od oczekiwań. Na dziś nie możemy powiedzieć, że na hodowli tuczników można zarobić, jednak wzrost cen rzędu 10 proc. daje nadzieję, że sytuacja będzie się stabilizowała. Jeżeli służby państwowe nadal będą monitorowały granicę, kontrolowały zakłady przetwórcze i gospodarstwa, gdzie trafiają sztuki z Niemiec, wszystko ulegnie uspokojeniu i polska wieprzowina znowu wróci do cen sprzed kryzysu – prognozował Janusz Terka.

To już 11 lat walki z ASF

W trakcie spotkania z mediami przypomniano, że w lutym 2014 r. odnotowano pierwsze przypadki afrykańskiego pomoru świń na terenie naszego kraju. – Walka z ASF doprowadziła do tego, że pogłowie świń w Polsce znacznie się zmniejszyło. Pryszczyca może być gwoździem do trumny polskiej hodowli – alarmowali rolnicy.

Lek. wet. Maciej Perzyna stwierdził, że pryszczyca jest daleko większym zagrożeniem niż ASF. – O ile szacuje się, że ASF rozprzestrzenia się w tempie ok. 4-5 km na miesiąc, o tyle pryszczyca taki obszar pokonuje w ciągu jednego dnia – mówił Perzyna i zwracał uwagę, że nie wiemy, jakie są wyniki monitoringu dzikiej zwierzyny żyjącej na polsko-niemieckim pograniczu.

– W tej sytuacji wystąpiliśmy z prośbą do ministerstwa rolnictwa, aby uzyskać konkretne dane – wyjaśnił Janusz Terka.

Będzie zaproszenie, ale czy będą rozmowy?

Rolnicy są zdania, że tylko kompleksowe rozwiązania mają sens, a więc hodowcy jak najszybciej powinni spotkać się z przetwórcami. – Jesteśmy gotowi, aby rozmawiać w każdej chwili. Krajowa Rada Wieprzowiny wychodzi z postulatem spotkania z branżą przetwórczą – wyjaśnił Janusz Terka.

Hubert Gocłowski, producent świń z woj. mazowieckiego, reprezentujący w KRW samorząd rolniczy, stwierdził, że Krajowa Rada Izb Rolniczych wspiera postulat dotyczący rozpoczęcia dialogu. – Czas najwyższy, aby zainicjować otwartą dyskusję – zaznaczył Gocłowski.

Krzysztof Zacharuk

Kiedy w 2019 r. pojawiły się w woj. lubuskiem pierwsze ogniska ASF, sztab kryzysowy był bardzo rozbudowany, liczył ok. 50 osób. Każda służba wykonywała schematycznie swoje czynności, a wszyscy uważali, że problem ASF jest zmartwieniem wyłącznie weterynarii i może trochę rolników.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

– Działające od kilkunastu już lat i zrzeszające większe organizacje rolnicze Lubuskie Forum Rolnicze przekonało wojewodę lubuskiego, że tak nie jest. Że ASF jest dużo szerszym zagadnieniem, a weterynaria sama niczego nie zrobi. Posadziliśmy przy stole tych, którzy muszą uczestniczyć w działaniach, bo ich bezpośrednio ta zaraza dotyczy. Zaczęliśmy rozmawiać merytorycznie. Zapraszaliśmy na spotkania Czechów i Hiszpanów, którzy skutecznie walczyli z ASF i przedstawiliśmy pomór jako problem gospodarczy, a nie zmartwienie jednej służby czy grupy społecznej – wylicza Władysław Piasecki, przewodniczący Lubuskiego Forum Rolniczego. Po tym dostali zielone światło od wojewody, zmienił się też wojewódzki lekarz weterynarii, dz...

Konieczne szersze badania

– Patrząc na doświadczenia chociażby Instytutu Friedricha-Loefflera w Niemczech możemy przeprowadzić szersze badania pod kątem tego, czy owady występujące w Polsce przyczyniają się istotnie do rozprzestrzeniania się afrykańskiego pomoru świń i czy sezonowość występowania ognisk choroby w stadach jest związana właśnie z owadami – tłumaczył Jakub Kubacki.

Podkreślał też, że krajowy plan kontroli rozprzestrzeniania się i zwalczania afrykańskiego pomoru świń, do którego Polska została zobowiązana przepisami prawa unijnego, i który był wstępnie uzgodniony między resortami, został źle oceniony przez Państwową Radę Ochrony Przyrody w związku z czym Ministerstwo Klimatu i Środowiska zdecydowało o zaprzestaniu kontynuacji działań w tej wersji. Prace zaczynają się więc w zasadzie od początku.

– Plan zwalczania ASF musi być opracowany nie tylko przez Inspekcję Weterynaryjną czy ministerstwo rolnictwa, ale przez polski rząd i krajową administrację, również we współpracy z takimi instytucjami jak Polski Związek Łowiecki czy Lasy Państwowe – podkreślał Jakub Kubacki.

Zobacz cały wywiad!

Hodowcy z Hesji wożą tuczniki do ubojni oddalonej o 600 kilometrów!

Jak pisze topagrar.com, hodowcy z obszaru objętego ograniczeniami II mogą sprzedawać swoje świnie tylko za specjalnym zezwoleniem i po odpowiednich badaniach w wyznaczonych rzeźniach. Dotychczas hodowcy z południowej Hesji musieli transportować tuczniki do odległej ubojni Tönnies w Szlezwiku-Holsztynie, która jest oddalona aż o 600 kilometrów.

Zobacz też: Afrykański pomór świń: Hesja zmniejsza populację dzików

Problem dla mniejszych hodowców – limit 120 świń na transport

Transporty zwierząt, mieszczące do 120 świń, są plombowane przez inspekcję weterynaryjną i nie mogą zabierać więcej zwierząt po opuszczeniu gospodarstwa. Jak skomentowała jedna hodowczyni loch Susanne Ries, która tuczy część swoich prosiąt na własne potrzeby, jest to ogromny problem dla mniejszych hodowców, którzy nie są w stanie zapewnić 120 zwierząt w jednej dostawie.

Lokalna ubojnia w Modautal za 8 mln euro – bliżej i taniej

Właśnie dla tych mniejszych gospodarstw pojawiła się możliwość sprzedaży bez konieczności dalekiego transportu. Nowa ubojnia, uruchomiona w Modautal, jest położona w powiecie Darmstadt-Dieburg. Jej budowa pochłonęła 8 milionów euro, z czego 1,8 miliona pochodziło z dotacji krajowych. 

Zakład ten jest dostosowany do uboju zwierząt w mniejszych ilościach, co jest niezwykle istotne dla hodowców, którzy nie dysponują liczbą zwierząt niezbędną do dużych transportów. Ubojnia w Modautal umożliwia uboje do 80 świń i sześciu sztuk bydła tygodniowo, co pozwala rolnikom na bardziej elastyczne planowanie produkcji i sprzedaży.

Kto był pomysłodawcą takiej regionalnej rzeźni dla tuczników ze stref ASF?

Pomysłodawcą budowy ubojni był Dennis Roßmann, wykwalifikowany rzeźnik i rolnik, który prowadzi gospodarstwo wspólnie z ojcem Dieterem. Oprócz zaopatrywania lokalnych konsumentów, nowy zakład oferuje również możliwość uboju na rzecz innych mniejszych rzeźników z regionu.

Wg portalu Hessenschau zakład w Modautal działa według najnowszych standardów higieny i wyposażony jest w specjalistyczne pomieszczenia do ogłuszania i automatycznie monitorowane komory wędzarnicze. Dennis Roßmann wykorzystuje obecnie 60% mocy ubojni do własnej produkcji, a pozostałe 40% stanowią usługi uboju dla mniejszych rzeźników z regionu.

Minister Hesji obiecuje dalsze wsparcie dla lokalnych przetwórni

Podczas otwarcia nowego zakładu minister rolnictwa Hesji Ingmar Jung zapowiedział dalsze wsparcie dla inicjatyw mających na celu poprawę sytuacji hodowców w strefach ASF. Według niego inwestycje w regionalne zakłady przetwórstwa zwierzęcego przyczyniają się do poprawy dobrostanu zwierząt, a także pozwalają lokalnym producentom na utrzymanie się w trudnych warunkach rynkowych.

Prof. Nowak: „Rolnicy hodują sami sobie dziki”. Absurdalną wypowiedź komentuje M. Smentoch

Ubojnia jest szansą na utrzymanie się mniejszych hodowców świń, ale nie rozwiązaniem problemów

Choć nowa ubojnia to ważny krok dla hodowców z południowej Hesji, Dennis Roßmann ocenia, że potrzebne są dalsze działania. W jego opinii nowa ubojnia to jedynie część rozwiązania problemu, jednak może okazać się kluczowa dla mniejszych producentów, dla których sprzedaż tuczników stała się ogromnym wyzwaniem. Jak podkreśla rolnik, to „duża kropla” w morzu potrzeb.

Na podst. topagrar.com, hessenschau.de, tagesschau.de

Prof. Nowak podczas prac nad projektem związanym z planem działania dot. zarządzania populacją dzików stwierdziła, że: ,,rolnicy hodują sami sobie dziki, żeby zagrażały ich hodowlom trzody chlewnej”, a,,wzrost uprawy kukurydzy w Polsce przyczynia się do ASF” i,,nie pozbędziemy się ASF dopóki Unia Europejska będzie dopłacała do upraw kukurydzy”, ale najmocniejszy był jednak komentarz: „ To nie dzik jest problemem, to rolnicy są odpowiedzialni za ASF”

Brak merytorycznych wniosków, a zamiast tego półprawdy

Sprawy nie można było pozostawić bez komentarza.

- Tak samo, jak w przypadku utonięć, gdzie główną przyczyną jest woda, tak w przypadku populacji dzików okazuje się, że jedyną przyczyną jest wzrost areału kukurydzy – komentuje wypowiedź, która padła podczas prac zespołu ds. ochrony zwierząt wiceprezes Polskiego Związku Niezależnych Producentów Świń Michał Smentoch.

To niedopuszczalne, by w tej przestrzeni wykorzystywano w dyskusji tak daleko posunięte uogólnienia i półprawdy.

- Problem polega na tym, że kukurydza jest stosunkowo krótko na plantacjach, a samo ziarno i faza żerowa, z której mogą korzystać dziki jest jeszcze krócej, więc nie ma to większego wpływu na to czy dziki się namnażają czy nie. Wpływ za to mają na pewno cieplejsze zimy oraz to, że lochy dzików rodzą w ciągu roku dwukrotnie potomstwo. My kukurydzy dwukrotnie w roku nie uprawiamy. W związku z tym, że takie półprawdy pojawiają się w przestrzeni publicznej, to jeszcze na Komisjach odbiera to powagę i prestiż tej instytucji. Tego typu argumenty nie mają uzasadnienia logicznego ani rzeczywistego i nie powinny mieć miejsca. Brakuje za to wartości merytorycznych i próby wyjścia z kryzysu. Uważam, że jest to tylko i wyłącznie odwracanie uwagi od prawdziwego problemu namnażania się populacji dzików i próbowanie kierowania strumienia winy na tych, którzy na tak licznej populacji dzików cierpią, czyli rolników. To my ponosimy konsekwencje szkód powodowanych przez dziki czy wskutek ASF. Podejrzewam, że osoba podnosząca te argumenty, byłaby pierwsza w obronie populacji dzików przed redukcją jej liczebności poprzez odstrzał przez myśliwych. Mamy tu typową kwadraturę koła – znajdźmy winnego, który jest poza naszym kółkiem i zostawmy sprawę, tak jak jest, a brońmy dzików, bo wszyscy je lubimy. To podejście prowadzące donikąd – mówi Michał Smentoch, producent prosiąt z Kaszub i wice prezes Polskiego Związku Niezależnych Producentów Świń.

ak

Dlatego zarząd Lubelskiej Izby Rolniczej w imieniu swoim i gospodarujących tam rolników kategorycznie domaga się zniesienia czerwonej strefy. W piśmie czytamy:

Zarząd Lubelskiej Izby Rolniczej wnosi o podjęcie działań w celu jak najszybszego zniesienia obszaru objetego ograniczeniami III (strefa czerwona) ASF, obowiązującego na terenie części powiatów: parczewskiego, radzyńskiego, lubartowskiego i bialskiego. Ostatnie ognisko u trzody chlewnej wystąpiło na tym obszarze 18.08.2023 r.

Zgodnie z przepisami strefa czerwona obowiązuje przez 12 miesięcy po wystąpieniu ogniska – w chwili obecnej jest to już ponad 13 miesięcy. Ponadto na terenie strefy występują tylko nieliczne ogniska ASF u dzików (...). Również na terenach ościennych widać wyraźną tendencję spadkową liczby ognisk u dzików. Teren ww. strefy jest największym skupiskiem trzody chlewnej w województwie lubelskim. Rolnicy w wyniku ograniczeń administracyjnych ponoszą bardzo duże straty ekonomiczne, które w żaden sposób nie są rekompensowane. Podczas obowiązywania obszaru zapowietrzonego i zagrożonego różnica dochodziła do ok. 1,00 zł/kg. Oprócz niższych cen występują też trudności ze zbytem, gdyż tylko część zakładów mięsnych pozyskuje surowiec z obszarów z ograniczeniami ze strefy III. Także producenci prosiąt mogą uzyskać od Powiatowego Lekarza Weterynarii pozwolenie na sprzedaż poza strefę czerwoną tylko w przypadku, gdy był wcześniej łańcuch dostaw i występuje zagrożenie dobrostanu (zagęszczenie) ze względu na brak zbytu w strefie. 

Ograniczenia administracyjne powodują duże różnice w cenach skupu co wpływa negatywnie na kondycję gospodarstw i tak mocno obniżoną przez wyjątkowo silną tegoroczną suszę na tym terenie i grożący brak paszy. Biorą pod uwagę czas, który upłynął od ostatniego ogniska ASF u świń, porę roku, która nie sprzyja występowaniu ognisk u trzody, rosnący poziom bioasekuracji w gospodarstwach oraz uciążliwość ekonomiczną i organizacyjną dla hodowców, zarząd Lubelskiej Izby Rolniczej wnosi o zniesienia obszaru z ograniczeniami III czerwonej strefy na ww. terenie zgodnie z obowiązującymi przepisami. 

Pismo podpisał prezes Lubelskiej Izby Rolniczej,

Gustaw Jędrejek

Ministerstwo Rolnictwa Hesji kontynuuje działania mające na celu ograniczenie rozprzestrzeniania się afrykańskiego pomoru świń (ASF). Kluczowym elementem zaprezentowanych 20 września środków jest intensyfikacja odstrzału dzików na tzw. obszarach „zakażonych”, czyli w strefie zamkniętej II.

Zobacz też: ASF: Szwecja oficjalnie wolna od ASF

- Naszym celem jest ochrona sąsiadującej z obszarem zakażonym strefy wolnej od choroby przed możliwym przeniknięciem zakażonych dzików – powiedział Volker Höhler, szef jednostki zarządzającej dzikami.

Polowania w strefie II wznowione. Jakie warunki muszą spełnić myśliwi?

Dotychczas w strefie II obowiązywał całkowity zakaz polowań, aby zapobiec rozprzestrzenianiu choroby. Jednakże, jak zauważył Höhler, w wyniku spowolnienia epidemii pozwolono na wznowienie polowań, choć pod ściśle określonymi warunkami.

W działaniach zostaną wykorzystane specjalne pułapki, które umożliwiają odłowienie całych stad dzików jednocześnie. Zastrzelenie złapanych dzików przez wykwalifikowany personel zostało uznane przez rzecznika ds. dobrostanu zwierząt. Ponadto przepisy UE dotyczące zwalczania chorób i tak nie pozostawiają rządowi krajowemu pola manewru.

Premie za odstrzał dzików: Ponad 120 tysięcy euro wypłacone 

Również w Brandenburgii kładzie się nacisk na redukcję populacji dzików w celu zahamowania rozprzestrzeniania się ASF. Ministerstwo Rolnictwa wypłaca premie za odstrzał dzików. Jak poinformowało ministerstwo w Poczdamie, w sezonie łowieckim 2023/24 wypłacono łącznie 122 800 euro za odstrzał 1 535 dzików. Każdy odstrzelony samiec przynosił myśliwemu 80 euro. Dodatkowo, w przypadku 55 zwierząt, wypłacono premię w wysokości 50 euro za oddanie tuszy, co miało zrekompensować brak możliwości sprzedaży mięsa ze względu na wymogi sanitarne.

Źródło: AgraEurope

Skuteczna strategia walki z wirusem

Podczas gdy Ministerstwo Rolnictwa w Sztokholmie krytycznie ocenia miniony rok i mówi o rygorystycznych środkach kontrolnych, Państwowy Instytut Weterynaryjny w Szwecji (SVA) jest bardzo zadowolony. SVA stwierdziła, że ​​szwedzka strategia zwalczania infekcji okazała się skuteczna.

Lena Hellqvist Björnerot, główny lekarz weterynarii szwedzkiego urzędu ds. rolnictwa Jordbrugsverket, wspomniała między innymi o dobrej współpracy między myśliwymi, gminami i władzami, a także o niesamowitej współpracy mieszkańców dotkniętego obszaru. Czynnikami sukcesu szwedzkiej walki z ASF była determinacja i skuteczność wszystkich zaangażowanych w zwalczanie choroby.

Było 67 ognisk u dzików

Pierwszy przypadek ASF potwierdzono w Szwecji 6 września 2023 r. Następnego dnia tamtejsze władze zdecydowały o utworzeniu strefy o powierzchni około 1000 kilometrów kwadratowych z ograniczeniami. Niezbędne działania na miejscu prowadzili powiatowi lekarze weterynarii z operacyjnego centrum dowodzenia. Od tego momentu jeszcze u 67 dzików potwierdzono pozytywny wynik. 

Źródło: ISN
Fot. Tomasz Podlak (licencja Canva dla AHM).

Dodatkowo niemieckie stowarzyszenia hodowców trzody chlewnej apelują o wsparcie i rekompensaty dla producentów dotkniętych przez ASF.

Zobacz też: ASF: Francuzi chcą wybicia wszystkich dzików w pobliżu granicy

Saksonia wolna od ASF?

Saksonia odnotowała ważny krok naprzód w zwalczaniu ASF. Powiaty Saksonii Północnej, Saksonii Środkowej oraz części powiatu Miśnia i południowe dzielnice Drezna zostały uznane za wolne od wirusa. To pozwoliło na zniesienie strefy II w powiecie Miśnia. Decyzję tę zatwierdziła Komisja Europejska na wniosek władz lokalnych. Minister zdrowia Saksonii, Petra Köpping, określiła to jako „częściowy sukces”, podkreślając dobrze skoordynowane zarządzanie kryzysowe.

Pierwszy przypadek ASF w powiecie Miśnia pojawił się w październiku 2021 roku, a łącznie odnotowano tam 109 przypadków. Ostatni potwierdzono u dzika w czerwcu 20...

Zobacz też: 43. ognisko ASF w Polsce! Wirus uderza w Kujawsko-Pomorskie

Największe ognisko ASF w tym roku

Ognisko ASF nr 2024/44 zostało wyznaczone w miejscowości Kólki, w gminie Choszczno, na terenie powiatu choszczeńskiego (woj. zachodniopomorskie). Gospodarstwo, w którym potwierdzono obecność wirusa, znajduje się w tzw. strefie niebieskiej – obszarze objętym ograniczeniami I. To wyjątkowo duże stado trzody chlewnej, liczące aż 10 339 świń.

44. ognisko ASF w Polsce.

FOTO: GIW

Inspekcja Weterynaryjna nie udostępniła jeszcze pełnych szczegółów dotyczących tego ogniska. Wciąż oczekuje się na oficjalne informacje na temat działań podjętych w celu zwalczenia wirusa i ochrony innych gospodarstw w okolicy. Biorąc pod uwagę wielkość hodowli, prawdopodobne jest, że wdrożone zostaną zaawansowane środki zapobiegawcze i kontrole wokół ogniska.

Wyjątkowo duża skala wybuchu ogniska ASF

Tegoroczne ogniska ASF wyznaczano w mniejszym gospodarstwach, gdzie liczba świń nie przekraczała 2900 sztuk. Tym razem jednak wirus zaatakował jedno z największych stad w kraju. To pierwszy przypadek w 2024 roku, gdzie ognisko ASF dotknęło hodowlę o tak dużej skali. Wcześniejsze przypadki nie były aż tak duże, co czyni ten incydent szczególnie niepokojącym.

Afrykański pomór świń stanowi poważne zagrożenie dla hodowli trzody chlewnej w Polsce i Europie. Do tej pory w 2024 roku potwierdzono już 44 ogniska tej choroby, w wyniku których zlikwidowano łącznie ponad 16 tysięcy świń. Wysoka śmiertelność i szybkie rozprzestrzenianie się wirusa stawiają przed Inspekcją Weterynaryjną i hodowcami ogromne wyzwania.

Co dalej?

Władze weterynaryjne i hodowcy muszą teraz skoncentrować się na zminimalizowaniu skutków wybuchu tego ogniska. Kolejne dni i tygodnie będą kluczowe dla zapobiegania rozprzestrzeniania się ASF w tym regionie. Inspekcja Weterynaryjna prawdopodobnie wdroży standardowe procedury, takie jak wybicie zainfekowanego stada, dezynfekcję terenu i wprowadzenie strefy ochronnej wokół gospodarstwa.

Wszystkie informacje na temat ASF znajdują się w dedykowanej temu zagadnieniu zakładce -> ASF

Na podst. Główny Inspektorat Weterynarii

Od roku w tym skandynawskim kraju nie odnotowano nowych przypadków afrykańskiego pomoru świń (ASF). Szwecja wystąpiła do Unii Europejskiej z wnioskiem o ponowne uznanie jej za kraj wolny od ASF.

Jak poinformowało Ministerstwo Rolnictwa, od roku nie zarejestrowano żadnych nowych zakażeń wirusem. Jeśli Bruksela przychyli się do tego wniosku, możliwe będzie zniesienie strefy ograniczeń oraz usunięcie ogrodzenia wokół obszaru rdzeniowego, które powstało po wykryciu wirusa.

Zobacz też: Hesja wytacza ciężkie działa w walce z ASF. Te metody okazały się skuteczne!

Pierwszy przypadek ASF w Szwecji

Pierwszy przypadek ASF w Szwecji wykryto 6 września 2023 roku u dzika, który znajdował się na północny zachód od Sztokholmu. W odpowiedzi na to w regionie wprowadzono strefę ograniczeń, przeprowadzono poszukiwania padłych dzików i dokonano uboju zarówno dzików, jak i trzody chlewnej. Chociaż późniejsze testy potwierdziły obecność wirusa u 67 martwych dzików, badania wykazały, że wszystkie zginęły przed wrześniem 2023 roku.

Ministerstwo zwraca uwagę, że ubiegły rok był trudny zarówno dla firm, jak i lokalnych społeczności. Wprowadzone środki ochronne spowodowały poważne straty, których nie udało się w pełni zrekompensować. Teraz konieczna jest dokładna analiza tych strat.

Brytyjscy hodowcy świń chcą zniesienia limitu importu mięsa

W międzyczasie w Wielkiej Brytanii Krajowe Stowarzyszenie Hodowców Trzody Chlewnej (National Pig Association, NPA) apeluje o zniesienie obecnego limitu 2 kilogramów wieprzowiny na osobę, którą można przywozić do kraju w celach prywatnych. Stowarzyszenie argumentuje, że ASF rozprzestrzenia się w Niemczech, a wirus może być przenoszony przez ludzi na duże odległości.

ASF w Wielkopolsce niszczy dorobek życia producentów świń

NPA podkreśla także, że 2-kilogramowy limit sprzyja nielegalnemu handlowi mięsem, czego dowodzą liczne konfiskaty w Dover. Zwracają również uwagę, że podobny limit dotyczący produktów z owiec i kóz został niedawno zniesiony, aby chronić Wielką Brytanię przed pomorem małych przeżuwaczy (PPR).

Źródło: AgraEurope

Fot: Pixabay

Na podstawie badań przeprowadzonych przez Krajowe Laboratorium Referencyjne ds. ASF w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym – Państwowym Instytucie Badawczym w Puławach, Główny Lekarz Weterynarii poinformował o wykryciu 43. ogniska ASF w Polsce w tym roku.

Zobacz też: 42. ognisko w powiecie stargardzkim!

Tym razem ognisko pojawiło się w miejscowości Wydrzno w gminie Łasin, w powiecie grudziądzkim, na obszarze objętym już wcześniej ograniczeniami strefy III.

Trzeci przypadek w woj. kujawsko-pomorskim

W gospodarstwie utrzymywano 44 świnie, które musiały zostać zlikwidowane zgodnie z procedurami. Choroba dotyka coraz większych obszarów Polski, a przypadki ASF, które były kiedyś sporadyczne, teraz stają się regularnym zagrożeniem dla producentów trzody chlewnej. Trzecie ognisko ASF w województwie kujawsko-pomorskim to sygnał, że wirus rozprzestrzenia się z niepokojącą prędkością.

Szybka reakcja Inspekcji Weterynaryjnej

Po wykryciu ogniska ASF Inspekcja Weterynaryjna natychmiast wdrożyła wszystkie procedury związane z likwidacją choroby. Do działań tych należą m.in. utylizacja zarażonych zwierząt, oczyszczanie i dezynfekcja gospodarstw, a także wyznaczenie obszarów objętych ograniczeniami – strefy zapowietrzonej i zagrożonej w promieniu 10 km od miejsca wystąpienia wirusa.

ASF to choroba wyjątkowo trudna do opanowania ze względu na łatwość, z jaką wirus przenosi się między zwierzętami. Gospodarstwa muszą zachować najwyższe środki ostrożności, aby ograniczyć ryzyko zakażenia, co nie zawsze jest możliwe.

Wszystkie informacje na temat ASF znajdują się w dedykowanej temu zagadnieniu zakładce -> ASF

Na podst. Krajowy Związek Pracodawców-Producentów Trzody Chlewnej, GIW

Uczestnicy debatowali głównie nad sytuacją w województwie wielkopolskim, ponieważ to właśnie tu w tym roku były 23 ogniska ASF. Podkreślano też, że Wielkopolska jest bardzo ważnym producentem wieprzowiny w kraju, bo mieści się w niej ponad 30% pogłowia trzody chlewnej.

– Nie bójmy się uboju prewencyjnego – apelował Krzysztof Jażdżewski, Główny Lekarz Weterynarii.

FOTO: Zieja

Nie bójmy się uboju prewencyjnego!

– W przypadku uboju prewencyjnego rolnik otrzymuje pełne odszkodowanie. Jeśli w danym miejscu nie wybijemy świń prewencyjnie to co tydzień może się tam pojawić nowe ognisko i wtedy strefy nigdy się nie skończą w tym miejscu. Lepiej wybić część zwierząt i po 30 dniach zakończyć zwalczenie ASF na tym terenie. Dlatego zachęcamy do takich trudnych rozwiązań, ponieważ one może nie chronią naszych zwierząt, ale chronią naszą ekonomię – podkreślał w swoim wystąpieniu Krzysztof Jażdżewski Główny Lekarz Weterynarii. Dodał również, że w przypadku uboju prewencyjnego odszkodowanie dostaje każdy hodowca. Wtedy nie jest sprawdzane czy spełnione zostały wymogi bioasekuracyjne, tylko pieniądze są wypłacane automatycznie.

– Afrykański pomór świń to problem całego społeczeństwa i w jego zwalczaniu jest ważna dobra współpraca wszystkich służb i nie wstrzymywanie polowań – mówił łowczy okręgowy z Poznania dr inż. Mikołaj Jakubowski.

FOTO: Zieja

ASF problem nie tylko myśliwych

– Afrykański pomór świń to problem całego społeczeństwa i w jego zwalczaniu jest ważna dobra współpraca wszystkich służb i nie wstrzymywanie polowań. Redukcja, redukcja i jeszcze raz redukcja pogłowia dzików to najważniejsze co musimy robić. Dużym problemem są dziki w miastach, ponieważ jest ich bardzo dużo, a w miastach nie można przeprowadzać polowań. Trzeba pomyśleć nad zmianą przepisów w tej sprawie, żebyśmy mogli działać także w mieście. Podobna sytuacja jest w parkach i rezerwatach – mówił łowczy okręgowy z Poznania dr inż. Mikołaj Jakubowski. Podkreślał również, że podczas polowań bardzo ważna jest bioasekuracja, która jeśli chodzi o Wielkopolskę jest na wysokim poziomie. Dodał, że musimy edukować całe społeczeństwo w temacie ASF i bioasekuracji, ponieważ ludzie nie są świadomi zagrożenia.

Według Głównego Lekarza Weterynarii istnieją sposoby i środki finansowe na redukcję populacji dzików w miastach. Miasta dostały propozycję zamontowania pułapek żywołownych, niestety żadne nie skorzystało z tego rozwiązania.

Wiceminister Rolnictwa Jacek Czerniak zaznaczył, że celem numer jeden wszystkich powinna być likwidacja ASF.

FOTO: Zieja

Łowiectwo pod rządami Ministerstwa Klimatu i Środowiska

– Szkoda, że na tym spotkaniu nie ma przedstawicieli MKiŚ, ponieważ to pod nich podlegają lasy i łowiectwo. Niestety MKiŚ proponuje inne rozwiązania w niektórych tematach, z którymi Ministerstwo Rolnictwa nie zawsze się zgadza, ponieważ uważamy, że populację dzika należy ograniczyć. Zgadzamy się z tym, żeby te działy przeszły do Ministerstwa Rolnictwa i wtedy będziemy mogli działać – mówił wiceminister rolnictwa Jacek Czerniak. Zaznaczył, że celem numer jeden wszystkich powinna być likwidacja ASF.

– Niezwykle istotne są rekompensaty dla rolników ze stref czerwonych – mówił Andrzej Przepióra

FOTO: Zieja

Regionalny program odbudowy

– Nie oglądajmy się na państwowy program odbudowy pogłowia trzody chlewnej, o którym każdy słyszał, ale nikt go nie widział. My ze względu na dużą produkcje wieprzowiny zasługujemy na swój program regionalny – apelował do wicewojewody Andrzej Przepióra z Wielkopolskiej Izby Rolniczej. W swoim wystąpieniu podkreślał jak ważne jest wsparcie finansowe produkcji zwierzęcej.

– Jeżeli zrezygnujemy z produkcji zwierzęcej, a zwłaszcza z trzody chlewnej to będzie trzeba dopłacać producentom zbóż, ponieważ bez produkcji zwierzęcej produkcja zbóż będzie nieopłacalna – mówił Andrzej Przepióra. Dodał także, że niezwykle istotne są rekompensaty dla rolników ze stref czerwonych.

– Przy likwidacji stada nie możemy traktować lochy tak samo jak tucznika. Za lochę rekompensata powinna być dużo większa – mówił Emil Lemański wiceprezes stowarzyszenia Rola Wielkopolski.

FOTO: Zieja

Locha na wagę złota

– Jeśli my od 10 lat prowadzimy walkę z ASF, to my ją przegrywamy i należy się zastanowić czy idziemy dobrą drogą? Priorytetem powinna być ochrona produkcji w cyklu zamkniętym, każda locha jest na wagę złota. Przy likwidacji stada nie możemy traktować lochy tak samo jak tucznika. Za lochę rekompensata powinna być dużo większa – mówił Emil Lemański wiceprezes stowarzyszenia Rola Wielkopolski.

Brak strategii dla sektora

Wszyscy uczestnicy spotkania podkreślali jak ważny jest plan odbudowy pogłowia trzody chlewnej w Polsce, którego wciąż brakuje. Dodatkowo ważne jest też odpowiednie wsparcie finansowe dla hodowców w tym trudnym okresie, które jest niewystarczające i oczywiście odpowiednia redukcja pogłowia dzików w kraju. Wicewojewoda Jarosław Maciejewski obiecał, że z tego merytorycznego spotkania zostaną wyciągnięte odpowiednie wnioski i podjęte działania.

Aby zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu się afrykańskiego pomoru świń (ASF), Hesja buduje obecnie 50-kilometrowe ogrodzenie wzdłuż drogi krajowej B45. Informację tę podało niemieckie Ministerstwo Rolnictwa w Wiesbaden z okazji rozpoczęcia budowy. 

Zobacz też: Zagrożenie ASF w Oleśnie: Rolnicy i myśliwi w obronie trzody [REPORTAŻ]

- Chcemy uzyskać wyraźną przewagę nad epidemią i stworzyć silną barierę przeciwko rozprzestrzenianiu się ASF na inne regiony – wyjaśnił szef resortu Ingmar Jung.

Nowe ogrodzenie w Hesji: Jak 50 km siatki drucianej pomoże w walce z ASF?

Nowy płot, który będzie rozciągać się wzdłuż drogi krajowej między Dieburgiem na północy a granicą kraju związkowego na południu, jest reakcją ministerstwa rolnictwa na powtarzające się pojedyncze przypadki ASF poza istniejącymi już ogrodzeniami tymczasowymi w Niemczech.

Wybrany wariant ogrodzenia to specjalne ogrodzenie z siatki drucianej, które jest szczególnie odporne na dziki i sprawdziło się już w Brandenburgii. Przewidywany okres budowy wynosi od dwóch do trzech tygodni. Jak dodał resort, że elastyczne i szybkie w montażu ogrodzenia elektryczne również pozostają kluczowym narzędziem w walce z chorobą, ponieważ pozwalają na szybką reakcję na zmiany sytuacji.

Źródło: AgraEurope