Obecny limit wynosi 2300 kg rocznie. PPZW ocenia, że taka ilość nie pozwala gospodarstwom prowadzącym regularny chów bydła utrzymać ciągłości dostaw do lokalnych odbiorców.

Obecny limit odpowiada mięsu z około 10-11 sztuk bydła

Jak argumentuje PPZW, z jednej sztuki bydła uzyskuje się przeciętnie około 200-230 kg mięsa. Obowiązujący limit 2,3 tony odpowiada więc produkcji z około 10-11 sztuk w ciągu roku. Zdaniem organizacji to za mało, aby gospodarstwo mogło regularnie dostarczać wołowinę lokalnym odbiorcom przez cały rok. Po wykorzystaniu limitu rolnik nie może już sprzedawać kolejnych partii mięsa do zakładów handlu detalicznego w tym kanale.

Podniesienie limitu do 8 ton zwiększyłoby dopuszczalną skalę sprzedaży niemal 3,5-krotnie. PPZW przekonuje, że pozwoliłoby to lepiej dopasować podaż do popytu na lokalną wołowinę, a jednocześnie zachować uzupełniający charakter tej działalności wobec podstawowej produkcji rolnej.

Limit nie obejmuje całej sprzedaży w ramach RHD

W tym przypadku ważne jest rozróżnienie poszczególnych kanałów sprzedaży. Rozporządzenie z 12 września 2022 roku (link) określa maksymalne ilości żywności, które rolnik może zbywać w ramach RHD do zakładów prowadzących handel detaliczny z przeznaczeniem dla konsumenta finalnego.

Oznacza to, że limit 2300 kg nie dotyczy całej sprzedaży prowadzonej przez gospodarstwo w ramach RHD. Odnosi się do mięsa przekazywanego zakładom handlu detalicznego, a nie do sprzedaży bezpośrednio konsumentom.

Obowiązujące rozporządzenie nie wyodrębnia wołowiny jako osobnej kategorii. Wspólny limit 2300 kg obejmuje świeże mięso wołowe, wieprzowe, baranie, kozie i końskie, a także produkowane z niego mięso mielone oraz surowe wyroby mięsne. Wniosek PPZW koncentruje się natomiast na wołowinie i zakłada zwiększenie dopuszczalnej ilości świeżego mięsa wołowego, mięsa mielonego oraz surowych wyrobów mięsnych do 8 ton rocznie.

Zobacz też: Dobrostan bydła: UE nie może wykluczyć gospodarstw

Jacek Zarzecki: „RHD nie musi być tylko dodatkiem”

Jacek Zarzecki, wiceprzewodniczący zarządu Polskiej Platformy Zrównoważonej Wołowiny, zwraca uwagę, że coraz więcej gospodarstw rozwija sprzedaż poza tradycyjnym łańcuchem dostaw. Rolnik może dzięki temu dotrzeć do odbiorcy i zachować większą część ceny uzyskiwanej za produkt.

– RHD nie musi być tylko dodatkiem. Może być fundamentem stabilności, przede wszystkim dla mniejszych i średnich gospodarstw – podkreśla Jacek Zarzecki. W jego ocenie obowiązujące limity nie nadążają za rozwojem tej formy sprzedaży. Podniesienie progu dla wołowiny miałoby poprawić opłacalność gospodarstw, które chcą samodzielnie budować lokalny rynek zbytu.

PPZW przedstawia swój postulat także jako sposób na rozwój krótkich łańcuchów dostaw i wzmocnienie pozycji rolnika na rynku. Większy limit umożliwiłby gospodarstwom regularniejsze dostawy bez konieczności przerywania sprzedaży po wykorzystaniu obowiązującego progu.

– Do tych zmian nie potrzebujemy pieniędzy z budżetu, potrzebujemy jedynie zmiany prawa – podsumowuje Zarzecki.

Przyjęcie wniosku wymagałoby zmiany rozporządzenia ministra rolnictwa. To od decyzji resortu będzie zależało, czy gospodarstwa prowadzące RHD będą mogły dostarczać zakładom handlu detalicznego większe ilości wołowiny.

Ceny bydła znów spadają. Ubojnie mówią, do kiedy potrwa ten trend

Nowa ferma bydła ma zielone światło. Zatrzyma ją plan ogólny?

Decyzja odmowna Burmistrza Zalewa pod lupą prawników

Jak informowaliśmy w poprzednim artykule, inwestycja od miesięcy budziła silne emocje w gminie Zalewo. Mimo uzyskania pozytywnych opinii Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (RDOŚ), Sanepidu i Wód Polskich, a także wielokrotnej, pozytywnie zweryfikowanej oceny raportu o oddziaływaniu na środowisko, 22 maja 2026 roku Burmistrz Zalewa wydał decyzję (sygn. GP.6220.3.2024.CT) odmawiającą wydania decyzji środowiskowej dla planowanej fermy.

Jako redakcja zwróciliśmy się do Burmistrza z prośbą o komentarz. Otrzymana po ponad dwóch tygodniach odpowiedź odesłała nas z powrotem do uzasadnienia decyzji o odmowie wydania decyzji środowiskowej, bez konkretnej odpowiedzi na zadane przez nas pytania:

1) Dlaczego mimo pozytywnych opinii dot. budowy fermy w Bądkach oraz prawidłowo przygotowanego projektu oraz początkowego poparcia dla tej inwestycji, w końcowej fazie podjął Pan decyzję odmowną dot. zezwolenia na budowę tego obiektu?

2) W jaki sposób można udokumentować mierzalnymi wskaźnikami, że ferma negatywnie wpłynie na zdrowie mieszkańców gminy Zalewo?

3) Czy na decyzję miał wpływ sprzeciw mieszkańców?

Gospodarstwo KREKI sp. z o.o. kategorycznie nie zgadza się z wydaną decyzją środowiskową i złożył już formalne odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Elblągu. W dokumencie tym wskazano szereg istotnych naruszeń prawa materialnego oraz procesowego. Według przedstawicieli Gospodarstwa KREKI, organ pierwszej instancji nie wykazał zaistnienia ustawowych przesłanek odmowy, a swoje rozstrzygnięcie oparł na przepisach Kodeksu cywilnego, które nie znajdują zastosowania w postępowaniu administracyjnym. Ponadto zarzuca się błędne określenie kręgu stron postępowania oraz uczynienie z niezadowolenia społecznego faktycznej podstawy decyzji. Tymczasem bogate orzecznictwo sądów administracyjnych jasno wskazuje, że sam protest mieszkańców nie może stanowić samodzielnej przesłanki odmowy wydania decyzji środowiskowej.

Odwołanie wnosi o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, a w razie braku takiej możliwości – o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Gospodarstwo KREKI zapowiada, że jeśli rozstrzygnięcie SKO będzie niekorzystne, sprawa natychmiast trafi przed Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA).

– Jesteśmy głęboko przekonani o słuszności naszego stanowiska i liczymy na rzetelną, opartą na faktach ocenę sprawy przez SKO. Nie zamierzamy rezygnować z inwestycji, która jest w pełni zgodna z prawem, spójna z zasadą zrównoważonego rozwoju i – co potwierdziły wszystkie właściwe organy państwowe i środowiskowe – bezpieczna dla środowiska oraz dla zdrowia mieszkańców – podkreślają przedstawiciele Gospodarstwa KREKI.

FOTO: Fortune Cieszymowo/fb

Izba Rolnicza nie zamierza popierać dużych gospodarstw

Do inwestora trafiło także oficjalne pismo z Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej, w którym wskazano, że jego statutowym celem jest popieranie wyłącznie małych gospodarstw rolnych. Jak podkreślają przedstawiciele Gospodarstwa KREKI, stanowisko to jest dla nich szczególnie bolesne i niezrozumiałe. Wcześniej bowiem, podczas konsultacji społecznych, mieli oni uzyskać wyraźne, ustne zapewnienie ze strony przedstawicieli Izby o poparciu i kibicowaniu tej inwestycji.

– Stanowisko Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej zaskoczyło nas swoją nagłą zmianą. Uzyskaliśmy wcześniej ustne zapewnienie o wsparciu naszej inwestycji. Tym bardziej bolesna była późniejsza pisemna odmowa zajęcia pozytywnego stanowiska. Liczymy, że Izba Rolnicza w toku dalszego postępowania zechce ponownie pochylić się nad argumentami merytorycznymi i dostrzeże, że nowoczesne rolnictwo potrzebuje silnych podmiotów – komentują przedstawiciele Gospodarstwa KREKI. Podkreślają, że działają w pełni transparentnie na każdym etapie postępowania, bazując na ekspertyzach wyspecjalizowanych organów.

– Dołożyliśmy wszelkich starań, by mieszkańcy Bądek mogli szczegółowo zapoznać się z parametrami inwestycji i wyrazić swoje opinie. Żałujemy, że deklarowane wsparcie Izby Rolniczej nie przełożyło się na dokument pisemny. Wierzymy jednak, że rzetelna analiza prawna i merytoryczna, którą przeprowadzi SKO, potwierdzi, iż odmowna decyzja Burmistrza Zalewa była błędem wynikającym z emocji, a nie z przepisów prawa – dodają.

Obawy o plan ogólny gminy: druga linia frontu

Tak jak sygnalizowaliśmy w poprzednim artykule, inwestor od samego początku obawiał się, że przeciwnicy fermy będą starali się zablokować inwestycję wielotorowo. Chodzi nie tylko o procedury środowiskowe, ale również o wywieranie wpływu na zapisy planu ogólnego gminy Zalewo, który jest obecnie w fazie przygotowywania. Po negatywnej decyzji burmistrza i stanowisku Izby Rolniczej te obawy nasiliły się jeszcze bardziej.

Gospodarstwo KREKI wskazuje, że lokalna społeczność, zorganizowana wokół Stowarzyszenia „Czyste Bądki”, może w dalszym ciągu wywierać silną presję na Radę Gminy Zalewo. Celem tych działań ma być wprowadzenie do planu ogólnego takich zapisów, które kategorycznie wykluczą możliwość jakiejkolwiek zabudowy inwentarskiej na działkach przeznaczonych pod inwestycję. Inwestor przypomina, że dotychczas obowiązujące dokumenty planistyczne (studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego) od lat określały rolniczy charakter tego terenu, dopuszczając rozwój tego typu zabudowy. Ostateczny kształt nowego planu ogólnego wciąż pozostaje jednak wielką niewiadomą.

Cieszymowo jako wzór dla Bądek. Nauka i technologia w rolnictwie

Warto przypomnieć, że Gospodarstwo KREKI sp. z o.o. posiada ogromne doświadczenie w branży – od ponad 20 lat z powodzeniem prowadzi fermę bydła mlecznego w Cieszymowie (Fortune sp. z o.o.). O gospodarstwie tym na łamach topagrar Polska oraz topagrar.pl  pisaliśmy już wielokrotnie, przybliżając Czytelnikom m.in. największą na świecie instalację automatycznego doju krów DeLaval, która tam działa. To właśnie na wzór tej zaawansowanej technologicznie jednostki miała powstać – odpowiednio mniejsza – ferma w Bądkach.

Przedstawiciele gospodarstwa deklarują, że chcieliby, aby ferma w Bądkach stała się wizytówką całego regionu. Podobnie jak gospodarstwo w Cieszymowie, obiekt miał być otwarty na współpracę ze szkołami rolniczymi, organizację wizyt studyjnych oraz prezentacje nowoczesnych technologii agrotechnicznych. Co ważne, gospodarstwo w Cieszymowie prowadzi również, we współpracy z Instytutem Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności Polskiej Akademii Nauk (PAN), zaawansowane badania naukowe. Potwierdza to, że jednostka ta jest postrzegana w środowisku akademickim i branżowym jako jedna z czołowych i modelowych ferm bydła mlecznego w Polsce.

– Chcielibyśmy, aby ferma w Bądkach była postrzegana analogicznie jak nasze gospodarstwo w Cieszymowie – jako perła polskiego rolnictwa, otwarta na naukę, współpracę międzynarodową i lokalną społeczność – akcentują przedstawiciele Gospodarstwa KREKI.

Ogólnopolski syndrom blokowania rozwoju polskiej wsi

Sytuacja w Bądkach nie jest odosobnionym przypadkiem, ale częścią szerszego, niezwykle niepokojącego trendu, który paraliżuje modernizację polskiej wsi. W całym kraju, ze szczególnym uwzględnieniem województwa warmińsko-mazurskiego, drastycznie przybywa konfliktów na linii inwestorzy rolniczy – lokalne społeczności (często zasilane przez osoby napływowe).

Podobne spory toczą się lub zakończyły się przegraną inwestorów w całej Polsce. Przykładem jest blokada biogazowni w Przyjaźni i Wólce pod Gdańskiem czy konflikt wokół biometanowni w gminie Janów Podlaski, który doprowadził nawet do próby odwołania wójta i rady gminy w referendum. Przypadków zablokowania takich inwestycji jest znacznie więcej.

W niemal każdym przypadku protestujący podnoszą identyczny zestaw obaw: odór, hałas, wzmożony ruch ciężkich pojazdów, zagrożenie dla wód gruntowych oraz spadek wartości działek. Te same argumenty wysunięto w Bądkach przez Stowarzyszenie „Czyste Bądki”. Mechanizm blokowania stał się powtarzalny: jeśli inwestycji nie uda się zatrzymać na etapie decyzji środowiskowej, nacisk przenosi się na poziom planowania przestrzennego, czyli blokowanie inwestycji poprzez plany ogólne gmin. W Bądkach współpracujący ze stowarzyszeniem prawnik otwarcie zadeklarował, że w razie niepowodzenia w SKO, ostateczna blokada nastąpi właśnie poprzez odpowiednie zapisy w nowym planie ogólnym gminy.

FOTO: Fortune Cieszymowo/fb

Paradoks debaty publicznej: Chcemy polskiej żywności, ale nie pozwalamy jej produkować

W tle konfliktu w Bądkach rysuje się głęboki, systemowy paradoks, który coraz mocniej dotyka całe polskie rolnictwo. W debacie publicznej, mediach głównego nurtu oraz w deklaracjach polityków wszystkich opcji bezustannie odmienia się przez wszystkie przypadki konieczność ochrony polskiego rolnictwa i suwerenności żywnościowej. Głośno i słusznie alarmuje się o dramatycznie słabej jakości zagranicznych płodów rolnych oraz produktów spożywczych, które masowo, często bez należytej kontroli, napływają na polski rynek z rynków wschodnich czy państw trzecich spoza Unii Europejskiej, gdzie nie obowiązują restrykcyjne normy fitosanitarne.

Polscy konsumenci deklarują, że chcą kupować zdrową, bezpieczną i wytworzoną lokalnie żywność, wolną od podejrzanych substancji. Jednak na poziomie lokalnym dochodzi do drastycznego zderzenia deklaracji z rzeczywistością. Poprzez blokowanie nowoczesnych i zaawansowanych technologicznie ferm – takich jak ta planowana w Bądkach – sami, jako społeczeństwo, dopuszczamy do sytuacji, w której wielkotowarowa, opłacalna produkcja polskiej żywności stanie się po prostu niemożliwa. Bez nowoczesnych, silnych gospodarstw, zdolnych do konkurowania na rynku europejskim, polskie rolnictwo zostanie zepchnięte do roli skansenu, a rodzimy rynek zostanie oddany walkowerem zagranicznym koncernom.

Ostatni dzwonek: za chwilę na półkach zabraknie polskiej żywności

Konsekwencje działań podejmowanych przez komitety protestacyjne mieszkańców wsi są znacznie poważniejsze niż mogłoby się wydawać na poziomie pojedynczej gminy. Branża spożywcza alarmuje, że jeśli ten destrukcyjny trend się utrzyma, już za chwilę polska żywność całkowicie zniknie ze sklepowych półek, a my obudzimy się w rzeczywistości totalnego uzależnienia od importu.

Wieś przestała być miejscem produkcji rolnej, a staje się jedynie podmiejską „sypialnią” i zapleczem rekreacyjnym dla osób, które uciekły z miast w poszukiwaniu ciszy. Ci nowi mieszkańcy domagają się wiejskiej sielanki, całkowicie zapominając, że wieś od wieków żyje z uprawy ziemi i chowu zwierząt. Blokowanie każdej nowoczesnej obory, chlewni czy biogazowni doprowadzi do sytuacji, w której polscy rolnicy, zniechęceni latami procesów sądowych i urzędniczych batalii, po prostu zrezygnują z produkcji. Krajobraz wiejski bez rolnictwa to nie wizja odległej przyszłości – to proces, który dzieje się na naszych oczach.

Musimy odpowiedzieć sobie na fundamentalne pytanie - jeżeli zakażemy lokalizacji nowoczesnych inwestycji rolniczych na terenach wiejskich, to gdzie właściwie ma powstawać polska żywność? W laboratoriach? Czy może mamy całkowicie przestawić się na towary sprowadzane z zagranicy?

Paraliż inwestycyjny oznacza jedno – drastyczny spadek pogłowia zwierząt w Polsce i załamanie rynku mleka oraz mięsa. Lukę tę błyskawicznie i bezlitośnie wypełnią zagraniczne korporacje, które nie oglądają się na lokalne protesty. Zamiast zdrowego, kontrolowanego polskiego mleka czy sera, konsumenci będą skazani na masowo importowane, głęboko przetworzone produkty z państw trzecich, o których niskiej jakości słyszy się coraz częściej. Likwidując własną produkcję pod naciskiem emocjonalnych protestów, dobrowolnie oddajemy nasze bezpieczeństwo żywnościowe w obce ręce. To prosta droga do skokowego wzrostu cen żywności i utraty kontroli nad tym, co trafia na stoły polskich rodzin.

– Widzimy, że to nie jest już tylko nasz, lokalny problem. To zjawisko ogólnopolskie, które uderza w możliwość produkowania polskiej żywności na własnym terenie. Jeśli jako kraj nie zreflektujemy się na czas, to za kilka lat polski konsument będzie mógł o rodzimych produktach jedynie poczytać w podręcznikach historii. Apelujemy, aby decyzje w takich sprawach były podejmowane na podstawie twardych faktów, ekspertyz naukowych i obowiązującego prawa, a nie pod wpływem czystych emocji czy nacisku społecznego, które nie znajdują żadnego potwierdzenia w rzetelnej dokumentacji środowiskowej – podsumowują zaniepokojeni przedstawiciele Gospodarstwa KREKI.

Co dalej z Gospodarstwem KREKI?

Sprawa decyzji środowiskowej spoczywa obecnie w rękach Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu, które szczegółowo zbada zarzuty formalno-prawne podniesione w odwołaniu inwestora. Równolegle toczą się kluczowe prace nad planem ogólnym gminy Zalewo, których ostateczny wynik może zaważyć na losach inwestycji bez względu na to, co orzeknie SKO.

Redakcja będzie na bieżąco śledzić rozwój wydarzeń w Bądkach i poinformuje o kolejnych krokach prawnych podjętych przez SKO oraz o decyzjach Rady Gminy Zalewo.

Publiczność mogła podziwiać profesjonalną ocenę pokroju poszczególnych ras oraz wycenę bydła mlecznego i mięsnego, koni, owiec i królików. Wystawa była okazją do prezentacji dorobku hodowców, wymiany doświadczeń i promocji najlepszych krajowych stad. W inauguracji udział wzięli przedstawiciele resortu rolnictwa, władz wojewódzkich, organizatorów oraz środowiska hodowców. Jury oceniło blisko 120 szt. bydła mlecznego. 

Czempiony i wiceczempiony XIII Ogólnopolskej Wystawy Bydła Hodowlanego w Szepietowie

Jałowice PHF:

Urodzone od 20.09.2025  do 19.11.2025

• czempion – Majkowski Supreme Ciasna – GR Łukasz Majkowski, Jarzyły
• wiceczempion – Strica 2025 – Józef Andrzej Dzięgielewski, Stawiski

Urodzone od 20.07.2025  do 19.09.2025

• czempion –Dolcetuo ET – Stadnina Koni „Pępowo” Sp. z o.o.
• wiceczempion – Rivera – Wojciech Łuba, Kałęczyn Walochy

Urodzone od 20.05.2025  do 19.07.2025

• czempion –Anabel 4 – Grzegorz Block, Narkowy
• wiceczempion – Rosita 145 - Ośrodek Hodowli  Zarodowej Dębołęka Sp. z o.o.

Urodzone od 20.03.2025  do 19.05.2025

• czempion – Czerwona – Łukasz Kraska, Kalinowo
• wiceczempion – Szpilka - Ośrodek Hodowli  Zarodowej ” Garzyn” Sp. z o.o.

Urodzone od 20.12.2024  do 19.03.2025

• czempion –  PL 00556176405-7 - Piotr Szeligowski, Łubnice Krusze
• wiceczempion –  Trela – Marek Burzyński, Bronowo

Urodzone od 20.09.2024 do 19.12.2024

• czempion – Newada 122 - Ośrodek Hodowli  Zarodowej Dębołęka Sp. z o.o.
• wiceczempion – Kiki 1 – Wiesław Wojno, Wojny Piecki

KROWY  PHF:

I laktacja (wcześniejsza)

• czempion –  Wędka – Łukasz Kraska, Kalinowo
• wiceczempion – Lupa 2024 – Józef Andrzej Dzięgielewski, Stawiski

I laktacja (późniejsza)

• czempion  - Hania – GR Tadeusz Stelęgowski, Kudelczyn
• wiceczempion – Pola – Paweł Kulesza, Rębiszewo Zegadły

II laktacja (wcześniejsza)

• czempion  - Janet 196 -- Ośrodek Hodowli  Zarodowej Dębołęka Sp. z o.o.
• wiceczempion – Lupa  2022 – Józef Andrzej Dzięgielewski. Tafiły

II laktacja (późniejsza)

• czempion  - Kometa – Zbigniew Skrodzki, Konopki Białystok
• wiceczempion -Bianka- Piotr Szeligowski, Łubnice Krusze

III laktacja

• czempion – Jutra 1 – Ewa Zalewska, Czarnowąż
• wiceczempion – Dorota - GR Tadeusz Stelęgowski, Kudelczyn

Rasa Jersey

• Czempion – Jama 116 – Stadnina Koni „Iwno” Sp. z o.o.
• Wiceczempion -Chromeda - Ośrodek Hodowli  Zarodowej ” Garzyn” Sp. z o.o.

FOTO: Dabrowska

Rasa  Białogrzebieta

• Czempion – Kinia – Marcin Dobrzycki, Konopki Białystok
• Wiceczempion – Wera- Tomasz Skrodzki,  Skroda Wielka

FOTO: Dabrowska

Rasa Brown Swiss

• Czempion – Susi – Emil Dzięgielewski, Stawiski
• wiceczempion – Anjana - Emil Dzięgielewski, Stawiski

FOTO: Dabrowska

Superczempiony XIII Ogólnopolskej Wystawy Bydła Hodowlanego w Szepietowie

Superczempion w rasach kolorowych

• Brown Swiss Susi – Emil Dzięgielewski, Stawiski

FOTO: Dabrowska

Jałówki  PHF - odmiany barwnej czerwono - białej

• Czerwona – Łukasz Kraska, Kalinowo

FOTO: Dabrowska

Jałówki  PHF - odmiany barwnej czarno – białej

• Dolcetuo ET – Stadnina Koni „Pępowo” Sp. z o.o.

FOTO: Dabrowska

Krowy odmiany barwnej czerwono białej

• Lupa  2022 – Józef Andrzej Dzięgielewski. Tafiły

FOTO: Dabrowska

Krowy odmiany barwnej czarno białej

• Wędka – Łukasz Kraska, Kalinowo

Ta krowa zdobyła również wyjątkowy laur i nagrodę specjalną za najpiękniejsze wymię wystawy oraz tytuł Grandczempiona wystawy (wybierany spośród krów superczempionów w kategorii jałowic i krów) jako najpiękniejsze zwierzę.

FOTO: Dabrowska

Wystawa tradycyjnie była okazją do prezentacji najlepszego materiału hodowlanego regionu oraz porównania efektów wieloletniej pracy hodowlanej prowadzonej w czołowych stadach Wielkopolski.

Czempioni wśród krów

W kategorii krów w I laktacji rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej tytuł czempiona zdobyła GG Hendrika z Przedsiębiorstwa Rolno-Hodowlanego Gałopol. Wiceczempionką została Ulmen ze Stadniny Koni Pępowo.

Tytuł Superczempiona w kategorii krów zdobyła GG Zielona z Przedsiębiorstwa Rolno-Hodowlanego Gałopol.

FOTO:

W grupie krów w II laktacji zwyciężyła GG Zielona z PRH Gałopol. Wiceczempionką została GG Agata z tego samego gospodarstwa. 

W kategorii krów w III laktacji i dalszych najlepszą ocenę uzyskała Ilona należąca do Stadniny Koni Pępowo.

W rasie jersey triumfowała Jama 116 ze Stadniny Koni Iwno, natomiast tytuł wiceczempiona przypadł krowie Jaskra 103 z tego samego gospodarstwa.

Najlepsze jałowice wystawy

Wśród młodszych zwierząt, w kategorii jałowic 8–9 miesięcznych, zwyciężyła Topsi ze Stadniny Koni Pępowo.

Kolejne tytuły czempionów zdobyły:

• Dolcetuo ET ET (kat.10–11 miesięcy) – Stadnina Koni Pępowo,
• Boliwia (kat. 12–13 miesięcy) – OHZ Garzyn,
• Teneryfa (kat. 14–15 miesięcy) – Stadnina Koni Pępowo,
• GP Donia (kat. 16–21 miesięcy) – PRH Gałopol.

Wiceczempionami zostały m.in. Dolcemio ze Stadniny Koni Pępowo oraz Szpilka z OHZ Garzyn.

Superczempioni XXXI RWZH

Kulminacyjnym momentem oceny było wyłonienie wśród bydła mlecznego superczempionów wystawy.

Tytuł Superczempiona w kategorii krów zdobyła GG Zielona z Przedsiębiorstwa Rolno-Hodowlanego Gałopol.

Wśród jałowic najwyższe wyróżnienie przypadło Topsi ze Stadniny Koni Pępowo, która została Superczempionem kategorii jałowic.

Regionalna Wystawa Zwierząt Hodowlanych w Sielinku organizowana przez Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego pozostaje jednym z najważniejszych wydarzeń hodowlanych w Wielkopolsce. Obok bydła mlecznego oceniano także konie i króliki, a prezentowane zwierzęta reprezentowały najwyższy poziom hodowlany pod względem pokroju, użytkowości oraz wartości genetycznej.

Kiszonka z lucerny zasobna w białko

Młodzi hodowcy nie tylko zwiększają produkcję mleka, ale też poprawiają żywienie. To dlatego do struktury zasiewów wdrożyli lucernę, z której sporządzają kiszonkę zasobną w białko, gdzie poziom białka jest znacznie wyższy niż w kiszonce z traw, zwłaszcza w porównaniu do tej z trwałych użytków zielonych.

– Lucerna to takie oczko w głowie mojej żony. Tak jak ona dba o tę uprawę, to naprawdę chylę czoła. Dzięki temu otrzymujemy lepszą paszę objętościową, odpowiednią dla wydajnych i wymagających krów rasy hf i mleczność poszła w górę – przyznał Adrian Bartoś, dodając, że z nowych upraw do struktury zasiewów wdrożyli również mieszankę gorzowską oraz żyto hybrydowe, a zastosowanie programu zabiegów fungicydowych przyczyniło się do znacznego wzrostu plonowania zbóż, dzięki czemu mają ich nadwyżkę, a wcześniej kupowali ziarno na paszę.

Co ciekawe, pani Natalia ukończyła bardzo perspektywiczny kierunek studiów – zarządzanie i inżynierię produkcji na Politechnice Warszawskiej i początkowo pracowała w zawodzie, ale porzuciła pracę na rzecz prowadzenia rodzinnego gospodarstwa. To właśnie takich młodych, wykształconych i pełnych pasji ludzi potrzebuje polska wieś i polskie rolnictwo.

Natalia i Adrian Bartosiowie

FOTO: Andrzej Rutkowski

Młodzi rolnicy kupują nową maszynę rolniczą raz w roku

Kolejna zasada, jaką wdrożyli młodzi gospodarze, ale którą podpowiedziała im mama, to ta, że co roku kupują nową maszynę do gospodarstwa.

– Aby nie stać w miejscu, nie cofać się, a iść do przodu, trzeba inwestować w park maszynowy. Nie stać nas, aby na raz wymienić wszystkie maszyny na nowe, dlatego robimy to sukcesywnie kupując jedną maszynę każdego roku. Dzięki temu modernizujemy park maszynowy, a jednocześnie nie jest to dla nas zbyt dużym obciążeniem finansowym. I tak, w poprzednim roku była to kosiarka Kuhn, a wcześniej w 2024 opryskiwacz Krukowiak, w 2023 ciągnik John Deere o mocy 145 KM zakupiony przy wsparciu w ramach modernizacji gospodarstw rolnych, w 2022 roku przyczepa samozbierajaca Strautmann o wielkości 28 m³, dzięki której znacznie podniosła się jakość i wyrównanie kiszonek z traw, oraz sześciorzędowy siewnik do kukurydzy. W 2021 roku skorzystałam z premii dla młodego rolnika, zakupując zgrabiarkę Krone, rozsiewacz nawozów Amazone, pług, wał do łąk i przyczepę o ładowności 10 ton – wyjaśniła Natalia Bartoś.

Natalia i Adrian Bartosiowie wraz z mamą Ewą Kowalczyk

FOTO: Andrzej Rutkowski

Praktyczne zmiany w gospodarstwie młodych rolników

Rolnicy oprócz inwestycji dużo czytają i słuchają porad lekarzy weterynarii oraz doradców, co pomaga wprowadzać im pozytywne praktyczne zmiany w swoim gospodarstwie.

– Cały czas się uczymy, zgłębiamy praktyczną i fachową wiedzę, aby wprowadzać pozytywne zmiany w naszym gospodarstwie, zwłaszcza moja żona poświęca na to bardzo dużo czasu. Żyje gospodarstwem i wprowadza jego rozwój. Ja pracuję także zawodowo poza rolnictwem, dlatego na wagą złota jest pomoc mojej teściowej, którą traktuję jak drugą mamę – zaznaczył Adrian Bartoś.

– Krowy doję razem z mamą, to ona przekazała mi niezbędne umiejętności i wiedzę dotyczącą zdrowotności wymion. Dużo dały mi także rozmowy z lekarzem weterynarii Krzysztofem Grono, który kompleksowo obsługuje nasze stado zarówno pod względem zdrowotności, profilaktyki, jak i rozrodu – dodała Natalia Bartoś.

Obora mieści 50 legowisk uwieziowych przeznaczonych dla krów dojnych

FOTO: Andrzej Rutkowski

Przyczepa samozbierajaca przyczyniłą sie do poprawy jakości i wyrównania sianokiszonek

FOTO: Andrzej Rutkowski

Kolejny z celów, jaki postawiła sobie pani Natalia, to poprawa wyników rozrodu, a zwłaszcza skuteczności krycia, co udało się osiągnąć przy współpracy z lekarzem weterynarii oraz doradcą żywieniowym. Obecnie średni dzień laktacji (DIM – Days in Milk) w tym stadzie krów wynosi 165 dni i można powiedzieć, że jest on wzorcowy, gdyż optymalnie wynosi od 140 do 180 dni i jest to kluczowy wskaźnik efektywności.

Nowy robot udojowy od firmy DeLaval

Obora uwięziowa z roku 2005 to główny budynek inwentarski mieszczący 50 legowisk przeznaczonych dla krów dojnych, gdzie za dój odpowiada dojarka przewodowa wyposażona w 8 aparatów udojowych.

– Obora jest dość funkcjonalna, bo przejazdowa, z szerokim stołem paszowym, co bez problemu pozwoliło wdrożyć dawkę TMR zadawaną z paszowozu. Obornik wypychamy mechanicznie dwa razy dziennie, przed każdym z udojów. Zwiększyliśmy ilość aparatów udojowych do ośmiu i wszystkie są już z opcją masażu, co sprawia, że krowy lepiej się zdajają, dój trwa krócej i myślę, że w dłuższej perspektywie dojdzie do ograniczenia występowania zapaleń wymion. Potrzebowaliśmy więcej tych aparatów, ponieważ zwiększyliśmy też ilość krów dojnych z 40 do 50, co znacznie wydłużyło czas doju przy pięciu aparatach udojowych, jakie były pierwotnie. Firma DeLaval właśnie kończy prace związane z montażem nowych urządzeń udojowych – powiedziała Natalia Bartoś.

Tani i prosty sprzęt do podgarniania paszy

FOTO: Andrzej Rutkowski

Obora wraz zprzybudówką, w której znajduje sie schłądzalnik mleka o pojemności 3 100 l

FOTO: Andrzej Rutkowski

Zimny odchów cieląt w budkach typu igloo czy cielętnik?

Mleko trafia do samomyjącego schładzalnika o pojemności 3100 l, zakupionego przed rokiem, kiedy to właśnie nastąpił wzrost produkcji i stary zbiornik na mleko był już zbyt mały.

Inwestycja goni inwestycję, a w planach są kolejne. Tym razem hodowcy mają zadbać jeszcze bardziej o odchów cieląt, dla których zaczyna brakować miejsca.

– Zastanawiamy się nad zimnym odchowem cieląt w budkach typu igloo lub alternatywą, jaką jest cielętnik. Decyzję podejmiemy po rozmowach z innymi hodowcami, będziemy pytać, jak im te systemy się sprawdzają – wyjaśniła Natalia Bartoś.

Dawka żywieniowa z wozu paszowego Metal-Fach o pojemności 10 m³ zadawana jest od 5 lat. W skład dawki dla krów wchodzą takie komponenty jak: kiszonka z lucerny, kiszonka z kukurydzy, CCM z rękawa, śruta zbożowa, poekstrakcyjne śruty sojowa i rzepakowa, dodatek mineralno-witaminowy, sól oraz kreda pastewna i czasem słoma w celu poprawy struktury fizycznej dawki. Paszowóz ustawiony jest na 25 l produkcji dziennej, a wydajniejsze krowy dokarmiane są z ręki paszą treściwą w dawkach indywidualnych zależnych od aktualnej wydajności.

Paszowóz o pojemności 10 kubików

FOTO: Andrzej Rutkowski

Andrzej Rutkowski

– Początkowo nie popierałem kierunku, jaki obrał syn, myślałem, że produkcja mleka będzie lepszym rozwiązaniem niż usługi rolnicze, ale patrząc na to co obecnie się dzieje, jak spadają ceny mleka, przy jednocześnie wysokich kosztach produkcji, to uważam, że nie miałem racji. Najgorsze jest to, że ceny mleka w skupie spadają, a w sklepach jest drogo i miastowi, co się nie znają na relacjach rynkowych, o drożyznę obwiniają rolników, którzy przecież zarabiają ochłapy w porównaniu do handlu wielkopowierzchniowego często z zagranicznym kapitałem, niepłacącego u nas podatków. Teraz bardziej idziemy w kierunku odchowu jałówek hodowlanych i ich sprzedaży na etapie cielności – powiedział rolnik.

O branży decydują ludzie, którzy nie mają pojęcia o rolnictwie

Adam Pragacz uważa, że o rolnictwie i rolnikach powinni decydować właśnie sami rolnicy.

– Największym problemem nas rolników jest to, że o naszej branży decydują ludzie, którzy nie mają pojęcia o rolnictwie, nie posiadają żadnej wiedzy praktycznej i żadnego doświadczenia. Dzisiaj bronimy się przed umową z Mercosurem, ale to było już dawno ustalone i przy ustaleniach byli nasi przedstawiciele jak pan Siekierski czy pan Wojciechowski, dlaczego wtedy milczeli lub mówili, że to nie będzie miało negatywnego wpływu dla naszego rolnictwa. Ci sami, co byli przy podpisywaniu umowy z krajami Mercosur, teraz ją krytykują – podkreślił Adam Pragacz.

Co ciekawe, pradziadek Adama Pragacza, Feliks Pragacz, był posłem w latach 1919–1922 z ramienia Związku Ludowo-Narodowego i to on w przeszłości prowadził gospodarstwo, które teraz pan Adam przekazuje synowi.

Jakie przesłanie przekazuje synowi ojciec?

– Przekazuję ci gospodarstwo i tego nie zmarnuj, bo pracowały na to 4 pokolenia – tak powiedziałem synowi. A wracając do pradziadka to jako poseł zrobił bardzo dużo dla polskiego rolnictwa w czasach, kiedy rodziło się od nowa zaraz po odzyskaniu niepodległości. Niestety, dzisiaj politycy nic nam nie pomagają, a tylko przeszkadzają – zakończył Adam Pragacz.

Andrzej Rutkowski

14 maja br. wybuchł pożar na terenie zakładów mięsnych OSI Poland Foodworks w Chróścinie (pow. górowski na Dolnym Śląsku). Zawalił się dach hali i konieczna była ewakuacja pracowników. 

- Potwierdzamy, że po godz. 22, 14 maja 2026 na terenie zakładu OSI Poland Foodworks w miejscowości Chróścina wybuchł pożar, który objął swoim zasięgiem większość części produkcyjnej. Obecnie cały czas trwa akcja ratownicza w której współpracujemy z odpowiedzialnymi służbami. Czterem osobom – pracownikom zakładu została udzielona pomoc medyczna. Osoby te są już bezpieczne w domach. Na ten moment nie widzimy żadnych wskazań, aby ktokolwiek inny ucierpiał w wyniku pożaru - podaje foodworks.

Hala  zniszczona w pożarze zakładu 

Budynek zajmuje powierzchnię 150 na 50 metrów i został poważnie uszkodzony przez pożar, który objął dach hali i doprowadził do jego zawalenia. 

- Pożarem objęta jest hala produkcyjna o wymiarach około 150 × 50 metrów. Obiekt wykonany jest w konstrukcji stalowej, co znacząco utrudnia prowadzenie działań wewnątrz budynku. Ze względu na bezpieczeństwo ratowników akcja gaśnicza prowadzona jest z zewnątrz obiektu - podaje Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej we Wrocławiu. 

Oficer dyżurny z Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej poinformował Gazetę Wrocławską,  że sytuacja jest nieopanowana, a działania ratownicze wciąż trwają.

- Trwają działania gaśnicze przy pożarze hali produkcyjnej. Po przybyciu pierwszych zastępów potwierdzono rozwinięty pożar obiektu, obejmujący znaczną część hali. W trakcie działań doszło do zawalenia części konstrukcji dachowej - dodaje komenda. 

Źródło: Gazeta Wrocławska, Money.pl/foodworks.pl/Post Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej we Wrocławiu

Ostatnie lata pozwalały na myślenie o inwestycjach. Niestety od kilku miesięcy produkcja mleka, która była głównym źródłem dochodu rodziny nie zapewnia już płynności, a inwestycja dotycząca nowej obory stanęła na zakupie materiałów i uzyskaniu wszelkich zgód. Podjęli trudną decyzję.

Dla gospodarstw nie ma miejsca, dla przemysłu 300 ha dobrej ziemi

Przy cenie 1,46 zł/l mleka, zostaje 1-3 tys. zł

- Chcieliśmy się rozwijać, ale po prostu się nie opłaca w to inwestować. Przy cenie 1,46 zł/l mleka, zostaje po odjęciu kosztów około 1 tys. zł za miesięczną pracę. Koszty wytworzenia praktycznie zrównały się z wartością produkcji, a często ją nawet przekraczają. Przy tak dużej skali inwestycji, którą planowaliśmy i ogromie codziennej pracy ten dochód nie jest warty świeczki – mówi rolnik i podkreśla, że w jego ocenie, przy zaangażowaniu kapitału rzędu 2–2,5 mln zł, taki wynik jest ekonomicznie nie do obrony i dalsze kroki są po prostu bez sensu. Można wytrzymać, jeden – drugi - trzeci miesiąc, ale większość ostatnich oszczędności poszło na zakup materiałów do budowy obory.

Strata na byku 1000 zł/szt. Ceny bydła lecą na łeb na szyję

Przy takiej stawce 1,46 zł/l – jak zaznacza – produkcja przestaje się spinać, a gospodarstwo trzeba utrzymywać, dokładając pieniądze z dopłat i innych źródeł. Liczono, że gorszy okres potrwa kilka miesięcy i rynek odbije, jednak poprawy nie widać. W efekcie, zamiast zarabiać, trzeba stale dopłacać.

Rolnik zwraca też uwagę, że problem dotyczy nie tylko gospodarstwa, ale całego rynku mleka. - Mleczarnie również walczą o utrzymanie i nie są w stanie płacić więcej. W praktyce oznacza to, że nawet dobrej jakości mleko nie daje dziś gwarancji opłacalności. Nie przy takiej skali, a zaraz nie będzie z czego dokładać – mówi partner Pauliny Bagińskiej. 

Przy obecnych realiach – jak mówi – lepiej pójść do zwykłej pracy i zarabiać 4 tys. zł miesięcznie, niż zostać przy produkcji, która po ogromnych inwestycjach przez ostatnie lata daje 1–3 tys. zł dochodu, przy bardzo dużym ryzyku.

Likwidacja gospodarstwa mlecznego na Dolnym Śląsku

Paulina Bagińska wystawiała kilkukrotnie ogłoszenie o sprzedaży gospodarstwa. Obecnie zostało około 16 ha i 18 krów mlecznych, dom oraz maszyny. Niestety zainteresowanie zakupem jest mizerne. 

- Koniunktura jest zła, nie dziwne, że ludzie nie chcą inwestować w produkcję mleka. Ale to miejsce ma potencjał na agroturystykę, konie czy inne rzeczy, na których ja się nie znam. Dlatego chcemy to sprzedać w całości. Jest dużo maszyn, ciągnik rolniczy, materiały gotowe do budowy obory leżą na podwórku – mówi rolnik. Likwidacja gospodarstwa nie była planowana jeszcze w zeszłym roku. Decyzja zapadła niedawno.

FOTO: Fb

- Gospodarstwo miało się rozwijać. Przygotowane były pozwolenia na budowę obory i kolejnych budynków gospodarczych, kupiliśmy materiały, opracowaliśmy projekty, a same formalności i dokumentacja kosztowały około 70 tys. zł. Całość była przygotowywana z myślą o zwiększeniu skali produkcji do 40–60 sztuk – mówi producent mleka. Dziś jednak właściciel zdecydował się wygaszać działalność. Część krów została już sprzedana.

Zobacz także: Co roku nowa maszyna i 40 tys. litrów mleka miesięcznie. Tak rozwijają gospodarstwo

Zobacz także: Najnowocześniejsza boczniakarnia w Polsce. Rodzina Kalinów pokazuje, jak z pasji zrobić rodzinny biznes

Problem ze zbytem krów dojnych

Problemem jest nie tylko niska opłacalność samej produkcji mleka, ale też słaby rynek zbytu krów. Nie ma popytu na krowy mleczne. Jak podaje, jeszcze niedawno za dobrą krowę można było uzyskać 10–11 tys. zł, a obecnie trudno sprzedać ją nawet za 7 tys. zł. W przypadku sprzedaży na rzeź zostaje jedynie około 3–4 tys. zł za sztukę, co oznacza bardzo dużą stratę.

Sprzedaż obejmuje także samo gospodarstwo. Część gruntów została już sprzedana (w sumie było około 40 ha) natomiast przy domu zostało jeszcze około 16 hektarów, a do tego zabudowania, infrastruktura i przygotowane materiały inwestycyjne. Cena całości została określona na około 1,5 mln zł, z możliwością obniżenia do około 1,3 mln zł, jeśli nabywca nie byłby zainteresowany wszystkimi zgromadzonymi materiałami. W okolicy gospodarstwa w niedługim czasie będzie można dokupić kolejne 10 ha.

Rolnik zaznacza, że najtrudniejsze jest dziś nie samo podjęcie decyzji o likwidacji, ale brak realnego zainteresowania zakupem – zarówno krów, jak i całego gospodarstwa. W okolicy coraz częściej słyszy, o tym, że rolnicy rezygnują z produkcji.

Mimo potencjału miejsca, dobrego dojazdu, gotowej infrastruktury i atrakcyjnego położenia, chętnych praktycznie nie ma. To pokazuje, że kryzys opłacalności w produkcji mleka przekłada się już nie tylko na bieżące funkcjonowanie gospodarstw, ale także na problemy z ich sprzedażą i zamknięciem działalności bez dotkliwych strat.

- Teraz trudno podjąć dalszą decyzję, co będziemy robić. Jeśli będą pieniądze ze sprzedaży gospodarstwa, pewnie pójdę w usługi, otworzę jakąś firmę. Może kiedyś wrócę do rolnictwa, ale to już nie będzie takie proste – mówi rolnik.

Pod koniec ubiegłego roku pisaliśmy o tym, że po pierwsze takich historii będzie coraz więcej, ale również o tym, że będzie coraz mniej chętnych na zakup stada podstawowego. Niestety im dłużej potrwa kryzys w rolnictwie, tym więcej młodych ludzi będzie wycofywać się z gospodarki. Ryzyko duże, a rodzinę trzeba utrzymać.

Jak gospodarstwo wygląda obecnie? 

W gospodarstwie utrzymywane jest 210 krów dojnych, około 50 jałówek cielnych i tyle samo przygotowanych do zacielenia oraz około 100 cieląt - w sumie około 400 szt. bydła. Krowy mają wydajność przekraczającą 10,5 tys. l mleka, które odstawiane jest do Spółdzielni Mleczarskiej "Mlekpol" w Mrągowie.

FOTO: Wiśniewski

W trakcie prawie 50 lat prowadzenia gospodarstwa liczba hektarów własnych wzrosła do 130 i drugie tyle jest dzierżawionych. Gospodarz w tym czasie wybudował oborę na rusztach dla 50 krów z halą typu rybia ość 2x4 stanowisk, kolejno w 2017 r. powstała nowoczesna obora wolnostanowiskowa na 200 DJP wyposażona w halę bok w bok 2x12 stanowisk oraz ostatnią inwestycją był cielętnik w hali łukowej z wybiegiem na około 100 szt. Tuż przy budynkach inwentarskich są cztery duże silosy przejazdowe na pasze objętościowe. Gospodarstwo jest wyposażone w nowoczesne maszyny rolnicze, wóz paszowy, taksówkę mleczną, zgarniaki, ciągniki i wszystko co jest potrzebne w tak prężnie działającym gospodarstwie.

FOTO: Wiśniewski

Ponadto Kazimierz Więcko ma bazę paszową, która może starczyć dla całego stada, co najmniej do najbliższej zimy. A już pod koniec maja rusza pierwszy pokos traw na sianokiszonkę. Rolnik gospodaruje w większości na ziemi klasy III B. Grunty obecnie będące w dzierżawie z czasem będzie można odkupić od sąsiadów. 

Gospodarstwo spełnia wszelkie wymagania weterynaryjne, środowiskowe oraz dobrostanowe, co roku z kontroli ARiMR rolnik wychodził bez szwanku i otrzymywał dopłaty do dobrostanu.  

Kazimierz i Agnieszka Więcko

FOTO: Andrzej Rutkowski

- Budowałem to sukcesywnie, rozwijałem, powiększałem. Nawet niedawno kupiłem dwa sąsiednie gospodarstwa. Co tu dużo mówić, gospodarstwo jest zadbane, działające, produkujące i dobrze prosperujące. Sprzedajemy je w całości, razem ze zwierzętami, budynkami, ziemią i całym parkiem maszynowym – mówi Kazimierz Więcko.

Likwidują gospodarstwo mleczne. Przy 1,46 zł za litr „to nie ma sensu”

Ile kosztuje całe gospodarstwo?

- Wszystko jest do dogadania, ale my nie chcemy na pewno sprzedawać po kawałku, chcemy sprzedać całość. Nieruchomości zostały wycenione na 26 mln zł. Co ciekawe jeśli sprzedaję to w całości, jako działające przedsiębiorstwo to nie ma podatku VAT, warto to wiedzieć – mówi rolnik. Zaznacza, że już znalazło się kilku zainteresowanych rolników, ale nie otrzymali kredytu. 

FOTO: Kolasińska

Oferta gospodarstwa znajduje się TUTAJ. 

Numer telefonu kontaktowego: 882 593 505

- Banki nie rozumieją tego, że to jest funkcjonujące gospodarstwo, z którego co miesiąc jest określony zysk. Tego bank nie widzi, że to jest produkcja i stały obrót, ważna jest jego wartość i zdolność kredytowa na ten moment. Warto porozmawiać z dyrektorem banku, bo to jest dobrze prosperujący biznes i nie ma mowy o braku opłacalności – mówi Więcko. Zaznacza, że wszystkie maszyny i budynki zostały spłacone, więc nie ma żadnych dodatkowych kosztów. Kwota jest olbrzymia, ale rolnik podkreśla, że trzeba pamiętać, że kupując gospodarstwo w Bożej Wólce, z dnia na dzień zarabiasz, masz dach nad głową i uporządkowany biznes oraz uregulowaną produkcję oraz zwierzęta z wysokim potencjałem.

- Wystarczy policzyć obrót rocznie ok. 2 mln litrów mleka razy cenę 2,5 zł/l. Rachunek jest prosty – mówi rolnik. Teraz budowa takiego obiektu z wyposażeniem kosztuje około 10 mln zł. Każdy wie, z czym to się wiąże - czas, nerwy, walka z urzędnikami i systemem.

FOTO: Wiśniewski

Dlaczego rolnik chce sprzedać gospodarstwo?

Skoro gospodarstwo tak prężnie działa, to zastanawiamy się dlaczego właściciel decyduje się na taki krok. Czytając opis tego gospodarstwa zapominamy o człowieku, który je właściwie stworzył prawie od zera i rozwijał przez ostatnie 50 lat. Dzień w dzień, świątek-piątek czy niedziela wstawał skoro świt, by doglądać zwierząt i prac na polu. Wszyscy, którzy mieli styczność z produkcją mleka, wiedzą, że jest to bardzo wymagające zajęcie, a na przyjemności pozostaje niewiele czasu. 

- Jestem emerytem od dwóch i pół roku. Moja żona jest ode mnie sporo młodsza. Muszę mieć z tyłu głowy, że jeśli zachoruję, albo cokolwiek się stanie, ta gospodarka zniknie. Nie da się tego sprzedać po kawałku. Podjąłem tę decyzję, a myślałem o tym od kilku lat. Dochód jest dobry, więc trzeba sprzedać kiedy jest opłacalność, a nie czekać kiedy na przykład nie będę mógł, bo zachoruję. Teraz jest właśnie czas kiedy chcę bardziej poznać świat, podróżować. Mówię znajomym, że kupuję Harleya-Davidsona. Oni się śmieją, ale ja pytam – "kiedy, jak nie teraz?" Tak, to była ciężka praca, dużo osiągnąłem. Już nie muszę pracować i właściwie nie chcę. Wszystko jest opłacone, zrobione, ustawione, teraz tylko produkować. Nie mam komu przekazać gospodarstwa, chociaż mam dzieci związane po części z rolnictwem, to jednak zbyt duże obciążenie, sam o tym wiem. Poza tym to nie jest praca dla jednego rolnika. Myślę sobie „ciesz się życiem, odwiedź znajomych, zwiedzaj i wreszcie żyj normalnie". Niektórzy mówią mi „całe życie pracowałeś, to bez pracy nie dasz rady”. Myślę, że zawsze znajdę sobie jakieś zajęcie – mówi Kazimierz Więcko. Czasami wystarczy być po prostu w zgodzie ze sobą i wtedy przychodzi szczęście. Tego życzę Panu Kazimierzowi – dużo szczęścia i mądrego kupującego.

Zmiany mają lepiej odpowiadać potrzebom nowoczesnej hodowli

Ostatnia aktualizacja indeksu miała miejsce w 2014 roku, a przez ostatnie lata hodowla bydła mlecznego bardzo się rozwinęła i obecnie hodowcy zwracają uwagę na zupełnie inne cechy niż 12 lat temu. Według PFHBiPM nowy indeks PF ma być lepiej dopasowany do współczesnych uwarunkowań produkcji mleka. Federacja podkreśla, że zmieniona formuła ma mocniej uwzględniać cechy istotne z punktu widzenia efektywności produkcji, funkcjonalności oraz opłacalności pracy hodowlanej. W założeniu ma to dać hodowcom bardziej praktyczne narzędzie do podejmowania decyzji selekcyjnych.

– Indeks został opracowany na podstawie ankiet przeprowadzonych wśród hodowców, spółek inseminacyjnych i producentów nasienia. Po ich przeanalizowaniu zaktualizowano indeks PF i zmniejszono nacisk na cechy produkcyjne oraz pokrojowe, a większą wagę mają teraz cechy funkcjonalne. Nowy indeks będzie wyznacznikiem nowego kierunku hodowli w naszym kraju – mówi dr hab. Sebastian Mucha dyrektor Centrum Genetycznego. Prace nad indeksem trwały od 2023 roku, kiedy to podjęto decyzję o jego zaktualizowaniu.

Nowy indeks PF:

• jest czterocyfrowy, dla łatwiejszego rozróżniania pozycji zwierząt w rankingach,
• składa się z 5 podindeksów:
  • Produkcja (wydajność i skład mleka)
  • Zdrowie (odporność i długowieczność)
  • Płodność (skuteczność w rozrodzie)
  • Wymię i nogi (prawidłowa budowa wymienia i nóg)
  • Funkcjonalność (porody i udojowość) (źródło: PFHBiPM)

Dobry kierunek zmian, ważny moment w polskiej hodowli

Temat nowego indeksu PF był także przedmiotem rozmów w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Jak podał resort, w trakcie spotkania przedstawiciele spółek inseminacyjnych potwierdzili pozytywną ocenę nowej formuły obliczeniowej indeksu selekcyjnego PF. Jednocześnie zaznaczyli, że prawdziwym sprawdzianem będzie reakcja nabywców nasienia, czyli samych hodowców bydła. 

Choć kierunek zmian oceniany jest pozytywnie, najbliższe miesiące pokażą, jak nowy indeks PF zostanie przyjęty przez praktyków. To właśnie decyzje hodowców dotyczące doboru buhajów i zakupu nasienia będą ostatecznym testem dla nowej formuły. Wdrożenie zmian od sierpnia 2026 może więc stać się ważnym momentem dla krajowej hodowli bydła mlecznego.

Forum Zootechniczno-weterynaryjne 2025

FOTO: Fot. Zieja

Dwa dni teorii i praktyki

Podczas pierwszego dnia Forum swoją wiedzą i doświadczeniem podzielą się cenieni eksperci z kraju i z zagranicy, reprezentujący różne dziedziny zootechniki oraz medycyny weterynaryjnej. Sesja plenarna oraz sesje tematyczne (obejmujące zagadnienia z bydła, drobiu, koni i ryb) odbędą się w budynku Biocentrum na terenie UP w Poznaniu.

Uzupełnieniem części merytorycznej będą warsztaty terenowe, dzięki którym uczestnicy zobaczą w praktyce, jak działają wybrane rozwiązania. W programie zaplanowano wizyty w czołowych gospodarstwach i ośrodkach, gdzie prezentowane będą sprawdzone sposoby działania oraz standardy stosowane w nowoczesnej produkcji zwierzęcej. Organizatorzy chcą pokazać, że hodowla może być prowadzona na bardzo wysokim poziomie, z zachowaniem wysokich wymagań zdrowotnych, a takie podejście jest uzasadnione zarówno obecnie, jak i w dłuższej perspektywie rozwoju branży.

Szczegółowy program oraz zapisy na stronie organizatora: https://forum-zoowet.pl/

Mazowsze liderem w produkcji bydła mlecznego

I tak w przypadku bydła mlecznego zdecydowanym liderem jest woj. mazowieckie, choć wielu zapewne obstawiałoby woj. podlaskie, gdzie odnotowano 36 889 stad. To wynik znacznie wyższy niż w innych regionach i potwierdzenie, że Mazowsze pozostaje najważniejszym obszarem krajowej produkcji mleka. Wysokie wartości notują też Wielkopolska, wspomniane Podlaskie, Łódzkie, Małopolskie, Lubelskie i Kujawsko-Pomorskie. Taki układ nie dziwi, bo to właśnie w centrum i na północnym wschodzie kraju znajdują się regiony o silnej bazie paszowej, rozwiniętym zapleczu przetwórczym. Najmniej stad bydła mlecznego mają natomiast Lubuskie, Zachodniopomorskie i Dolnośląskie.

Stada bydła w Polsce (dane ARiMR za styczeń 2026 r.)

FOTO:

Bydło mięsne koncentruje się w najsilniejszych regionach

Podobny, choć nie identyczny układ widać w bydle mięsnym. Również tutaj pierwsze miejsce zajmuje Mazowsze z wynikiem 27 728 stad. Wysoko plasują się też Wielkopolska, z 22 513 stad, oraz Podlaskie, gdzie zanotowano 17 907 stad. Silną pozycję mają również Łódzkie, Lubelskie i Kujawsko-Pomorskie. Zwraca uwagę fakt, że w części województw skala chowu bydła mięsnego zbliża się do poziomu notowanego w mleczarstwie, co może świadczyć o rosnącym znaczeniu dywersyfikacji produkcji.

Trzoda chlewna pod presją, ale lider jest tylko jeden

Stada świń w Polsce (dane ARiMR za styczeń 2026 r.)

FOTO:

W trzodzie chlewnej układ regionalny jest już bardziej skoncentrowany. Bezapelacyjnym liderem jest Wielkopolska, gdzie liczba stad świń wyniosła 11 291. To ponad dwukrotnie więcej niż w drugim Kujawsko-Pomorskiem, które osiągnęło 5079 stad, i wyraźnie więcej niż w Łódzkiem z wynikiem 4794. Niemniej świńskich gospodarstw sukcesywnie z każdym rokiem ubywa. A to na skutek nakładających się czynników w postaci ASF, a co za tym idzie inwestycji w bioasekurację, wysokich kosztów paszy, czy dużych wahań na rynku świń.

Owczarstwo małopolską specjalnością

Stada owiec w Polsce (dane ARiMR za styczeń 2026 r.)

FOTO:

Tymczasem owczarstwo pozostaje w Polsce sektorem wyraźnie mniejszym, ale bardzo charakterystycznym regionalnie. Najwięcej stad owiec odnotowano w Małopolsce, gdzie ich liczba sięgnęła 2101 i zdecydowanie przewyższyła wyniki innych województw. To nie jest przypadek. Małopolska od lat skupia produkcję owiec z kilku powodów. Po pierwsze, decydują o tym warunki naturalne, zwłaszcza obszary górskie i podgórskie, gdzie wypas owiec jest dobrze dostosowany do ukształtowania terenu i wykorzystania łąk oraz pastwisk. Po drugie, ogromne znaczenie ma lokalna tradycja pasterska, silnie zakorzeniona zwłaszcza na Podhalu i w Beskidach. Po trzecie, owczarstwo w tym regionie jest powiązane nie tylko z produkcją mięsa czy mleka, ale również z kulturą regionalną, wyrobami tradycyjnymi i turystyką. Dzięki temu utrzymanie stad ma w Małopolsce często szersze uzasadnienie ekonomiczne i społeczne niż w innych częściach kraju.

Drób wzmacnia pozycję Mazowsza i Wielkopolski

W drobiu ogółem najmocniejszą pozycję ma Mazowsze z 1432 hodowli. Za nim plasuje się Wielkopolska oraz Łódzkie, a wysokie wyniki notują również Warmińsko-Mazurskie, Lubelskie i Pomorskie. Jeszcze wyraźniej przewaga Mazowsza zaznacza się w hodowli drobiu rzeźnego, gdzie województwo to może pochwalić się 897 hodowli.

Stada drobiu w Polsce (dane ARiMR za styczeń 2026 r.)

FOTO:

Jak podaje red. Andrzej Rutkowski z Redakcji tygodnik-rolniczy.pl w gospodarstwie Krzysztofa Moczulskiego w Perlejewie doszło do tragicznego pożaru obory, który w zaledwie 20 minut zniszczył budynek. Ogień pojawił się tuż po odbiorze mleka około godz. 12.20, a przed 13.00 było już po wszystkim. Na miejscu był syn właściciela, który wraz ze strażakami, sąsiadami i mieszkańcami wracającymi z kościoła podjął natychmiastową akcję ratunkową. 

Rodzina straciła 130 krów

– Jak tylko zobaczyłem, że obora się pali to pierwsze co zrobiliśmy to uwolniliśmy krowy. Niestety nie wszystkie udało się uratować, 30 z nich zostało w oborze, a przez kolejne dni ok. 100 wyjechało na ubój z konieczności w wyniku odniesionych obrażeń – relacjonował Arkadiusz Moczulski.

Z 230 krów dojnych ocalała niecała setka. Spłonęła część konstrukcji dachu, wyposażenie obory oraz maszyny, w tym miniładowarka. Uszkodzona została także hala udojowa i urządzenia do obsługi stada. Największą stratą jest jednak utrata wysoko wydajnych krów o cennej genetyce, budowanej przez ponad dwie dekady.

Mimo ogromnych strat rolnicy nie zamierzają się poddać. Dzięki wsparciu rodziny, pracowników i sąsiadów utrzymano ciągłość produkcji mleka, choć spadła ona aż o 70%. W pierwszych dniach krowy dojono ręcznie z pomocą okolicznych gospodarzy. Częściowo uruchomiono już halę udojową.

Działa również biogazownia, która musi pracować bez przerwy. Gospodarze zapowiadają odbudowę i dziękują wszystkim za pomoc. Link do zrzutki TUTAJ.

Nowe przepisy uwzględniają wcześniej zapowiadane zwiększenie wsparcia dla młodych rolników zajmujących się produkcją zwierzęcą. Dzięki zmianie możliwe będzie zastosowanie wyższej premii zarówno do naboru z 2025 r., jak i do kolejnego naboru planowanego na czerwiec 2026 r.

Dlaczego większe wsparcie?

Podwyższenie premii ma być odpowiedzią na zmiany zachodzące w rolnictwie. Jak wskazuje resort, rośnie zainteresowanie rozwojem produkcji roślinnej, a jednocześnie maleje aktywność inwestycyjna w produkcji zwierzęcej. Spada także liczba producentów do 40. roku życia, którzy utrzymują bydło i trzodę chlewną.

Zdaniem ministerstwa wyższa premia ma zachęcić młodych rolników do rozpoczynania i rozwijania produkcji zwierzęcej, a także pomóc utrzymać ich w tym sektorze.

Kto może dostać 300 tys. zł?

Wyższa premia nie będzie przysługiwała wszystkim automatycznie. Aby otrzymać 300 tys. zł, rolnik musi prowadzić produkcję zwierzęcą na odpowiednio wysokim poziomie. Podstawowy warunek zakłada, że co najmniej 50 proc. docelowej wielkości ekonomicznej gospodarstwa, wyliczonej w biznesplanie, musi pochodzić z produkcji zwierzęcej. Taki poziom trzeba osiągnąć najpóźniej w roku docelowym i utrzymać co najmniej do końca okresu związania celem.

Istotnym warunkiem będzie również zakres planowanych inwestycji. Biznesplan musi przewidywać inwestycje związane z produkcją zwierzęcą w środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne związane z rozpoczęciem lub rozwojem działalności rolniczej. Szacunkowa wartość takich inwestycji powinna wynosić co najmniej 210 tys. zł, czyli 70 proc. całej premii.

Zyskają również wnioskodawcy z 2025 roku

Na zmianach mogą skorzystać także osoby, które złożyły wnioski w 2025 r. Będą mogły zwiększyć kwotę pomocy poprzez aneksowanie już zawartych umów o przyznaniu wsparcia. Warunkiem jest jednak dostosowanie biznesplanu oraz niezłożenie wniosku o wypłatę pierwszej raty pomocy do czasu podpisania aneksu.

Szczegółowe informacje dotyczące wsparcia będą dostępne w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Warto wiedzieć, że prawdopodobnie będzie to ostatni nabór na Premię dla młodego rolnika w tym rozdaniu. Pisaliśmy o tym poniżej: 

Premia dla młodego rolnika 2026. To może być ostatni nabór

Strzelecka i Wielkopolska Spółdzielnia Producentów Mleka należą do czołowych podmiotów skupujących mleko na rynku i z roku na rok zwiększają jego skup. Jak podkreślano podczas obrad, kierujący Spółdzielnią Andrzej Jarmasz, mimo niesprzyjającego otoczenia rynkowego, poprawia wyniki zarządzanych podmiotów.

Marcin Hydzik prezes Zarządu ZPPM i Andrzej Jarmasz Prezes Strzeleckiej Spółdzielni Producentów Mleka

FOTO: ZPPM

Nadprodukcja mleka i presja na ceny

Prezes Spółdzielni Andrzej Jarmasz zwrócił uwagę na znaczną nadprodukcję mleka. Zaznaczył jednocześnie, że Spółdzielnia stara się możliwie jak najlepiej rekompensować dostawcom skutki obniżek cen i elastycznie reagować na ich potrzeby.

Zaproszony Marcin Hydzik wskazał z kolei na szereg sprzecznych sygnałów płynących z rynku. Z jednej strony indeks GDT wzrósł szósty raz z rzędu, a aukcja z 17 marca 2026 r. zakończyła się symbolicznym wzrostem o 0,1 proc. Z drugiej jednak strony wolumen sprzedaży utrzymuje się poniżej historycznej średniej i wynosi około 19,5 tys. ton.

Polska na tle Unii Europejskiej

Niepokojące są również dane dotyczące cen skupu mleka surowego. W styczniu 2026 r. w Polsce spadły one o 16 proc. rok do roku, czyli dokładnie tyle, ile wyniosła średnia unijna. Dla porównania, w Belgii spadek sięgnął 30 proc., w Holandii 29 proc., a w Niemczech 22 proc.

Jednocześnie dostawy mleka do mleczarni w Unii Europejskiej wzrosły o 0,6 mln ton w porównaniu ze styczniem 2025 r. Polska dołożyła do tego wzrostu 49 tys. ton, co pokazuje, że mimo spadku cen produkcja nadal rośnie.

Globalny rynek niepewny

Jak zaznaczył Hydzik, globalna produkcja mleka w 2025 r. była wyraźnie wyższa niż w całym okresie 2021–2024, a ten trend utrzymuje się również w 2026 r. To oznacza, że rynek wciąż pozostaje pod presją nadpodaży, a szanse na szybkie odbicie cen są ograniczone.

Do tego dochodzą czynniki zewnętrzne, które dodatkowo zwiększają niepewność. Wśród nich prezes ZPPM wymienił wojnę handlową i celną administracji Donalda Trumpa, chińskie cła na unijne sery i śmietankę, nowe umowy handlowe UE, a także wojnę w Ukrainie i destabilizację Bliskiego Wschodu, wpływające na ceny energii oraz nawozów.

Branża świadoma zagrożeń

Zdaniem prezesa ZPPM skala tych zjawisk sprawia, że ryzyko błędu w prognozach cenowych jest dziś wyjątkowo wysokie. Nawet ostrożne analizy obarczone są dużą i trudną do oszacowania niepewnością.

Bezpośrednie rozmowy z producentami mleka podczas Walnego Zgromadzenia pokazały, że rolnicy dobrze rozumieją trudną sytuację i jej strukturalny charakter. Mają świadomość, że rynek potrzebuje czasu, by odnaleźć nowy poziom równowagi.

Jak jednak podkreślił Marcin Hydzik, cierpliwość producentów ma swoje granice. Jeśli nie pojawią się wyraźnie optymistyczne sygnały z rynku, nie dojdzie do ograniczenia światowej produkcji i nie uspokoi się sytuacja międzynarodowa, kryzys w mleczarstwie będzie się pogłębiał.

Opracowano na podstawie komunikatu prasowego ZPPM.

– Kolejne przypadki stwierdzania obecności zakazanych substancji w mięsie trafiającym na rynek Unii Europejskiej potwierdzają, że nie mamy do czynienia z incydentem, lecz z problemem o charakterze systemowym. Zadziałanie systemu RASFF oraz skuteczna reakcja służb weterynaryjnych, w tym polskich służb pokazują, że nadzór funkcjonuje, jednak nie eliminuje ryzyka wprowadzenia takich produktów na rynek – czytamy w stanowisku PPZW.

Nie ma przyzwolenia na takie działania

Według PPZW europejscy producenci funkcjonują w warunkach rygorystycznych praw i regulacji za którymi stoją dodatkowe koszty i zobowiązania.

– Nie można akceptować sytuacji, w której na rynek UE trafiają produkty wytwarzane według standardów niższych niż obowiązujące w Unii. Zasada wzajemności musi być realnie stosowana, a nie jedynie deklarowana. Sektor wołowiny konsekwentnie wskazywał również w trakcie negocjacji umowy UE–Mercosur na konieczność wprowadzenia skutecznych mechanizmów gwarantujących równe warunki konkurencji oraz utrzymanie najwyższych standardów bezpieczeństwa żywności – piszą w apelu. 

Bezpieczeństwo konsumenów przede wszystkim 

Polska Platforma Zrównoważonej Wołowiny przypomina, że kierowała do Komisji Europejskiej oraz Parlamentu Europejskiego wnioski o pilne działania w związku z wykryciem estradiolu w wołowinie importowanej do UE. Najnowsze zgłoszenia w systemie RASFF potwierdzają skalę problemu i wymagają zdecydowanej reakcji.

Polska Platforma Zrównoważonej Wołowiny oczekuje od Komisji Europejskiej:

• pilnej weryfikacji systemów kontroli w krajach eksportujących,
• zdecydowanej reakcji w przypadku naruszeń, 
• wstrzymania importu mięsa z krów i jałówek do UE z krajów Mercosur do czasu pełnego wyjaśnienia sprawy

Jak podkreślają w komunikacie "Bezpieczeństwo konsumentów nie może być przedmiotem kompromisu." 

– Bez hodowli nie poradzimy sobie z nadwyżkami zboża. Szukamy wsparcia i rozwiązań, które będą dawały możliwość zwiększania odporności polskich gospodarstw. Rolnictwo polskie musi być konkurencyjne, jeśli chcemy wygrywać w konkurencji z innymi krajami UE czy krajami trzecimi – mówił minister rolnictwa.

Rekordowy eksport w 2025 roku

Minister wskazał, że eksport polskich produktów rolno-spożywczych w 2025 roku stanowił aż 16% całego eksportu.

– Dziś jesteśmy wśród wiodących eksporterów żywności. Polska wysyła produkty rolno-spożywcze na cały świat. To rekordowa wartość eksportu w 2025 roku: 248 mld zł, czyli 16% całego naszego eksportu. Chcemy ten potencjał wzmacniać. Niedawno mówiłem o tym, że rynek filipiński został otwarty dla polskiej wieprzowiny. W tym tygodniu pojawiła się informacja, że filipiński rynek otwiera się także na polską wołowinę – wskazał Stefan Krajewski.

Kliknij, aby zobaczyć całą konferencję.

Jak udało się nam wejść na ten rynek?

– Kontrola rynku filipińskiego w kontekście eksportu wołowiny odbyła się już 2023 roku, natomiast rozmowy rozpoczęliśmy wraz z rozmowami o otwarciu rynku wieprzowiny. Rozmowy te były następnie kontynuowane przez Głównego Lekarza Weterynarii oraz przedstawiciela Związku Polskie Mięso. Dzisiaj została również opublikowana przez Główny Inspektorat Weterynarii lista 23 podmiotów dopuszczonych do eksportu na ten rynek – mówi prezes Związku Polskie Mięso, Witold Choiński.

Witold Choiński – Prezes Zarządu Związku Polskie Mięso

FOTO: Zacharuk

Jak podkreśla prezes Choiński, możliwość eksportu na rynek filipiński to zasługa dobrej współpracy inspekcji weterynaryjnej, Ministerstwa Rolnictwa oraz branży.

– Bez tej dobrej współpracy to by się nie udało – podkreśla Witold Choiński.

Dlaczego Filipiny są istotne? 

Dodatkowo, zdaniem Witolda Choińskiego, rynek ten jest perspektywiczny zarówno jeżeli chodzi o rynek wieprzowiny, jak i wołowiny.

– Filipiny to rynek ok. 120 mln konsumentów, ze średnią wieku mieszkańców 26–27 lat, więc jest to bardzo młode społeczeństwo. Na ten rynek importowane jest dość dużo mięsa. W 2025 roku było to ok. 1,7 mln ton, z czego najwięcej stanowiła wieprzowina – ok. 800 tys. ton, drób – ok. 500 tys. ton i wołowina – ok. 200 tys. ton. Pokazuje to, że ten rynek jest chłonny i potrzebuje takich produktów – wyjaśnia.

FOTO:

Co w programie konferencji?

Podczas konferencji zostaną poruszone kluczowe tematy z punktu widzenia aktualnych wyzwań w zarządzaniu zdrowiem bydła, które obejmą: 

• ograniczanie ryzyka chorób w stadzie
• budowanie odporności i stabilności produkcji
• rozwiązania, które sprawdzają się w praktyce

Wydarzenie organizowane jest wpólnie przez Ośrodek Hodowli Zarodowej "Głogówek", Wydział Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu oraz Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa

W Polsce wyznaczono 6 ognisk choroby niebieskiego języka, a wirus nadal jest obecna i aktywny w wielu państwach członkowskich. Choroba niebieskiego języka po raz pierwszy została wykryta w Polsce w 2024 r., wówczas wyznaczono 7 ognisk, w 2025 r. 81 ognisk, a w tym roku 6 ognisk - w woj. pomorskim, zachodniopomorskim, opolskim i dolnośląskim.

FOTO: Giw

Rolnicy i związki branżowe w Polsce od dłuższego czasu apelowały do Komisji Europejskiej o to, aby zmienić kategorię choroby BT. Obecnie obowiązuje status „choroby kategorii C” oznacza to, że w przypadku chorób konieczne jest stosowanie środków zapobiegających ich rozprzestrzenianiu się czyli zwalczaniu choroby. KE zaznacza, że zauważono, że dotychczasowe działania nie dają efektów, bo choroba nadal się rozprzestrzenia.

Postanowiono zmienić kategorię choroby z C na kategorię D, co oznacza, że ramy prawne dotyczące zapobiegania tej chorobie i jej zwalczania ulegną uproszczeniu, a nacisk zostanie położony na zarządzanie ryzykiem na szczeblu UE, w ramach którego organy krajowe będą stosować środki zmniejszające ryzyko w odniesieniu do przemieszczania żywych przeżuwaczy i ich materiału biologicznego między państwami członkowskimi. Rozporządzenie będą miały zastosowanie od 15 lipca 2026 r.

Wprowadzono obszary okresowo wolne od choroby BT

Główny Lekarz Weterynarii wystąpił do Komisji Europejskiej z wnioskiem o ustanowienie okresu sezonowo wolnego od zakażenia wirusem BT na obszarach w Polsce, które nie są wolne od zakażenia wirusem BT.

Komisja Europejska rozpatrzyła wniosek pozytywnie i opublikowała listę obszarów okresowo wolnych od BT od 1 stycznia 2026. Znalazło się na niej 13 województw. Podobne strefy wprowadzono w Czechach, Hiszpanii, we Włoszech, na Węgrzech, w Słowenii i Rumunii. 

1. Dolnośląskie 

2. Kujawsko-Pomorskie

3. Lubuskie

4. Łódzkie

5. Opolskie 

6. Pomorskie

7. Śląskie

8. Warmińsko-Mazurskie

9. Wielkopolskie

10. Zachodniopomorskie

11. Małopolskie

a) chrzanowski,

b) olkuski,

c) oświęcimski;  

12) Mazowieckie 

a) ciechanowski,  

b) gostyniński,  

c) makowski,  

d) mławski,

 e) ostrołęcki,  

f) miasto na prawach powiatu Ostrołęka,  

g) płocki,

h) miasto na prawach powiatu Płock,  

i) przasnyski,  

j) pułtuski,  

k) sierpecki,  

l) żuromiński,  

m) nowodworski w gminie Nasielsk,  

n) ostrowski w gminie Andrzejewo, Ostrów Mazowiecka, miasto Ostrów Mazowiecka, Stary Lubotyń, Wąsewo,  

o) płoński w gminie Baboszewo, Czerwińsk nad Wisłą, Dzierzążnia, Joniec, Naruszewo, Nowe Miasto, Płońsk, miasto Płońsk, Raciąż, miasto Raciąż, Sochocin,  

p) sochaczewski w gminie: Brochów, Iłów, Młodzieszyn, Nowa Sucha, Rybno, Sochaczew, miasto Sochaczew,  

q) powiat wyszkowski w gminie: Długosiodło, Rząśnik, Somianka;  

13) Podlaskie 

a) augustowski,  

b) białostocki,  

c) miasto na prawach powiatu Białystok,  

d) grajewski,  

e) kolneński,  

f) łomżyński,  

g) miasto na prawach powiatu Łomża,  

h) moniecki,  

i) sejneński,  

j) sokólski,

k) suwalski,  

l) miasto na prawach powiatu Suwałki,  

m) zambrowski,  

n) wysokomazowiecki w gminach: Czyżew, KobylinBorzymy, Kulesze Kościelne, Nowe Piekuty, Sokoły, Szepietowo, Wysokie Mazowieckie, miasto Wysokie Mazowieckie. 

Co to oznacza dla rolników?

Oznacza to, że zmianie ulegają zasady zezwoleń na przemieszczanie z Państw Członkowskich do stref w Polsce. Można przemieszczać zwierzęta niezależnie od wieku, które:

1) były utrzymywane w państwie członkowskim lub strefie utworzonej zgodnie z art. 40 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2020/689, które są sezonowo wolne od zakażenia BTV:

a) przez co najmniej 60 dni przed datą przemieszczenia; albo

b) przez co najmniej 28 dni przed datą przemieszczenia i przeszły z wynikiem ujemnym badanie serologiczne przeprowadzone na próbkach pobranych co najmniej po upływie 28 dni od wprowadzenia zwierzęcia do państwa członkowskiego lub strefy sezonowo wolnych od zakażenia BTV; albo przez co najmniej 14 dni przed datą przemieszczenia i przeszły z wynikiem ujemnym badanie metodą PCR wykonane na próbkach pobranych co najmniej po upływie 14 dni od wprowadzenia zwierzęcia do państwa członkowskiego lub strefy sezonowo wolnych od zakażenia BTV. 

Polska wołowina ma wkrótce zyskać własną, ogólnokrajową markę. Jak podkreśla Jacek Zarzecki, wiceprzewodniczący Polskiej Platformy Zrównoważonej Wołowiny, pierwsze produkty z logo „Polska Wołowina” mogą pojawić się już w 2027 roku.

Za marką mają stanąć zarówno hodowcy, jak i największe zakłady mięsne w kraju. Powołano już Komitet Sterujący marki.

- Jeżeli siedem największych zakładów mięsnych tworzy Komitet Sterujący marki „Polska Wołowina”, to można wyciągnąć wniosek, że preferowanym źródłem dostaw będą rolnicy posiadający QMP – mówi wprost Jacek Zarzecki.

To nie ma być tylko nowe logo. To ma być element strategii konkurencyjnej całego sektora.

Dlaczego sektor wołowiny stawia dziś na własną markę?

W rozmowie z portalem politykarolna.pl Zarzecki szeroko odnosi się do presji regulacyjnej i rynkowej. Z jednej strony Komisja Europejska oczekuje redukcji emisji gazów cieplarnianych nawet o 90% do 2040 r., z drugiej – do UE trafia mięso poza unijnymi standardami. Przypomnijmy, że niedawno Holandia wykryła zakazane w UE hormony w brazylijskiej wołowinie.

Jednak, jak podkreśla, presja nie płynie wyłącznie z Brukseli. Coraz większe wymagania stawiają sieci handlowe, przetwórcy i banki. Muszą raportować ESG (czyli wpływ działalności firmy na środowisko, społeczeństwo i sposób zarządzania), a największa część śladu węglowego w tym łańcuchu pochodzi z gospodarstw rolnych.

- Podstawowe pytanie, które dziś musi sobie postawić hodowca bydła, nie brzmi ile będzie kosztować certyfikat, tylko, ile będzie kosztować brak certyfikatu – zaznacza Zarzecki.

QMP – certyfikat, który ma dawać przewagę na rynku UE

Marka „Polska Wołowina” ma opierać się na systemie jakości QMP. To, jak przypomina rozmówca politykarolna.pl, jedyny krajowy system, jakości mięsa wołowego uznawany przez Komisję Europejską.

QMP łączy produkcję w określonych standardach dobrostanu z praktykami ograniczającymi  emisję gazów cieplarnianych. Certyfikat oznacza audyt, kontrolę i jednolite kryteria. W praktyce działa jak „nakładka wartości” na kilogram mięsa – produkt przestaje być anonimowy.

Polska nie konkuruje już wyłącznie ceną. Zarzecki podkreśla, że nasi producenci należą dziś do najlepiej wynagradzanych w UE, dlatego sektor musi budować przewagę jakością.

Co to oznacza w gospodarstwie?

System QMP obejmuje około 30 praktyk niskoemisyjnych. Wśród nich znajdują się m.in. odpowiednie dodatki paszowe ograniczające emisję metanu czy zmiany w organizacji produkcji.

Co ważne, część rolników już dziś stosuje niektóre z tych praktyk – jak przyorywanie słomy czy obornika – nie zawsze traktując je jako działania klimatyczne. Powstał także kalkulator praktyk niskoemisyjnych opracowany z udziałem Instytutu Zootechniki PIB w Balicach, który ma pomóc w dokumentowaniu redukcji emisji.

Zarzecki przekonuje, że system nie jest „kosmosem nie do osiągnięcia”. W wielu przypadkach oznacza uporządkowanie i formalne potwierdzenie tego, co już dzieje się w gospodarstwie. Dodatkowo zmiany w żywieniu czy organizacji opasu mogą przełożyć się na lepsze przyrosty i krótszy cykl produkcji.

Kto zapłaci za wyższe standardy produkcji?

Produkcja w wyższym standardzie generuje koszty. Już dziś jednak – jak mówi Zarzecki – mięso z certyfikatem QMP otrzymuje premię w ubojniach.

Sektor zabiega również o wprowadzenie od 2027 r. ekoschematu niskoemisyjnego powiązanego z QMP. Jeśli rozwiązanie wejdzie w życie, Polska będzie pierwszym krajem w UE, który połączy system jakości mięsa z działaniem na rzecz redukcji emisji w ramach Krajowego Planu Strategicznego.

System pozostaje dobrowolny. Jednak rynek, jak wynika z rozmowy, będzie coraz wyraźniej preferował dostawców posiadających certyfikat.

Jakość kulinarna i walka ze stereotypem

Nowa marka ma łączyć niską emisję z oceną jakości kulinarnej. Trwają prace nad systemem, który pozwoli konsumentowi mieć pewność powtarzalnych parametrów jakości i smaku.

Zarzecki odnosi się też do popularnego w kraju przekonania, że polska wołowina pochodzi głównie od starych, wybrakowanych krów mlecznych. Wskazuje, że blisko połowę ubojów stanowią byki, potem cielęta i jałówki, a dopiero w dalszej kolejności krowy.

Porównuje także ceny. Dziś, jak podaje, kilogram wołowiny z Mercosuru może kosztować ok. 200 zł, podczas gdy rostbef z Polski 70–80 zł. Jednocześnie polska wołowina trafia do restauracji w Paryżu i Rzymie w cenach porównywalnych z produktami z innych regionów świata.

Ceny bydła 24.02.2026: jakie ceny wolców, byków, jałówek i krów?

Rok 2027 może być przełomem dla polskiej wołowiny

Jeśli harmonogram się utrzyma, w 2027 r. konsumenci po raz pierwszy zobaczą na półkach wołowinę z logo „Polska Wołowina”. Dla sektora ma to być narzędzie budowania przewagi konkurencyjnej w Europie i na rynkach eksportowych. Dla hodowcy – decyzja strategiczna: czy wejść w system jakości i niskoemisyjność już dziś, czy ryzykować, że za kilka lat stanie się dostawcą drugiego wyboru.

Jak pokazuje Jacek Zarzecki, kierunek został już wyznaczony. Teraz wszystko zależy od tempa wdrażania i decyzji podejmowanych w gospodarstwach.

Oprac. Maria Khamiuk na podst. politykarolna.pl

Grupa Polmlek przejmie zakład Kampol-Fruit w Milejowie. Transakcja to wzmocnienie Fortuny i budowa silnej pozycji Grupy Polmlek w przetwórstwie owoców i warzyw. Andrzej Grabowski i Jerzy Borucki wykonali kolejny krok w stronę budowania silnej kapitałowo, polskiej grupy spożywczej. 

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Oferta kupna zakładu przetwórstwa owocowo-warzywnego w Milejowie - złożona przez Andrzeja Grabowskiego i Jerzego Boruckiego - została przyjęta przez syndyka masy upadłości spółki Kampol-Fruit. Co oznacza, że Grupa Polmlek nabędzie milejowską przetwórnię owoców i warzyw. 

Nowoczesny zakład w Milejowie wzmacnia ofertę Polmleku i Fortuny

Zakład w Milejowie to jedno z większych przedsiębiorstw przetwórstwa owoców i warzyw na Lubelszczyźnie. 

Transakcja wzmacnia segment soków i napojów rozwijany w Grupie wokół marki Fortuna oraz stanowi kolejny krok w budowaniu przez Jerzego Boruckiego i Andrzeja Grabowskiego silnej polskiej grupy spożywczej w barwach Polmleku.  

Zobacz także: Polska mleczarnia wchodzi na giełdę GDT. Jakie produkty tam trafią i co to ma na celu?

Zakład w Milejowie to nowoczesne przedsiębiorstwo z zapleczem do produkcji koncentratu soku jabłkowego, koncentratów z owoców kolorowych i buraków, przecierów aseptycznych oraz mrożonych owoców i warzyw. Firma dysponuje rozbudowaną infrastrukturą energetyczną, mroźnią i zapleczem chłodniczym  a także magazynową, umożliwiającą obsługę dużych wolumenów produkcyjnych oraz dalszą modernizację. Dzięki przejęciu zakładu w Milejowie Polmlek rozszerzy swoją ofertę o mrożonki, wchodząc z mrożonymi produktami na nowe rynki eksportowe. 

Celem Polmleku jest integracja Milejowa z Fortuną – jednym z najbardziej rozpoznawalnych producentów soków i napojów w Polsce. 

Od plantatora do sklepowej półki. Nowy łańcuch wartości Polmleku

Połączenie mocy przetwórczych z zapleczem produkcyjnym i logistycznym Fortuny pozwoli na stworzenie trwałego łańcucha wartości – od polskiego plantatora, przez koncentrat i półprodukt, aż po gotowy produkt trafiający na półki sklepowe w kraju i za granicą.

Milejów wzmacnia bezpieczeństwo surowcowe i współpracę z plantatorami

Przejęcie Milejowa zwiększa bezpieczeństwo surowcowe Grupy i kontrolę nad kluczowymi komponentami do produkcji soków, wzmacniając także pozycję lubelskich plantatorów skupionych dotąd wokół Kampolu. Kluczem jest rozszerzenie modelu stabilnej, długoterminowej kontraktacji znanej w Polmleku z segmentu mleczarskiego. Przejęcie zakładu w Milejowie poszerza możliwości eksportowe Grupy oraz zwiększa grono ponad 10 tyś polskich rolników współpracujących od ponad 30 lat z Polmlekiem. 

Chiny przedłużają kontrole produktów mlecznych w UE do lutego 2026 r. Co to oznacza?

Ognisko wykryto w miejscowości Brzezinki w gminie Jelcz-Laskowice. W gospodarstwie utrzymywano 11 sztuk bydła, z czego u jednej z nich wykryto wirusa BTV. Mimo, że wyznaczono nowe ognisko choroby to obszar, który nie jest wolny od choroby się nie rozszerzył, bo już w tym regionie stwierdzono chorobę, a strefa została wyznaczona. 

Ceny bydła 17.02.2026: jakie stawki w skupach? "Opas bydła to taka randka w ciemno"

Choroba niebieskiego języka w Polsce

W większości przypadków o wyznaczaniu ognisk choroby zadecydował dodatni wynik rutynowych badań w kierunku BTV lub dodatni wynik badania podczas zgłoszenia chęci przemieszczenia bydła do stref wolnych od choroby, a nie samo zgłoszenie objawów klinicznych przez rolnika. Co prawda w Niemczech mówi się o gorszej płodności czy wydajności mlecznej bydła, ale w Polsce choroba zwykle przebiega bezobjawowo i bez badania nikt nie zorientowałby się, że zwierzę jest chore. 

Jedyną metodą zabezpieczającą zwierzęta przed zachorowaniem jest stosowanie środków odstraszających owady kłujące oraz zakup zwierząt z gospodarstw o znanym statusie epidemiologicznym. Choroba nie jest zwalczana z urzędu, ale jest objęta obowiązkiem zgłaszania i monitoringu. Choroba występuje w wielu unijnych krajach m.in. we Francji, Włoszech, Niemczech oraz Hiszpanii.

Choroba niebieskiego języka po raz pierwszy została wykryta w Polsce w 2024 r., wówczas wyznaczono 7 ognisk, w 2025 r. 81 ognisk, a w tym roku 5 ognisk - w woj. pomorskim, zachodniopomorskim, opolskim i dolnośląskim. Wraz ze wzrostem temperatury i pojawieniem się kuczmanów ryzyko zakażenia rośnie. Wektorem wirusa są kuczmany - owady kłująco-ssące, ale również krew oraz nasienie. Na chorobę podatne jest bydło, kozy oraz owce. 

FOTO: Giw/canva

W trakcie spotkania bardzo wyraźnie wybrzmiała potrzeba, aby Europa wreszcie przyjęła długoterminową wizję dla rolnictwa i zaczęła traktować ten sektor jako strategiczny nie tylko w słowach, ale również w praktyce – z wykorzystaniem realnych, konkretnych narzędzi.

Luc Vernet, Farm Europe

FOTO: Beba

– Jasno było też widać, że obaj komisarze są bardzo zaniepokojeni dwoma kwestiami, które są obecnie na stole. Po pierwsze, WPR została połączona w jednym instrumencie z polityką spójności, migracją i innymi politykami. To jest główne źródło obaw byłych komisarzy. Druga sprawa to klasyczne ograniczenia budżetowe i konsekwencje finansowe dla WPR, które w praktyce nie pozwolą Unii Europejskiej wprowadzić wystarczająco silnych narzędzi, dla zabezpieczenia i wzmocnienia produkcji w Europie. Żyjemy w czasach globalnej konfrontacji, a żywność i bezpieczeństwo żywnościowe są kluczowymi elementami bezpieczeństwa – dodał Vernet.

Jaki jest  potencjał europejskiego rolnictwa?

Vernet zaznacza, że Europa Środkowo‑Wschodnia, a Polska w szczególności, ma wielką wartość i ogromny potencjał, by zapewniać bezpieczeństwo żywnościowe Europejczykom, a jednocześnie konkurować na rynkach zewnętrznych z bardzo dobrymi produktami. Wyróżnia się tu sektor wołowiny, który potrafi przygotowywać konkretne propozycje na poziomie Unii Europejskiej.

– Na poziomie europejskim kluczowe jest zrozumienie, że nasi konkurenci nie są wewnątrz Unii. To nie są Rumuni, Francuzi czy Włosi. Nasi realni konkurenci są na globalnym rynku. Dlatego powinniśmy działać wspólnie, na poziomie europejskim, aby razem konkurować na świecie i budować silny sektor gospodarczy – radzi ekspert, były doradca ds. politycznych i komunikacji w Komisji Europejskiej dla komisarza ds. rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich.

Czy będzie dość środków na inwestycje?

Aby polityka rolna w Europie była stabilna powinna być oparta na dwóch filarach, które zdaniem Verneta pozwolą na stabilny dalszy rozwój gospodarstw.

– Pierwsza noga to utrzymanie tradycji i ochrona rynku, który już mamy, ponieważ dla nas jest to sektor fundamentalny. Ważne jest, aby wspierać rolników, ich dochody i stabilność. Ale druga noga jest równie istotna i która nie może być zapomniana to przygotowanie przyszłości. Musimy bardzo uważać, by nie zaniedbać tej części, która opiera się na inwestycjach, innowacjach, upowszechnianiu dobrych praktyk rynkowych oraz dostosowaniu się do zmian klimatu. Wszystkie te elementy również są strategiczne. Potrzebujemy obu nóg – tradycji i inwestycji – aby osiągnąć to, czego Europa naprawdę potrzebuje – wyjaśnił Vernet.

– Czy rolnictwo jest postrzegane jako strategicznie ważny sektor w Unii Europejskiej? Obawiam się, że niestety nie - powiedział Janusz Wojciechowski, komisarz UE ds. rolnictwa w latach 2019-2024. Podkreślił, że dziś w budżecie Unii Europejskiej nie ma wystarczających środków na wspieranie rolnictwa. Kiedyś w przeszłości nawet dwie trzecie budżetu przeznaczano na rolnictwo, a dziś to jest około 16%. Propozycje budżetowe, które zostały przedstawione w lipcu 2025 roku to jest niespełna 300 miliardów euro przy zwiększonym w ogóle w budżecie Unii Europejskiej.

Luc Vernet, Dacian Ciolos i Janusz Wojciechowski w trakcie XII Forum Wołowiny w Warszawie

FOTO: Beba

Wojciechowski wskazał również, że zagrożeniem dla wsparcia rolnictwa w przyszłości jest niezachowanie odrębnego silnego budżetu na rolnictwo, w efekcie czego rolnicy będą musieli konkurować o wsparcie finansowe z przemysłem czy samorządami a w tej walce mają małe szanse. Zdaniem byłego komisarza byłoby bardzo dobrą rzeczą dla sektora wołowiny, gdyby udało się wprowadzić wsparcie dla gospodarstw mieszanych.

Ile miliardów potrzebuje europejskie rolnictwo?

– Zgadzam się z tym, że propozycja przygotowana przez Komisję Europejską nie jest dobrą propozycją. Istnieje poważne ryzyko, że Komisja skupi się wyłącznie na zabezpieczeniu środków na bieżące wsparcie dochodów rolników – te około 300 miliardów (w domyśle w całym okresie budżetowym) są oczywiście bardzo ważne – ale jednocześnie całkowicie zaniedba filar inwestycyjny, który również powinien być należycie zabezpieczony – uzupełnił reprezentant Farm Europe, stowarzyszenia podmiotów gospodarczych lobbujących w Unii Europejskiej za rozwiązaniami rozwijającymi rolnictwo i gospodarkę wiejską.

Jego zdaniem WPR nie wystarczy wyłącznie 300 mld euro na płatności bezpośrednie, ale  jeszcze kolejnych 120 mld euro, które muszą być przeznaczone na przygotowanie przyszłości: na inwestycje, modernizację, innowacje.

– Dostrzegam gotowość i determinację organizacji takich przedsięwzięć jak Forum Wołowiny w Warszawie, by angażować się na poziomie europejskim, być obecnymi w debacie i przedstawiać konkretne propozycje. Uważam, że kierunek jest dobry, a naszym zadaniem jest przekonać decydentów, by poszli właśnie w tę stronę – podsumował Vernet.

Co dokładnie odkryto?

Naukowcy ocenili wpływ selekcji genetycznej pod kątem tzw. resztkowego pobrania paszy (RFI), wykorzystując indeks EcoFeed opracowany przez STgenetics. RFI pozwala identyfikować zwierzęta, które do tej samej produkcji mleka potrzebują mniej paszy.

Krowy z lepszym RFI pobierały o 2,7% do 8,2% mniej paszy w całym życiu, nie traciły wydajności mlecznej, generowały znacznie mniej gazów cieplarnianych.

Metan głównym celem redukcji

Największym źródłem emisji w produkcji mleka pozostaje metan z fermentacji jelitowej, który odpowiada za ok. 39% całkowitego śladu węglowego krowy.

Selekcja w kierunku lepszego RFI:

• zmniejszyła emisję CO₂e o 2,4% przy poprawie o 1 SD,
• oraz aż o 7,3% przy poprawie o 3 SD.

To efekt głównie niższego pobrania paszy, a więc mniejszej produkcji metanu w żwaczu, ale też niższych emisji z produkcji pasz i gospodarowania obornikiem.

Co to oznacza dla hodowców?

W przeciwieństwie do dodatków paszowych czy technologii „antymetanowych”, a nawet w skrajnych przypadkach redukcji pogłowia bydła, genetyka działa trwale – efekt kumuluje się z pokolenia na pokolenie. Jak podkreślają autorzy badania, już sam dobór buhajów o wysokiej wartości EcoFeed może w kolejnym pokoleniu krów:

• obniżyć ślad węglowy o ok. 870 kg CO₂e na krowę,
• ograniczyć zużycie paszy,
• a przy tym zmniejszyć koszty żywienia, bez ryzyka spadku produkcji mleka.

Genetyka jako filar redukcji emisji?

Wyniki jasno pokazują, że selekcja bydła pod kątem efektywności żywienia może stać się jednym z kluczowych narzędzi ograniczania emisji metanu w sektorze mleczarskim. To rozwiązanie, które łączy cele klimatyczne z ekonomią produkcji — i nie wymaga rewolucji w technologii żywienia ani redukcji pogłowia zwierząt. Szczególnie, gdy zapotrzebowanie na białko na świecie rośnie. 

oprac. dkol na podst. Lucas i wsp./journalofdairyscience.org/

– Po ugaszeniu pożaru natychmiast poinformowana została firma Lely. I tu wydarzyło sie coś, co na długo pozostanie w naszej pamięci. Lely Center Krobia stanęła na wysokości zadania – możemy przeczytać w relacji pana Arkadiusza.

Rezerwowy robot Lely Center Krobia

Lely Center Krobia miała na stanie rezerwowego, nowego robota Lely Astronaut A5. W branży, gdzie urządzenia zamawia się indywidualnie pod klienta, to rzadkość. Mimo że była sobota, panował 10‑stopniowy mróz, udało się błyskawicznie zebrać ekipę. Gospodarstwo było oddalone o ok. 40 km. 

– Pierwsze slowa, które padły po przyjeździe, brzmiały: "Nie martwcie się, damy radę. Ogarniemy." Mimo uśmiechów niedowierzania i wątpliwości innych - oni wiedzieli, co mówią – pisze rolnik.

Po demontażu spalonego robota i szaf sterowniczych oraz dokładnym oczyszczeniu ścian rozpoczął się montaż nowego urządzenia. O godz. 14:30 ruszyło wstawianie, a już około 17:00–17:30 pierwsze krowy były dojone na nowym robocie.

Praca ekipy Lely była – jak relacjonuje gospodarz – precyzyjna, rzetelna i błyskawiczna. Robot nie tylko doił, ale miał już doprowadzoną paszę, glikol i pełną konfigurację – odtworzoną tak, jak w poprzednim systemie. 

Pomimo weekendu, mrozu i prywatnych zobowiązań wszyscy się stawili, pokazując ogromną empatię. Jak podkreśla rolnik: Lely Center Krobia udowodniła, że los gospodarzy i dobro zwierząt nie są im obojętne.

Właściciel gospodarstwa nie ma wątpliwości: Lely Center Krobia „podniosła poprzeczkę tak wysoko, że mało kto byłby w stanie coś takiego powtórzyć”. Mieć na stanie robota udojowego, zmobilizować ekipę w ekstremalnych warunkach i w kilka godzin przywrócić pełen dój – to, jego zdaniem, prawdziwe mistrzostwo.

Dane, roboty, ćwiczenia praktyczne

Drugiego dnia uczestnicy poznają praktyczne przykłady zastosowania AI w zarządzaniu stadem – od poprawy praktyk żywienia po wsparcie decyzji produkcyjnych i zdrowotnych. Zaplanowano także krótkie ćwiczenia z wykorzystania narzędzi AI w zarządzaniu stadem krów mlecznych.

Jednym z głównych organizatorów konferencji jest znany z naszych łamów prof. Zygmunt M. Kowalski.

Więcej informacji oraz rejestracja na stronie konferencji: https://zywieniekrow.urk.edu.pl/. Zapraszamy!

Profesor Kowalski będzie również wykładowcą na naszym Forum Mleko już 3-4 lutego, zapraszamy do zapisów, zostały jeszcze ostatnie wolne miejsca!

Forum Mleko 2026

FOTO: Ahm

Rys.1. Pogłowie bydła i krów w grudniu w latach 2020–2025

FOTO: GUS

Na tym tle wyróżnia się pogłowie cieląt poniżej 1 roku – wzrosło o 2,8% r/r i 3,4% względem czerwca, do 1,901 mln szt. Ich udział w strukturze stada zwiększył się do 30,9% (+1,0 p.p. r/r).

Ceny bydła i mleka, główne regiony produkcji

Struktura pogłowia bydła w grudniu 2025 r. przedstawiała się następująco: krowy – 34,0%, młode bydło 1–2 lata – 25,8%, cielęta – 30,9%, pozostałe dorosłe bydło – 9,2%. Największe zagęszczenie bydła utrzymują województwa: wielkopolskie (20,0% krajowego pogłowia), mazowieckie (18,1%) i podlaskie (16,3%).

Od stycznia do listopada 2025 r. import bydła wzrósł o 9,9% r/r, do ok. 294 tys. szt. W grudniu 2025 r. średnia cena żywca wołowego wyniosła 16,31 zł/kg i była aż o 37,9% wyższa niż rok wcześniej. Jednocześnie przeciętna cena skupu mleka spadła do 199,22 zł/100 l, czyli o 23,1% r/r, co przy spadku liczby krów stanowi wyzwanie dla gospodarstw mlecznych.

Forum Mleko 2026

FOTO: Ahm

Opracowano na podstawie danych z GUS.

Czym jest włókno NDF?

NDF, czyli włókno neutralno detergentowe jest parametrem odzwierciedlającym zawartość składników ścian komórkowych (lignina, celuloza, hemiceluloza oraz składniki mineralne nierozpuszczalne w detergentach) w paszy. Alternatywnie w specyfikacjach pasz spotkać można ADF, czyli włókno kwaśno detergentowe ADF (lignina, celuloza i składniki mineralne nierozpuszczalne w kwasach).

Josera zorganizowała konferencję Uwolnij moc swoich pasz

FOTO: Beba

Kolejnym stopniem zrozumienia istoty strawności włókna jest parametr włókna fizycznego efektywnego peNDF. Jak tłumaczył ekspert, w dawce pokarmowej może być np. 30% NDF ale efektywnego włókna już tylko 22%. Pomijanie właściwości pasz objętościowych (zielonek) sprawia, że mimo posiadania w gospodarstwie nowych technologii przygotowania TMR-u może powodować problemy żywieniowe, np. kwasice czy ochwat bydła. Zdaniem Kowalskiego ryzyko kwasicy jest niskie jeżeli peNDF jest na poziomie minimum 25%.

prof. Zygmunt M. Kowalski, UR w Krakowie

FOTO: Beba

Żywienie żwacza wcale nie jest proste

Włókno jest trawione tylko w żwaczu. Odpowiadają za to mikroorganizmy, dzięki którym zawartość paszy zielonej może być wykorzystana przez krowę. To nie jest proces natychmiastowy i trwa kilkanaście godzin. Problem tylko w tym, czy pasza zdąży się strawić jeśli u wysokowydajnej krowy średni czas przebywania pokarmu w żwaczu wynosi tylko 12 godzin? W opinii profesora Kowalskiego kluczem do szybkiego trawienia paszy objętościowej w żwaczu i finalnie dostępności pokarmowej paszy jest szybkie trawienie włókna – bariery ścian komórkowych.

– Przejawem dobrego trawienia jest zawartość LKT, czyli lotnych kwasów tłuszczowych na poziomie 60-65% dla kwasu octowego, 20-25% propionowego oraz 8-10% kwasu masłowego – wyliczał specjalista. Dodał, że dziś coraz częściej mówi się o znaczeniu izokwasów powstających z rozkładu aminokwasów (walina, leucyna, izoleucyna czy prolina). Izokwasy są potrzebne niektórym szczepom bakterii celulolitycznch dla szybszego rozkładu włókna. Naukowcy zastanawiają się więc jak podawać krowom te izokwasy, by zwiększyć skuteczność trawienia – to kolejna nowośc na naszym rynku.

– Uwaga, bakterie nie tolerują pH w żwaczu poniżej 6. Wtedy mamy do czynienia z kwasicą, bakterie obumierają i spada strawność włókna, a z tym wykorzystanie energii – przypomniał.

Właściwy termin zbioru i zakiszania

– Krowa tak naprawdę nie produkuje mleka z tego co jest jej podane w korycie, ale właściwie z tego, co faktycznie strawi – powiedział Kamil Kowalczyk z firmy Josera. Dlatego każdy nawet niewielki wzrost strawności paszy ma realny wpływ na wzrost produkcji mleka. Jak podkreśla, dobra strawność oznacza też, że potrzebujemy miej paszy w przeliczeniu na każdy kilogram mleka, to także zdrowsze krowy i w perspektywie dłuższy czas ich użytkowania w stadzie.

Kamil Kowalczyk, Josera

FOTO: Beba

Ekspert firmy Josera wskazał, że poprawa strawności włókna (NDFD) paszy tylko o 1 punkt procentowy zwiększa pobranie paszy o 0,17 kg SM. To przekłada się na wyższą wydajność produkcji mleka.

– Poprawa strawności paszy o jeden 1 p.p.  NDF wprost przekłada się na wyprodukowanie dodatkowych 0,21 kg mleka – zaznaczył Dominique Bouchut z firmy Jefo. Z tego powodu warto zwrócić uwagę na etapie przygotowywania kiszonki, bo produkcja mleka nie rośnie proporcjonalnie do spożycia pasz, a dawki musza być skoncentrowane, aby wspierać wysoką produkcję mleka.

Dominique Bouchut z firmy Jefo

FOTO: Beba

Nie da się ukryć, że wyższa strawność NDF to większe pobranie pasz. Trzeba jednak uwzględnić, że nie zawsze później zebrana kukurydza będzie miała gorszą strawność włókna. Wynika to z tego, że oprócz różnic strawności włókna (NDFD) pasze różnią się też tempem trawienia NDF. To ważne, bo wraz ze wzrostem wydajności mlecznej krów pasza w żwaczu przebywa krócej.

– Strawność zależy od gatunku i odmiany w tym przypadku kukurydzy. Dlatego warto czytając katalogi z odmianami kukurydzy uwzględnić poziom NDFD – poleca prof. Kowalski.

Jak poprawić strawność skrobi?

– Co oprócz włókna decyduje o strawności kiszonki z kukurydzy? To przede wszystkim jakość rozdrobnienia roślin i ziarniaków, zawartości suchej masy w trakcie zbioru i długości cięcia – podkreślił Kowalczyk.

Jak podsumował ekspert z UR w Krakowie, za pasza zbyt słabo rozdrobniona objawia się niską strawnością NDF, skutkuje sortowaniem paszy na stole paszowym i nierównomierną fermentacją, powoduje mniejsza efektywność wykorzystania. Natomiast za krótka pasza potęguje ryzyko wystąpienia podostrej kwasicy żwacza, zmniejsza produkcję śliny i ogranicza niezbędny do poprawnego trawienia czas przebywania paszy w żwaczu.

Warto zaznaczyć, że obok włókna istotną rolę w żywieniu wysokowydajnych krów odgrywa skrobia. Dominique Bouchut wskazał, że poprawie strawności skrobi sprzyja odpowiednia genetyka kukurydzy (flint/dent), dojrzałość ziaren w fazie zbioru (późne zbiory obniża strawność), sposób rozdrobnienia (drobne mielenie poprawia strawność) i czas przechowywania (im dłuższy tym lepiej). Wraz z wydłużeniem okresu przechowywania kiszonki z kukurydzy przed otwarcie silosu podwyższa się jej kwasowość, zwiększa aktywność kwasów, co z kolei ułatwia trawienie skrobi. Celem jest sześciomiesięczny okres od przygotowania silosu do jego otwarcia. Dobrej strawności skrobi nie uzyskamy po otwarciu pryzmy po zaledwie trzech lub czterech tygodniach.

Dodatek na poprawę strawności

– Jednym z narzędzi do poprawy strawności jest specjalistyczna mieszanka paszowa uzupełniająca dla krów mlecznych i bydła opasowego DairyZym firmy Josera. Jej celem jest oczywiście poprawa strawności, dostarczenie większej ilości energii do produkcji mleka, wspieranie równowagi fermentacji, poprawa jakość kału i ograniczenie ryzyka kwasicy – powiedział Kamil Kowalczyk. Firma podkreśla, że na podstawie trwających od czterech do ośmiu tygodni testów w 28 gospodarstwach utrzymujących łącznie 4000 krów zaobserwowano wyraźny spadek ilości niestrawionej paszy na sitach kałowych. To wyraźny wskaźnik jakości wykorzystania paszy.

– Głównym mechanizmem działania produktu DairyZym jest zapewnienie bakteriom lepszego dostępu do włókna i skrobi, a to zapewnia stabilność produkcji energii i poziomu pH – dodał Kowalczyk.

– Trzeba też pamiętać, że lepsza strawność paszy poprawia jej wykorzystanie i obniża produkcje metanu. Z badań wynika, że najczęściej wzrost produkcji mleka ogranicza emisję metanu – powiedział Bouchut.

Kukurydza na szóstkę

– Kukurydzę zbieramy w kilka dni, a skarmiamy cały rok, dlatego błędy w jej przygotowaniu są później bardzo trudne i kosztowne do naprawienia - podkreślił Wojciech Pieczewski z firmy Bayer, dostawca materiału siewnego kukurydzy Dekalb.

Jak dodał, wybór odpowiedniej odmiany to pierwszy krok do uzyskania dobrej kiszonki. Kluczowe są cechy agronomiczne, takie jak tolerancja słabszych stanowisk, grupa wczesności czy wigor początkowy. Równie ważne są cechy jakościowe, takie jak strawność włókna, zawartość skrobi, efekt wydłużonej zieloności, plon ogólny suchej masy z hektara czy ziarno w typie flint/dent.

Josera zorganizowała konferencję Uwolnij moc swoich pasz

FOTO: Beba

– Odmiany flint i dent różnią się dostępnością skrobi i szybkością jej trawienia. Ziarna typu dent szybciej uwalniają skrobię do trawienia, co w skrajnych przypadkach może przyspieszać powstawanie kwasicy, natomiast flint wolniej ją uwalnia, dlatego nasza firma oferuje odmiany filnt-dent (DKC3418), dzięki czemu strawność skrobi jest zoptymalizowana pod kątem łatwości trawienia w czasie – dodał Pieczewski.

Ekspert firmy Bayer zaznaczył, że ważnym aspektem jest też wskaźnik zieloności roślin (stay green), który wydłuża jej odporność na warunki suszy – liście nie zasychają lecz więdną, co przy wydłużającym się terminie zbiorów poprawia jakość przygotowywanej kiszonki.

Ważny dobór zakiszacza

Czy zakiszacze mają wpływ na strawność? Tak, bo obniżenie pH chroni pasze przed zepsuciem, bo zakiszacze szybko przekształcają cukry w kwas mlekowy tworząc kiszonkę, a energia nie jest marnotrawiona na ciepło. Podczas wtórnej fermentacji mikroorganizmy zjadają ważna na stole paszowym składniki. Poza tym ograniczenie presji drobnoustrojów poprawia jakość zakiszania, a niepożądane mikroorganizmy nie zjadają białka, co poprawia smakowitość paszy.

– Stosowanie zakiszaczy, to przede wszystkim więcej dostępnej paszy, dzięki czemu można ograniczyć powierzchnię zasiewów, co przekłada się na niższe koszty pozyskania jednej tony kiszonki jak również zwiększyć samowystarczalność paszową gospodarstwa – dodała Malwina Murawska z firmy Josera.

Malwina Murawska z firmy Josera

FOTO: Beba

Najlepsze kiszonki z trawy i kukurydzy

Konferencja była też okazją do podsumowania promocji „Idealna kiszonka”, której organizatorem była firma Josera. Akcja skierowana była do klientów, którzy w odpowiednim terminie dokonali zakupu zakiszaczy biologicznych Josilac. Ze wszystkich zgłoszeń następowało pobranie próby kiszonki ocenianej m.in. pod kątem zawartości pH, suchej masy, kwasów (mlekowego, octowego, masłowego), skrobi, białka ogólnego, NDF i popiołu surowego. Na podstawie szczegółowych analiz poznaliśmy zwycięzców w kategorii kiszonka z trawy – Rasa i Wiktor Żukowscy oraz Jadwiga i Andrzej Czapliccy w kategorii kiszonki z kukurydzy. Gratulujemy! Niebawem odwiedzimy zwycięzców, abyście na łamach top agrar Polska mogli się zapoznać z ich praktykami przygotowania idealnej kiszonki.

Zwycięzcy w kategorii kiszonka z trawy – Rasa i Wiktor Żukowscy

FOTO:

Jadwiga i Andrzej Czapliccy zwyciężyli w kategorii kiszonki z kukurydzy

FOTO: Beba

Zdrowotność wymion w różnych systemach doju

Program konferencji skoncentrowany jest na pytaniu, czy idealny system doju w ogóle istnieje. Uczestnicy poznają najnowsze wyniki badań dotyczące zdrowotności wymion w klasycznych i automatycznych systemach doju, które przedstawi lek. wet. Tomasz Pelec z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Kluczowym punktem będą także wystąpienia prof. Douglasa Reinemanna z University of Wisconsin‑Madison o kierunkach rozwoju robotów udojowych w USA – w dwóch obszernych blokach tematycznych.

Istotną część konferencji poświęcono praktycznemu zarządzaniu zdrowotnością wymion w gospodarstwach korzystających z robotów udojowych. Lek. wet. Demetrio Herrera z Universitat Autònoma de Barcelona omówi, jak odpowiednie ustawienia robota, organizacja ruchu krów i kontrola parametrów doju przekładają się na ograniczenie występowania mastitis. Uczestnicy dowiedzą się, na co zwracać uwagę przy codziennej pracy z automatem, aby system był nie tylko wygodny, ale przede wszystkim bezpieczny dla wymion.

Czy warto zostać przy hali udojowej, czy lepiej zainwestować w roboty? Wykład dr. Petera Kovácsa z Uniwersytetu Rolniczego w Nitrze pozwoli porównać wady i zalety obu rozwiązań – z uwzględnieniem kosztów, organizacji pracy, dobrostanu krów i jakości mleka.

Zapraszamy na wydarzenie

Organizatorzy zapraszają wszystkich zainteresowanych nowoczesnym dojem i profilaktyką mastitis. Udział w wydarzeniu to okazja do skonfrontowania własnych doświadczeń z wiedzą ekspertów z Polski, USA i Hiszpanii oraz do podjęcia bardziej świadomych decyzji inwestycyjnych w gospodarstwie.

Szczegóły programu i rejestracja dostępne są na stronie  www.emastitis.pl

W Killen w hrabstwie Tyrone w Irlandii Północnej w gospodarstwie Noela Moore‘a utrzymującym bydło mleczne i mięsne na świat przyszły pięcioraczki. To niesamowita historia, bowiem zdarzyła się zaledwie kilka razy na całym świecie. Sam właściciel podkreśla, że bydłem zajmuje się od 50 lat i nigdy się z taką sytuacją nie spotkał. Nie tylko on był w szoku. Niespodziankę bowiem miała przede wszystkim lekarz weterynarii, która kolejno wyciągała maluchy, całe i zdrowe. 

Dwa byczki i trzy jałówki

Wśród pięciorga rodzeństwa są dwa byczki i trzy jałóweczki. Krowa w ostatnich trzech tygodniach mocno nabrała masy i zaczął się poważnie zastanawiać czy wszystko jest w porządku. Odizolował ją od grupy, w ubiegły piątek była niespokojna, podejrzewał, że poród niebawem nastąpi. Kolejnego rana skontaktował się z lekarzem weterynarii. 

Ojcem jest buhaj rasy BBB z AI Services. Jak podkreśla hodowca, cielęta mają się dobrze, podobnie jak matka. 

Weterynarz Breigin Lagan również była zachwycona. Po urodzeniu dwóch pierwszych cieląt ponownie sięgnęła do macicy i znalazła trzecie cielę.

- Byłam przeszczęśliwa, bo nigdy wcześniej nie widziałam żywych trojaczków. Nie mogłam uwierzyć, że jest ich jeszcze dwoje. Wszystkie cielęta leżały w rzędzie – w ogóle się nie splątały – to było po prostu niesamowite. Czegoś takiego doświadcza się tylko raz w życiu i to wspaniałe zakończenie nocnej zmiany – mówiła Breigin. 

Prawdopodobieństwo urodzenia czterech żywych cieląt szacuje się na 1 do 11 milionów, a pięciu jak 1 do 20 mln. Według Księgi Rekordów Guinnessa rekordzistą jest farma w Meksyku od 2005 roku, gdzie już raz urodziło się 5 cieląt. Istnieją jednak inne doniesienia o krowach, które urodziły żywe pięcioraczki, w tym jedno z farmy w Shropshire w Anglii (2011), jedno z farmy w hrabstwie Limerick (2013) i jedno z Iranu (2024).

oprac. dkol na podst. topagrar.com/farmersjournal.ie/wearetyrone.com

Damian Morcinek prowadzi Rolniczy Handel Detaliczny i sprzedaje prosto z gospodarstwa mleko, nabiał, gęsi i kaczki, ziemniaki oraz przetwory mięsne. Początkowo stanowiło to jedynie źródło dodatkowego dochodu, ale teraz gdy działalność się rozkręciła, etat nie jest już potrzebny. Przepis jest prosty, ale nie dla wszystkich jednak wykonalny - wystarczy dobry pomysł, garść chęci i budżet na start.

- Działalność RHD rozpocząłem niespełna trzy lata temu. Działalność pierwotnie dotyczyła przetwórstwa mięsnego związanego z drobiem, bo zajmuję się też hodowlą drobiu wolnowybiegowego. Z racji tego, że rodzice prowadzą i prowadzili hodowlę bydła mlecznego, to żeby uzupełnić asortyment, rozszerzyłem RHD o sprzedaż nabiału i mleka – mówi Damian Morcinek. W gospodarstwie produkuje twaróg, proste sery podpuszczkowe, a także swojskie masło. Produkcja odbywa się pod konkretne zamówienia.

Od pomysłu do realizacji i sukcesu

Rodzina Morcinka mleko oddaje do OSM Włoszczowa. Część zwierząt jest zarejestrowana na syna, część na rodziców, którzy mają osobne gospodarstwo. Pomysł na mlekomat narodził się około rok temu.

- Przeglądając ogłoszenia, trafiłem na informację o mlekomacie na sprzedaż w Koninie. Tego konkretnego automatu nie udało się niestety kupić. Rozpocząłem więc intensywne poszukiwania, rozmawiałem z byłymi właścicielami mlekomatów, byłem też w Niemczech, żeby mieć się na czym wzorować – mówi rolnik. Automaty vendingowe uzupełniane przez rolników przeróżnymi produktami spożywczymi są bardzo popularne w Niemczech.

- Kiedy byłem już przekonany do inwestycji, zacząłem szukać miejsca. Miejsce znalazłem, ale w trakcie realizacji miałem różne problemy. Ostatnią deską ratunku był kontakt z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa. KOWR przeprowadził szereg rozmów i w ciągu tygodnia cały proces administracyjny związany z mlekomatem został zakończony – podkreśla z ulgą rolnik, którego mlekomat stoi w Opolu na ul. Pużaka 19 dopiero drugi dzień - telefony się urywają, a pod urządzeniem ustawiają się kolejki.

Gospodarstwo rolne w powiecie oleskim

W gospodarstwie powierzchni 20 ha (plus dzierżawy) rodzina utrzymuje ok. 20 krów.

- Prowadzimy też chów drobiu – gęsi i kaczek ok. 250 sztuk na sezon, na sprzedaż bezpośrednią i do przetwórstwa. Uprawy to przede wszystkim łąki, kukurydza na kiszonkę, zboża oraz ziemniaki, które są częściowo przeznaczone na skarmianie drobiu, a częściowo na sprzedaż – wymienia rolnik.

Pierwsze kroki w ramach RHD

Rolnik podkreśla, że początki nie były łatwe, ale już na obecnym etapie produkcji i przetwórstwa utrzymuje się wyłącznie z tej działalności.

- Gdy zaczynałem RHD, przez pierwszy rok równolegle pracowałem, a RHD było działalnością dodatkową. Od niespełna dwóch lat zajmuję się już tylko Rolniczym Handlem Detalicznym – z tego żyję i rozwijam się – zaznacza rolnik. Mlekomat został zakupiony z własnych środków, bez dofinansowania.

- Firmy oferują także wypożyczenie takiego sprzętu, ale po zsumowaniu plusów i minusów, a przede wszystkim nastawieniu na długoterminową inwestycję, zdecydowałem się na zakup. Dzierżawa oznaczałaby niższy jednorazowy koszt, ale generowałaby stałe, comiesięczne obciążenia. Plany rozwoju obejmują rozszerzenie asortymentu dostępnego w automacie – takie sugestie już się pojawiają i jak najbardziej planuję to rozwinąć. Na razie jest to etap testowy: obserwuję, jak sprawdzi się automat i jak rynek, czyli klienci, go przyjmą. To dopiero drugi dzień działania mlekomatu, więc na razie widać „gorączkę próbowania”. Myślę, że po miesiącu będę w stanie wyrobić sobie bardziej miarodajną opinię i wtedy podejmę decyzje co dalej – mówi rolnik.

Pierwszy sukces – „zeszło wszystko”

Rolnik pozytywnie zaskoczony, zaznacza, że od wczoraj, odkąd Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego opublikował na swojej stronie informację o mlekomacie, został zasypany telefonami, pytaniami i sugestiami nowych lokalizacji. Pierwszego dnia błyskawicznie zniknęło 120 l mleka, a dziś rano przed uzupełnieniem automatu stała kolejka.

- Niektórzy dzwonią, że mogą pomóc znaleźć miejsce w różnych miejscowościach. Pojawiają się prośby o otwarcie mlekomatów nie tylko w pobliżu, w województwie opolskim, ale nawet w zachodniopomorskim czy w podlaskim – podkreśla Damian Morcinek.

W nowym mlekomacie mieści się jednorazowo 120 litrów mleka, które jest codziennie uzupełniane. Cena mleka wynosi 5 zł za litrową butelkę plastikową i 7 zł za litrową butelkę szklaną. Mleko jest świeże, niepasteryzowane, pełnotłuste.

- Ostatnie badania parametrów wykazały zawartość tłuszczu na poziomie 5,26% - chwali się rolnik. Zapewne to za sprawą mieszanki krów mlecznych w stadzie od HF-ów, po simentale, a niedawno do stada dołączyły krowy rasy jersey.

- Jersey w oczywisty sposób wpływa na wyższą zawartość tłuszczu, a obecnie wśród rolników prowadzących RHD panuje moda na tę rasę – klienci też inaczej patrzą, gdy słyszą, że w stadzie jest krowa Jersey – dodaje rolnik.

Niebawem znów skontaktujemy się z rolnikiem, żeby sprawdzić jak sobie radzi w biznesie i czy da się faktycznie na tym zarobić. 

"Mleko z mleka" to nie tylko nasza marka, ale również filozofia produkcji. Nasze preparaty mlekozastępcze dla zwierząt są oparte głównie na komponentach mlecznych o jakości spożywczej. Powstają w naszej wytwórni, wybudowanej w Chąśnie w 2017 r. Zamiast popularnych na rynku jedynie białek serwatkowych stawiamy również mocno na kazeinę.

W każdym naszym produkcie są (białka mleka) w formie kazeiny. Jest też laktoza. Nasz "najsłabszy" preparat dla starszych cieląt ma 20% laktozy, a przeważnie 40–50, a nawet 60%. Nie stosujemy tanich zamienników tego cukru (laktozy). Wiem, że tylko naturalne substancje odżywcze prosto z mleka mogą zapewnić cielętom najlepsze warunki do dynamicznego wzrostu w pierwszych tygodniach życia – to nas wyróżnia.

Co powinien zawierać dobry preparat?

Kluczem do produkcji preparatu wysokiej jakości są najlepsze składniki, dlatego każda dostawa przechodzi ścisłą kontrolę w laboratorium. Niemniej ważny jest nowoczesny proces wytwarzania i właściwa receptura. Optymalnie zbilansowane białko i tłuszcz zapewniają całkowite pokrycie potrzeb rosnących zwierząt.

Piotr Banaszak, Agro NetzWerk Polska

FOTO: Beba

W składzie naszego każdego mleka jest zarazem pełnotłuste i odtłuszczone mleko. Ma to wiele zalet, bo ułatwia karmienie, niezależnie od rutyny i pory dnia. Wysoce zemulgowany tłuszcz (100% metoda rozpyłowa) jest idealnym źródłem łatwo przyswajalnej energii, niezbędnej do szybkiego i prawidłowego wzrostu. Niskie poziomy włókna zapewniają bardzo dobrą rozpuszczalność oraz stabilność roztworu, natomiast zawartość probiotyków, zakwaszaczy oraz kompletu witamin umożliwia zwalczanie czynników chorobowych i wyklucza występowanie biegunek. Ponad 90% komponentów pochodzi właśnie z polskich mleczarni, co jest naszą dumą.

Czy preparatem mlekozastępczym można zaszkodzić?

Tak, szczególnie zbyt dużą koncentracją niedostosowaną do wieku i fazy rozwoju cieląt, szczególnie stosując preparaty, w których dominują białka pochodzenia mlecznego. W pierwszych dniach życia kluczowe jest przygotowanie odpowiedniej mieszanki, co nie zawsze hodowcy respektowali, dodając zapobiegawczo dużo preparatu, co jest błędem. Aby tego uniknąć, opracowaliśmy szczegółowe zalecenia co do sporządzania mieszanki, a dodatkowo dla naszych przedstawicieli przygotowaliśmy specjalnie wyskalowane refraktometry, dzięki którym mogą zweryfikować właściwe przygotowanie mieszaniny. Ci rolnicy, którzy przestawili się na dokładne sporządzanie preparatu do odpoju, szybko na tym wygrali!

Skąd pomysł na taką działalność?

Pomysł zrodził się po powrocie ze Stanów Zjednoczonych, gdzie po skończeniu w Polsce zootechniki, kontynuowałem naukę w tym kierunku. Właśnie wtedy zająłem się rozwojem produkcji i sprzedaży preparatów amerykańskiej marki w kraju, zdobywając doświadczenie oraz wiedzę. Po tym prawie 10-letnim epizodzie w latach 90., opisując to w wielkim skrócie, postawiłem na własną działalność pod marką Agro-Netzwerk Polska.

Od samego początku wyróżniamy się w 100% polskim kapitałem (firma rodzinna) i idąc tym tropem, zależy nam na wykorzystywaniu do produkcji jak największej liczby polskich dostawców. W tym zakresie współpracujemy z wieloma polskimi mleczarniami. Obco brzmiąca nazwa mojej firmy miała ułatwić mi sprzedaż na rynkach zagranicznych w pierwszych latach działalności, kiedy jeszcze polska marka nie miała najwyższych notowań. Z czasem podejście naszych zagranicznych klientów zmieniło się na korzyść polskich marek, ale już nie zmieniałem nazwy.

Jak wygląda oferta Agro-Netzwerk?

W podstawowej ofercie mamy bardzo szeroką paletę preparatów mlecznych, głównie dla cieląt. W tej chwili produkujemy ponad 300 rodzajów preparatów mlekozastępczych właśnie dla cieląt, ale są też preparaty dla prosiąt, jagniąt, koźląt, źrebiąt, a także żubrów, wielbłądów czy alpak. Technologiczne, jak i bazą surowców jesteśmy w stanie wyprodukować każdy rodzaj preparatu mlecznego zastępującego mleko matki w żywieniu dowolnych zwierząt.

W naszym wolumenie sprzedaży prawie 80% stanowią produkty klasy premium. Rynek tych produktów rośnie. Stawiamy na produkty premium, dlatego nasze preparaty pakujemy w worki aluminiowe, które zapewniają lepszą od tradycyjnych dwuwarstwowych worków szczelność i są łatwiejsze w recyklingu (żółty worek na odpady), bez konieczności sortowania i rozdzielania. Część naszych produktów przygotowujemy na zlecenie innych marek.

Niebawem w Chąśnie uruchomi pan niezwykle nowoczesny zakład. Jak zmienią się możliwości produkcji?

Obecnie dziennie w Chąśnie możemy wyprodukować proszek, pozwalający na sporządzenie 500 tys. litrów mleka (15 tys. ton proszku rocznie). Roczna produkcja w nowym zakładzie sięgnie 40 tys. ton preparatów mlekozastępczych, co znacznie przekroczy potencjał polskiego rynku, który rocznie wchłania niecałe 30 tys. ton.

Zdecydowałem się na budowę bez subwencji z UE, dzięki czemu nie jest ona skomplikowana proceduralnie, a finalne koszty są niższe. Pracę zdominuje automatyka. Budujemy zakład, w którym nie będzie pracy fizycznej, a praca maszyn sterowana będzie automatycznie.

Warto podkreślić, że przy powstawaniu linii technologicznej pomogło mi wielu polskich producentów maszyn. Dzięki temu linia jest zoptymalizowana pod mój zakład, dlatego nie znajdzie się tu maszyn typowych, dostępnych na rynku.

Cały zakład jest nastawiony na dwie rzeczy – absolutną kontrolę jakości i zapewnienie powtarzalności składu, surowców, parametrów i zgodności z nimi. Linie mogą pracować bez przerwy i mogę je uruchomić zdalnie. Kolejnym ważnym elementem jest zapewnienie wolumenu i automatyzacja, która spaja powyższe. Przy założeniu pracy przez 12 godzin dziennie wydajność ma sięgnąć 152 t preparatu mlekozastępczego.

Jaka jest rola laboratorium?

W 2020 roku powstało nasze ultranowoczesne laboratorium mleka, w którym badamy 100% surowca oraz 100% gotowego preparatu mlecznego (każdą tonę) przed wysyłką do klienta. Zdarza się, że w tygodniu odsyłamy kilka aut ze słabym surowcem. Bez tego nie da się zrobić dobrego preparatu.

Laboratorium surowcowe

FOTO: Beba

Planowana produkcja sprawia, że bardzo dużo towaru musi trafić na eksport. Jak trzeba się na to przygotować?

Mając to na uwadze, mam już zakontraktowane wybrane składniki preparatów na 18 miesięcy naprzód, a sprzedaż produktów jest już zakontraktowana w 75%. To prawda, trzonem będzie eksport na nowe rynki, ale aby tam dotrzeć, rozmowy trwały wiele lat.

Jak pan ocenia nasz rynek mleka?

Polska jest absolutnie wybitnym krajem pod względem produkcji mleka. W ostatnich 25 latach świetnie wykorzystaliśmy warunki, które mamy. Widzimy, że co roku zwiększamy produkcję dzięki lepszej wydajności od krowy. Trzeba jednak pamiętać, że koszty naszej produkcji, m.in. przez konieczność spełnienia unijnych wymagań przez rolników i mleczarnie, są wysokie. Nie zmienia to jednak faktu, że nasi rolnicy produkują coraz lepsze mleko i mają z tego pieniądze, a nasze przetwórstwo jest bardzo jakościowe. Mamy duże spółdzielnie, mocne w eksporcie, a także kilka specjalistycznych.

Co jest dziś największym wyzwaniem dla branży i firmy?

Musimy uważać na zawirowania rynkowe z powodów konfliktów zbrojnych, zmian klimatu, czy na skutek polityki. Problemem są też choroby zakaźne bydła. Odczuliśmy, jak wskutek pryszczycy przez dwa miesiące nie napływały do kraju cielaki do opasu. Największym zagrożeniem dla firmy jest konkurencja, głównie holenderska.

Jakie trendy w mleku przekładają się na działalność?

Wciąż sporo mówi się o produktach modyfikowanych genetycznie. Nie przyjmujemy nic, co ma pochodzenie GMO, dzięki czemu wszystkie produkty są wolne od GMO. Nie jest to łatwe, bo nierzadko te same surowce, ale z certyfikatem non GMO są o 25% droższe. Szczególnie rolnicy w Europie Zachodniej chętniej kupują preparaty bez GMO.

Aby lepiej odpowiadać na wyzwania przyszłości, chciałbym zainwestować w fermę doświadczalną dla cieląt. To moje marzenie, bliskie do realizacji, bo mam już projekt i pozwolenie na budowę.

Co nowego można zaleźć w ofercie?

Warto zwrócić uwagę na linię preparatów przeznaczoną dla cieląt z zakupu. Tam jest też siara, którą pozyskujemy od krów pierwiastek z Austrii, z wysokim udziałem przeciwciał. To ważne, bo jednym z wyzwań dla rolników jest stres transportowanych cieląt. W jego efekcie cielak nie produkuje laktazy, enzymu do trawienia cukru mlecznego (laktozy). W takiej sytuacji pojenie preparatem pełnowartościowym daje odwrotne skutki w postaci wzdęć czy biegunki. Naszą odpowiedzią jest preparat "pierwszy dzień", dający cielakom elektrolity, witaminy, zabezpieczający przed chorobami. To historia nowego produktu, która zaczęła się od sygnału z rynku, głównie od handlarzy, którzy polecili go dalej.

Jak wygląda sieć sprzedaży?

Sprzedajemy przez sieć dystrybutorów, która systematycznie się rozwija. Nadal w wybranych rejonach kraju poszukujemy zarówno autoryzowanych dystrybutorów, jak i pracowników w celu nawiązania stałej wieloletniej współpracy. Zapraszamy!

Dziękuję za rozmowę.

Fotoperiod, czyli liczba godzin światła w ciągu doby, ma duży wpływ na funkcjonowanie organizmu – decyduje m.in. o tempie wzrostu, zdrowiu, płodności, a u krów także o wydajności mlecznej. Poza samą długością dnia istotne jest też natężenie światła, ponieważ oba te czynniki wpływają na zachowanie i fizjologię zwierząt. Ważne jest, że w zależności od grupy technologicznej, zapotrzebowanie na światło jest inne.

Krowy mleczne wystawione na wydłużony dzień świetlny (16 godzin światła) o natężeniu ok. 150–200 luksów (lx) mierzonym na wysokości oczu oraz na 8 godzin nieprzerwanej nocy (natężenie ≤ 10 lx) wykazują istotny wzrost produkcji mleka w porównaniu z krowami przebywającymi w krótszym dniu świetlnym. W literaturze efekt ten zwykle wynosi ok. 5–15% większej wydajności mlecznej.

Jak sprawdzić natężenie światła w oborze?

Do pomiaru natężenia oświetlenia używa się luksomierza, który przykłada się na wysokości wzroku zwierząt lub ludzi, kierując czujnik w stronę źródła światła. W prostych modelach warto zwrócić uwagę na zakres pomiarowy, dokładność i poprawną reakcję na światło LED. Tanie urządzenia (60–80 zł) często zawyżają wyniki przy zimnej barwie i zaniżają przy ciepłej. Droższe luksomierze (600–700 zł) oferują większą dokładność, szerszy zakres pomiarów i możliwość wyboru typu światła.

Samodzielny montaż oświetlenia w praktyce

Czy hodowca może sam zamontować oświetlenie w oborze? Tak, ale tylko jeśli ma uprawnienia SEP. Bez nich prace są niezgodne z prawem – art. 91 pkt 2 Prawa budowlanego przewiduje za to grzywnę, ograniczenie wolności lub nawet jej pozbawienie do roku. Jeśli nie mamy wymaganych kwalifikacji, montaż należy zlecić fachowcowi. Trzeba też pamiętać o obowiązkowych przeglądach instalacji co 5 lat, wykonywanych przez elektryka z uprawnieniami G1 (D i E).

Całodobowe oświetlenie przy robocie

Automatyczny dój trwa całą dobę. Czy w związku z tym warto w obszarze poczekalni i samego robota udojowego utrzymywać wyższe natężenie światła przez całą dobę? Według literatury utrzymanie całodobowego oświetlenia w tym obszarze wpływa na wzrost liczby dojów. Jednak nie zaobserwowano wpływu na wydajność mleczną krów wystawionych na oświetlenie przez 24 godziny w porównaniu z naturalnym fotoperiodem. Nie należy również zapominać, że całodobowe oświetlenie to również wzrost kosztów energii elektrycznej. Te dane przemawiają jednak na korzyść utrzymywania cykli światła i ciemności.

Więcej o tym jak w praktyce podejść do planowania oświetlenia i dlaczego światło czerwone może być używane do kontroli krów w nocy przeczytasz w dodatku top bydło 12/2025. 

Targi to jednak nie tylko ekspozycja firm. W blisko 30-letniej historii imprezy, co roku niezwykle istotnym elementem była i jest konferencja naukowo-techniczna. W tym roku zapowiada się ona bardzo interesująco.

Targi Ferma 2026

FOTO: Targi Ferma

Forum Hodowli Drobiu

Pierwszego dnia targów dla hodowców drobiu Polska Izba Producentów Drobiu i Pasz, przygotowała Forum Hodowli Drobiu, którego tematem przewodnim będą główne trendy transformacji polskiego i światowego drobiarstwa. Bardzo ważną jego część stanowić będzie panel dyskusyjny pt. „Drobiarstwo w czasach zarazy”, gdzie specjaliści weterynarze postarają się doradzić, jak w tych trudnych dla branży czasach, mają sobie radzić producenci mięsa drobiowego i jaj. Niemniej istotnym będzie również temat dotyczący cyberataków, na które coraz częściej narażeni są właściciele ferm.

Forum Hodowli Bydła Mięsnego

Także pierwszego dnia odbędzie się Forum Hodowli Bydła Mięsnego, którego organizatorem jest Polskie Zrzeszenie Producentów Bydła Mięsnego. W ramach tego wydarzenia uczestnicy dyskusji porozmawiają o nowych wyzwaniach, jakie czekają producentów żywca wołowego.

Forum Odnawialnych Źródeł Energii – Biogaz/Biometan

Trzecią część piątkowej konferencji stanowi Forum Odnawialnych Źródeł Energii – Biogaz/Biometan. Pod kierunkiem moderatora prof. dr hab. Jacka Dacha (UP Poznań), eksperci podpowiedzą, jak w praktyce poprowadzić inwestycję biogazową w gospodarstwie, jak efektywnie wykorzystywać pofermenty? Odpowiedzą też na pytanie, czy inwestycja w OZE w gospodarstwach hodowlanych to konieczność i czy w ogóle jest jakaś alternatywa dla biogazu?

Forum Hodowli Trzody Chlewnej

Drugi dzień konferencji to czas dla hodowców trzody chlewnej i bydła mlecznego. W trakcie Forum Hodowli Trzody Chlewnej dr Tomasz Schwarz z UP w Krakowie, poprowadzi panel dyskusyjny, którego uczestnicy zmierzą się z pytaniem – Mercosur, Polska, Ukraina – co nas czeka? Odbędzie się również prezentacja algorytmu w celu zwiększenia rentowności i opłacalności produkcji trzody chlewnej.

Forum Hodowców Bydła Mlecznego 

Dla hodowców bydła mlecznego Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka przygotowała Forum pt. „Zagrożenia i szanse dla branży mleczarskiej”. Bardzo ciekawie zapowiada się także projekcja filmu, jak może wyglądać świat bez krów?

Minister rolnictwa na targach 

Drugiego dnia targów odbedzie sie również debata z udziałem ministra rolnictwa, przygotowana przez Izbę Rolniczą Województwa Łódzkiego pt. „Co dalej z polskim rolnictwem?“.

Ze szczegółowym programem konferencji można zapoznać się na stronie https://targiferma.com.pl/program/konferencje/.

Konkurs dla zwiedzających!

Po raz kolejny organizatorzy zapraszają do wzięcia udziału w konkursie dla zwiedzających, którego nagrodą główną będzie zbiornik na olej napędowy Swimer Eco Comfort Line 2500 litrów, ufundowany przez redakcję portalu BydłoMleczne.pl oraz TÜV SÜD Polska Sp. z o. o.

Wejście na Targi Ferma 2026

Otwarto już portal rejestracyjny dla zwiedzających, którzy chcą otrzymać bezpłatną kartę wstępu na targi. Aby ją uzyskać należy wypełnić formularz na stronie imprezy: https://targiferma.com.pl/dla-gosci/rejestracja-uczestnika/.

Termin Targi Ferma 2026

Zapraszamy do Łodzi, do Hal 1 (MOSiR) i 2 (EXPO) w dniach 20 - 22 lutego 2026!

Szczegóły na stronie: www.targiferma.com.pl

Targi Ferma 2026

FOTO: Targi Ferma

Wydarzenie odbędzie się w dwóch miejscowościach:

• 3 lutego w Wielkopolsce w Centrum Rekreacyjno-Hotelowym Bagatelka w Miłosławiu
• 4 lutego w województwie mazowieckim w Hotelu Avangarda w Różanie.

PROGRAM FORUM MLEKO

SESJA ŻYWIENIE

• Jak w dzisiejszych realiach poprawić opłacalność produkcji mleka? – prof. Zygmunt M. Kowalski, Uniwersytet Rolniczy w Krakowie
• Genetyka przeciw suszy – hodowla odmian kiszonkowych dla producentów mleka – Wojciech Łączny, Syngenta
• Uwolnij moc swoich pasz: jak można osiągnąć maksymalną strawność pasz dzięki specjalistycznym dodatkom? – Malwina Murawska, Josera
• Opas cieląt ras mlecznych oraz zagospodarowanie krów eliminowanych z produkcji mleka – jakie strategie dla gospodarstwa dają najlepsze efekty finansowe – prof. Marcin Gołębiewski, SGGW w Warszawie
• Panel dyskusyjny: Jak poprawić efektywność żywienia przy utrzymaniu kosztów w ryzach?

SESJA AUTOMATYZACJA

• Trendy i najczęściej popełniane błędy w budowie obór z robotami udojowymi. Jak wprowadzać automatyzację pracy i sztuczną inteligencję w oborze? – Andreas Pelzer, Izba Rolnicza Nadrenii Północnej-Westfalii
• Jak robotyzacja żywienia zmienia oborę przyszłości? Praktyczne korzyści i doświadczenia gospodarstw z systemem Lely Vector – Sylwia Maćkowiak, Lely Center Krobia
• Panel dyskusyjny: Mądre korzystanie z danych to spokój hodowcy i stabilny rozwój stada

SESJA ZDROWIE

• Okres przejściowy – jak zarządzać zdrowiem krów w tym newralgicznym momencie? – Tom van Giessen, AHV International
• Wszyscy chcemy wzrostu wydajności mlecznej krów, ale czy potrafimy reagować na wyzwania zdrowotne z tym związane? Z jakimi problemami zdrowotnymi krów muszą się mierzyć właściciele stad z wysoką wydajnością? – lek. wet Dominik Ruciński VetLogic (3 lutego)
• Wpływ chorób zakaźnych na zdrowotność i długowieczność krów mlecznych – jak ograniczyć straty w stadzie? – dr Roman Jędryczko, Vet Lab Group (4 lutego)
• Panel dyskusyjny: Zdrowie determinuje wydajność produkcji mleka i opasu. Jakich błędów unikać?

Zapraszamy! Zapisz się na wydarzenie już dzisiaj!

FOTO: Ahm

- W Polsce mamy ok. 1,95 mln krów mlecznych i jedynie ok. 160 tys. krów mięsnych. Co roku na rynek trafia więc wielokrotnie więcej bydła pochodzącego z ras mlecznych, głównie holsztyno–fryzów – zaznaczył Martin Ziaja podczas debaty na Kongresie Hodowców Bydła Mięsnego w Jachrance, który odbył się 8-9 grudnia. 

Kongres Hodowców Bydła Mięsnego: „Nie dajmy sobie wmówić, że wyłącznie cena ma znaczenie”

Wołowina z krów mlecznych – jakiej jest jakości?

Członek PFHBiPM podkreślił, że krytyka pod adresem producentów mleka, że „wyżyłowują” krowy do ostatka, maksymalnie je eksploatując jest nieprawdą.

- Dzisiejsze brakowanie krów wygląda zupełnie inaczej niż 10 czy 20 lat temu. Krowy kierowane do ubojni są coraz częściej młode, brakowane z innych przyczyn niż wiek. Zarzut, że nasze zwierzęta żyją krótko i są „zużywane”, jest więc mocno uproszczony. Po okresie intensywnej produkcji mleka krowy nie są „wyrzucane”, ale trafiają do ubojni jako pełnowartościowe zwierzęta rzeźne, zwykle w wieku 5–6 lat – tłumaczył Ziaja.

Dodał, że obecnie na rynku bydło z ras mlecznych zaczyna realnie konkurować z bydłem ras mięsnych i konsument nie potrafi rozróżnić z jakiej rasy pochodzi mięso, tym  bardziej, że większość wołowiny z ras mięsnych trafia na eksport.

- Uważam, że wołowina z ras mięsnych jest zbyt wartościowa, aby w dużej części trafiała do masowego uboju razem z mięsem z krów mlecznych. Nasza wołowina jest dziś jakościowo bardzo dobra, ale Państwa – z ras takich jak angus, limousine i inne – jest jeszcze lepsza. Moim zdaniem powinniście jak najmocniej iść w kierunku sprzedaży bezpośredniej, handlu detalicznego (RHD). Ci, którzy już to robią, mają bardzo pozytywne doświadczenia – różnica w cenie może być naprawdę znacząca. Nie chodzi o to, żeby hodować jeszcze więcej bydła, bo nadwyżka produkcji wołowiny w Polsce to obecnie około 350%. Chodzi raczej o to, aby lepiej zagospodarować to, co już mamy – pozyskiwać nowe rynki zbytu tam, gdzie to możliwe, ale przede wszystkim zachęcić polskiego konsumenta – mówił Martina Ziaja.

Wołowina premium w regularnej sprzedaży

Wielokrotnie słyszymy, że konsument nie jest przyzwyczajony do wołowiny klasy premium, a poza tym większości z nich na to nie stać. Jednak warto w zakresie jeszcze spróbować podziałać, bo w tej właśnie jakości tkwi olbrzymi potencjał do wykorzystania na krajowym rynku.

- Ktoś powie, że polskiego konsumenta nie stać jeszcze na wołowinę premium. Tymczasem tej wołowiny „ekskluzywnej” mamy około 10%, a mniej więcej taki sam odsetek społeczeństwa stać na jej regularny zakup. „Masówkę” – mięso tańsze – zostawmy może raczej holsztyno–fryzom, które jakościowo też są już dużo lepsze niż kiedyś, a najwyższej klasy wołowinę z ras mięsnych kierujmy bezpośrednio do restauracji, sklepów specjalistycznych, do konsumenta końcowego. Wykorzystajmy budowanie więzi z lokalnym środowiskiem – mówił Ziaja. Zwrócił uwagę, że budowanie wizerunku w tym przypadku jest bardzo ważne m.in. poprzez organizowanie dni otwartych drzwi w gospodarstwach, pokazywanie młodemu pokoleniu, jak naprawdę wygląda hodowla, jak hodowcy traktują zwierzęta i jak wygląda ten słynny dobrostan.

- Sami, jako hodowcy, musimy zwracać coraz większą uwagę na komfort zwierząt. Jak nas widzą, tak nas piszą – powinniśmy zwracać uwagę kolegom z branży, gdy coś robią źle, bo potrzebujemy jak najlepszego wizerunku całego rolnictwa. W przypadku bydła mięsnego mamy wyjątkowo dobrą „wizytówkę” – to właśnie bydło mięsne najwięcej czasu spędza na pastwiskach, tworząc piękny obraz polskiej wsi i rolnictwa. To może zachęcać konsumentów, których na to stać, do sięgania po wysokiej jakości wołowinę – podkreślił członek PFHiPBM.

Branżę mleczarską czeka kryzys i fala rezygnacji?

Martin Ziaja twierdzi, że dla każdego jest miejsce na rynku, ale uważa, że wołowina z ras mięsnych w ogóle nie powinna być „surowcem” dla masowych zakładów.

- Powinniście budować własny system – łącząc gospodarstwa, tworząc wspólne ubojnie, wyspecjalizowane w wołowinie najwyższej jakości. My w branży mleczarskiej mamy to szczęście, że od lat mamy przetwórstwo w swoich rękach – w dużej mierze w formie spółdzielczej. To zasługa naszych dziadków, którzy zakładali pierwsze spółdzielnie ponad sto lat temu. Do dziś pielęgnujemy tę formę własności. Dzięki temu, mimo cyklicznych kryzysów, przechodzimy je łagodniej – mamy bowiem realny wpływ na przetwórstwo – mówił Ziaja i zaznaczył, że każdy w branży mleczarskiej widzi, że sytuacja na tym rynku się pogarsza.

- Jeśli sytuacja na rynku mleka się nie poprawi, a perspektywy na przyszły rok nie są najlepsze, możecie na wiosnę odczuć falę zwiększonej podaży wołowiny w postaci brakowanych krów mlecznych. W wielu gospodarstwach – szczególnie tych z 8-15 krowami, ale też w niektórych dużych, źle zarządzanych fermach, gdzie przy 200–300 krowach wydajność wynosi 6 tys. litrów i mniej – już dziś dojrzewa decyzja o ograniczeniu lub likwidacji produkcji mleka. Ostateczne decyzje zapadną, gdy w silosach i pryzmach zabraknie paszy, a nie będzie środków na przygotowanie kolejnej. Spodziewam się, że właśnie w okresie kwiecień–maj możemy mieć do czynienia z dużą falą brakowania krów, co może zaburzyć rynek wołowiny – ostrzegał Martin Ziaja. Zaznaczył, że dla producentów mleka wołowina jest produktem ubocznym, gdyż koncentrują się na mleku.

- Cieszymy się, że ceny wołowiny są dobre, bo to stabilizuje sytuację wielu gospodarstw. Jednocześnie warto pamiętać, że sytuacja na rynku mleka ma wpływ na rynek wołowiny – i odwrotnie – dodał członek PFHiPBM.

Adam Patkowski z IDFS podsumował, że warto zastanowić się, jak się na ten wiosenny kryzys przygotować – być może branża wołowiny i branża mleka powinny wspólnie zaplanować działania na trudniejszy okres, tak aby uniknąć wstrząsu i przejść przez ten czas możliwie „suchą nogą”.

Zobacz też: Kolejny koszmarny transport morski – 1789 szt. bydła do uboju

Co się wydarzyło u wybrzeży Turcji?

Problemy zaczęły się tuż po wpłynięciu transportowca w okolice portu Bandırma 22 października. Tureckie służby, które kontrolowały transport żywych zwierząt, wykryły brak lub niezgodność numerów identyfikacyjnych u ok. 469 sztuk bydła. Chodziło o kolczyki i mikroczipy, które nie pokrywały się z danymi w dokumentach. Bez nich zwierzęta nie mogą zostać wpuszczone na teren kraju – niezależnie od tego, czy pochodzą z UE, czy z państw trzecich.

Jak donosi portal Marine Link, władze odmówiły więc rozładunku, a właściciel statku odwołał się od decyzji. Sprawa trafiła do sądu, jednak również tam nie udało się uzyskać zgody. Wynik był jednoznaczny: załadunek pozostaje na morzu.

2900 sztuk bydła na pokładzie. Stan zwierząt budzi obawy

Na pokładzie „Spiridona II” znajduje się 2901 sztuk bydła mlecznego rasy holsztyńskiej – w większości ciężarnych jałówek. Według danych fundacji Animal Welfare Foundation co najmniej 48–58 zwierząt padło w trakcie rejsu. Dodatkowo na statku przyszło na świat 140 cieląt, z czego odnaleziono jedynie ok. 50. Los pozostałych jest nieznany.

W połowie listopada władze Turcji pozwoliły jedynie na krótkie zacumowanie w porcie, aby załoga mogła uzupełnić zapasy żywności, wody i ściółki. Zwierzęta pozostały jednak na pokładzie. Eksperci zwracają uwagę, że statki tego typu nie są przystosowane do wielotygodniowego przetrzymywania zwierząt – zwłaszcza na dolnych pokładach, gdzie wentylacja jest ograniczona.

Dlaczego rozładunek jest tak trudny?

W tle całej sprawy kluczową rolę odgrywają przepisy międzynarodowe oraz rygorystyczne wymogi identyfikacji zwierząt. Brakujące kolczyki oznaczają w praktyce brak możliwości potwierdzenia pochodzenia i statusu zdrowotnego bydła. W handlu międzynarodowym, również tym morskim, taka niezgodność jest traktowana jako ryzyko epizootyczne.

Dodatkowo dochodzi prawo morskie. Statek, który po wejściu do Morza Śródziemnego podlega konwencji MARPOL, nie może pozbywać się padłych zwierząt ani odchodów w wodzie. Cały materiał biologiczny musi być gromadzony na pokładzie, co z czasem zwiększa ryzyko chorób i pogorszenia warunków dla załogi i zwierząt.

„Krowy zazwyczaj produkują od 30 do 60 kilogramów (od 66 do 132 funtów) odchodów (moczu i kału) na sztukę dziennie. Dr Lynn Simpson, były australijski weterynarz zajmujący się eksportem żywych zwierząt, (…) twierdzi, że w związku z opóźnieniem statku Spiridon II u wybrzeży Turcji, bydło może stać w odchodach wynoszących co najmniej miesiąc. (…) Odchody na Spiridonie II prawdopodobnie zawierałyby poronione cielęta, ponieważ zwłok nie wolno wyrzucać za burtę na Morze Śródziemne.” – pisze Marine Link.

Czy statek z bydłem mlecznym wróci do Ameryki Południowej?

W ostatnich dniach pojawiły się informacje, że „Spiridon II” został skierowany w rejs powrotny do Montevideo. Taka podróż potrwa kolejne tygodnie. Oznacza to dalsze zużycie zapasów paszy i konieczność utrzymania zwierząt w warunkach, do których statek nie jest przystosowany na tak długi okres.

Według doniesień właściciel statku szuka alternatyw, m.in. sprzedaży bydła na Ukrainę. Ostateczne decyzje nie zapadły.

Co ta sytuacja oznacza z perspektywy hodowców?

Choć sprawa nie dotyczy zwierząt pochodzących z UE, historia „Spiridona II” zwraca uwagę na znaczenie identyfikacji i dokumentacji zwierząt w międzynarodowym handlu. Brak jednego kolczyka czy niezgodność numeru potrafi całkowicie zablokować transport, rodząc koszty i ryzyko zarówno dla przewoźnika, jak i państw importujących.

Na polskim rynku, gdzie większość hodowców prowadzi eksport w ramach unijnego systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt, dokumentacja jest traktowana jako fundament bezpieczeństwa epizootycznego. Sytuacja u wybrzeży Turcji pokazuje jednak, że globalny transport żywych zwierząt pozostaje bardzo wrażliwy – zarówno na błędy formalne, jak i na wydłużające się procedury.

Problem szerszy niż jedna podróż

Sprawa „Spiridona II” nie jest pierwszą w historii. Już wcześniej ten sam statek miał awarię u wybrzeży Hiszpanii. Eksperci zwracają uwagę, że brakuje jednolitych, międzynarodowych zasad postępowania w sytuacjach, gdy kraj importujący odrzuca transport. W efekcie zwierzęta potrafią spędzać wiele tygodni na morzu, a poszczególne państwa reagują różnie.

Organizacje zajmujące się dobrostanem zwierząt apelują o wprowadzenie klarownych procedur, ale jak na razie żadne przepisy nie regulują takich przypadków w sposób kompleksowy.

Tragedia z cielnymi krowami przy granicy tureckiej. Winna biurokracja i choroba niebieskiego języka

oprac. mkh na podst. marinelink.com, agrarheute.com, nord24.de, vol.at

Pomimo troski o dobrostan zwierząt gospodarskich wyrażanej tak chętnie przez szeroko pojętą opinię publiczną, powszechne poparcie dla zwiększonego dobrostanu zwierząt kończy się zwykle w momencie, gdy przyszłoby za niego zapłacić wybierając droższy produkt ze sklepowej półki. Szczególnie w produkcji mleka jako surowca do dalszego przerobu w całym łańcuchu spożywczym trudno dziś oczekiwać aby zwiększony dobrostan dawał konkretne korzyści w postaci wyższej ceny mleka. Na szczęście w tym zakresie możemy liczyć na wsparcie w ramach Wspólnej Polityki Rolnej – i warto po nie sięgnąć. Szerzej na ten temat powiemy w trakcie sesji Mleko na X Forum Rolników i Agrobiznesu już 27 listopada w Poznaniu.

Baner X Forum Rolników i Agrobiznesu w Poznaniu

FOTO: Ahm

Jakie warianty oferuje dobrostan krów mlecznych?

Już w PROW 2014-2020 pojawił się odrębny mechanizm wsparcia w postaci działania „Dobrostan zwierząt” (znanego także jako krowa plus i świnia plus), którego rozbudowaną kontynuację mamy obecnie w ramach PS WPR 2023-2027 jako odrębny ekoschemat. Dla rolników utrzymujących krowy mleczne program oferuje aż 6 różnych wariantów wsparcia, począwszy od zapewnienie wypasu po zwiększoną o 50% powierzchnię bytową – jest więc w czym wybierać tym bardziej, że dla hodowców krów mlecznych przewidziano dużą dowolność w doborze realizowanych wariantów. Znajdzie się więc coś dla rolników utrzymujących krowy w oborach uwięzionych i tych, którzy już przeszli na system bezuwięziowy. Dla tych, którzy zapewniają krowom wypas, jak i tych, którzy mogą zagwarantować jedynie utrzymanie na ściółce.

A czy udział w ekoschemacie „Dobrostan zwierząt” się opłaci? Bez wątpienia, po to wsparcie sięga co roku coraz większe grono hodowców.  Dowiedz się więcej oglądając kolejny odcinek programu Rolniczy Temat.

Prezes Zarządu Agnieszka Pawlak

FOTO: Szczepański

– Pomysł na konferencję zrodził się z faktu, że często braliśmy udział w podobnych wydarzeniach jako goście. W związku z połączeniem Mazowieckiego Centrum Hodowli i Rozrodu Zwierząt z Małopolskim Centrum Biotechniki z początkiem 2023 roku, możemy wspólnie robić więcej – czego przykładem jest ten cykl konferencji organizowanych w różnych regionach Polski. Ponieważ działamy na terenie całego kraju, zależało nam, aby dotrzeć z dużą dawką merytorycznej wiedzy do jak najszerszego grona hodowców – wyjaśnia Pani Prezes Zarządu Agnieszka Pawlak.

Jednak na konferencjach nie kończą się plany rozwojowe firmy.

– Jako Małopolskie Centrum Biotechniki od wielu lat realizujemy różne projekty badawcze. Kolejne plany zakładają budowę nowego centrum rozwoju biotechnik, ponieważ w Polsce nie ma jeszcze takiego ośrodka. To duża inwestycja, która ma szansę  powstać na Opolszczyźnie i w której będziemy mogli, w odpowiedzi na zapotrzebowanie ze strony naszych hodowców, przeprowadzać różne zabiegi jak np. embriotransfer – dodaje Agnieszka Pawlak.

Poprawa stada musi być zaplanowana

prof. dr hab. Wojciech Barański

FOTO: Szczepański

Podczas konferencji prof. dr hab. Wojciech Barański wygłosił dynamiczny wykład zatytułowany „Opieka lekarsko-weterynaryjna wspomagana genomowo - czyli jak najlepsze buhaje mogą pomóc twojemu stadu”. Prelegent zwrócił uwagę, że współczesna hodowla bydła mlecznego wymaga kompleksowego podejścia – od genetyki, przez dobrostan, po ekonomię. Podkreślił, że lekarz weterynarii coraz częściej powinien odwiedzać nie chore, lecz zdrowe krowy – by zapobiegać problemom zdrowotnym i optymalizować produkcję.

Profesor wskazał, że nowoczesne stado to nie przypadek, lecz wynik świadomego planowania i analizy danych.

– Hodowla polega na ciągłym doskonaleniu, poprawie zwierząt, które mamy. Założenie jest takie, że każde kolejne pokolenie ma być lepsze, ale to wymaga długofalowego planu. Hodowca musi wiedzieć, jakie chce mieć krowy za kilka- kilkanaście lat – mówił podczas wystąpienia prof. Barański. Podkreślał również, że w dobie dużych stad nie da się zarządzać bez systematycznego gromadzenia i interpretacji informacji o ich rozrodzie, zdrowotności czy wydajności.

Problemy z rozrodem – główna przyczyna brakowania

Dariusz Kumorek – główny hodowca OHZ Głogówek

FOTO:

Do najczęstszych przyczyn brakowania krów mlecznych należą problemy z rozrodem. Dariusz Kumorek – główny hodowca OHZ Głogówek podkreślał, że świadomy wybór buhaja można zminimalizować te problemy.

– Niepłodność i problemy z rozrodem u krów to 40% wszystkich przypadków brakowania krów mlecznych na świecie. Natomiast kulawizna i choroby nóg i racic to kolejne 14%. Dobierając odpowiedniego buhaja możemy te dwa najważniejsze powody brakowania obniżyć w naszym stadzie – wyjaśniał Dariusz Kumorek.

W wystąpieniu hodowca podkreślał, jak kluczowy wpływ na przyszłość stada ma świadomy wybór buhaja. Trafny wybór reproduktora to nie tylko kwestia genetyki, lecz także ekonomii – przekłada się bezpośrednio na zyski gospodarstwa i jest kluczowym elementem długofalowego planu hodowlanego.

Najlepsza krowa to ta o której nie pamiętamy!

–Najlepsza krowa to taka, o której się nie pamięta – po prostu jest w stadzie, pracuje, nie sprawia kłopotów. A jeśli już mamy o jakiejś pamiętać, niech będzie ta wyjątkowa – mówiła podczas wykładu Marta Nykiel – Dyrektor Działu Hodowli MCB w wykładzie “DNA twojego stada - plan zapisany w naszym katalogu!”.

Marta Nykiel – Dyrektor Działu Hodowli MCB

FOTO: Szczepański

Podkreśliła, że katalog buhajów to w praktyce przepis na sukces hodowlany. Zawiera wszystkie niezbędne informacje, by stworzyć stado dokładnie takie, jakiego hodowca oczekuje – produkcyjne, funkcjonalne i zdrowe. Dodała, że osiągnięcie takiego założenia wymaga konsekwencji i realizacji przyjętego planu hodowlanego.

– Genotyp zwierzęcia ustala się w momencie zapłodnienia i jest on konsekwencją wyboru buhaja. Nie zmienia się on przez całe życie. Potencjał genetyczny naszych krów będzie taki, na który zdecydowaliśmy się w momencie zapłodnienia. Nic po drodze dobrego nie jesteśmy w stanie dodać ani nic złego odjąć – prelegentka podkreślała jak ważne jest świadome planowanie rozrodu.

Nagrody dla uczestników 

Na koniec koferencji nie zabrakło również nagród dla najbardziej wytrwałych słuchaczy. 

To jeszcze nie koniec cyklu

Organizatorzy zapraszają na ostatnią z cyklu „Hoduj Zysk!” konferencję 10 grudnia w Prószkowie (woj. opolskie), gdzie będzie szansa na rozszerzenie swojej wiedzy z zakresu szeroko pojętego rozrodu bydła.

Zapisy na stronie:

https://www.mchirz.pl/formularz-proszkow.php

Podczas konferencji organizowanej przez Polskie Stowarzyszenie Producentów Oleju (PSPO) uczestnicy poznają najnowsze wyniki badań oraz praktyczne rekomendacje dotyczące wykorzystania pasz rzepakowych w żywieniu krów mlecznych.

Program wydarzenia

W programie m.in.:

• prof. Zygmunt Maciej Kowalski (UR w Krakowie): Dlaczego krowa woli rzepak niż soję?
• prof. Marcin Gołębiewski (SGGW): Od białka ogólnego do aminokwasów – pasze rzepakowe w świetle zaleceń NASEM 2021
• Mariusz Hein (Ampol-Merol): Pasze rzepakowe w żywieniu bydła mlecznego
• Paweł Floryszczak (Ewrol Sp. z o.o.): Krowa przyszłości - jak sprostać przyszłym wymaganiom żywieniowym

Konferencję zwieńczy debata ekspercka z udziałem przedstawicieli branży, instytutów i organizacji rolniczych.

Wydarzenie objęte jest patronatem honorowym Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Instytutu Zootechniki PIB.

Więcej informacji i zapisy na stronie organizatora: https://www.pspo.com.pl/

OSM Piątnica to jeden z czołowych producentów wyrobów mleczarskich w Polsce. Spółdzielnia od lat współpracuje z lokalnymi dostawcami mleka i rozwija portfolio produktów znanych z wysokiej jakości. W ostatnich latach Piątnica konsekwentnie rozszerza działalność eksportową, wprowadzając swoje produkty na kolejne rynki europejskie.

Kolejny etap - marka eksportowa Dairly

Nowym etapem rozwoju stało się stworzenie marki eksportowej Dairly, kierowanej do odbiorców zagranicznych. Pod tą nazwą spółdzielnia oferuje m.in. serek wiejski – flagowy produkt Piątnicy – który zdobył już popularność w krajach takich jak Wielka Brytania, Niemcy, Francja, Holandia, Belgia i Chorwacja.

– Nasza oferta pod marką eksportową Dairly zachowuje wszystkie najlepsze cechy produktów z Piątnicy – autentyczność, naturalność i wysoką jakość. Asortyment ten jest bardzo dobrze przyjmowany na rynkach międzynarodowych, co pokazuje, że naturalne i smaczne produkty z Polski znajdują uznanie także poza krajem. Budowanie marki od podstaw na tak wielu rynkach jest dużym wyzwaniem, ale realizujemy to wytrwale, opierając się przede wszystkim na jakości naszych wyrobów – podkreśla Łukasz Kalinowski, Prezes Zarządu OSM Piątnica.

W imieniu spółdzielni nagrodę odebrali przedstawiciele działu eksportu – Maryna Szczepankiewicz i Jakub Trojanowski.

Nowa inwestycja w Ostrołęce

Planowane przedsięwzięcie obejmuje budowę nowego, trzykondygnacyjnego budynku produkcyjno-magazynowego o powierzchni ok. 16 tys. m², instalację zautomatyzowanych linii pakujących oraz uruchomienie automatycznego magazynu o pojemności około 4 tys. palet.

FOTO: Piątnica

Równolegle z sukcesem eksportowym Spółdzielnia ogłosiła rozpoczęcie nowej inwestycji w zakładzie produkcyjnym w Ostrołęce, realizowanej w ramach Polskiej Strefy Inwestycji. Decyzję o wsparciu projektu o wartości 262 mln zł wydała Warmińsko-Mazurska Specjalna Strefa Ekonomiczna S.A.

Planowane przedsięwzięcie obejmuje budowę nowego, trzykondygnacyjnego budynku produkcyjno-magazynowego o powierzchni ok. 16 tys. m², instalację zautomatyzowanych linii pakujących oraz uruchomienie automatycznego magazynu o pojemności około 4 tys. palet. Inwestycja zakłada także poprawę efektywności energetycznej poprzez wdrożenie kogeneracji i przygotowanie terenu pod farmę fotowoltaiczną.

Projekt ma na celu zwiększenie mocy produkcyjnych, poprawę efektywności procesów i redukcję kosztów energii. OSM Piątnica podkreśla również znaczenie inwestycji dla lokalnych dostawców mleka – modernizacja zakładu umożliwi zwiększenie skupu i stworzy dodatkowe miejsca pracy w regionie.

7 listopada zakład w Piątnicy odwiedził Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefan Krajewski, który zapoznał się z zakresem planowanej inwestycji i spotkał się z przedstawicielami Spółdzielni.

FOTO: Piątnica

7 listopada zakład w Piątnicy odwiedził Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefan Krajewski, który zapoznał się z zakresem planowanej inwestycji i spotkał się z przedstawicielami Spółdzielni.

– To projekt, który ma strategiczne znaczenie dla naszej Spółdzielni. Umożliwi nam zwiększenie skali produkcji, dalsze podnoszenie jakości i prowadzenie zrównoważonego rozwoju. Inwestycja ta wzmacnia nie tylko zakład, ale całą lokalną społeczność i sektor mleczarski regionu – powiedział Łukasz Kalinowski, Prezes Zarządu OSM Piątnica.

Jakie ułatwienia w porównaniu do dużych zakładów ubojowych?

Jak wymienia resort rolnictwa rzeźnie rolnicze mogą być wyposażone w podstawową infrastrukturę, tj. pod określonymi warunkami, mogą np. składać się z jednego pomieszczenia, nie muszą posiadać miejsc postojowych dla zwierząt oczekujących na ubój, czy pomieszczeń lub zagród dla chorych lub podejrzanych o chorobę zwierząt, nie muszą posiadać w budynku rzeźni toalet, czy szatni dla personelu, nie muszą dysponować myjniami środków transportu, mogą posiadać wyłącznie dwa urządzenia do chłodniczego przechowywania mięsa oraz jedno urządzenie do przechowywania mięsa pakowanego i niepakowanego.

Małe rzeźnie rolnicze również mogą korzystać z wielu uproszczeń infrastrukturalnych, na przykład:

• nie muszą posiadać miejsc postojowych dla zwierząt oczekujących na ubój,
• nie muszą dysponować myjniami środków transportu,
• mogą posiadać wyłącznie dwa urządzenia do chłodniczego przechowywania mięsa,
• nie muszą posiadać oddzielnego systemu odprowadzania ścieków,
• rozbiór mięsa, pod pewnymi warunkami, może odbywać się w tym samym pomieszczeniu co ubój zwierząt.

Jakie obowiązki skarbowe i preferencje ma rolnik rozliczający VAT na zasadach ogólnych chcąc sprzedawać jaja w ramach RHD?

Zakłady przetwórcze o małej skali

Ułatwienia w zakresie przetwórstwa dla rolników również przewidują polskie przepisy.

- W odniesieniu do kwestii ułatwień dla zakładów przetwarzających mięso na małą skalę, w Polsce również wdrożono mniej restrykcyjne przepisy krajowe dla takich zakładów. Przetwórstwo żywności, w tym mięsa, na małą skalę na uproszczonych zasadach można prowadzić przede wszystkim w ramach takich form działalności jak: rolniczy handel detaliczny (RHD), działalność marginalna, lokalna i ograniczona (MLO), czy zakład o małej zdolności produkcyjnej – podaje resort rolnictwa.

Rolniczy handel detaliczny - ułatwienia

W ramach RHD rolnicy mogą, na uproszczonych zasadach, produkować, w tym przetwarzać żywność i sprzedawać ją konsumentom lub do lokalnych zakładów prowadzących handel detaliczny bezpośrednio zaopatrujących konsumentów, takich jak np. sklepy, restauracje czy stołówki. Warunkiem jest to, aby taka żywność zawierała co najmniej jeden składnik pochodzący w całości z własnej uprawy, hodowli lub chowu prowadzącego RHD.

MLO - ułatwienia

W przypadku działalności MLO, analogicznie jak w przypadku RHD, obowiązują uproszczone wymagania z zakresu bezpieczeństwa żywności. Podmioty, w tym rolnicy, mogą prowadzić produkcję niektórych produktów pochodzenia zwierzęcego (poddanych obróbce lub przetworzeniu) takich jak np. produkty mięsne, surowe wyroby mięsne, mięso mielone, gotowe posiłki/potrawy, jak również mogą prowadzić rozbiór i sprzedaż świeżego mięsa m. in. wołowego, wieprzowego czy drobiowego. Surowce/produkty pochodzenia zwierzęcego przeznaczone do produkcji w ramach MLO mogą pochodzić z własnych gospodarstw rolników prowadzących taką działalność, jak również z innych gospodarstw lub zakładów. Wyprodukowana żywność może być zbywana konsumentom oraz ww. lokalnym zakładom prowadzącym handel detaliczny bezpośrednio zaopatrującym konsumentów.

Jak przejść z RHD na MLO? Oto plan działania!

Jakie są konkretne ułatwienia w ramach RHD i MLO?

Przykładowe ułatwienia dla rolników rozpoczynających i prowadzących produkcję żywności w ramach RHD i MLO z zakresu bezpieczeństwa żywności:

– skrócenie procedury uzyskiwania uprawnień do prowadzenia działalności (wymagana jest rejestracja, a nie zatwierdzenie zakładu)

– zwolniono rolników z obowiązku sporządzania projektu technologicznego zakładu);

– mniej rygorystyczne wymagania higieniczne niż te, które dotyczą zakładów prowadzących produkcję żywności na dużą skalę, przy zachowaniu podstawowych zasad i wymogów gwarantujących bezpieczeństwo konsumenta;

– dostosowanie częstotliwości kontroli podmiotów do skali ich działalności – ustalana na zasadzie analizy ryzyka przez nadzorujące organy urzędowej kontroli żywności (Inspekcja Weterynaryjna lub Państwowa Inspekcja Sanitarna).

Przewidziano również ułatwienia dla zakładów o małej zdolności produkcyjnej prowadzących rozbiór mięsa, produkcję mięsa mielonego lub surowych wyrobów mięsnych. Dostosowania te dotyczą, np.: przechowywania w tym samym pomieszczeniu mięsa pakowanego i niepakowanego, urządzeń do mycia i odkażania rąk dla pracowników, urządzeń do odkażania narzędzi, możliwości prowadzenia rozbioru mięsa i produkcji mięsa mielonego lub surowych wyrobów mięsnych w jednym pomieszczeniu.

Resort rolnictwa na razie nie planuje dodatkowych zmian w tym zakresie.

Choroba niebieskiego języka znowu daje o sobie znać. Główny Inspektorat Weterynarii potwierdził kolejne dwa ogniska zakażeń w stadach bydła. Tym razem pozytywne wyniki odnotowano na Dolnym Śląsku i w Zachodniopomorskiem, a zasięg stref objętych ograniczeniami obejmuje już ponad 2/3 terytorium Polski.

Ognisko 2025/16 wykryto 27 października w gospodarstwie utrzymującym bydło w miejscowości Gilów, gmina Niemcza na Dolnym Śląsku. W stadzie znajdowało się 1113 sztuk, z czego 1 zwierzę uzyskało wynik dodatni.

Kolejne ognisko – 2025/17 – potwierdzono 30 października w miejscowości Mielęcinek (gmina Lipiany, powiat pyrzycki, woj. zachodniopomorskie). W tym gospodarstwie utrzymywano 56 sztuk bydła, a 6 prób wykazało obecność wirusa.

Zakażenia przebiegają bezobjawowo. Zwierzęta nie wykazują klinicznych oznak choroby, a dodatnie wyniki pojawiły się wyłącznie w badaniach laboratoryjnych. Próbki zostały potwierdzone metodą PCR w krajowym laboratorium referencyjnym PIWet-PIB w Puławach, które potwierdziło obecność materiału genetycznego wirusa BTV.

Mapa BTV Nowe powiaty w strefie niebieskiej

Według danych Głównego Inspektoratu Weterynarii, od początku roku potwierdzono 17 ognisk choroby niebieskiego języka. Zakażenia występowały głównie u bydła, ale także u zwierząt jeleniowatych i – po raz pierwszy – u owiec.

Mapa BTV 5 listopada 2025

FOTO: Wetgiw

• 1. ognisko BTV (9 stycznia) – Nowy Dwór (warmińsko-mazurskie), 76 szt. bydła
• 2. ognisko BTV (9 stycznia) – Osina (zachodniopomorskie), 28 szt. bydła
• 3. ognisko BTV (23 stycznia) – Osina (zachodniopomorskie), 42 szt. bydła
• 4. ognisko BTV (10 lipca) – Bobrowniki (pomorskie), 646 szt. bydła
• 5. ognisko BTV (11 września) – Piaseczna (dolnośląskie), 94 szt. bydła
• 6. ognisko BTV (19 września) – Huta Szklana (wielkopolskie), 30 szt. bydła
• 7. ognisko BTV (26 września) – Ogrodno (zachodniopomorskie), 15 szt. bydła
• 8. ognisko BTV (9 października) – Pieszków (dolnośląskie), 17 szt. bydła
• 9. ognisko BTV (10 października) – Dobrosłowo (wielkopolskie), 27 szt. bydła
• 10. ognisko BTV (13 października) – Olszewo (wielkopolskie), 195 szt. bydła
• 11. ognisko BTV (15 października) – Gościmiec (lubuskie), 39 szt. bydła
• 12. ognisko BTV (20 października) – Konin Żagański (lubuskie), 795 szt. danieli
• 13. ognisko BTV (20 października) – Dębina (zachodniopomorskie), 2329 szt. bydła
• 14. ognisko BTV (21 października) – Grzędzin (opolskie), 39 szt. bydła
• 15. ognisko BTV (26 października) – Miszkowice (dolnośląskie), 722 owce
• 16 ognisko BTV (27 października) – Gilów (dolnośląskie), 1113 szt. bydła
• 17. ognisko BTV (30 października) – Mielęcinek (zachodniopomorskie), 56 szt. bydła

Choroba niebieskiego języka: czy jest zwalczana z urzędu?

Wykrycie ogniska choroby niebieskiego języka wiąże się z wyznaczeniem strefy o promieniu 150 km.

Choroba niebieskiego języka nie jest zwalczana w UE z urzędu, ale poszczególne państwa członkowskie mogą wprowadzać swoje zasady walki z nią, m.in. poprzez wydawanie zaleceń dla hodowców w sprawie szczepień zwierząt oraz ograniczenie handlu międzynarodowego żywymi zwierzętami. Choroba nie stanowi zagrożenia dla ludzi. Nie obowiązują również żadne ograniczenia dotyczące spożycia mięsa i produktów mięsnych, mleka czy wykorzystania skór oraz wełny pochodzących od przeżuwaczy.

Do kiedy należy dostosować miejsce przechowywania nawozów? 

•  dla gospodarstw do 20 DJP (jednostki przeliczeniowe inwentarza) – termin zostaje wydłużony do końca 2027 roku 
•  dla gospodarstw od 21 do 210 DJP (jednostki przeliczeniowe inwentarza) - termin zostaje wydłużony do końca 2025 roku 
• rolnikom poszkodowanym w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. termin dostosowania powierzchni lub pojemności miejsc do przechowywania nawozów naturalnych został wydłużony do końca 2027 r.

Płyta obornikowa w chowie otwartym

Agencja wyjaśnia, że otwarty system utrzymania to taki, gdzie zwierzęta przebywają głównie na zewnątrz, ale mogą mieć dostęp do schronień (np. wiat, zadaszeń, budynków gospodarczych).

- W związku z tym, iż odchody zwierząt z tych miejsc muszą być uprzątane, konieczne jest zapewnienie nieprzepuszczalnych powierzchni miejsc do przechowywania nawozów naturalnych stałych. Nie musi to być płyta obornikowa, jednak miejsce to powinno spełniać warunek szczelności i nieprzepuszczalności w celu zabezpieczenia przed przedostawaniem się odcieków do wód lub gruntu - wyjaśnia ARiRM.

Płyta obornikowa w całorocznym wypasie zwierząt

Agencja podkreśla, że sytuacja wygląda zupełnie inaczej w przypadku całorocznego pastwiskowania zwierząt, gdzie zwierzęta utrzymywane są bez wykorzystania budynków i pastwiskowane na ogrodzonej, ograniczonej powierzchni gruntu, ze stałym dostępem do wody i paszy. W tym wypadku nie jest konieczne posiadanie płyt oraz zbiorników.

Przypominamy, że aby skorzystać z wydłuzonego czasu na dostosowanie miejsca do przechowywania obornika należy złożyć stosowny dokument. Pisaliśmy o tym poniżej. 

Dostosowanie miejsc przechowywania obornika i gnojowicy: kiedy i jak zgłosić potrzebę wydłużenie terminu? (INSTRUKCJA)

LSD – czym jest?

Choroba guzowatej skóry bydła to zakaźna, lecz niegroźna z punktu widzenia zdrowia ludzi choroba bydła i gatunków pokrewnych (bawołów wodnych i dzikich przeżuwaczy). Wywołuje ją wirus LSDV z rodzaju Capripoxvirus. Głównym źródłem transmisji wirusa są stawonogi pijące krew, takie jak komary czy kleszczy. Do najbardziej charakterystycznych objawów choroby należą zmiany skórne i uszkodzenia w obrębie błon śluzowych, ale także gorączka.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Czy to była dobra decyzja?

Zarówno organizatorzy, jak i wystawcy Sommet de l’Élevage spodziewali się, że wraz z decyzją o odwołaniu z wydarzenia bydła ruch zwiedzających w halach poświęconym temu gatunkowi będzie mniejszy. Uwaga uczestników przeniosła się na maszyny rolniczei inne gatunki zwierząt, które były obecne na szczycie hodowlanym, tj. konie, owce, kozy, ale także alpaki czy osły. Szczególnie stanowisko z alpakami cieszyło się dużą popularnością.

– Nasz kraj w ostatnim czasie nie ma łatwo z powodu chorób. Patrząc tylko 2 lata wstecz, w 2023 r. zaczął się problem z krwotoczną chorobą zwierzyny płowej (EHD), w zeszłym roku z chorobą niebieskiego języka. Teraz mamy kolejny problem, jakim jest LSD. To ciężka sytuacja zarówno dla nas jako stowarzyszenia, jak i hodowców – mówi nam Maxime Delpeyart z grupy Gascon of Pyrénées.

Podobne zdanie dotyczące słuszności decyzji o odwołaniu bydła podczas tegorocznego wydarzenia ma Raphael Beteille z Blonde d’Aquitaine Sélection.

– Organizatorzy postąpili słusznie, rezygnując z pokazów bydła podczas wydarzenia. Musimy wspólnie ograniczać jak tylko to możliwe ryzyko przenoszenia się choroby. Tym bardziej, że w naszym regionie (Owernia-Rodan-Alpy) mieliśmy przypadek LSD – wyjaśnia Raphael

Głos niezadowolenia

Zarówno w Polsce, jak i we Francji podczas wystawy widać było niezadowolenie związane z umową z krajami Ameryki Południowej (Mercosur). – Toksyczna, niesprawiedliwa, niszczycielska umowa – na szczycie hodowli zwierząt wszelkie możliwe „pochwały” padały podczas debaty w odniesieniu do umowy o wolnym handlu między Unią Europejską a Mercosur. Parlamentarzyści mówili wspólnym głosem – to cios dla francuskiego rolnictwa.

Jean-Pierre Vigier, republikański poseł z okręgu Haute-Loire, potępia umowę, która w zamian za sprowadzanie żywności ma ułatwić sprzedaż technologii. – Francuska hodowla zwierząt została poświęcona, by sprzedawać samochody i samoloty – mówił poseł.

Gość honorowy wystawy

Tegoroczna wystawa Sommet de l’Élevage zyskała bardzo ciekawego gościa honorowego. Maroko bowiem jest krajem, w którym rolnictwo stanowi aż 14% PKB. Świadczyć o tym może również delegacja marokańska, która odwiedziła szczyt hodowlany w obecności Ahmeda El Bouariego, ministra rolnictwa, rybołówstwa morskiego, rozwoju obszarów wiejskich oraz gospodarki wodnej i leśnej. W przeddzień wystawy podpisano umowę o partnerstwie między Marokiem a Francją w sprawie poprawy marokańskiej hodowli owiec i kóz.

Wśród kluczowych punktów umowy znalazły się działania, mające na celu odbudowę i modernizację systemów hodowlanych w Maroku, co ma zwiększyć samowystarczalność kraju oraz odporność zwierząt gospodarskich na skutki zmian klimatycznych.

Drugi obszar współpracy obejmuje aktualizację programów hodowlanych lokalnych ras. Właśnie temu zagadnieniu poświęcono wizytę marokańskiej delegacji w ośrodku Fédatest we Francji, gdzie przedstawiciele ministerstwa rolnictwa Maroka i organizacji ANOC zapoznali się z francuskim modelem zarządzania, finansowania i organizacji hodowli, które chcą przełożyć we własnym kraju.

Trzeci punkt zakłada wsparcie sektora kóz w północnym Maroku – od produkcji, przez przetwórstwo, aż po dystrybucję mleka – realizowane we współpracy z Wyższą Szkołą Rolniczą Pradel w Ardèche.

Na stoisku Maroka można było spróbować regionalnych przysmaków.

FOTO: Szczepański

Ten sektor gospodarki Maroka jest silnie wspierany przez proaktywną w tym kierunku politykę państwa. Programy, takie jak Zielony Plan (2008 r.), spowodowały zmodernizowanie sektora rolnego przez wzmocnienie przemysłu hodowlanego i optymalizację jakości produktów. Kolejnym istotnym programem było Zielone Pokolenie (2020 r.), gdzie działania miały na celu wizję zrównoważonego rozwoju przy racjonalnym i wydajnym gospodarowaniu wodą. Właśnie gospodarka wodna odgrywa kluczową rolę w tym regionie. Pojawiające się susze to coraz większy obszar do nawadniania. Maroko planuje rozszerzyć technologię nawadniania na łączną powierzchnię miliona hektarów do 2030 roku.

Podczas wycieczek na gospodarstwa można było poznać specyfikę francuskiej hodowli bydła.

FOTO: Szczepański

Rekordy mimo choroby

– W tym roku ustanawiamy kilka rekordów: 1770 wystawców (w tym 20 nowych wystawców międzynarodowych), 99 tys. m² powierzchni netto stoisk i prawie 160 konferencji poświęconych wyzwaniom, przed którymi stoi hodowla bydła w przyszłości – odpowiada Benoît Delaloy, dyrektor targów.

To jednak nie wszystko, na 34. edycji Sommet de l’Élevage było aż 104 tys. zwiedzających, w tym 6 tys. zwiedzających międzynarodowych ze 104 krajów. Organizatorom udało się również doprowadzić do skutku wycieczki do gospodarstw, w których łącznie udział wzięło ponad 1000 uczestników, co stanowiło prawie 100% frekwencji.

Już dziś wiadomo, że przyszłoroczna wystawa odbędzie się w dniach 6-9 października 2026 a w centrum uwagi będzie rasa Limousin.

Gorsza sprzedaż wołowiny, większa podaż byków mięsnych. Jak to wpływa na ceny w skupach bydła?

Wilk w liczbach

FOTO:

Jak wynika z danych GDOŚ, szacuje się, że na koniec 2023 r. w Polsce żyło 5046 wilków, najwięcej wilków jest w woj. podkarpackim. Szacuje się, że całą UE zamieszkuje około 20 tys. wilków. W woj. warmińsko-mazurskim w 2023 r. oszacowano populację na 160 szt. i zgłoszono 280 ataków wilków na zwierzęta gospodarskie. Jednak jest to województwo, w którym wypłacono największą kwotę odszkodowań rolnikom, prawie 700 tys. zł. Obecność wilków potwierdzają informacje od rolników, którzy kontaktują się z naszą Redakcją.

Przeczytaj wszystkie artykuły dotyczące populacji wilka w Polsce. 

Wilki mają stołówkę w stadach bydła

W okolicach Sorkwit (woj. warmińsko-mazurskie) coraz częściej dochodzi do ataków wilków na bydło. Rolnicy są bezradni wobec sytuacji, która – jak mówią – trwa już od kilku lat. Jedną z poszkodowanych jest Monika Szymańska. Utrzymują z mężem 20 sztuk bydła rasy limousine, zajmują się sprzedażą odsadków, ale również pracują na etacie.

– U nas był na razie tylko jeden przypadek, dzięki Bogu. Ale u sąsiadów praktycznie cały czas zabierają bydło – mówi Monika Szymańska. – Walczymy już cztery lata. Niestety, sytuacja się nie poprawia, wręcz przeciwnie – ataki się nasilają. Kupiliśmy kamery, fotopułapki, a mimo to musimy codziennie rano i wieczorem objeżdżać pastwiska. W południe dzieci też sprawdzają, czy wszystko jest w porządku. To generuje ogromny stres.

Wilki atakują w kolejnych gospodarstwach

Rolniczka relacjonuje, że w ostatnich tygodniach doszło do kolejnych ataków – w miejscowościach Zyndaki i Gązwy wilki znów zagryzły kilka cieląt. – Byłam u sąsiadów, robiliśmy zdjęcia. Za jednego cielaka nie dostaną odszkodowania, bo wilki wywlekły go tak daleko, że nadal nie znaleźli zwłok – mówi. – Non stop mamy problem: jak nie u jednych sąsiadów, to u drugich. W Pilcu, Widrynach, Zyndakach, Gązwach... Ta wataha po prostu tutaj ucztuje.

Pani Monika pokazuje nagrania, na których widać kilkanaście wilków zmierzających w stronę ich łąki. – Mój mąż widział watahę, w której było 12 sztuk. Płoty dla wilków nie stanowią żadnej przeszkody – dodaje.

Zobacz też: 

Wilki atakują w dużym stadzie herefordów na Warmii. Straty rzędu 40 tys. zł!

Rolnicy oczekują wsparcia, ale tego nadal brak

Rolniczka nie ukrywa frustracji wobec braku zainteresowania ze strony rządu, ale również instytucji i organizacji, które zajmują się ochroną wilka.

– Wielokrotnie dzwoniłam i pisałam do fundacji. Skoro tak kochają te wilki i zbierają na nie pieniądze, to niech przyjadą, zbadają sytuację. Proponowaliśmy, że rozstawimy im namioty, pomożemy na miejscu z wyżywieniem. Niech założą obroże telemetryczne, postawią fotopułapki, sprawdzą, dlaczego wilki podchodzą tak blisko zabudowań. Ale nikt się nie zjawił – mówi z rozgoryczeniem.

Jak dodaje, fundacje mogą ubiegać się o unijne dotacje i prowadzą programy typu „Adoptuj wilka” oraz organizują szereg zbiórek w mediach społecznościowych. 

– Tylko co one robią za te pieniądze? – pyta retorycznie.

Problem wilków nadal bez rozwiązania

Rolnicy z gminy Sorkwity już w 2023 roku wystosowali apel do ministra rolnictwa o zmiany w prawie ochrony przyrody i wsparcie w ministerstwie klimatu.

– Temat został zamieciony pod dywan. Poza zmianą statusu ochrony wilka nic się nie wydarzyło – mówi Szymańska. – Nadal obowiązują absurdalne przepisy: jeśli hodowca nie pilnuje bydła całą dobę, RDOŚ nie wypłaca odszkodowania. Tymczasem w ramach ekoschematu „Dobrostan zwierząt” mamy obowiązek utrzymywać bydło na zewnątrz. To sprzeczność, z którą nikt nic nie robi.

Jak twierdzi, są też przypadki, gdy rolnikom odmawia się odszkodowań, bo „nie da się udowodnić”, że bydło zostało zjedzone w dzień.

Strach o dzieci i codzienny stres

Wilki coraz częściej podchodzą pod domy, wchodzą na podwórka i wyciągają zwierzęta z budynków.

– Sąsiadka widziała wilka na swojej posesji, w ogrodzie. Nigdy nie wiadomo, jak się zachowa, gdy dziecko będzie się bawić w pobliżu albo ktoś wyjdzie z psem na spacer – mówi pani Monika. Jak podkreśla, dla rolników to już nie tylko kwestia strat finansowych. – My nie chcemy przechodzić tego koszmaru. To ogromny stres. Człowiek pielęgnuje te zwierzęta, cieszy się z każdego cielaka, a potem przychodzi wilk i po prostu zeżre go na twoim własnym terenie – dodaje.

Rolnicy apelują o zmiany

Gmina Sorkwity wystosowała pismo do odpowiednich instytucji z prośbą o odstrzał wilków, jednak do tej pory nie otrzymała odpowiedzi.

– Burmistrz Mikołajek też interweniował. Pisaliśmy do polityków różnych partii, ale nikt nie reaguje. Przerzucają się pismami: ministerstwo rolnictwa odsyła do klimatu, tamci odpowiadają zdawkowo. I tak w kółko – mówi Szymańska.

„Niech fundacje płacą”

Rolniczka uważa, że skoro fundacje i stowarzyszenia broniące wilków korzystają z publicznych pieniędzy, to powinny ponosić odpowiedzialność za szkody, jakie te zwierzęta wyrządzają.

– My mamy problemy, a oni się dorabiają naszym kosztem. To my karmimy te ich „podopieczne”. Niech fundacje wypłacają odszkodowania za każdą zagryzioną sztukę – niezależnie od pory dnia. Myśliwi mają swoje związki i płacą, gdy zwierzyna zrobi szkodę. Dlaczego tu miałoby być inaczej? – pyta.

– Jak zobaczą, ile pieniędzy musieliby wypłacać, to może sami zrezygnują z ochrony wilka – dodaje gorzko.

Rolnicy są notorycznie ignorowani

O komentarz dotyczący tej sytuacji poprosiliśmy Jacka Zarzeckiego, z Polskiej Platformy Zrównoważonej Wołowiny, który wielokrotnie apelował o zmianę przepisów i dostosowanie ich do aktualnej sytuacji w gospodarstwach.

- Brak działania ze strony ministerstwa klimatu w sprawie wilków pokazuje, kompletną ignorancję ze strony instytucji państwa. Przestarzałe prawo nie pasujące do dzisiejszych realiów dobrostanu zwierząt, które nakazuje rolnikom pilnowania bydła na pastwisku w nocy, żeby otrzymać odszkodowanie, brak prawnych regulacji co do sposobu zabezpieczenia przed atakami i dawanie możliwości decyzji urzędnikom w oparciu o bliżej nieokreślone zasady, jest przykładem jak nie powinno funkcjonować nowoczesne państwo. Dzisiaj minister Dorożała woli tworzyć kolejne parki narodowe niż zająć się realnymi problemami. Dlatego złożymy wniosek o wspólne posiedzenie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ochrony Środowiska w tej sprawie. Może posłowie wstrząsną nim, że rolnictwo to nie zabawa, a zagryzione zwierzęta to tragedie właścicieli zwierząt. Skoro nie potrafi napisać jednostronicowej zmiany do ustawy to zwrócimy się do posłów o podjęcie inicjatywy ustawodawczej w tej sprawie. To wstyd, że w państwie prawa dochodzi do takich sytuacji – zaznacza Zarzecki.

Co zwróciło uwagę podczas targów Agro Farma Expo?

​Podczas wystawy na dłużej zatrzymałem się w trzech firmach – dostawcach wyposażenia stad bydła mlecznego i mięsnego.

• Aż 190 cm średnicy wewnętrznej mają paśniki dla bydła oferowane przez firmę Bramy-Wygrodzenia z Wronek w woj. wielkopolskim, które prezentowane były podczas targów Agro Farma Expo w Nadarzynie. Znaczna średnica paśnika pozwala na swobodne umieszczanie w nich bel nawet o średnicy 180 cm. Jak podkreśla producent atutem oferowanego rozwiązania jest modułowa konstrukcja – skręcana na miejscu, co nie utrudnia wysyłki, jak również ocynkowana konstrukcja. Uwagę zwraca także połączenie rur wygrodzeniowych z poprzecznym profilem grubościennym o wymiarze 40 × 40 × 3 mm, który dzięki zwiększonej powierzchni spawu pozwala uzyskać wyższą wytrzymałość niż w przypadku popularnie stosowanych w tym miejscu rur. Paśnik dostępny jest w cenie 2150 zł netto za sztukę. Firma Bramy-Wygrodzenia specjalizuje się w produkcji paneli wygrodzeniowych, paśników oraz drabin paszowych – zarówno stacjonarnych, jak i przenośnych.
  

  

  bramy-wygrodzenia, paśnik

  FOTO:

• Poskromy są ważnym elementem w hodowli bydła, ponieważ ułatwiają przeprowadzanie różnych czynności hodowlanych, chroniąc jednocześnie zwierzęta i osoby pracujące z nimi przed niebezpieczeństwem. Oferowane przez firmę DRG Agro Group stanowisko pielęgnacyjne pozwala na bezpieczne unieruchamianie bydła podczas wykonywania zabiegów weterynaryjnych, korekcji racic, inseminacji, a także wszystkich innych czynności pielęgnacyjno-hodowlanych. Jego konstrukcja zapewnia maksymalne bezpieczeństwo zarówno zwierzętom, jak i hodowcy. Poskrom ma regulację szerokości zacisku karku oraz blokadę zadu. Jest otwierany z przodu i z tyłu za pomocą specjalnych dźwigni. Masa poskromu to ok. 610 kg. Dzięki stabilności i przemyślanej konstrukcji nadaje się dla każdego rodzaju bydła. Poskrom kosztuje 12 tys. zł netto.
  

  

  poskrom DRG Agro Group

  FOTO:

• Nie tylko w okresie upałów, ale także w czasie chłodniejszych dni nieprzerwana praca poideł wpływa na dobrostan zwierząt i zabezpieczenie ich najważniejszych potrzeb. W gospodarstwach korzystających z poideł miskowych bolączką, szczególnie po kilku latach użytkowania, jest sprawne działanie języka i zaworu spustowego wody. Podczas targów Agro Ferma Expo w Nadarzynie uwagę zwróciła oferta poideł firmy AmS. Nowością producenta jest poidło AmS II (na zdjęciu) z gwintem PM-5. Firma podkreśla zastosowanie wzmocnionej miski wykonanej z odlewu z żeliwa szarego, z pogrubionym mocowaniem (stabilne przytwierdzenie do wygrodzenia lub ściany) i obręczą, jak również malowania proszkowego. Poidło ma dwa przyłącza przelotowe, co umożliwia podłączenie do obiegu wody z podgrzewaniem. Jednym z wariantów jest wyposażenie w zawór rurowy typu szwedzkiego (z lewej). Jest on wykonany z mosiądzu, a dzięki budowie cechuje się bezawaryjnością. Nadaje się do większości poideł miskowych. Parametry techniczne tego poidła: szerokość misy: 23,5 cm, długość po zamocowaniu 28 cm, przepływ wody 5–20 l/min, przyłącze 1/2‘‘, rozstaw otworów montażowych 130 mm, masa 6,3 kg, zakres ciśnienia 0,04–0,5 Mpa.
  

  

  AMS Poidła, bydło, konie

  FOTO:

Konferencja o wyzwaniach dla hodowli

W trakcie targów Agro FARMA Expo odbywa się również FarmTech Congress – konferencja skupiająca czołowych ekspertów i liderów branży hodowlanej. To przestrzeń wymiany wiedzy, gdzie omawiane są najnowsze innowacje oraz nowoczesne technologie wspierające zrównoważony rozwój hodowli zwierząt. Wśród tematów poruszanych podczas FarmTech Congress znalazły się m.in.: spojrzenie technika weterynarii na leczenie ran zwierząt, ozonoterapia w weterynarii, ekonomika produkcji trzody chlewnej, odchów cieląt – wyzwania przyszłości czy nowoczesne systemy w budynkach inwentarskich.

FOTO:

Jeśli jeszcze chcesz odwiedzić targi, można przyjechać do Nadarzyna jutro (czwartek 9. października) do Ptak Warsaw Expo.

O dodatkowych oświadczeniach pisaliśmy tutaj:

ARiMR: jakie oświadczenie do IRZplus gdy okres międzywycieleniowy krów krótszy niż 320 dni?

Długość ciąży u krowy

Ciąża krowy trwa średnio 283 dni, choć może wahać się od 275 do 290. Pierwsza ruja po porodzie pojawia się zwykle około 40. dnia, ale czasem wcześniej. Choć specjaliści rekomendują krycie dopiero w drugiej rui, w praktyce bywa to także pierwsza, co skraca okres międzywycieleniowy nawet do 300 dni. Takie rozwiązanie jest stosowane, by uzyskać jedno cielę rocznie, pod warunkiem pozytywnej oceny lekarza weterynarii. Zdarza się też, że cielę rodzi się przedwcześnie, niezależnie od działań hodowcy. W dużych stadach takie przypadki mają miejsce dość często i generowało to dodatkową biurokrację.

Od dziś krótszy okres międzywycieleniowy

Jak informuje MRiRW na portalu Facebook od dziś ARiMR wprowadza zmiany ułatwiające życie hodowcom krów. Od 23.09 okres międzywycieleniowy został skrócony z 320 do 300 dni. To zdedydowanie upraszcza procedurę i zmniejsza ilość dodatkowej dokumentacji i załączania oświadczeń. Zwiększa to również możliwości dalszego rozwoju gospodarstw w kierunku większej opłacalności produkcji.

- Jednocześnie mam dla Was dobrą wiadomość – efekt rozmów, wniosków i współpracy z rolnikami i hodowcami. Od 23 września – zgodnie z informacją z ARiMR – skracamy okres międzywycieleniowy bydła mlecznego z 320 do 300 dni. To nie tylko: uproszczenie procedur, mniej biurokracji i dokumentacji, szybsza obsługa wniosków, ale przede wszystkim: realna poprawa opłacalności i ekonomiki produkcji mleka - informuje poprzez media społecznościowe również Stefan Krajewski, minister rolnictwa. 

Nowoczesna obora i najnowsze roboty VMS 300

Obecnie w doświadczalnej, a zarazem w pełni produkcyjnej, oborze firmy DeLaval w miejscowości Tumba, na południowy zachód od Sztokholmu od 3 miesięcy produkcja mleka odbywa się niemal autonomicznie. W imponującym budynku zlokalizowanym wręcz po drugiej stronie drogi od głównej siedziby i zakładu produkującego roboty udojowe, pracują najnowsze urządzenia schodzące z linii produkcyjnej firmy DeLaval.

Obora na 350 krów dojnych (łącznie na 500 krów) została wyposażona w pięć robotów udojowych, w tym cztery VMS V310 oraz jeden VMS V 300 model 2025.

FOTO: Bujoczek

Obora na 350 krów dojnych (łącznie na 500 krów) została wyposażona w pięć robotów udojowych, w tym cztery VMS V310 oraz jeden VMS V 300 model 2025. Roboty mają nowoczesny system Flow Responsive Milking, utrzymujący stałe podciśnienie na końcu strzyka. Warunki doju dostosowują się do specyfiki przepływu mleka z każdej ćwiartki, co zapewnia szybsze, a jednocześnie bardziej delikatne i pełniejsze wydojenie. Dzięki temu krótszy jest czas doju i lepsze wykorzystanie robota. Obecnie średnia wydajność stada to 12 600 l mleka od krowy rocznie. Rekordowa wydajność mleczna najlepszej krowy w stadzie w Hamra przekracza 20 tys. litrów mleka rocznie.

Niezwykle przydatną funkcją jest analiza komórek somatycznych MCA (Milk Cell Analysis) rozbudowana o system wczesnego wykrywania mastitis na podstawie zbieranych danych i analizy warunków sprzyjających powstawanie mastis wspomagane przez AI (sztuczną inteligencję). Ma to na celu wczesne wykrycie przypadków mastitis i odpowiednio szybką reakcję ze strony managera stada.   

Prawie autonomiczna obsługa

Nowa obora funkcjonuje wręcz autonomicznie, wyposażona w automatyczne zadawanie świeżej paszy, przygotowywanej w stacjonarnym mieszalniku, stacje indywidualnego żywienia paszą treściwą oraz roboty czyszczące korytarze spacerowe – robi wrażenie. Jak na Szwecję przystało, sporo w niej elementów drewnianych, boksy są regularnie wyścielane trocinami, a wentylatory wspomagają wentylację pomieszczenia.

Szersza relacja z wizyty w Hamra Farm na łamach top agrar Polska oraz Elita, a także na naszym portalu.

FOTO:

Rolnicy zakochani w montbeliarde

– Ponad 20 lat temu zakupiłem jedną jałówkę cielną tej rasy i tak to się zaczęło, po prostu zauroczyły mnie te krowy i postanowiłem, że będziemy je hodować. Od tamtego czasu stosujemy krycie wypierające i większość krów to są już montbeliardy – mówi hodowca. Obecnie w gospodarstwie jest ok. 90 zwierząt, w tym ok. 38 krów w doju. Średnia wydajność mleczna stada to 9500 l.

Oprócz produkcji mleka gospodarze mają też działalność w ramach RHD i z mleka pozyskanego od własnych krów produkują sery, które sprzedają lokalnie. Dziennie przerabiają ok. 80 litrów mleka, resztę oddają do mleczarni.

Potrójne szczęście - trojaczki w gospodarstwie rolnym

FOTO:

W połowie września gospodarzom przydarzył się ciekawy przypadek, kiedy jedna z krów urodziła trojaczki.

– Porody bliźniacze zdarzały się dość często. Mieliśmy także jeden przypadek trojaczków, niestety urodziły się przedwcześnie i nie udało się ich uratować. Te urodzone obecnie mają się dobrze, są to trzy zdrowe jałóweczki, z których mam nadzieję bedą wspaniałe krowy – mówi pan Andrzej Schmidt. I tego życzymy hodowcy!