Opady poniżej średniej

Pomimo generalnie dobrych warunków do rozwoju od późnej zimy w kilku regionach opady utrzymują się poniżej średniej. Od początku marca utrzymuje się długotrwały niedobór opadów, który zmniejsza wilgotność gleby na obszarze wschodnich Niemiec oraz Polski. W tych regionach chociaż ostatnie deszcze częściowo złagodziły sytuację, w nadchodzących tygodniach konieczne będą dodatkowe opady, aby wspomóc wzrost roślin.

Także w Austrii, Słowenii, na Węgrzech, Słowacji i w Czechach ograniczone opady od początku marca doprowadziły do ​​pojawienia się niedoborów wilgoci w glebie. Chociaż warunki nie są jeszcze krytyczne, sytuacja wymaga monitorowania.

Na terenach zachodniej i północnej Ukrainy plantacje wznowiły rozwój wegetacyjny przy niedoborze opadów. Wilgotność gleby nie osiągnęła jeszcze poziomu krytycznego, ale występuje już stres wodny.

Przymrozki powodują szkody

Drugim czynnikiem limitującym rozwój są pojawiające się spadki temperatur. Zagrożenia z nimi związane dostrzegalne są już nie tylko w regionach północnych, gdzie odnotowano częściową lub wysoką odporność na mróz. Przymrozki około 10 kwietnia mogły spowodować lokalne szkody w uprawach w Europie Środkowej, głównie w bardziej wrażliwych uprawach, w tym właśnie rzepaku.

Tak się dzieje w Rumunii, na Węgrzech oraz w Turcji, gdzie krótkie okresy chłodu z temperaturami minimalnymi spadającymi lokalnie poniżej -5°C wystąpiły w okresie kwitnienia rzepaku i zawiązywania ziarna. Chociaż nie odnotowano rozległych szkód, nie można wykluczyć lokalnych skutków. Tam, gdzie spadek temperatury nie spowodował szkód w uprawach, spowolnił jednak rozwój roślin, który i tak był już opóźniony.

Pomimo tych wszystkich zagrożeń plantacje w większości przetrwały okres zimowy i wchodzą w ostatni okres rozwojowy, co pozytywnie nastroiło ekspertów KE i średni plon rzepaku w UE podnieśli o 1% do 3,25 t/ha. Nieznaczne korekty na plus zanotowały prawie wszystkie kraje, w tym tak ważne dla unijnego bilansu rzepaku Francja, gdzie średni plon wynosząc 3,4 t/ha będzie co prawda o 7% słabszy od roku ubiegłego ale średnią z ostatnich 5 lat przewyższy o 1%. Podobnie ma się rzecz z Niemcami, których plonowanie rzepaku utrzymując się na 3,68 t/ha  będzie o 2% wyższe od średniej z ostatnich pięciu lat. A tak ważna dla wcześniejszego zaopatrzenia naszych południowych tłoczni Rumunia notuje sporą poprawę prognoz, gdyż w miesiąc średni plon rzepaku w tym kraju zostaje podwyższony o 0,17 t/ha do 2,93 t/ha i będzie większy o 4% w stosunku do ostatniej pięciolatki.

Polski rzepak dostał podwójnie

W Polsce, zdaniem obserwatorium MARS na większości obszaru panowały cieplejsze i bardziej suche niż zwykle warunki, które mogą jednak negatywnie wpłynąć na dalszy rozwój. Pomimo kilku nocy z ujemnymi temperaturami ok. 10 kwietnia, szczególnie na wschodzie (np. w województwie mazowieckim), generalnie odpowiednie temperatury sprzyjały wegetacji roślin ozimych. Jednak przedłużający się okres suszy zubożył wierzchnią warstwę gleby, co doprowadziło do zwiększonego stresu wodnego dla roślin, zwłaszcza w regionach zachodnich (np. w Wielkopolsce). Zdjęcia satelitarne wskazują na słabszą akumulację masy zielonej, a teraz do tego dochodzą jeszcze przymrozki, które trafiają na krytyczny okres początku kwitnienia.

Logo Giełdy Rzepaczano-Zbożowej

FOTO:

W związku z tym prognozy plonów rzepaku zostały nieznacznie skorygowane w dół. Średni zakładany plon rzepaku w Polsce w porównaniu z marcowa prognozą spada o 0,04 t/ha i wynosząc 3,25 t/ha będzie o 2% niższy od ubiegłorocznego i tyleż samo od średniej z ostatnich pięciu lat! Polska prognoza jest też równa aktualnie prognozowanej średniej plonu rzepaku dla całej UE.

Ekstremalny MATIF pod presją odkupów

Giełda MATIF pod presją wykupów, przy niskiej podaży majowych kontraktów stary rzepak wysforowała w jeden dzień aż o 111 euro do wartości 663 €/t i różnica pomiędzy starym, a nowym rzepakiem zaczęła dochodzić do 150 €/t. W środę  29 kwietnia stary rzepak zaczął tanieć, a rzepak z nowych zbiorów poszedł do góry.

Stary rzepak po wtorkowych ekstremalnych wyskokach do góry na majowych kursach kolejnego dnia potaniał i kończy swój żywot będąc wyceniany na 596,50 €/t. Nowy rzepak na tym całym zamieszaniu giełdowym też sporo zyskał, ale już zaczyna tracić. W czwartek (30.04.26 r.), koło południa kursy na sierpień spadając o 6 euro są wyceniane na 515,50 €/t.

Przyglądając się temu giełdowemu szaleństwu firmy handlowe ceny rzepaku w tym tygodniu podniosły średnio o 41 zł i teraz ta średnia wynosi 2179 zł/t, a oferty zakupu są w zakresie 2030–2300 zł/t. U przetwórców nadal mamy spory rozstrzał cen, ale ceny ponad 2300 zł/t na warunkach bez dopłat zaczynają być obowiązującym standardem. 

Ceny rzepaku w zakładach tłuszczowych:

• Bunge Kruszwica – 2310 zł/t (PL bd) i 2245 zł/t (D) (maj)

            Brzeg – 2320 zł/t (PL bd) i 2245 zł/t (D) (maj)

• ADM Szamotuły –  2290 zł/t (PL bd) i 2240 zł/t (D) (czerwiec)

            Czernin – 2305 zł/t (PL bd) i 2255 zł/t (D) (czerwiec)

• Komagra Tychy – 2300 zł/t (PL bd) i 2250 zł/t (D) (maj)

            Kosów Lacki – 2250 zł/t (PL bd) i 2200 zł/t (D) (maj)

• Agrolok Osiek – 2350 zł/t (PL bd) i 2280 zł/t (D) (maj)
• LDC Polska Bodaczów  – 2337 zł/t (PL bd) i 2247 zł/t (D) (czerwiec/15 lipiec)
• Bielmar – 2300 zł/t (PL) i 2230 zł/t (D) (maj)

Nowe zbiory przetwórcy wyceniają na 2200–2240 zł/t na warunkach bez dopłat i 2160–2180 zł/t na warunkach niemieckich.

Uwaga!

Publikowane powyżej ceny należy traktować jako aktualne 30.04.26 r. na godz. 13.00.

UE zbierze więcej, inni niekoniecznie

Branżowi eksperci z oilworld.de analizując zasiewy i aktualne warunki pogodowe  prognozują zrost unijnych zbiorów  rzepaku w sezonie 2026/27 do 20,97 mln t. Tym samym w stosunku do tegorocznych szacunków zbiorów opublikowanych w kwietniowym raporcie USDA, zbiory nowego rzepaku mają być większe o niemal pół miliona ton.

Taka produkcja przyda się unijnym przetwórcom w kontekście rosnącej rywalizacji o surowiec, tym bardziej, że zbiory rzepaku w Kanadzie mają spaść z wynoszących w tym sezonie 21,8 mln t, do 21,4 mln t. Dodatkowo Kanada ma mocniej postawić na wykorzystanie rzepaku w kierunku biopaliwowym i przerobić w kraju o 1–1,2 mln t rzepaku więcej.

Spaść, ale już nie tak mocno ma także produkcja rzepaku w Australii, tutaj mamy do czynienia z korektą wynoszącą 80 tys. t do max. 7,6 mln t. Dlatego czołowi eksporterzy, licząc na wzrosty notowań i cen krajowych ograniczają kontraktowanie rzepaku z nowych zbiorów.

W Ukrainie jedna firma przerabia tyle, co cała Polska

Jak podaje UkrAgroConsult, agroholding Kernel w pierwszym kwartale 2026 r. osiągając 17-proc. wzrost w porównaniu do ubiegłego roku, przerobił w Ukrainie 986 tys. t nasion oleistych. Sprzedaż olejów tylko w tym okresie wyniosła 373 tys. ton.

W Polsce moce przerobowe wszystkich zakładów obecnie wynoszą ok. 4 mln t rocznie. Miesięczny wynik przerobu w Kernel stanowi praktycznie jedną czwartą naszych mocy przetwórczych. Gdyby ukraiński koncern przerabiał takie same wolumeny w każdym z czterech kwartałów sezonu, to jego wynik byłby lepszy niż wynik całego ubiegłorocznego przerobu rzepaku w Polsce, wynoszącego 3,6 mln t.

Część z wyprodukowanych nadwyżek oleju rzepakowego znalazła ujście do UE. W okresie od początku tego sezonu do 19.04 2026 r. import oleju pochodzącego z ukraińskiego rzepaku zwiększył się w stosunku rocznym prawie o 200 tys. t do 327 tys. t. Import oleju rzepakowego z Ukrainy w całym wolumenie ściągniętym w tym sezonie do Unii stanowi 68,5%.

Nie chcą kontraktować na żniwa 2026

Z rosnącym przerobem związany jest także rosnący popyt na surowiec, a rzepak wciąż jeszcze dzieli chęć zaspokojenia surowcowego przetwórstwa, ze strumieniem tradycyjnie kierowanym na eksport. Tym bardziej, że jak informuje Ukraińska Państwowa Służba Podatkowa 34% krajowego budżetu w 2026 r. zasilane jest z przychodów podatkowych z przetwórstwa oraz handlu. Sam tylko przemysł przetwórczy, z którego napływ podatków wzrósł w okresie I–III 2026 r. o 18,8%, dostarczył do budżetu 15,5 mld ukraińskich hrywien.

Wzrost zainteresowania rzepakiem w Ukrainie jest mocno odczuwalny. Szczególny duży popyt na surowiec ze starych zbiorów zauważa się na ukraińskim rynku eksportowym, co od razu przełożyło się na wzrost cen o 3–5 dolarów do 560–570 USD/t za rzepak dostarczony do portu.

Jak donosi APK-Inform transakcje na nowy rzepak nie przynoszą zainteresowania, gdyż w obliczu wzrostu cen surowców energetycznych i rosnącego światowego popytu na biodiesel uczestnicy rynku, spodziewając się wzrostów rzepakowych kursów wstrzymują się od zawierania transakcji na rzepak ze zbiorów w 2026 r.

MATIF nie zachęca

Rzeczywiście, to co się dzieje aktualnie na paryskiej giełdzie nie zachęca do większego zainteresowania się sprzedażą rzepaku z nowych zbiorów. Choć kontrakty rzepaku na sierpień zaczynają już czasem pokazywać wartości mocno ponad 500 €/t, to jednak różnica pomiędzy starym rzepakiem, a nowym przekracza nawet 20 €/t na korzyść starego rzepaku, a wczoraj na koniec dnia osiągnęła rekordową wartość 39 euro!

Takie nierówne traktowanie surowca, który już został zebrany w stosunku do tego, który na polach za dobrze nie wygląda i reagując na zimno oraz suche warunki dopiero zmierza do kwitnienia, nie zachęca do sprzedaży także rolników w Polsce. Dodatkowo z rejonu Inowrocławia dochodzą do nas głosy o masowym przyorywaniu rzepaku i przesiewaniu plantacji kukurydzą. Meteorolodzy zapowiadają także kolejną falę przymrozków.

Krajowi przetwórcy informują, że zainteresowanie kontraktami na nowe zbiory jest naprawdę mizerne. Pokazywane w tym tygodniu propozycje sprzedaży rzepaku z dostawami na lipiec/sierpień 2026 r. zawierały się w widełkach 2050–2100 zł/t na warunkach niemieckich i 2100–2150 zł/t na warunkach krajowych, dziś powinno być nawet o 20–30 zł więcej. Jednak przy cenach starego rzepaku te propozycje wydają się mało atrakcyjne.

Stary rzepak mocniej drożeje

Rzepak z ubiegłorocznych zbiorów w tym tygodniu znów korzysta ze zmiennych nastrojów na rynku ropy naftowej i jest podkręcany wymianą starych kursów na nowe, więc giełdowe notowania forsują kolejne szczyty. W czwartek (23.04.26 r.) na koniec dnia notowania rzepaku na maj  skaczą o 25,5 €/t i są wyceniane aż na 547,75 €/t, co znacznie tańsze sierpniowe kursy podciąga zaledwie do 509 €/t. Poranne przeksięgowania starego rzepaku przyniosły jeszcze odczyt na 555 €/t. Jednak to właśnie na sierpniowych kursach bazują aktualne wyceny rzepaku oferowane na stary rzepak przez przetwórców.

Widząc te giełdowe wzrosty majowych kursów firmy handlowe ceny podniosły średnio o 21 zł/t do 2138 zł/t, choć widełki cenowe nadal wynoszą 2030–2200 zł/t. U przetwórców mamy spory rozstrzał cen, bo pojawiło się nawet ponad 2300 zł/t na warunkach bez dopłat. Niektórzy jednak swoich ofert nie ruszyli, bowiem w trakcie dnia sierpniowe kursy w porównaniu od poprzedniego tygodnia wzrosły zaledwie o 1 euro, a z największym skokiem notowań mieliśmy do czynienia mocno po południu.

Ceny rzepaku w zakładach tłuszczowych:

• Bunge Kruszwica – 23150 zł/t (PL bd) i 2250 zł/t (D) (maj)

            Brzeg – 2305 zł /t (PL bd) i 2215 zł/t (D) (maj)

• ADM Szamotuły –  2275 zł/t (PL bd) i 2225 zł/t (D) (maj)

            Czernin – 2290 zł/t (PL bd) i 2240 zł/t (D) (maj)

• Komagra Tychy – 2250 zł/t (PL bd) i 2200 zł/t (D) (kwiecień/maj)

            Kosów Lacki – 2200 zł/t (PL bd) i 2150 zł/t (D) (kwiecień/maj)

• Best Oil Lasocice – 2150 zł/t (PL bd) (kwiecień)
• Agrolok Osiek – 2300 zł/t (PL bd) i 2230 zł/t (D) (kwiecień/maj)
• LDC Polska Bodaczów  – 2270 zł/t (PL bd) i 2180 zł/t (D) (czerwiec/15 lipiec)
• Bielmar – 2270 zł/t (PL) i 2170 zł/t (D) (kwiecień/maj)

Uwaga!

Publikowane powyżej ceny należy traktować jako aktualne 23.04.26 r. na godz. 13.00.

Juliusz Urban

Eksport na plus i na minus, per saldo tyle samo

Pierwsze rzepakowe informacje, które pojawiły się w kwietniowym raporcie Oilseeds: World Markets and Trade wydawanym przez USDA wskazują na wzrost eksportu rzepaku z Australii o 250 tys. t do 5,35 mln t. Na zaplanowanym na 5,5 mln t imporcie rzepaku jednak to nie robi wrażenia, gdyż inny stały dostawca rzepaku do UE, którym jest Ukraina swój eksport z kolei obniży o 200 tys. t. W tym sezonie cały ukraiński eksport rzepaku wyniesie 2,3 mln t.

Bardzo nieznaczny, wynoszący nieco ponad 1% wzrost mamy w unijnych zbiorach rzepaku, które w tym sezonie zdaniem amerykańskich ekspertów wyniosą już nie 20,25 mln t, a 20,52 mln t. Globalnie w zbiorach rzepaku się nic nie zmienia, nadal ma być to 95,5 mln t, bo wzrosty w UE zostaną utracone w innych krajach.

Wraz ze wzrostem zbiorów o 350 tys. t wzrośnie zużycie rzepaku na obszarze Unii, które wyniesie w tym sezonie 25,4 mln t., a zapasy na koniec sezonu 2025/26 pozostaną praktycznie niezmienne, wynosząc nadal 2,2 mln t.

Ropa i soja nie dały sygnału

Przesłanek do wzrostów rzepakowych kursów na późno teraz szukać w cenach ropy naftowej i w soi. Wszak ropa naftowa, choć w czwartek idzie nieco do góry, to od poniedziałku jej ceny spadły o 5 USD/baryłkę. Ropa Brent (16.04.26 r.) kosztuje 98,06 USD/baryłka, a ropa WTI staniała do 93,06 USD/baryłkę.

Nie szukajmy także przyczyn aż tak sporych spadków w cenach soi, bo najzwyczajniej w świecie jeszcze w poniedziałek soja była wyceniana na 434,5 USD/t, a w czwartek nawet na lekkiej górce kosztuje tylko 429,6 USD/t.

A MATIF wie swoje

Pomimo braku istotnych przesłanek giełda z kursami rzepaku robi jednak swoje, bo przecież ta paryska giełda nie raz już w obliczu kończących się kontraktów pokazywała rogi. A majowe kursy są ostatnim wskaźnikiem, ale i zabezpieczeniem dla rzepaku zbieranego w roku 2025, więc na  szaleństwa giełdowe w kwietniu nastawialiśmy się już zdecydowanie wcześniej.

Dwa ostatnie dni mocno wywindowały stary rzepak na paryskiej giełdzie, co zdecydowanie poprawiło sytuację w handlu. W środę majowe kursy podskoczyły o 9,25 euro i oderwały się na powrót od granicy 500 €/t. A w czwartek (16.04.26 r.) notowania po południu wzrastają już o kolejne 7,5 €/t do 516,75 €/t. W efekcie tych podwyżek mamy tygodniowy wzrost kursów prawie o 20 €/t. 

Firmy handlowe za bardzo za tymi wzrostami nie podążyły. Średnia cena nadal 2117 zł/t, propozycje widełek cenowych też są podobne jak w poprzednim tygodniu i wynoszą 2030–2200 zł/t. Przetwórcy w większości swoje ceny podnieśli o 30–70 zł i informują, że sytuacja w zakupach mocno się poprawiła, bo handel rzepakiem na powrót się obudził.

Ceny starego rzepaku w zakładach tłuszczowych:

• Bunge Kruszwica – 2280 zł/t (PL bd) i 2215 zł/t (D) (kwiecień)

            Brzeg – 2270 zł /t (PL bd) i 2180 zł/t (D) (kwiecień)

• ADM Szamotuły –  2270 zł/t (PL bd) i 2220 zł/t (D) (czerwiec)

            Czernin – 2265 zł/t (PL bd) i 2215 zł/t (D) (maj)

• Komagra Tychy – 2250 zł/t (PL bd) i 2200 zł/t (D) (kwiecień)

            Kosów Lacki – 2200 zł/t (PL bd) i 2150 zł/t (D) (kwiecień)

• Best Oil Lasocice – 2150 zł/t (PL bd) (kwiecień)
• Agrolok Osiek – 2260 zł/t (PL bd) i 2190 zł/t (D) (kwiecień)
• Viterra Polska Bodaczów (LDC) – 2217 zł/t (PL bd) i 2132 zł/t (D) (czerwiec/15 lipiec)
• Bielmar – 2250 zł/t (PL) i 2150 zł/t (D) (kwiecień)

Focus na nowy rzepak

Wzrost majowych kursów pociągnął za sobą też giełdowe notowania rzepaku na sierpień. I trzeba od razu przyznać, że pociągnął bardzo efektywnie, bo nawet po wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie nie mogliśmy zobaczyć kursów sierpniowych powyżej granicy 500 €/t, a czwartek przyniósł taką chwalebną chwilę. Notowania na sierpień 2026 r. zostały wywindowane do 502 €/t.

Zbudowane na tych wysokich poziomach giełdowego odniesienia propozycje kontraktów na nowe zbiory stały się interesujące. Oferty na warunkach niemieckich wahały się bowiem od 2030 do 2100 zł/t, a na warunkach krajowych pojawiły się oferty 2080 do nawet 2150 zł/t.

Juliusz Urban

Oleiste lekarstwem na ceny ropy

Ekstremalne wzrosty cen ropy naftowej powodują jeszcze większe naciski w staraniach o zwiększenie niezależności energetycznej od ropy naftowej przez stosowanie biopaliw. W różnych krajach potęgują się działania dotyczące zwiększania dolewek biopaliw do mieszanki z ropą, bowiem oleje roślinne są coraz częściej postrzegane jako lekarstwo na rosnące ceny ropy naftowej.

Według Oilworld.de wykorzystanie trzech głównych rodzajów olejów roślinnych (palmowego, sojowego i rzepakowego) do produkcji biodiesla w 2026 r. może wzrosnąć o 11% do 48 mln t. Będzie to najwyższy poziom wykorzystania od wielu lat.

Głównym światowym surowcem do produkcji biopaliw pozostanie olej palmowy, z wolumenem dochodzącym do 21,5 mln t. Rynek oleju palmowego jest rynkiem zbytu surowca do produkcji biodiesla w Azji.

Największy 16-proc. wzrost do 16,9 mln t odnotuje jednak olej sojowy, który jest najbardziej wrażliwy na wzrost cen ropy naftowej.

Z tego wyliczenia wynika, że jedynie 9,6 mln t niemieccy eksperci pozostawiają pola do popisu w produkcji biodiesla olejowi rzepakowemu, to oznacza 24 mln t rzepaku, o 4 mln t więcej niż produkuje cała UE.

Rosną obroty i spadają zapasy oleju palmowego

W Malezji zapasy oleju palmowego spadną w marcu trzeci miesiąc z rzędu. Według sondażu przeprowadzonego przez Platts, zapasy oleju palmowego w Malezji na koniec marca pozostawały na poziomie 2,173 mln t, co oznacza spadek stanów oleju trzeci z rzędu. A jeszcze na koniec ubiegłego roku Malezyjska Rada Oleju Palmowego podawała w rocznym raporcie rekordowe ilości wynoszące 3,051 mln t

Według Platts spadające zapasy mają miejsce pomimo 7-proc. wzrostu miesięcznej produkcji oleju palmowego do ilości 1,375 mln t. W reakcji Malezji na rosnące nagle zapotrzebowanie międzynarodowego rynku marcowy eksport oleju wyniósł 1,565 mln ton, co stanowi wzrost aż o 38,9% w porównaniu do poprzedniego miesiąca.

Nigeria chce pozyskać 10% rynku palmy

Według szacunków USDA, Nigeria w 2026 r. wyprodukuje ok. 1,5 mln t oleju palmowego, natomiast krajowy popyt dochodzi do 2 mln t. Dlatego kraj ten przedstawił strategię odbudowy sektora oleju palmowego. W perspektywie do 2050 r. nigeryjski rząd planuje osiągnąć 10% udziału w rynku globalnym i osiągnąć pełną samowystarczalność, tworząc dodatkowe 2 mln miejsc pracy.

Ta praca będzie niezbędna gdyż działania zmierzające do osiągnięcia zaplanowanego celu obejmują posadzenie 100 milionów palm, modernizację przestarzałych zakładów przetwórczych oraz wdrożenie systemu identyfikowalności w celu spełnienia międzynarodowych standardów. Do 2029 r. powierzchnia plantacji palmy oleistej ma być powiększona o 1,5 mln ha.

Rekordowe przeroby soi reagują na potrzeby

W odpowiedzi na rosnące potrzeby przetwórstwo soi w ostatnich miesiącach przekracza oczekiwania. Według ekspertów Oilworld w sezonie 2025/26 łącznie przetworzonych zostanie 370,6 mln t nasion, co stanowi wzrost o 12,5 mln t w porównaniu z poprzednim sezonem.

Tylko w ciągu ostatnich trzech lat wzrost przetwórstwa soi szacuje się na 55 mln ton, głównie za sprawą Chin, USA, Argentyny i Brazylii. W USA wolumen przetwórstwa soi w tym sezonie ma przekroczyć 71 mln t, co stanowiłoby nowy rekord po słabszym poprzednim sezonie (66,5 mln t). Także w Brazylii przetwórstwo soi może osiągnąć nowy rekord wynoszący 61,4 mln t. Wzrost przetwórstwa soi odnotowany ma być również w Pakistanie, Turcji, Rosji, Ukrainie, Paragwaju i Egipcie.

Rzepak mocno potaniał

Rzepak będący  kluczowym surowcem do produkcji biopaliw w UE w ostatnich dniach pociągnął za ropą naftową i mocno potaniał. Import nasion rzepaku jest wciąż zbyt niski bo do 5.04.26 r. zdołało wjechać, bądź przypłynąć tylko 3,6 mln t, podczas gdy nawet dwa lata temu (bo zostawmy na boku rekordowy sezon 2024/25) było to prawie o milion więcej.

W środę na wieść o porozumieniu dotyczącym zawieszenia broni w irańsko-amerykańsko-izraelskiej wojnie sporo potaniał na giełdzie MATIF spadając poniżej 500 euro. To jeszcze raz podkreśliło bezpośredni związek cen rzepaku  rynkiem paliwowym, gdyż ceny ropy naftowej właśnie spadły poniżej granicy 100 USD/baryłkę.

Co prawda w czwartek (9.04.26 r.) w trakcie dnia MATIF pracował na lekkim plusie, ale na koniec dnia majowe kontrakty na rzepak utrzymały kurs ustalony już w środę wynoszący 497 €/t, co oznacza spadek notowań o 8 euro w stosunku do poprzedniego tygodnia.

Krajowe firmy handlowe obniżyły swoje ceny, więc cena średnia spada o 15 zł/t i wynosi aktualnie 2117 zł/t. Proponowane oferty nadal zawierają się jednak w korytarzu 2030–2200 zł/t. Przetwórcy ceny obniżyli, bo i kurs rzepaku słabszy, i złotówka się umocniła do 4,25 zł/€. Jak informują rzepakowcy obecnie rynek jest w kompletnym zastoju.

Ceny rzepaku w zakładach tłuszczowych:

• Bunge Kruszwica – 2225 zł/t (PL bd) i 2160 zł/t (D) (kwiecień)

            Brzeg – 2210 zł /t (PL bd) i 2125 zł/t (D) (kwiecień)

• ADM Szamotuły –  2220 zł/t (PL bd) i 2170 zł/t (D) (czerwiec)

            Czernin – 2215 zł/t (PL bd) i 2165 zł/t (D) (maj)

• Komagra Tychy – 2250 zł/t (PL bd) i 2200 zł/t (D) (kwiecień)

            Kosów Lacki – 2200 zł/t (PL bd) i 2150 zł/t (D) (kwiecień)

• Best Oil Lasocice – 2120 zł/t (PL bd) (kwiecień)
• Agrolok Osiek – 2205 zł/t (PL bd) i 2135 zł/t (D) (kwiecień)
• Viterra Polska Bodaczów (LDC) – 2193 zł/t (PL bd) i 2109 zł/t (D) (czerwiec/15 lipiec)
• Bielmar – 2180 zł/t (PL) i 2100 zł/t (D) (kwiecień)

Uwaga!

Publikowane powyżej ceny należy traktować jako aktualne 9.04.26 r. na godz. 14.30.

Juliusz Urban

Eksport oleju rzepakowego wzrośnie prawie 3 razy

Według Ukraińskiego Stowarzyszenia Producentów Rolnych (UCAB) eksport rzepaku z Ukrainy w sezonie 2025/26 może wynieść 1,8 mln t, co oznaczałoby 1,8-krotny spadek w porównaniu do poprzedniego sezonu. Stało się to po trosze w efekcie 10-proc. spadku zbiorów do 3,2 mln t. Na co złożyły się spadające o 2,4% do 1,3 mln ha zasiewy i 8-proc. korekta plonowania do 2,6 t/ha.

Mniejszy eksport samego rzepaku jest także efektem przeniesienie punktu ciężkości ukraińskiego rynku rzepaku z proeksportowego nastawienia samego surowca, na większy nacisk na tworzenie wartości dodanej poprzez przerób krajowy i sprzedaż produktów.

W następstwie słabszych zbiorów i obranego kierunku na przerób własny, Ukraina w obecnym sezonie może wyeksportować 576 tys. t.  oleju rzepakowego. Tym samym eksport oleju będzie 2,7 razy większy, niż w miało to miejsce w poprzednim sezonie.

Trudny start wegetacji dla rzepaku. Jak dalej prowadzić łan?

FOTO: Tap

Unia traci i korzysta

Na ograniczeniu w eksporcie ukraińskiego rzepaku UE sporo traci. Nawet w roku, gdy unijny eksport ma być sporo mniejszy, to jednak do realizacji planu na ten sezon wskazującego na potrzebę zaimportowania 5,5 mln t, na koniec marca brakuje jeszcze 2 mln t.

Do 29.03.26 r. według danych KE Unia zaimportowała 3,5 mln t rzepaku. Warto zwrócić uwagę, że Ukraina dostarczyła z tego 1,35 mln t. Jest to jednak prawie o milion ton mniej niż wynikało z rozliczenia importu o tym samym czasie poprzedniego sezonu.

Korzystniejszy bilansowo, a niekoniecznie dla unijnego rynku jest natomiast wzrost importu oleju rzepakowego z Ukrainy. W ciągu pierwszych 9 miesięcy tego sezonu Ukraina wyeksportowała do UE 316 tys. t oleju pochodzącego z przerobu rzepaku, podczas, gdy przed rokiem było to niecałe 136 tys. t. Poza Ukrainą dostawcami oleju rzepakowego są jeszcze Wielka Brytania (53 tys. t), Kanada (40 tys. t) oraz Kenia (23 tys. t).

Polska importuje olej rzepakowy, sojowy i słonecznikowy, a palmowemu mówimy zdecydowane nie!

Polska spoza obszaru Unii rzepaku zaimportowała dotąd jeden statek (38,8 tys. t), ale już oleju rzepakowego zaimportowaliśmy 97,9 tys. t.

Tak duży import oleju stawia nas na najniższym stopniu podium w gronie trzech największych importerów oleju rzepakowego w tym sezonie w UE. Liderem, z ilością 144 tys. t są tutaj Hiszpanie, a na drugim miejscu jest Holandia z dotychczasowym importem 107,6 tys. t.

W tym sezonie Polska poza olejem rzepakowym od początku tego sezonu do 29.03.26 r. zaimportowała jeszcze 303,7 tys. t oleju sojowego i 68,9 tys. t oleju słonecznikowego.

Warto podkreślić, że z zaimportowanych łącznie w ilości 2,14 mln t oleju palmowego, do Polski trafiło tylko 2,6 tys. t. Dla przykładu liderzy w tym procederze Holendrzy do swojego kraju ściągnęli 788 tys. t! Niemcy, których w imporcie oleju rzepakowego w statystykach prawie nie widać (4,9 tys. t), oleju palmowego zaimportowali 199,5 tys. t.

Rzepak znów ma korzystniejszą chwilę

Ostatnie dni marca wywindowały notowania rzepaku, ale już pierwszy dzień kwietnia przyniósł dużą korektę. Na szczęście w czwartek (2.04.26 r.) giełda MATIF znów pracuje na lekkim plusie, co powoduje, że rzepak będąc na maj wyceniany na 505,75 €/t drożeje  w porównaniu do poprzedniego tygodnia o 3,5 euro.

Krajowe firmy handlowe dostrzegając te zawirowania chcą skorzystać z chwili lepszych warunków i podnoszą swoje ceny średnio o 32 zł/t. Dzisiejsza cena średnia wynosi 2132 zł/t, a proponowane oferty mają rozkład 2030–2200 zł/t. Przetwórcy dodatkowo korzystają z osłabienia złotówki do 4,28 zł/€ i w większości podnoszą ceny o dobrych kilkadziesiąt złotych.

Ceny rzepaku w zakładach tłuszczowych:

• Bunge Kruszwica – 2300 zł/t (PL bd) i 2230 zł/t (D) (kwiecień)

            Brzeg – 2285 zł /t (PL bd) i 2195 zł/t (D) (kwiecień)

• ADM Szamotuły –  2275 zł/t (PL bd) i 2225 zł/t (D) (czerwiec)

            Czernin – 2275 zł/t (PL bd) i 2225 zł/t (D) (maj)

• Komagra Tychy – 2250 zł/t (PL bd) i 2200 zł/t (D) (kwiecień)

            Kosów Lacki – 2250 zł/t (PL bd) i 2150 zł/t (D) (kwiecień)

• Best Oil Lasocice – 2130 zł/t (PL bd) (kwiecień)
• Agrolok Osiek – 2265 zł/t (PL bd) i 2195 zł/t (D) (kwiecień)
• Viterra Polska Bodaczów (LDC) – 2259 zł/t (PL bd) i 2172 zł/t (D) (kwiecień)
• Bielmar – 2280 zł/t (PL) i 2175 zł/t (D) (kwiecień)

Uwaga!

Publikowane powyżej ceny należy traktować jako aktualne 2.04.26 r. na godz. 12.30.

Juliusz Urban

Prognozy plonów tonują nastroje

Według JRC MARS Bulletin uprawy ozime w całej Europie stopniowo wznawiają wegetację w sprzyjających warunkach, wspieranych przez odpowiednią wilgotność gleby i łagodne temperatury późnej zimy w wielu regionach. Jednak nadmierne opady deszczu w południowo-zachodniej Europie i niektórych częściach Europy Wschodniej w lutym spowodowały tymczasowe podtopienia i lokalne powodzie, choć ich wpływ na uprawy rolne pozostaje jak dotąd ograniczony. Pojawiające się niedobory opadów w północno-wschodniej Europie wymagają monitorowania, ponieważ zapotrzebowanie upraw na wodę wkrótce wzrośnie.

Zimowe hartowanie było generalnie wystarczające, ale silne przymrozki w lutym, szczególnie na obszarach o ograniczonej pokrywie śnieżnej, mogły spowodować lokalne szkody w niektórych częściach Polski, Ukrainy i krajów bałtyckich.

Dzięki satelitarnemu monitoringowi plony rzepaku do zbiory 2026 r. KE w JRC MARS Bulletin ocenia średnio na 3,22 t/ha, co jest wynikiem słabszym o 3% od roku ubiegłego, ale o 1% lepszym od średniej z ostatnich 5 lat. Problemy będą we Francji, której rzepak ma plonować średnio na poziomie 3,36, co oznacza spadek o 8% w stosunku rocznym, jednak wynik bliski średniej z ostatniego wielolecia.

Lepsza sytuacja jest w Niemczech, gdzie plony wynosząc 3,68 t/h średnio będą stabilne (+ 1 % r/r, i +2% w stosunku do średniej z pięciu lat). Zagrożenia KE nie widzi także dla plonów w Polsce, gdzie średni plon będzie praktycznie taki sam jak w roku ubiegłym. 3,29 t/h to tylko o 1 % mniej niż wynosi krajowa średnia plonowania z ostatnich pięciu lat.

Niestety nie tak dobrze już będzie w Rumunii, gdzie plony rzepaku rok/roku spadną aż o 13% i wyniosą 2,76 t/h (- 2% do wielolecia). A przecież to rzepak z Rumunii często zasilał nasz rynek zwłaszcza na starcie sezonu, więc prognozy przyszłych plonów, jak na razie tonują nastroje.

W imporcie jedyna nadzieja w zmianie głównego dostawcy

Import rzepaku do UE nadal jest o 1/3 mniejszy niż w poprzednim sezonie, i choć odniesienie do roku gospodarczego, w którym celem by zakup prawie 8 mln t mógłby prowadzić do błędnych wniosków, to do sezonu 2023/24, gdzie cel importowy wynosząc 5,5 mln t był bardzo podobny jak obecnie też brakuje nam 900 tys. t.

Do końca sezonu 2025/26 rzepaku musi jeszcze przypłynąć 2,5 mln t. Jedyna nadzieja w zmieniającej się strukturze unijnego importu rzepaku. Ukraina tradycyjnie największy eksporter rzepaku do UE dostarczyła 1,35 tys. t i z 40% całości importu zaczyna tracić udziały w unijnym rynku rzepaku, a i surowiec na eksport się tam praktycznie skończył.

Coraz bliżej Ukrainy przesuwa się Australia (25%) i to z tym krajem, który dotychczas do Unii sprzedał 840 tys. t rzepaku związane są nadzieje na brakujące ilości. To właśnie z Australii największe ilości rzepaku przypływają w końcówce sezonu, a przed rokiem dostawy z tego odległego kontynentu już o tej porze były o 1 mln t większe.

Portfel trzech największych dostawców uzupełnia Kanada, która przysyłając dotąd niemal tyle samo, co przed rokiem, ze względu ma mniejsza ilość łączną wszystkich dostaw zwiększyła swoje udziały do 15,5%. A przecież zbiory rzepaku w Kanadzie podskoczyły w tym sezonie o 3,mln t, do 22 mln t, ma więc Kraj Klonowego Liścia czym handlować.

Zrównoważona podaż i popyt

W podsumowaniu 38 tygodni dotyczącym rynku oleistych opublikowanym przez Oilworld czytamy, że unijny kompleks rzepakowy charakteryzuje się najwyższym stopniem samowystarczalności: UE importuje surowce (nasiona rzepaku), ale jest praktycznie niezależna od importu gotowego oleju.

Europejska giełda MATIF skacząc mocno w ślad za ropą naftową ma chyba jednak inne zdanie, bo jeśli mówimy o potrzebnym imporcie, to mówimy o dalekomorski frachcie, a tam ceny rosną i dostępność statków się ogranicza.

MATIF na notowaniach rzepaku w tym tygodniu pokazuje jednak spore spadki, co może przetwórcom pomóc w zaoszczędzeniu na kosztach surowca i zbuforowaniu wzrostów cen transportu. Notowania rzepaku na maj pilnują okolic 500 €/t, w środę nawet na chwilę pojawiła się już w giełdowych tabelach cena 495 €/t. Dopiero w czwartek i to na koniec sesji (26.03.26 r.) kursy znowu odbiły i rzepak na maj jest wyceniany na 502,75 €/t, a rzepak na nowy sezon giełda wycenia o 7,25 euro taniej.

W kraju też taniej

Te wahania notowań powodują spadek cen rzepaku w kraju, bowiem do zmieniającego efektu giełdy dokłada się także wahająca się złotówka, której kursy nawet w ciągu dnia skaczą od 4,26–4,28 zł/€.

Krajowe firmy handlowe jednak potraciły animusz i ceny nieco obniżyły. Średnia spadła o 14 zł i wynosi równe 2100 zł/t, a oferty zawierają się pomiędzy 1950–2160 zł/t. Przetwórcy natomiast ceny obniżyli o 10–50 zł/t, tam gdzie ceny się nie zmieniły przesuwa się zwykle termin dostaw. 

Ceny rzepaku w zakładach tłuszczowych:

• Bunge Kruszwica – 2240 zł/t (PL bd) i 2175 zł/t (D) (kwiecień)

            Brzeg – 2220 zł /t (PL bd) i 2130 zł/t (D) (kwiecień)

• ADM Szamotuły –  2230 zł/t (PL bd) i 2180 zł/t (D) (czerwiec)

            Czernin – 2225 zł/t (PL bd) i 2175 zł/t (D) (maj)

• Komagra Tychy – 2200 zł/t (PL bd) i 2050 zł/t (D) (marzec)

            Kosów Lacki – 2150 zł/t (PL bd) i 2000 zł/t (D) (marzec)

• Best Oil Lasocice – 2130 zł/t (PL bd) (marzec)
• Agrolok Osiek – 2230 zł/t (PL bd) i 2160 zł/t (D) (marzec)
• Viterra Polska Bodaczów (LDC) – 2210 zł/t (PL bd) i 2125 zł/t (D) (kwiecień)
• Bielmar – 2230 zł/t (PL) i 2140 zł/t (D) (kwiecień)

Uwaga!

Publikowane powyżej ceny należy traktować jako aktualne 26.03.26 r. na godz. 14.

Juliusz Urban

Chiny zaczynają gromadzić rzepak

W Chinach największe tłocznie zgrupowane są w okolicy portów. W największych zakładach przerobu roślin oleistych na wybrzeżu Chin zapasy rzepaku zgromadzone na koniec pierwszej połowy marca wynosiły 151 tys. t, co stanowi wzrost aż o 25% w porównaniu z poprzednim miesiącem.

Chiny są wyraźnie nastawione na produkcje oleju sojowego, bo soi przerobią w tym sezonie 108 mln t, a przerób rzepaku ma wynieść 20,6 mln t. Żeby podołać tak znacznej konsumpcji potrzebny będzie import soi wynoszący 112 mln t, a rzepaku Chiny muszą zaimportować tylko 4,4 mln t.  

Zdaniem chińskich ekspertów gromadzenie zapasów surowca może być efektem ograniczeń w handlu soją i prowadzić do wzrostu produkcji oleju rzepakowego. Jednocześnie może ono zwiększyć ryzyko nadpodaży na nie do końca przyzwyczajonym do tego produktu chińskim rynku, którym rządzi olej sojowy. Presja wywierana na spadek cen oleju i śruty rzepakowej przynosi pierwsze sygnały obniżek w kontraktach futures.

Skokowo rośnie produkcja olejów roślinnych w Kazachstanie

 Zdecydowanie w kierunku wspierania przetwórstwa roślin oleistych zmierza także Kazachstan. Według krajowych danych w pierwszym półroczu sezonu 2025/26 olejarnie w Republice Kazachstanu wyprodukowały ok. 463 tys. t olejów roślinnych, co było wynikiem lepszym prawie o 50 tys. t od analogicznego okresu sezonu 2024/25 i aż o 110 tys. t od pierwszej połowy sezonu 2023/24.

Najważniejszym surowcem do produkcji oleju w Kazachstanie jest oczywiście słonecznik i to wzrosty zbiorów tej rośliny przyczyniły się głównie do skoków produkcji w całym segmencie olejów roślinnych. W roku 2025 zbiory nasion słonecznika wyniosły 2,46 mln t, w porównaniu z 1,83 mln t w 2024 r., a zbiory z 2023 r. zostały niemal podwojone. Produkcja oleju słonecznikowego w Kazachstanie w pierwszej połowie bieżącego sezonu wyniosła prawie 309 tys. t i była o 14% większa niż w połowie sezonu poprzedniego i zanotowała 28-proc. wzrost w porównaniu z I poł. sezonu 2023/24.

W Kazachstanie również rekordowo wzrosła produkcja rzepaku, a co za tym idzie – oleju rzepakowego. W 2025 r. zbiory rzepaku w tym kraju, osiągając 630 tys. t w jeden tylko rok się podwoiły, a w dwa lata wzrosły pięciokrotnie. Dlatego właśnie, jak donosi APK-Inform produkcja oleju rzepakowego w pierwszej połowie bieżącego sezonu wyniosła 62,3 tys. t, co oznacza wynik prawie 1,6 razy większy niż w sezonie poprzednim i 3 razy większy niż to było przed dwoma laty.

Nasz przemysł ma lekką zadyszkę

Wygląda na to, że polski przemysł przetwórczy wchodzi w okres lekkiego przyhamowania rozwoju przerobu. Pomimo, że moce przetwórcze są już teraz wystraczające na 4 mln t, to przy zbiorach nawet w najlepszym sezonie nie są w stanie do takiej ilości przerobionego rzepaku dojść.

Tutaj niestety pojawiają się narzekania przetwórców na odcięcie od rynku rzepaku ukraińskiego, ale od razu trzeba powiedzieć, że Ukraina niezależnie od kraju przeznaczenia w UE i tak o 1 mln t sprzedała mniej niż w roku ubiegłym, może więc nie tutaj leży problem, a w większych naciskach i zachętach do uprawy rzepaku w kraju. Wszak przy niskich cenach zbóż rzepak urasta na lidera opłacalności z polowej produkcji. P

Przedstawiciele producentów rzepaku twierdzą już od paru lat, że przestrzeń do takiego powiększenia zbiorów jest, więc chyba warto podjąć działania zmierzające do takich systemowych rozwiązań, a nie oglądać się na sąsiadów, bo oni już się zorientowali, że sprzedać rzepak można raz, a gdy się zbuduje zakłady, to olej będzie się sprzedawać przez lata.

Notowania i aktualne ceny

W tym tygodniu wywindowane wcześniej do 515 €/t notowania rzepaku zaczęły się korygować. W czwartek (19.03.26 r.) giełda MATIF rzepak na maj wycenia na 500,75 €/t, co oznacza spadek o 14 euro w porównaniu z poprzednim tygodniem. 

Krajowe firmy handlowe w tym tygodniu znów podniosły swoje ceny, tym razem już tylko o 11 zł średnio, do 2114 zł/t, ich oferty zawierają się pomiędzy 2030–2200 zł/t. Ceny proponowane przez przetwórców albo się utrzymały, albo spadły nawet o 50 zł. Nowe zbiory są przez przetwórców wyceniane na 2154 na warunkach bez dopłat i na 2095 zł/t na warunkach niemieckich.

Ceny rzepaku w zakładach tłuszczowych:

• Bunge Kruszwica – 2255 zł/t (PL bd) i 2190 zł/t (D) (kwiecień)

            Brzeg – 2230 zł /t (PL bd) i 2145 zł/t (D) (kwiecień)

• ADM Szamotuły –  2230 zł/t (PL bd) i 2180 zł/t (D) (czerwiec)

            Czernin – 2260 zł/t (PL bd) i 2210 zł/t (D) (maj)

• Komagra Tychy – 2250 zł/t (PL bd) i 2100 zł/t (D) (marzec)

            Kosów Lacki – 2200 zł/t (PL bd) i 2050 zł/t (D) (marzec)

• Best Oil Lasocice – 2130 zł/t (PL bd) (marzec)
• Agrolok Osiek – 2230 zł/t (PL bd) i 2160 zł/t (D) (marzec)
• Viterra Polska Bodaczów (LDC) – 2240 zł/t (PL bd) i 2150 zł/t (D) (kwiecień)
• Bielmar – 2210 zł/t (PL) i 2145 zł/t (D) (marzec/kwiecień)

Uwaga!

Publikowane powyżej ceny należy traktować jako aktualne 19.03.26 r. na godz. 14.

Juliusz Urban fot. Sierszeńska

Kursy rzepaku jak przed rokiem

W dalszym ciągu konflikt na Bliskim Wschodzie rządzi cenami ropy naftowej i w konsekwencji rynkami oleistych. Kiedy już wydawało się, że nadchodzi uspokojenie, to ataki na tankowce w Zatoce Perskiej i na rafinerię w Omanie spowodowały powrót notowań ropy naftowej. Ropa brent, która już obniżała swe kursy do 82 USD/baryłkę wróciła wczoraj do 101  USD/baryłkę.

Spowodowało to także wzrost notowań rzepaku  na giełdzie MATIF do niewidzianych od roku poziomów wskazań. W czwartek (12.03.26 r/) giełda MATIF rzepak na maj wycenia na 515 €/t, co oznacza wzrost o 12 euro w porównaniu z poprzednim tygodniem.  Takie wyceny majowych notowań ostatnio widzieliśmy w poprzednim sezonie i to również na początku marca 2025 r.

Unia niedobory importu rzepaku pokrywa olejem i śrutą

Od początku s...

Ropa 20% do góry!

Przez blokadę Cieśniny Ormuz, przez którą przepływa ok. 20% całego światowego handlu ropy naftowej jej notowania na światowych rynkach ostro idą do góry. W piątek 27 lutego 2026 r., dzień przed atakiem na Iran ropa naftowa brent kosztowała 73,16 USD/baryłkę, a w efekcie ataków przeskoczyła 80 dolarów i w środę (4 marca) była wyceniana na 84,10 USD/baryłkę. W kolejnych dniach jest równie drogo i w piątek od rana baryłka ropy brent kosztuje 85,28 dolarów. Zanotowała więc wzrost o 17%! W jeszcze większej skali podskoczyła cena teksańskiej ropy WTI z 67,32 USD do 80,75 USD/baryłkę, tu wzrost mamy o 20%!

A rzepak drożeje o 19 euro!

W efekcie tak mocnych wzrostów cen ropy naftowej na światowych rynkach kursy rzepaku tym tygodniu podskoczyły w okolice 500 euro. W czwartek (5.03.26 r.) na zaminięciu dnia giełda MATIF rzepak na maj wyceniała dokładnie na 503 €/t, co oznacza wzrost o 19 euro w porównaniu z poprzednim tygodniem. 

Soja już nie tak mocno

Zaskakująca nieco jest reakcja z notowaniami soi. Jeszcze przed weekendem w piątek soja była wyceniana na 429,87 USD/t, a po ataku, w szczycie (3.03. 26 r.) podskoczyła zaledwie o 5 dolarów, by dzień później w środę kosztować już tylko 432 USD/t, w piatek jest wyceniana znów na 435,60 USD/t. W notowaniach soi mamy więc zaledwie 1% wzrostu, podczas gdy w rzepaku kursy podskoczyły o 4%. Wyraźnie zarysowuje się mocniejsze uzależnienie cen rzepaku od rynku ropy, soja ma ten związek zdecydowanie luźniejszy.

Unia zaimportuje milion ton śruty sojowej więcej

Amerykańscy eksperci skupieni wokół USDA w europejskim bilansie handlowym oleistych w lutowym raporcie Oilsseds: World Markets and Trade poczynili pewne zmiany. Okazuje się, że zmniejszyli oni o 200 tys. t import rzepaku do UE, za to o taką samą ilość podnieśli eksport słonecznika wyprodukowanego we Wspólnocie Europejskiej. Jako przyczynę obniżenia importu rzepaku podano redukcję taryf celnych w Chinach dla kanadyjskiej canoli.

Z tego samego powodu obniżono także import śruty rzepakowej do Indii. Eksport unijnego słonecznika został natomiast zwiększony ze względu na silne postępy w dotychczasowym handlu. Na takich w gruncie rzeczy drobnych przetasowaniach zmiany bilansowe w międzynarodowym handlu w kompleksie oleistych i białkowych się nie zakończyły, bo największy wzrost, też z powodu szybkich postępów w handlu mamy w imporcie śruty sojowej do Unii Europejskiej. Okazuje się, że oszacowa...

Ropa naftowa najdroższa od pięciu miesięcy

Napięte relacje pomiędzy Iranem, a USA znów powodują wzrost cen ropy naftowej na światowych rynkach. Jeśli pominiemy wcześniejszy szczyt z końca stycznia br. to ropa naftowa jest teraz najdroższa od września 2025 r. Ropa brent kosztuje obecnie (12.02.25 r.) 68,97 USD/baryłkę, a ropa WTI 64,29 USD/baryłka. W ciągu ostatnich dwóch miesięcy ropa naftowa podrożała prawie o 17%.

Soja drożej niż w listopadzie

Mocne wzrosty obserwowane są także na sojowym rynku. Pomimo, że USDA w swoim lutowym raporcie światowe zbiory soi nawet podnosi o 2,5 mln t do 428,2 mln t, a globalne zapasy soi wzrastają o 1 mln t do 125,5 mln t soja na amerykańskiej giełdzie mocno idzie do góry. Kosztując w czwartek 418 USD/t powtarza wynik, jaki mogliśmy zaobserwować ostatnio aż w listopadzie ubiegłego roku. Od ostatniego dołka z 13 stycznia br. dzieli nas więc aż 36 USD/t. Takie skoki cen ropy naftowej i soi nie mogą zostać niezauważone przez związany mocno z biopaliwami rynek rzepaku.

Kanada szykuje się na Chiny

W Kanadzie przygotowującej się już do coraz szerzej otwierających się chińskich bram dla wyrobów z kanadyjskiej canoli przygotowuje się już od kilku miesięcy. Według informacji od światowych firm handlowych, chińscy importerzy już rezerwują dostawy kanadyjskiego oleju na  kwiecień–czerwiec br.

Łączny przerób rzepaku w Kraju Klonowego Liścia w okresie VIII–XII 2025 r., osiągnął rekordowy poziom 5,1 mln t, w porównaniu z 4,9 mln ton w analogicznym okresem ubiegłego roku.

Już w grudniu wolumen tłoczenia rzepaku w wzrósł o 6% w porównaniu z listopadem, osiągając 1,08 mln t. Jest to drugi niemal najwyższy miesięczny wolumen w historii, bo wcześniej jedynie w październiku 2024 r., przetłoczono około 1,1 mln ton.

Jak nie Kanada, to Mercosur

Chociaż wciąż po cichu zapowiada się kolejne dostawy do UE rzepaku z Kanady i Australii, to prawdziwego koloryty naszemu rodzimemu rynkowi przysparza zupełnie inny kierunek. A mianowicie rzepak z kraju będącego jednym z założycieli MERCOSUR, a więc Urugwaju.  I w zasadzie dziwić się nie powinniśmy, bo już w ubiegłym roku mieliśmy rozładowany w polskim porcie pierwszy niepełny statek rzepaku z tego kraju, a przecież wówczas niewielu protestowało przeciwko umowie z MERCOSUR. Dziś, gdy umowa jest zatwierdzona i parafowana tym bardziej dziwić nas to nie powinno. Zwłaszcza nie powinno to dziwić w kraju, do którego stale w ilościach kilku milionów ton przypływa śruta sojowa z Brazylii.

Te planowane 38 tys. t rzepaku z Urugwaju stanowi przy tym niewielką główkę od zapałki. Dla przetwórcy ta ilość jest jednak na tyle istotna, że chcąc opróżnić i przygotować magazyny w jednej ze swych olejarni zaczął już skupować rzepak dopiero na dostawy w kwietniu. Takie incydentalne dostawy absolutnie nie sa w stanie wyhamować rozpędzonych giełdowych kursów.

Giełda CBoT do góry

Stanom Zjednoczonym położonym na dużych zapasach ropy naftowej pewnie się nie śniło, ze zamiast sprzedawać soje z słone dolary będą musiały dopłacać do jej przerobu na biopaliwa, a tak się zaczyna właśnie dziać obecnie. Za drugiej kadencji Trumpa Amerykanie dożyli czasów, że zmiana prawa dotycząca subwencjonowania przerobu soi na biopaliwa natychmiast podnosi jej ceny na amerykańskiej giełdzie. Okazuje się bowiem, że w poniedziałek 2.02.26 r. soja na giełdzie w Chicago dołowała i była wyceniana na 389 USD/t, a po pojawianiu się nowych uregulowań ostro poszła do góry i w czwartek 5.02.26 r. kosztowała już 407 USD/t.

Biopaliwa ciągną soję

Kontrakty terminowe na soję wzrosły natychmiast po opublikowaniu zaktualizowanych wytycznych dotyczących ulg podatkowych dla biopaliw. We wtorek Departament Skarbu USA opublikował projekt przepisów regulujących zasady kwalifikowania producentów biopaliw do ulgi podatkowej w wysokości 1 USD/galon na niskoemisyjne paliwa transportowe, w tym paliwo lotnicze.

Zmiany obejmują także akceptację stosowania paliw niskoemisyjnych produkowanych z surowców uprawianych w Kanadzie i Meksyku. W nowych przepisach pojawiło się również dostosowanie metodologii obliczania intensywności użytkowania gruntów dla wymienionych w nich surowców.

Rośnie przerób soi w USA

W tym samym okresie USDA opublikowało swój tradycyjny miesięczny raport dotyczący oleistych, który ujawnił, że w grudniu 25 r. przetłoczono 229,84 mln buszli soi, co stanowi wzrost o 4,24% w porównaniu z listopadem i 5,59% w porównaniu z grudniem 2024 r.

Pojawiło się także podsumowanie ilości soi dotychczas wytłoczonych w tym sezonie, która wynosząc 891,58 mln buszli stanowiła wzrost o 7,43% w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego sezonu.

Prognozy w Brazylii nadal do góry

Przyglądanie temu, co dzieje się w amerykańskiej soi wcale nie znaczy, że świat nie analizuje podstawowych danych dotyczących jej produkcji. A wśród nich pojawiają się właśnie nowe informacje. Według najnowszych prognoz firmy konsultingowej StoneX produkcja soi w Brazylii w bieżącym sezonie osiągnie 181,6 mln t, co stanowi wzrost o 2,3% w stosunku do szacunków ekspertów tej organizacji ze stycznia br.

Przerabiamy mniej

Według komunikatu PSPO przerób rzepaku w 2025 r. w tłoczniach zrzeszonych w Polskim Stowarzyszeniu Producentów Oleju wyniósł łącznie 3,55 mln ton i był niższy rekordowego pod tym względem 2024 roku o 95 tys. ton. A PSPO skupia ok. 95% mocy przerobowych u przetwórców rzepaku zlokalizowanych w Polsce. 

Najlepsze wyniki uzyskano w IV kwartale, kiedy przerobiono 958 tys. t zbliżając się nawet do dotychczasowego rekordu osiągniętego w I kwartale 2024 r. Za to II kwartał 2025 r. należał do najsłabszych dla przetwórców od kilku lat.

Przerób rzepaku w Polsce w zakładach stowarzyszonych w PSPO

FOTO: Rys. Urban

Z opisu ubiegłego roku dowiadujemy się także o mniejszej o 80 tys. t w porównaniu z 2024 r. produkcji oleju, która w minionym już 2025 r. wyniosła 1,5 mln t. Przetwórcy zwracają uwagę, że w tym zakresie znacznie wpłynął słabiej zaolejony rzepak z tego sezonu, którego średnie zaolejenie spadło o 2 punkty procentowe.

Od branży przetwórczej po raz kolejny słyszymy sygnały o pogarszającej się marzowosci z tytułu braku pełnego wykorzystania mocy przetwórczych i konieczności rozważenia uzupełnienia brakujących ilości 0,5-milionowym importem rzepaku. Przy obecnych przepisach to wydaje się jednak mało realne, więc przetwórcy mogą zwrócić się ku przerobowi innych oleistych, np. soi. O czym informują wprost.

– Pomimo stabilnych cen oraz korzystnego stosunku ceny rzepaku do pszenicy, obserwujemy bardzo ograniczone zainteresowanie sprzedażą rzepaku przez rolników, a uzupełnienie importem znaczącego niedoboru, który możemy określić już teraz na ok. 0,5 mln ton, jest formalnie niemożliwe ze względu na blokadę importu. …Decyzje polityczne zmuszają krajową branżę do przygotowania się do importu i przerobu alternatywnego surowca np. szeroko dostępnej na rynku światowym soi – podsumował Mariusz Szeliga, Prezes Zarządu PSPO, który zwrócił uwagę, że jest to sytuacja niekorzystna zarówno dla przetwórców, jak i rolników uprawiających rzepak.

Ciekawe, czy najnowsze prognozy rzepakowe uspokoją nieco nastroje u skonsternowanych mocno obecną sytuacją przetwórców?

COCERAL prognozuje nowy sezon

Zgodnie z pierwszą prognozą stowarzyszenia europejskich handlowców COCERAL w nowym sezonie 2026/27 produkcja rzepaku w Europie (liczonej wspólnie z Wielka Brytanią) ma osiągnąć 21,8 mln ton, co odpowiada poziomowi z 2025 r. Chociaż plony wracają do średnich poziomów, jest to kompensowane wzrostem powierzchni upraw z 6,4 do 6,8 mln ha. Atrakcyjne ceny rzepaku w okresie sierpniowo-wrześniowym przyczyniły się do zwiększenia areału upraw. W perspektywie nadchodzącej fali silnych mrozów trudno się jednak oprzeć wrażeniu, że te stwierdzenia są mocno przedwczesne.

Soja wciąż dominuje

Według styczniowego raportu USDA produkcja nasion oleistych w sezonie 2025/26 w porównaniu do poprzedniej prognozy wzrasta o 2,9 mln t, głównie dzięki wyższej produkcji soi, częściowo skompensowanej niższymi plonami bawełny i rzepaku.

Globalna produkcja soi wzrosła o 3,1 mln t do 425,7 mln, co odzwierciedla wyższe zbiory w Brazylii i Stanach Zjednoczonych, ale niższą produkcję w Chinach. Brazylijska produkcja soi wzrasta o 3 mln t do 178 mln t dzięki korzystnym warunkom pogodowym w szczytowym okresie sezonu wegetacyjnego.

Choć w Brazylii padnie kolejny rekord wynoszący 178 mln t, to tak oszacowane światowe zbiory soi nie będą jednak rekordowymi, bo w poprzednim sezonie zebrano 1,5 mln t więcej, bo w porównaniu z poprzednim sezonem spada o 3 mln t produkcja soi w USA (116 mln t), a o 2,5 mln t mniej sojowych beensów zbierze Argentyna.

Wraz z rosnącą prognozą produkcji podwyższany jest także przerób. Styczniowy wzrost przynosi dodatkowe 1,2 mln t i dotyczy głównie Brazylii. Światowe tłoczenie soi w sezonie 2025/26 osiągnie rekordowy poziom 366,4 mln t.

Globalny eksport soi w sezonie 2025/26 został praktycznie utrzymany i wyniesie 187,6 mln t. Większe zmiany strukturalne obejmują wyższy o1,5 mln t i wynoszący obecnie 114 mln t eksport z Brazylii, co jest skompensowany przez niższe o 1,4 mln t i wynoszące 42,9 mln t dostawy z USA. Sojowe globalne zapasy końcowe wzrosły o 2 mln t do 124,4 mln ton, głównie z powodu wyższych zapasów w Stanach Zjednoczonych i Brazylii.

Jednak rzepak wraca do gry

Wracając jednak do naszego rzepaku trudno się oprzeć wrażeniu, ze przy całej dominacji soi w tym sezonie rzepak wraca jednak do gry. Jeśli w poprzednim roku produkcyjnym soja w całym bilansie oleistych stanowiła 62% a rzepak tylko 12,5%, to w tym sezonie wyższe o 9 mln t zbiory rzepaku, przy słabszej o 1,5 mln t produkcji soi powodują spadek udziału sojowych beensów do 61%, a wzrost roli rzepaku do 14%. W najnowszych rzepakowych prognozach zwracają uwagę obniżki produkcji rzepaku w Rosji, które skutkują zaraz redukcją eksportu o 0,4 mln t do 1,1 mln t. I ta redukcja od razu w sposób bezpośredni odbija się taką samą obniżką importu rzepaku do Chin, które mają zamiar zaimportować 4 mln t rzepaku.

Styczniowe prognozy zmieniając światowe zbiory rzepaku zaledwie o 100 tys. t nadal utrzymują jego produkcję w sezonie 2025/26 na poziomie ok. 95,2 mln t, co oznacza rekordowe ilości, a od sezonu 2012/22 poprawę aż o 18,5 mln t. Dla przypomnienia poprzedni sezon zaowocował globalnymi zbiorami wynoszącymi niecałe 86 mln t.

Rosną światowe zapasy oleistych

Prognoza produkcji nasion oleistych na sezon 2025/26 została podniesiona o 2,25 mln t w porównaniu z poprzednim miesiącem, do 690,26 mln t. Tym samym przekraczając wyniki z poprzedniego sezonu o 5,7 mln t i sezonu 2023/24 prawie o 33 mln t.

Głównym nośnikiem tak sporego wzrostu produkcji nasion oleistych jest podwyższona w bieżącym raporcie o 3 mln t produkcja rzepaku (do 95,3 mln t) i o 1,1 mln t zbiory orzeszków ziemnych (do 52,4 mln t), co rekompensuje z naddatkiem spadki produkcji słonecznika (– 2,5 mln t do 51,8 mln t).

Łączne zapasy oleistych w porównaniu do zakończenia poprzedniego sezonu wzrosną o 2 mln t do 143,6 mln t.

Komfortowy bilans rzepaku nie dla Unii

Miesięczny wzrost zbiorów rzepaku tylko podkreśla różnicę jaką osiągają tegoroczne zbiory w porównaniu z poprzednim sezonem. Obecnie prognozowana ilość 95,3 mln t jest o 9 mln t większą niż przed rokiem. Kanada ze zbiorami 22 mln t przeskoczyła prawie o 2 mln t UE!

A przerób rok do roku wzrasta tylko o niecałe 3,5 mln t. Przy mniejszym o 1,5 mln t eksporcie prognozowanym na ten sezon 18,4 mln t, przerób będzie niemal identyczny jak w sezonie 2024/24, bo wyniesie 87,8 mln t.

Komfortowy globalny bilans rzepaku podkreślają rosnące jego zapasy zgromadzone na koniec sezonu 2025/26. Eksperci USDA szacują, że na koniec bieżącego roku gospodarczego zgromadzone na całym świecie zapasy rzepaku rosnąć z raportu na raport o 10% wyniosą 12,5 mln t i będą to ilości większe aż o 27%!

Niestety największa ich część ma zostać zgromadzona w Chinach 4,2 mln t i w Kanadzie 3,7 mln t, w Unii na koniec bieżącego sezonu zostanie 2,6 mln t rzepaku, co oznacza dokładnie taką samą ilość co na koniec ubiegłego sezonu.

Większe dostawy z Mołdawii nie pokryją spadków z Ukrainy

Zagłębiając się w te szczegóły możemy zabrnąć jednak w ślepy zaułek. Giełda bowiem w takie niuanse bawić się nie zamierza 9 mln t rzepaku więcej na świecie i zapasy rosnące o niemal 1/3, to wystarczająca okazja by zdołować notowania, na które presję i tak chciało się wywrzeć.

I nic tu nie znaczą pojawiające się ostatnio newsy, że Mołdawia jest już drugim dostawcą rzepaku do UE, bo w tym sezonie jest nim stale od końca września więc nie ma co kreować tu bohatera narracji. Dla nas Europejczyków ważny jest efekt ogólny światowej rywalizacji o rzepak, a tu pozostajemy daleko w tyle.

I to w tyle do dwóch poprzednich sezonów. Do połowy grudnia Unia zaimportowała 1,7 mln t rzepaku, co jest ilością o 1,15 mln t mniejszą od analogicznego okresu ubiegłego roku. Od importu w 5,5 miesiąca sezonu 2025/26 zaimportowaliśmy teraz mniej o 950 tys. t.

Nawet 245 tys. t zaimportowane z Mołdawii w porównaniu do 85 tys. z roku ubiegłego tego, z całym szacunkiem dla potencjału produkcyjnego Mołdawii tego nie zmieni. No chyba, że stanie się to nieformalny kanał przerzutowy dla rzepaku z Ukrainy.

Wspomniana Ukraina nadal jest pierwszym eksporterem rzepaku do UE, ale w tym sezonie dostarczyła zaledwie 1,04 mln t, prawie o milion ton mniej niż w roku ubiegłym.

Reakcja MATIF do przewidzenia

W tym tygodniu rzepak mocno spadając na MATIFie pogrąża także ceny skupu w kraju, w czwartek (18.12.25 r.) na zakończeniu dnia rzepak w kontraktach na luty jest wyceniany na 461 €/t, a więc o 18 euro taniej niż w poprzednim tygodniu.

Handlowcy kolejny raz ceny lekko obniżyli choć widełki się nie zmieniły, bo krajowy rynek kupuje rzepak nadal po 1900–2100 zł/t. Obniżki widać natomiast po średniej, która kolejny tydzień spada, tym razem o 12 zł, a średnia wynosi 1980 zł/t

Spore redukcje cen mamy także u większości przetwórców, tutaj obniżki oznaczają spadek o 35–60 zł.

Ceny rzepaku w zakładach tłuszczowych:

• Bunge Kruszwica – 2035 zł/t (PL bd) i 1970 zł/t (D) (styczeń)

            Brzeg – 2035 zł /t (PL bd) i 1970 zł/t (D) (styczeń)

• ADM Szamotuły – 2020 zł/t (PL bd) i 1970 zł/t (D) (styczeń)

            Czernin – 2020 zł/t (PL bd) i 1970 zł/t (D) (styczeń)

• Komagra Tychy – 2100 zł/t (PL bd) (styczeń)

             Kosów Lacki – 2100 zł/t (PL bd) (styczeń)

• Best Oil Lasocice – 2100 zł/t (PL bd) (styczeń)
• Viterra Polska Bodaczów (LDC) – 2030 zł/t (PL) i 1950 zł/t (D) (grudzień/styczeń)
• Agrolok Osiek – 2045 zł/t (PL bd) i 1975 zł/t (D) (styczeń)
• Bielmar – 2040 zł/t (PL) i 1980 zł/t (D) (styczeń)

Uwaga!

Publikowane powyżej ceny należy traktować jako aktualne 18.12.25 r. na godz. 13.

Juliusz Urban

Niemcy wierni biopaliwom

10 grudnia rząd niemiecki ustalił limit redukcji emisji gazów cieplarnianych nakreślając limity roczne do 2040 r. Krocząc od 25% w 2030 r, przez 36% w roku 2035, na rok 2040 ustalono 59-proc. cel redukcyjny redukcji. Ustawa wprowadza także obowiązkowe wymogi dotyczące stosowania zrównoważonego paliwa lotniczego (SAF), a także wprowadza rygorystyczne środki zwalczania oszustw, które mogą zmienić przepływy handlowe w zakresie biopaliw w Europie.

Ponadto ustawa przewiduje całkowite wyłączenie biopaliw na bazie oleju palmowego z systemu kwot. Zakaz ten obejmuje również pozostałości i odpady z produkcji oleju palmowego eliminując luki prawne, które były wykorzystywane do subsydiowania niezrównoważonej produkcji oleju palmowego.

W odpowiedzi na niedawne skandale związane z wątpliwym prawnie importem biopaliw z Azji, projekt ustawy zawiera klauzulę ochronną mówiącą, że paliwa odnawialne będą kwalifikować się do kwot tylko wtedy, gdy zakłady...

Australia bliska rekordu!

W swoim kwartalnym raporcie opublikowanym 2.12.25 r. eksperci z rządowego Australijskiego Biura Ekonomiki Nauk Rolniczych i Zasobów Naturalnych (ABARES) podnieśli swoje szacunki dotyczące produkcji większości upraw ozimych.

Zdecydowanie zwiększona, bo aż o 12,5% do 7,2 mln t została prognoza zbiorów rzepaku na bieżący sezon. Aktualne szacunki australijskich ekspertów są o 1,1 mln t wyższe od efektów z poprzedniego sezonu. Średnie zbiory rzepaku w Australii w ciągu ostatnich 10 lat wynosiły 4,8 mln t, a tegoroczny wynik będzie drugim najwyższym w historii i ustępować będzie tylko rekordowym zbiorom z sezonu 2022/23 kiedy to zebrano 8,44 mln t australijskiego rzepaku.

Australia jest jednym z największych producentów rzepaku na świecie więc wszystko wskazuje na to, że prognozy wyższych zbiorów w tym tygodniu zwiększą presję na ceny kontraktów terminowych rzepaku na giełdzie MATIF.

W Brazylii pierwsze sojowe cięcia

W odwrotnym kierunku działać na giełdy mogą informacje dochodzące z sojowego rynku. Tym razem mamy bowiem garść informacji powodujących cięcia w zbiorach u największych producentów soi.

Okazuje się bowiem, że anomalie pogodowe spowodowane ​​nierównomiernymi opadami deszczu w kluczowych brazylijskich regionach uprawy soi prowadzą do redukcji szacunków zbiorów soi w tym kraju. Brazylijska grupa brokerska i doradcza Pine Agronegócios obniżyła właśnie swój początkowy szacunek, wynoszący 178,5 mln t do 175 mln t.

Jest to wartość niższa od oficjalnych danych krajowej firmy doradczej CONAB, która wciąż prognozuje 177,6 mln t, czyli o 3,6% więcej niż to miało miejsce w sezonie 2024/25. Jednak na dzień 23 listopada zasiewy soi w Brazylii były ukończone w 78%, a w zeszłym roku o podobnej porze było to już 83,3%.

Także Reuters donosi, że wcześniejsze listopadowe prognozy produkcji soi w Brazylii w sezonie 2025/26 o 0,9% redukuje do 177,2 mln t międzynarodowa firma konsultingowa StoneX.

W Argentynie też redukcje

Ale na zmniejszających się szacunkach dotyczących Brazylii się nie kończy, bo problemy z zasiewami soi ma także Argentyna, gdzie do 26 listopada br. obsiano zaledwie 11% zaplanowanej powierzchni, podczas gdy średni stan zaawansowania siewów w ostatnich pięciu latach o tym samym czasie wynosił 44%.

Analitycy niemieckiego OilWorld przewidują, że w tym sezonie całkowita powierzchnia zasiewów soi u tego trzeciego producenta soi na świecie zmniejszy się o około 1 mln he w porównaniu z rokiem ubiegłym. Powodem spadku zainteresowania soją jest fakt, że znaczna część argentyńskich rolników coraz chętniej decyduje się na uprawę słonecznika, kukurydzy i pszenicy.

Brazylia i Argentyna w pierwszych czterech miesiącach tego sezonu dostarczyły do UE łącznie już ponad 6,5 mln t śruty sojowej i dostarczając odpowiednio 53 i 35% całego importu śruty sojowej są czołowymi dostawcami tej paszy białkowej. My jednak większą uwagę powinniśmy poświęcić źródłom białka produkowanym dzięki przerobowi oleistych w unijnych zakładach.

Unijny przerób nie chce rosnąć!

Informowaliśmy już o spadającym przerobie rzepaku w Polsce, okazuje się jednak, że nie tylko u nas przetwórstwo rzepaku spada. Pomimo zdecydowanego wzrostu unijnych zbiorów rzepaku, które według najnowszych danych KE mają w Unii wynieść w tym sezonie 20,2 mln t, co oznacza aż 20% wzrost zbiorów w skali roku wykorzystanie rzepaku wzrasta o niecałe 4%.

Rekordowa produkcja oleistych

Według UFOP (Niemcy) globalna produkcja wszystkich używanych do produkcji olejów nasion roślin oleistych ma w tym sezonie osiągnąć poziom rekordowy. Wzrost ten jest napędzany głównie przez rekordowe zbiory rzepaku oraz wyższą produkcję nasion palmy oleistej i słonecznika, a tylko niewielki spadek przewidywany jest dla soi. Po wznowieniu działalności USDA opublikował także najnowsze szacunki dotyczące globalnej produkcji nasion oleistych.

Według aktualnych szacunków produkcja oleistych w sezonie 2025/26 ma osiągnąć poziom około 688 mln t. Jest to o 3,5 mln t mniej niż zaprojektowano we wrześniu, ale przekraczając o 6 mln t ubiegłoroczne zbiory nadal pozostaje rekordem. USDA także w porównaniu do wrześniowego raportu nieznacznie koryguje przetwórstwo nasion oleistych na świecie, jednak i tutaj nadal mamy do czynienia z rekordowym poziomem 578,4 mln t, co stanowi wzrost o 12,3 mln t w porównaniu z pop...

USDA obniża zbiory soi, ale nie rusza eksportu

Listopadowy raport USDA przynosi korektę światowych zbiorów soi w sezonie 2025/26. W stosunku do ostatniej prognozy z września produkcja soi skurczyła się o 4 mln t do 421,8 mln t. Ta ilość jest już o 5,5 mln t mniejsza od poprzedniego sezonu. Sojowe korekty dotyczą wielu krajów ale największy spadek zbiorów mamy w USA, gdzie zbiory soi 1,2 mln t do 115,8 mln t.

Obniżki produkcji wpłynęły na mniejszą światową konsumpcję, która została skorygowana o 2,3 mln t do 421,5 mln t, co powoduje dodatkowe napięcia w globalnym światowym bilansie, bowiem spadły także o 2 mln t do 122 mln t zapasy końcowe sojowych beensów. Co ciekawe nie został zmieniony szacunek dotyczący eksportu soi wynoszący obecnie 187,9 mln t. Największym chyba zaskoczeniem jest, że amerykańscy eksperci nie poczynili zmian w sojowym eksporcie ze Stanów Zjednoczonych, jakby zapominając o wcześniejszej blokadzie handlu z Chinami.

Chiny i tak kupiły rekordowe ilości soi

A okazuje się, że ta blokada amerykańskiego eksportu nie zaszkodziła ani chińskiemu importowi ani eksportowi z USA. Co prawda październik był we wzajemnym handlu kolejnym drugim już miesiącem z zerowym saldem, ale i tak wcześniejsze chińskie zakupy przypadające na cały dotychczasowy 2025 r. zwiększyły import soi USA o 11,5% do 16,82 mln t.

Eksporterzy przerabiają rzepak u siebie

Unia w tym sezonie w imporcie rzepaku nie może pochwalić się jakimiś spektakularnymi sukcesami, bo 1,3 mln t zaimportowane od początku sezonu do 9 listopada br. w porównaniu do lat ubiegłych jest ilością znacznie mniejszą. Przed rokiem w analogicznym okresie import wynosił już 2,3 mln t, a przed dwoma laty 1,9 mln t.

O ile na unijnym rynku jeszcze surowca nie brakuje, o tyle zmniejszone moce przerobowe mogą skutkować mniejszą podażą produktów. Na ten drugi problem unijni handlowcy znaleźli już receptę, Jest nią oczywiście, a jakże – import!

Już od ubiegłego roku ostrzegaliśmy o zwiększeniu przerobu rzepaku w Ukrainie i związanej z tym rosnącym krajowym zapotrzebowaniem mniejszym eksportem.

Według APK-Inform w tym sezonie w okresie VII–X z Ukrainy wyeksportowano 1,06 mln t rzepaku i było to o ponad połowę mniej w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego sezonu. Z tej ilości dotychczas 795 tys. t trafiło do krajów UE, gdzie Ukraina z udziałem 61% nadal pozostaje głównym dostawcą rzepaku.

Przetwórstwo na Ukrainie, choć spadło w październiku w porównaniu z wrześniem, to osiągając 209 tys. t drugi miesiąc z rzędu przewyższyło wolumen eksportu i stało się nowym rekordem tego miesiąca w historii.

Teraz tłocznie w Ukrainie przestawiają się na słonecznik oraz soję, co spowoduje, że popyt ze strony ukraińskiego przemysłu będzie stopniowo malał. Miejsce ukraińskiego rzepaku może na unijnym rynku zacząć wypełniać kanadyjska canola, choć i tam przerób zaczął rosnąć, a na eksport wysyłana jest śruta rzepakowa.

Pojawiła się śruta z canoli

O ile unijny rynek oleju z dostawami surowca w postaci kanadyjskiej canoli może mieć swego rodzaju problemy, bo jest to przeważnie materiał GMO, o tyle przyzwyczajony do wykorzystywania jako źródła białka pasz modyfikowanych genetycznie (patrz śruta sojowa) przemysł paszowy jakoś sobie poradzi.

I chyba zaczął sobie radzić już całkiem nieźle, bo od początku sezonu do UE wpłynęło już 338 tys. t rzepakowej śruty. Jest to wynik niemal dwukrotnie większy niż to miało miejsce w poprzednim sezonie. A trzeba od razu zwrócić uwagę, że wcale nie jest to śruta z Ukrainy. No może nie wcale, bo ukraińskiej śruty rzepakowej wpłynęło do unijnych portów 47 tys. t, ale aż 243 tys. t, a więc 72% całego importu stanowi śruta z kanadyjskiej canoli. Jeszcze tylko z dodajmy 25 tys. t śruty z Wielkiej Brytanii.

W amerykańskich portach zaczyna się ruch

Jak podają amerykańskie źródła po weekendowych rozmowach na szczycie USA-Chiny w amerykańskich portach morskich zaczął się robić ruch, gdyż soja z przeznaczeniem na eksport zwożona jest tam z obszaru całego kraju barkami.

Przedstawiciele władz USA ogłosili, że Chiny planują zwiększyć zakupy amerykańskiej soi w bieżącym i przyszłym roku obrotowym. Poinformowano, że Chiny kupią w tym roku 12 mln t amerykańskiej soi, a w ciągu najbliższych trzech lat 25 mln t rocznie.

Nie byłoby to nic niezwykłego, bo jak stwierdza Amerykańskie Stowarzyszenie Soi w ostatnich latach Chiny tradycyjnie kupowały 25–30 mln t amerykańskiej soi, a dzisiejsze zobowiązania stanowią solidny fundament pod powrót do tych tradycyjnych wolumenów w kolejnych latach.

Chiny zawieszą cła odwetowe na import z USA, w tym cła na produkty rolne, po spotkaniu przywódców obu krajów w ubiegłym tygodniu. Pekin potwierdził w środę, że import amerykańskiej soi nadal będzie jednak objęty 13-procentowym cłem.

Uczestnicy rynku wyrazili jednak wątpliwości, twierdząc, że przecież brazylijska soja jest sporo tańsza od amerykańskiej i oczekiwali dalszych konkretów. Jak informuje Reuters, według już wcześniej opublikowanych przez S&P Global Commodity Insight danych, opartych na źródłach chińskich, na dzień 28 października z całkowitego popytu na dostawy w listopadzie, wynoszącego łącznie 6 mln t, tylko 12%pozostało niezrealizowane. Jednocześnie z popytu na dostawy w grudniu, wynoszącego 4,5 mln t, zostało zrealizowane już 23%.

W efekcie cena soi FOB Nowy Orlean z dostawą w grudniu w ciągu tylko jednego dnia wzrosła o 4,86 ​​USD/t i 30 października wyniosła 441,93 USD/t 30 października. W środę 5.11.25 r. na giełdzie w Chicago soja kosztowała 415 USD/t i była najdroższa od lipca 2024 r. W kolejnym dniu już mamy spadek do 412,77 USD/t.

Z kolei Bloomberg podaje informacje, że po zawarciu porozumienia Chiny zakupiły od Stanów Zjednoczonych cztery kolejne partie soi. A chińskie COFCO zamierza zorganizować ceremonię podpisania kontraktów. 

Unijne porty rzepakiem nie płyną

Z Unii Europejskiej dochodzą do nas informacje o wyraźnym spowolnieniu importu rzepaku. Wolumen nasion rzepaku wynoszący zaledwie 1,26 mln t zakupiony w ciągu pierwszych 4 miesięcy tego sezonu jest o 42% mniejszą ilością od sezonu poprzedniego. Poprzedni sezon był rzeczywiście rekordowy, to takie porównanie może zniekształcać nieco obraz, ale przecież nawet w sezonie 2022/24 od lipca do października włącznie Unia zaimportowała o 520 tys. t rzepaku więcej niż obecnie.

Sojowy optymizm handlowców

Zaraz po publicznych deklaracjach, że Stany Zjednoczone mogą osiągnąć porozumienie handlowe z Chinami ceny kontraktów terminowych na soję w Chicago osiągnęły we wtorek najwyższy poziom od 15 miesięcy. Soja podskoczyła do 401,8 USD/t. Nastąpiło to na fali optymizmu i informacji, że Chiny dokonają znacznych zakupów soi w ramach proponowanego programu.

Oliworld informuje, że we wtorek chińscy importerzy pytali o ceny soi z wybrzeża Zatoki Meksykańskiej i północno-zachodniego Pacyfiku, ale handlowcy nie byli w stanie potwierdzić, czy doszło do jakiejkolwiek sprzedaży.

Eksperci przestrzegali jednak przed realnym ryzykiem fiaska rozmów i znacznym cofnięciem się rynków. I tak się stało już w czwartek, kiedy soja na giełdzie w Chicago staniała do 395,50 USD/t, co jednak nadal jest najwyższym poziomem od końca czerwca.

Po spotkaniu na szczycie Ministerstwo Handlu Chin poinformowało, że zamierza rozszerzyć handel produktami rolnymi ze Stanami Zjednoczonymi, ale nie sprecyzowało skali, ani terminu zakupów – o czym poinformował w czwartek, w przeddzień tradycyjnego halloweenowego święta Reuters.

Potem wywiadu dla Fox Business udzielił szef amerykańskiego Departamentu Skarbu Scott Bessent, który poinformował, że w najbliższych miesiącach Chiny zgodziły się na zakup 12 mln t soi z USA. Ponoć Pekin miał też zadeklarować w kolejnych trzech latach zakupy amerykańskiej soi po 25 mln t rocznie.

Giełda nakręca spiralę cen

Na tak dobre wieści z sojowego rynku czekali tylko maklerzy na paryskiej giełdzie MATIF. To przecież tam odbywa się aktualnie ostatnia runda odsprzedaży zakupionych wcześniej przez inwestorów listopadowych kontraktów i wymienianie ich na pozycje lutowe.

Większy obrót olejami roślinnymi

Na sezon 2025/26 na międzynarodowym rynku przewidywany jest ponad 3-proc. wzrost zakupów olejów roślinnych. Według Oil World.de światowy import ośmiu głównych rodzajów olejów roślinnych tym sezonie w porównaniu z poprzednim rokiem gospodarczym wzrośnie o 3,1 mln t do 94,5 mln ton.

W głównej mierze wpłynie na to rosnący popyt w USA, Indonezji i Brazylii, co staje się podstawą wzrostu światowego spożycia ośmiu głównych olejów roślinnych wzrośnie o 6,1 mln ton rocznie. Zaspokojenie tak dużej konsumpcji może jednak zdaniem europejskich analityków może stanowić spore wyzwanie dla globalnego rynku.

Szczególnie ciekawym przykładem jest amerykański rynek sojowy borykający się z jednej strony z trudną sytuacją ze względu na wojnę handlową z Chinami, a z drugiej rosnącym zapotrzebowaniem krajowym.

Chiny pokazują wielkie zero!

Wszystko wskazuje na to, że u największego producenta soi Brazylii czeka nas kolejny rekord, rządowa agencja CONAB poinformowała, że w sezonie 2025/26 brazylijscy rolnicy spodziewają się zebrać rekordowe 177,64 mln t soi, co będzie ilością o 6 mln t większą od poprzedniego roku. Takie duże wyprodukowane wolumeny wpłyną oczywiście na spory eksport, który może osiągnąć 112 mln t.

Brazylijska soja ze względu na ograniczony eksport soi z USA ma bowiem szeroko otwarte bramy w Chinach. Te szeroko otwarte wrota dla Brazylii zaczynają nabierać już wyraźnego obrazu. Jak poinformował Reuters we wrześniu br. Chiny po raz pierwszy od listopada 2018 r. pokazały absolutnie zerowy import soi z USA! Generalna Administracja Celna Chin informuje, że import soi ze Stanów Zjednoczonych w zeszłym miesiącu spadł do zera w porównaniu z 1,7 mln t zaimportowanym w roku poprzednim.

Przetwórcy reagują gromadząc zapasy

W związku z ograniczonymi możliwościami w handlu zagranicznym amerykańską soją pojawia się pytanie jak zaspokoić większy popyt na olej. Dzięki rządowej polityce rozwoju biopaliw i wsparciu dla wykorzystania krajowych surowców, według amerykańskich ekspertów konsumpcja oleju sojowego w USA w sezonie 2025/26 może wzrosnąć o 2 mln t, co doprowadzi do dalszego ograniczenia sprzedaży soi na eksport.

Jak informuje Retuers amerykańscy farmerzy, którym zamknięty eksport do Chin odciął podstawowe źródło przychowów obserwują niskie ceny soi i rosnące koszty uprawy powstrzymują się z jej sprzedażą, licząc na wzrosty cen. W odpowiedzi na te zachowania ADM (Archer Daniels Midland), proponuje amerykańskim farmerom zachęty do dostarczenia soi do jednej ze swoich głównych tłoczni w Decatur w stanie Illinois na warunkach umożliwiających ustalenie ostatecznej ceny sprzedaży w okresie późniejszym, bez konieczności płacenia za magazynowanie.

Ukraina rzepaku przerabia więcej

Rząd Ukrainy przyjął wreszcie długo oczekiwaną rezolucję zwalniającą producentów soi i rzepaku z 10-proc. eksportowej opłaty celnej. Jednak wciąż narasta tam konkurencja pomiędzy przetwórcami rzepaku a jego eksporterami. Przyczyniają się do tego także ciągłe opady deszczu, które utrudniają i stawiają pod znakiem zapytania potencjał tegorocznych zbiorów słonecznika i soi.

W związku z tym przetwórcy w obecnym sezonie znacznie zwiększyli zakupy rzepaku. W pierwszych trzech miesiącach sezonu (VII–IX) eksport rzepaku z Ukrainy wyniósł tylko ok. 900 tys. t, w porównaniu z 1,9 mln t w analogicznym okresie ubiegłego roku. Ponieważ krajowe przetwórstwo rzepaku stale się rozwija, to wg ekspertów oilworld.ru szanse na eksport w całym sezonie 2025/26 ograniczają się do 1,8–2 mln t.

Rywalizacja o rzepak pomiędzy eksportem a krajowym rynkiem po raz pierwszy przybrała tak duże rozmiary i przyniosła wręcz zaskakujące efekty. We wrześniu br. po raz pierwszy w historii Ukraina przetworzyła ponad 250 tys. t rzepaku, przekraczając miesięczny eksport, który wyniósł 236 tys. t. Przetwórcy ze względu na ograniczoną sprzedaż przez producentów rolnych przetwórcy, aby przyciągnąć większe ilości surowca, zmuszeni byli do podniesienia cen.

Według APK-Inform ceny rzepaku wzrosły o 300–500 UAH za tonę, do 23 300–24 500 UAH/t (495–520 USD/t netto). Natomiast ceny eksportowe rzepaku dostarczonego do portów Morza Czarnego pozostały praktycznie niezmienione i wynosiły 23 300–23 600 UAH/t (540–550 USD/t). Ta rywalizacja powoduje mniejszy eksport ukraińskiego rzepaku do UE, która brakujące ilości surowca musi nadrabiać zakupami produktów.

Unia mniejszy import rzepaku nadrabia produktami

W pierwszych 3,5 miesiącach tego sezonu UE efektami importu nasion oleistych nie może się za bardzo pochwalić. Okazuje się, że od początku lipca do 12.10.2025 r. tylko import soi, wynoszący 3,4 mln t, choć niższy o 7%, jest zbliżony do podobnego okresu roku ubiegłego. W imporcie rzepaku mamy zdecydowany, bo aż 34-proc. spadek, a zakupione ilości wynoszą niecałe 1,1 mln ton. Spory regres jest także w zakupach nasion słonecznika, którego UE, importując w tym sezonie 94 tys. t, zakupiła o 39% mniej niż w roku ubiegłym.

Cła przyczyną bankructw w amerykańskim rolnictwie

Polityka Trumpa już prowadzi amerykańskich farmerów na skraj przepaści. W USA liczba bankructw gospodarstw rolnych produkujących soję stale rośnie, przyczyną jest brak możliwości sprzedaży swoich plonów. Mówi się o bankructwach które mogą dosięgnąć aż 10% gospodarstw rolnych. Nie od dziś wiadomo, że w Stanach Zjednoczonych rolnictwo opiera się na dwóch głównych filarach, którymi są soja i kukurydza.

Amerykański rynek paliwowy opiera się głównie na hektolitrach benzyny, więc kukurydza, przerabiana przy udziale tańszego gazu łupkowego na etanol, który jest dolewany do benzyny stanowi ratunek dla produkcji kukurydzy. Jednak już soja, która główne swoje odejście znajdowała w eksporcie do Chin, w efekcie chińskiego bumerangowego cyklu odwetowego w zamian za amerykańskie cła straciła najważniejszego odbiorcę.

Na ratunek od biopaliw jest za późno

Ratunkiem dla amerykańskiej soi mogłyby być, tak jak w przypadku kukurydzy biopaliwa, ale dysponujący własną ropą naftową przemysł USA nie jest na taką technologię nastawiony. Zdaniem amerykańskich fachowców zbudowanie infrastruktury niezbędnej do wchłonięcia utraconego chińskiego rynku zajmie kilka lat, a i tak popyt w tych sektorach biopaliw i pasz będzie niewystarczający i nie da się go szybko zwiększyć.

Chiny odpowiadają za zakupy 52% z wynoszącego 46 mln t eksportu amerykańskiej soi, a w tym sezonie nie zakupiły jeszcze ani tony. Dlatego soja na giełdzie w Chicago, choć nieco podskoczyła, to za bardzo drożeć nie chce i o ile przed rokiem kosztowała 375 USD, to dziś jest 376 USD/t, a jeszcze w czerwcu, na parę miesięcy zanim Trump został wybrany prezydentem jej cena dochodziła nawet do 395 USD/t.

Soja na świecie

Chiny kupują soję głównie z Brazylii, bo skąd jak nie od największego producenta soi mają ją importować Według oficjalnych danych Generalnej Administracji Celnej Chin, kraj ten od stycznia do lipca 2025 r., zaimportował 42,26 mln ton soi z Brazylii co oznacza wzrost o 25% w porównaniu z rokiem poprzednim i ustanowienie nowego rekordu i jest to aż 2,5 razy więcej niż w tym samym czasie wyniósł import soi z USA.

Na konflikcie Waszyngtonu z Pekinem skorzystać też może trzeci producent soi na świecie – Argentyna, która w tym sezonie wyprodukuje 48,5 mln t. W pierwszej połowie 2025 r. eksport soi i śruty sojowej łącznie z Argentyny osiągnął 18 mln t, co stanowiło 15% wolumenu światowego handlu.

Pod koniec września bowiem prezydent Argentyny wydał dekret znoszący tymczasowo cła eksportowe na soję, kukurydzę i pszenicę do zera. Zmiana polityki wywołała szok na rynku, a ceny kontraktów terminowych na soję w Chicago w dniu ogłoszenia tj. 22.09.25 r. spadły z 386 do 372 USD/t, gdyż inwestorzy obawiali się sporego wzrostu podaży soi z Argentyny. Zamieszanie potrwało jednak krótko, bo po trzech dniach prezydent Javier Milei wznowił cła. Celem miało być uzyskanie sporych zysków do budżetu w walutach obcych. Teraz soja na światowych giełdach stopniowo musi odzyskiwać utracone wcześniejsze pozycje.

Polski rynek soi położeniem stoi

Takich dramatycznych wydarzeń nie ma na szczęście w naszym kraju, choć wystarczy prześledzić uważnie ceny soi jakie zbiera KZPRiB i z naszej sondy cenowej, a dowiemy się z nich, że w Polsce ceny soi są najniższe na południowym wschodzie. Na Lubelszczyźnie kupujący oferują 1330–1350, ale i tam czasem znajdzie się firma płacąca 1400 zł/t.

Czym bliżej zachodniej ściany tym jest drożej tam proponowane ceny mieszczą się najczęściej w zakresie 1450–1500 zł, ale najlepiej można sprzedać soję z dostawami do przetwórcy na Kujawach, który za soję dostarczoną do zakładu w Osieku płaci 1550 zł/t.

Soja do dołu

Na giełdzie COBoT w Chicago w ciągu dwóch ostatnich tygodni soja potaniała o 2,6% i obecnie jest wyceniana na 375,5 USD/t. Polski rynek za soję oferuje 1370–1530 zł/t. Zwłaszcza te niższe poziomy są praktycznie o 200 zł niższe od proponowanych w analogicznym okresie ubiegłego roku.

Na świecie wciąż bardzo wiele uwagi poświęca się największemu producentowi soi Brazylii. Reuters poinformował właśnie, że brazylijscy przetwórcy soi mają zainwestować 1,11 mld dolarów, by zwiększyć o 6 mln t zdolności swoich rafinerii. Brazylia choć jest największy producentem i eksporterem soi na świecie, jest dopiero trzecim co do wielkości przetwórcą, po Chinach i Stanach Zjednoczonych

Według stowarzyszenia przetwórców Abiove, firmy dążą do zwiększenia mocy przetwórczych, aby produkować więcej biopaliw. Brazylia wprowadziła obowiązek mieszania 15% biodiesla z olejem napędowym, a około 75% biodiesla w kraju produkowane jest właśnie z soi.

Sojowy import do UE

UE jest po Chinach drugim importerem soi, ale importujemy nie tylko same sojowe beensy, bo jeszcze większe ilości ściągamy śruty sojowej. Poprzedni sezon zaowocował importem nasion soi wynoszącym 14,5 mln t, a śruty sojowej UE zaimportowała aż 19,4 mln t. W tym sezonie soja i śruta sojowa wpływają do Europy w podobnym tempie jak w roku ubiegłym. W 3 miesiące zakupiono 3 mln t nasion soi i prawie 4,5 mln t śruty.

Unijny import soi i jej produktów

FOTO: Urban

Słonecznik bardzo różnie

UE w produkcji słonecznika ma większe zasługi, jak w soi której zbieramy niecałe 3 mln t. Słonecznik to całkiem inna bajka, bo unijne zbiory nasion słonecznika mają wynieść 8,9 mln t. Co nie przeszkadza Unii być pierwszym importerem śruty słonecznikowej i oleju ze słonecznika, drugim jest Turcja. W poprzednim sezonie śruty słonecznikowej UE zaimportowała 2,6 mln t, a oleju 2,4 mln t.

Tyle więcej oleistych, ile więcej rzepaku

Prognoza globalnej produkcji nasion oleistych została podniesiona w tym miesiącu o 1,5 mln t do 691,6 mln t. Głównie zawdzięczamy to wyższym o 1,4 mln t zbiorom rzepaku, do czego przyczynia się Kanada. Aktualne prognozy światowej produkcji rzepaku zbliżają się do 91 mln t. Natomiast rosnące szacunki zbiorów soi i słonecznika w Rosji oraz tego drugiego w Kazachstanie, praktycznie rekompensują spadki produkcji soi w Indiach oraz w Ukrainie i UE. W efekcie w porównaniu do poprzedniego raportu produkcja soi spada do 425,9 mln t, a słonecznika leciutko wzrasta do 55,3 mln t.

Globalny handel nasionami oleistymi spada z powodu mniejszego eksportu rzepaku z Kanady i soi z USA, co w dużej mierze zrekompensowało wzrost eksportu soi z Rosji i Kanady. Globalny eksport nasion oleistych wynosząc 213,8 mln t spadł nieznacznie i głównie z powodu nieco tylko mniejszego eksportu soi z Indii i Argentyny.            

Ogólnoświatowe zapasy nasion oleistych na zakończenie sezonu 2025/26 wzrastają ze względu na większe nagromadzenie rzepaku w Kanadzie, co przerosło spadek zapasów soi w Argentynie.

Chiny zmniejszają import

Chinom dochodzenie antydumpingowe w handlu z Kanadą nie do końca musi się opłacić. W efekcie takich przepychanek chiński import spada o 700 tys. t, do 4,1 mln t. Brakujący rzepak, który miał być także źródłem białka dzięki śrucie, zastąpiony jest w części właśnie jej większym importem. Chiński import śruty rzepakowej rośnie o 20% tj. o 400 tys. t do 2,6 mln t, a źródłem pochodzenia tej śruty mają być Indie.

Mniejsze zapasy i ogromne depozyty narzucone na canolę przez Chiny

W tym roku na koniec lipca według Statistics Canada zapasy rzepaku w Kanadzie wyniosły łącznie 1,597 mln t, co stanowi spadek o nieco ponad 50%, w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku. Nie dość, że zapasy canoli są sporo mniejsze, to Kanadyjscy handlowcy i przetwórcy muszą mierzyć się z ogromnymi depozytami jakie na nich nakładają chińskie władze.

Chiny, powołując się na złożoność sprawy przedłużyły dochodzenie antydumpingowe w sprawie kanadyjskich nasion rzepaku do marca 2026 r. Wstępnie chińska agencja śledcza ustaliła, że ​​w imporcie produktów z canoli pochodzących z Kanady, doszło do dumpingu, co spowodowało znaczną szkodę dla chińskiego krajowego przemysłu rzepakowego. W okresie handlu objętym śledztwem od wszystkich kanadyjskich firm zostanie pobrany depozyt w wysokości 75,8% wartości eksportu.

Taka restrykcyjna polityka zakupowa narzucona jednostronnie przez Kraj Środka może szerszym strumieniem skierować kanadyjskich eksporterów rzepaku w kierunku portów w Europie, co może być lekarstwem na zmniejszającą się podaż z Ukrainy.

Przyblokowany rzepak w ukraińskich portach

Do przetwórców UE wreszcie dojdzie fakt, że na import z Ukrainy za bardzo liczyć nie można. Łącznie od wszystkich dosatwców przez pierwsze 10 tygodni tego sezonu (do 7.09.25 r) Unia zaimportowała niecałe 500 tys. t rzepaku, o połowę mniej niż w roku ubiegłym. Dodatkowo rzepaku w tym roku w Ukrainie mniej o 300 tys. t, bo zbiory wyniosą tylko 3,5 mln t.

Przekonywującym może też być chyba argument, że ukraiński rzepak w świetle 10% stawek celnych, może nie trafić do unijnych tłoczni, tylko w większych ilościach pozostać w kraju. A jak już wyjedzie, to będzie sporo droższy. Problemy rodzi niejednorodne pochodzenie rzepaku, który do portów trafiał zarówno od producentów rolnych, jak i od firm handlowych, a cło ustalono w celu preferowania krajowych przetwórców, jako miejsca zbytu dla lokalnych producentów i ochrony krajowego przemysłu.

Chiny lecą na biodieslu

Dotychczas prawie 80% chińskiej produkcji biodiesla trafiało do Unii Europejskiej, ale w tym roku eksport spadł o 40%, co doprowadziło do 30-procentowego spadku produkcji krajowej wynoszącej 1,87 mld l. Z liczby ponad 40. chińskich producentów 25% zamknęło już swoje zakłady.

Jednym z decydujących o niskich cenach komponentem w produkcji chińskich biopaliw były subwencjonowane przez skarb państwa UCO (oleje przepalone). Teraz po zamknięciu programu ulg proeksportowych powstaje luka w zagospodarowaniu niemal 5,2 mld l chińskiej produkcji UCO. Żeby ratować segment biopaliw Chiny chcą ten ogromny strumień zużytych olejów przekierować do produkcji paliwa lotniczego SAF.

Według USDA, w 2025 r. zdolność produkcyjna SAF w Chinach ma w...

Wchodzi chińska konkurencja

Niestety w niemal dwa miesiące rozpoczętego sezonu wyniki handlowe nie wskazują na podążanie do realizacji założonego celu, co może budzić obawy o wystarczającą podaż surowca do przetwórstwa. O troskach krajowych przetwórców pisaliśmy w poprzednim tygodniu, dziś warto na to zjawisko popatrzeć z perspektywy całej Unii.

Jeśli pojawia się konieczność zaspokojenia rosnącego do niemal 25 mln t popytu na rzepak, to same zbiory nawet, gdy rzeczywiście wyniosły 19,7 mln t nie wystarczą. Są oczywiście i zapasy, ale te regularnie wynoszą ok. 10% rocznych zbiorów, są wszak gwarancją ruszenia na starcie z produkcją. Z tej gwarancji skorzystali przetwórcy w tym mocno opóźnionym sezonie.

Niestety to opóźnienie skutkuje także spowolnionym importem, który jest już tak niski, że zastanawiamy się, czy już zacząć się martwić, gdy surowca światowego zaczyna ubywać. Zwłaszcza, gdy dochodzą nas słuchy, że na rzepakowym rynku coraz mocniej zaczynają się rozpychać Chiny. I to rozpychać tam, gdzie ich dawno nie było. Niedawno Reuters doniósł, że Chiny po raz pierwszy od momentu wykluczenia australijskiego rzepaku z importu, ze względów fitosanitarnych obecnie zakontraktowały już pierwsze ilości wynoszące 50 tys. t australijskiego rzepaku z nowych zbiorów. A przecież Chiny rzepaku importują niewiele mniej od UE, plan na ten sezon wg. USDA wynosi 4,8 mln t.

Baner akcji wygraj silos

FOTO: Ahm

Importujemy najmniej od lat

Takie informacje w świetle najnowszych importowych UE danych mogą mocno zaniepokoić. W ciągu pierwszych 8 tygodni tego sezonu kraje stowarzyszone w Unii Europejskiej zaimportowały niecałe 395 tys. t rzepaku. Jest to o 41% mniej niż w roku ubiegłym. Nawet w znacznie wolniej startującym sezonie 2023/24 był o 5,5% t większy niż obecnie. A już w rekordowo startującym sezonie 2022/23 import rzepaku w niecałe dwa pierwsze miesiące jego trwania był o 2,3 razy większy od aktualnego.

Import rzepaku do UE w 8 tygodni sezonu

FOTO: Urban

W tym sezonie wśród najbardziej aktywnych importerów zdecydowanie dominują Belgia z 128 tys. t i Niemcy które dotychczas zaimportowały 90 tys. t rzepaku.

Wśród krajów pochodzenia z wolna zaczynają się wyrównywać udziały i tak Australia z ilością dostarczoną 133 tys. t stanowi niecałe 34%, Ukraina sprzedając do UE 110 tys. t ma udział 28% a Serbia i Mołdawia po ok. 18%.

Przerób pogrążyła końcówka sezonu

W sezonie 2024/25, po raz pierwszy od wielu lat nastąpił spadek przerobu rzepaku w Polsce. Wolumen przerobionego rzepaku wyniósł 3,54 mln t i był o 93 tys. t mniejszy od sezonu 2023/24. Do największych strat w wykorzystaniu mocy przyłożyła się druga połowa sezonu. PSPO informuje, że w I półroczu 2025 r. przerób rzepaku w tłoczniach zrzeszonych w stowarzyszeniu (skupiającym ok. 95% przetwórni) wyniósł 1 689 tys. t i był o 117 tys. t mniejszy od analogicznego okresu 2024 r.

Najgorszy efekt uzyskano już w samej końcówce, gdy surowca już wyraźnie zaczęło brakować. – Szczególnie dotkliwy spadek krajowego przetwórstwa rzepaku odnotowany został w II kwartale bieżącego roku, kiedy to przerobiono jedynie 778 tys. t tj. aż o 133 tys. t mniej niż I kwartale br. – dowiadujemy się z danych PSPO.

Produkcję oleju poratowały parametry

Z komunikatu stowarzyszenia dowiadujemy się też, że łączna produkcja oleju rzepakowego ...

Prawie 76% cła na kanadyjską canolę

Kanadyjscy producenci rzepaku są w szoku, bo we wtorek Chiny ogłosiły, że od czwartku rozpoczną naliczanie ceł wynoszących 75,8% na całą kanadyjska canolę dostarczaną do Chin. Stało się tak w efekcie dochodzenia chińskiego Ministerstwo Handlu, które wykazało, że gwałtowny wzrost dostaw kanadyjskiego rzepaku zaszkodził krajowemu biznesowi w tym sektorze.

Chiny są największym zagranicznym rynkiem zbytu dla kanadyjskich producentów nasion rzepaku. Kanadyjska canola stanowi pod względem ilości dwie trzecie całkowitej podaży nasion rzepaku w Chinach, a nowe taryfy celne dotyczą zarówno nasion, jak i produktów z rzepaku, takich jak olej rzepakowy i śruta. Rozporządzenie o nowych cłach praktycznie całkowicie odcina kanadyjskich producentów rzepaku od Chińskiego rynku.

Rekordowy import Chin

Jak podaje Reuters w lipcu br. import soi do Chin osiągnął rekordowy poziom. Na niepewności dotyczącej sojowego handlu pomiędzy USA a Chinami korzystała Brazylia.

Chiny będące największym na świecie konsument soi w samym tylko lipcu br. zaimportowały 11,67 mln t soi. Jest to wynik prawie o 20% wyższy od dokonań lipcowych z ubiegłego roku. Według dostępnych danych wolumen zakupów soi przez Chiny w całych pierwszych siedmiu miesiącach tego roku wzrósł o niecałe 5% i wyniósł 61 mln ton.

Rosnący popyt Chin na wysokobiałkowe oleje roślinne doprowadził także do dalszego wzrostu importu rosyjskiego oleju rzepakowego, w okresie I–IV.2025 r. Chiny przy wzroście rocznym wynoszącym aż 23,8% zaimportowały 457 100 t oleju rzepakowego.

Dla przetwórców w UE ważne jest, by chińskie apetyty na rzepak i olej rzepakowy nie były w coraz większych ilościach zaspokajane poprzez podaż z Ukrainy, bo to w Europie ten rzepak jest potrzebny.

Ukraina przyspiesza z eksportem rzepaku

Pod koniec ubiegłego tygodnia także ukraiński rynek rzepaku znalazł się pod lekką presją ze strony drobnych rolników, którzy sprzedawali swoje zbiory. Doprowadziło to do gwałtownego spadku cen skupu u przetwórców, którzy obniżyli ceny skupu o nawet 1000 UAH/t do 23 500 UAH/t (ok. 2050 zł/t) z dostawą do zakładu.

Niepewność co do terminu wejścia w życie ustawy o 10% cłach eksportowych pozwala dysponującym statkami handlowcom, na kontynuowanie zakupu rzepaku. Dlatego w portach można było spotkać się z ofertami zakupu na poziomie 24 500–25 000 UAH/t (2140–2190 zł/t przy szybkich dostawach.

W kolejnych dniach spadek cen giełdowych rzepaku i postęp zbiorów zwiększyły w Ukrainie presję na ceny rzepaku na, które spadły o 5–8 USD/t do 535–545 USD/t (1950–1987 zł/t) z dostawą do portów Morza Czarnego.

Ukraińscy eksperci uważają, że popyt na zebrany w tym kraju rzepak pozostanie w UE wysoki. Wynika to z faktu, że zarówno w Polsce, jak i w Niemczech zbiory rzepaku były opóźnione, a rolnicy nadal wstrzymują się ze sprzedażą. Za to kanadyjski rzepak pozostaje zbyt drogi dla eksportu do UE, natomiast australijski rzepak trafi do Europy dopiero w grudniu.

Baner akcji wygraj silos

FOTO: Ahm

Światowe zapasy rzepaku zbliżają się do 10 mln t

Te fakty mogą się rzeczywiście składać w jedna całość, zwłaszcza, że w najnowszym, sierpniowym raporcie USDA obniża prognozę eksportu rzepaku z Ukrainy o 150 tys. t. Tym samym ilość ukraińskiego rzepaku skierowanego na eksport wyniesie już tylko 2,95 mln t.

Cały globalny handel rzepakiem kurczy się natomiast do 17,95 mln t, a przerób wzrasta o 300 tys. t do 85,11 ml t. Światowe zapasy rzepaku na koniec tego sezonu wzrastając o 400 tys. t w porównaniu z raportem z lipca osiągną poziom 9,87 mln t. Presja rynkowa będzie wiec wynikać nie ze zbyt małych ilości, ale z odpowiedniego momentu dostawy na czas, by nadążyć z zaopatrywaniem rozpędzonych zakładów.

Słonecznik goni rzepak

USDA zbiory słonecznika w tym sezonie dotychczas szacowało na 56,3 mln t, natomiast według najnowszych prognoz ekspertów OilWorld.de światowa produkcja słonecznika w sezonie 2025/26 wyniesie 59,3 mln ton, czyli będzie o 4,2 mln ton wyższa od wyniku z poprzedniego sezonu. Na te wzrosty największy wpływ ma produkcja słonecznika w Rosji, która może osiągnąć rekordowe 17,8 mln t oraz na Ukrainie rosnąc do 13,5 mln t.

Według ekspertów OilWorld ze względu na niskie zapasy słonecznika z poprzedniego sezonu, wolumen tłoczenia nasion słonecznika może być niższy niż uprzednio oczekiwano, ale i tak będzie wyższy od poprzedniego roku, choć nie rekordowy. W sezonie 2025/26 przerób słonecznika wyniesie 53,2 mln t, gdy przed rokiem było to 49,9 mln ton, ale jeszcze w sezonie 2023/24 na całym świecie przetłoczono 55,5 mln ton nasion słonecznika.

Rekordowe zasiewy oleistych w Kazachstanie

Jak podaje APK-Inform, według prognoz ekspertów w 2025 r. także w Kazachstanie spodziewane są rekordowe zbiory słonecznika, ale generalnie oleistych w tym kraju będzie więcej.

W tym roku bowiem kazachscy rolnicy roślinami oleistymi obsiali 3,99 mln ha. To absolutny rekord wszechczasów, dotychczasowy rekord z 2022 r. wynosił bowiem 3,86 mln ha. Natomiast w ubiegłym roku zasiewy roślin oleistych w tym kraju były o 1 mln ha mniejsze!

Import idzie wolniej, ale idzie

Unijny import rzepaku w całym ubiegłym sezonie przekroczył 7,4 mln t. Rozpędzeni europejscy przetwórcy, wydają się nadmiernie nie hamować regularnych dostaw z poza UE, zwłaszcza, że nie jest do końca wiadomo na ile rzepaku z Ukrainy UE może w tym sezonie liczyć.

U naszych południowo-wschodnich sąsiadów zebrano dopiero 30% z planowanych w tym sezonie ponad 3 mln t. I choć plony rzepaku w zachodniej Ukrainie przekraczają 2,5–3 t/ha, to intensywne opady deszczu mogą znacznie obniżyć i plony, i jakość tego pożądanego przez unijnych importerów surowca.

W ciągu 4 pierwszych tygodni tego sezonu UE zaimportowała 224 tys. t rzepaku, którego w analogicznych okresach poprzednich sezonów ściągnięto odpowiednio 304 tys. t (2024/25) i 198 tys. t (2023/24). Prawie 60% zaimportowanego do Unii rzepaku stanowią dostawy z Australii, ponad 20% stanowi rzepak z Serbii i 15% z Mołdawii. Zwłaszcza w tym pierwszym przypadku jest to więc surowiec pochodzący z poprezdniego sezonu.

Dotychczas zdecydowanie najwięcej, bo aż 126 tys. t przyjęła w swoich portach Belgia. Sporo, bo 32 tys. t  zaimportowała także Rumunia, a Niemcy zakupili dotychczas 27 tys. t.  Do Polski spoza UE rzepaku nie przyjechało rzepaku nic, a nic.

]]> Ceny rzepaku j.urban@topagrar.com.pl (Juliusz Urban) Fri, 01 Aug 2025 08:10:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/ceny-rzepaku/ceny-rzepaku-stabilne-ale-zniwa-i-handel-ida-wolniej-2536128 false https://www.topagrar.pl/articles/ceny-rzepaku/ceny-rzepaku-czekaja-na-swoje-piec-minut-2535746 Sierpniowe notowania rzepaku na Matifie już za chwilę znikną, a przyglądając się różnicom tego notowania do kursów listopadowych trudno nie oprzeć się wrażeniu, że ceny rzepaku wciąż czekają na swoje pięć minut. Przy mocno ograniczonej podaży oczekiwanie na lepsze ceny może zakończyć sie powodzeniem, zwłaszcza, że najwięksi dostawcy rzepaku zdają się dogadywać za plecami europejskich przetwórców.

Polowe zamieszanie pogodowe

Deszczowa pogoda w kraju powoduje spore zmieszanie, bo w krótkich okienkach pogodowych trzeba podjąć błyskawiczną decyzję w które uprawy wjechać. Pomimo, że niektórzy na polach jeszcze mają jęczmień, to o osypywanie się rzepaku martwią się najbardziej i nieco na siłę wjeżdżają w rzepaki właśnie nawet zanim wykoszą jęczmień. Ten pośpiech nie zawsze przynosi dobre efekty, bo skupujący mówią, że niektórzy rolnicy przywożą jeszcze czerwony rzepak.

– Tam gdzie poprzedni weekend był słoneczny trochę rzepakowe żniwa podgoniły. Przez pierwsze dni tygodnia mieliśmy całkiem sporo dostaw, pracowaliśmy do bardzo późna w nocy. Ale teraz znów popadało i nic już znowu rolnicy nie przywiozą – informuje przedstawicielka skupu z woj. łódzkiego.

Różna jakość i plony

Jakość rzepaku bywa rozmaita. – Do naszego skupu dotychczas trafiały rzepaki o wilgotności 8,4 – 9%, ale zaolejenie pokazywało się najczęściej pomiędzy 37–38%, jeden rolnik miał 42% – informuje magazynier z firmy skupowej na Mazurach.

Nie wszędzie z wilgotnością jest tak dobrze. – Przywożone do nas rzepaki miały bardzo szerokie spektrum wilgotności, były takie, które miały 6%, ale przyjechał tez dostawa z 14% wilgotności. Plony najczęściej wahają się pomiędzy 3,5–4 t/ha, ale pojawił się rolnik, który skosił 5 t/ha – słyszymy od przedstawicielki z centrum kraju.

Baner akcji wygraj silos

FOTO: Ahm

Inne skupy z Polski Centralnej donoszą o zaolejeniu w zakresie 39–43%. Różnie także wychodzą plony. – Rolnicy, którzy do nas rzepak przywożą najczęściej mówią o plonie ok 4 t/ha, ale są też miejsca, gdzie rzepak sypie 2 t/ha– mówi skupujący z południowej Wielkopolski.

Żniwa jeszcze się nie rozkręciły

Większość rzepaków jeszcze jednak stoi w polu. – Firmy obawiają się, że ten  rzepak gdzieś im ucieka, ale naszym zdaniem skoszono nie więcej jak 25% całości – mówi zaopatrzeniowiec dużej olejarni.

Zarówno u nas, jak i u naszych zachodnich sąsiadów przetwórcy wciąż mają wolne terminy wjazdów. – Rolnicy już zaczynają podejmować decyzję o sypaniu rzepaku na magazyn, przywożą go także do nas na skład. Gdyby go chcieli sprzedać to byłoby lepiej, bo nawet w Niemczech jak dziś podpisze kontrakt to mam wjazdy na jutro, takie jest obecnie ssanie – mówi rolnik prowadzący skup na południu Polski.

]]>