KRUS – świadczenia emerytalne dla rolników z Ukrainy

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wyjaśnia, ilu tak naprawdę rolników z Ukrainy pobiera obecnie emeryturę lub rentę. Zdementowanie fałszywych informacji, jakoby tysiące Ukraińców korzystało z tych świadczeń, to jedno, kolejną nieprawdziwą, ale szerzącą się dosyć szybko wiadomością jest ta dotycząca ilości przepracowanych dni, które uprawniają do pobierania emerytury z KRUS. Kasa podaje, że nieprawdą jest, że obywatele zza wschodniej granicy muszą przepracować jeden dzień na polskiej wsi, by otrzymać emeryturę rolniczą.

KRUS podaje prawdziwą liczbę emerytów z Ukrainy

Okazuje się, że liczba uprawnionych nie jest wysoka. Jedynie kilkunastu mieszkańców Ukrainy otrzymuje emeryturę lub rentę z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Natomiast pozostała grupa cudzoziemców z krajów Europy oraz innych państw liczy około 4 tys. osób. Biuro Statystyki KRUS podało dokładne dane. Przeciętna miesięczna liczba osób pobierających świadczenia emerytalno-rentowe przekazywane do poszczególnych państw UE/EFTA i Wielkiej Brytanii oraz do innych państw na podstawie umów dwustronnych to:

• w IV kwartale 2024 roku 4 069 osób, w tym z Ukrainy – 12 osób,
• w I kwartale 2025 roku 4 097 osób, w tym z Ukrainy – 13 osób.

W roku 2018 emeryturę lub rentę rolniczą otrzymywało 15 mieszkańców Ukrainy, natomiast rok przed wojną rosyjsko-ukraińską 22 osoby. Warto przypomnieć, że liczba wszystkich emerytów i rencistów w KRUS wyniosła w minionym roku niemal 970 tysięcy.

Przeczytaj także: Zasiłek pogrzebowy z KRUS: dla kogo wyższe stawki?

KRUS – komu przysługują świadczenia?

Należą się one rolnikom i domownikom podlegającym ubezpieczeniu społecznemu rolników i spełniającym warunki określone w ustawie niezależnie od obywatelstwa. Ważne także pozostaje kryterium wieku: 60 lat dla kobiety, 65 lat dla mężczyzny, a także podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez co najmniej 25 lat.

Od stycznia 2014 roku obowiązuje „Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o zabezpieczeniu społecznym” realizowane zarówno przez KRUS, jak i ZUS. Na jej podstawie wyliczane są okresy przebyte na Ukrainie przez obywateli polskich oraz ukraińskich przy ustalaniu prawa do rolniczych świadczeń emerytalno-rentowych, w przypadku gdy nie ma wymaganego stażu ubezpieczeniowego w Polsce. KRUS wyjaśnia, że wówczas okresy te są sumowane i ustalane jest świadczenie proporcjonalne, tzw. świadczenie pro-rata, którego wysokość wynika z proporcji okresów ubezpieczenia przebytych w Polsce do łącznych okresów ubezpieczenia przebytych w Polsce i na Ukrainie. A zatem, okresy ukraińskie mogą zostać uwzględnione przy ustalaniu prawa do rolniczych świadczeń emerytalno-rentowych (np. gdy osoba z tytułu okresów przebytych w Polsce nie posiada 25-letniego stażu wymaganego do przyznania emerytury), natomiast przy ustalaniu wysokości świadczeń rolniczych KRUS wypłaca świadczenie proporcjonalne, wynikające z okresów przebytych tylko w Polsce.

Dla kogo jeszcze ubezpieczenie KRUS?

Z ubezpieczenia w KRUS mogą korzystać polscy rolnicy i członkowie ich rodzin wspólnie zamieszkujący w gospodarstwie domowym, pracujący wspólnie w gospodarstwie rolnym, ale także: obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), Konfederacji Szwajcarskiej, czy Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Ale to nie wszystko. Uprawnionymi mogą zostać także cudzoziemcy legalnie przebywający w Polsce z prawem do podjęcia legalnej pracy, ze statusem uchodźcy lub zgodą na pobyt ze względów humanitarnych. Według danych Biura Ubezpieczeń KRUS w pierwszym kwartale 2025 roku w Kasie było ubezpieczonych i opłacało składki 566 obywateli Ukrainy i członków ich rodzin. Na koniec 2024  roku z takiego ubezpieczenia korzystało 558 osób, a na koniec 2020 roku – 517. Ponadto, na koniec pierwszego kwartału 2025 roku 3777 Ukraińców korzystało z ubezpieczenia w KRUS, dzięki pracy jako sezonowi pomocnicy rolnika. Na koniec 2024 roku było to 1196 osób, a w 2020 roku – 1335.

Źródło: KRUS

fot. envato elements

Przywóz do UE produktów zbożowych z Rosji znacznie wzrósł od czasu inwazji Rosji na Ukrainę na pełną skalę i choć Federacja Rosyjska pozostaje stosunkowo niewielkim dostawcą tych produktów na rynek UE, jest wiodącym światowym producentem i eksporterem.

Istnieją dowody na to, że Rosja obecnie nielegalnie przywłaszcza sobie duże ilości produktów rolnych na terytoriach Ukrainy, które nielegalnie okupuje, i kieruje je na swoje rynki eksportowe jako produkty rzekomo rosyjskie.

Działania Rosji destabilizują rynki UE, dlatego tak ważnym jest zatrzymanie rosyjskiego eksportu nielegalnie przywłaszczonego zboża produkowanego na terytoriach Ukrainy oraz uniemożliwienie Rosji wykorzystywania dochodów z eksportu do UE na finansowanie wojny przeciwko Ukrainie.

Wyższe cła na zboża i oleiste z Rosji i Białorusi

Rozporządzenie przyjęte 30.05.2024 r. zwiększa cła importowe na zboża, nasiona oleiste i produkty pochodne oraz pelety z buraków i suszony groszek z Federacji Rosyjskiej i Republiki Białorusi, za które obecnie importerzy nie płacą żadnych ceł lub płacą je po niskich stawkach. Ponadto towary te zostaną pozbawione dostępu do unijnych kontyngentów taryfowych.

Środki te dotyczą produktów pochodzących lub wywożonych bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej lub Republiki Białorusi do UE. Nie będą one miały wpływu na tranzyt przez UE z obu krajów do innych krajów trzecich.

Ustanowione dziś nowe cła mają na celu praktyczne zatrzymanie importu zbóż z Rosji i Białorusi do UE. Działania te zapobiegną zatem destabilizacji unijnego rynku zbóż, wstrzymają rosyjski eksport nielegalnie przywłaszczonego zboża produkowanego na terytoriach Ukrainy oraz uniemożliwią Rosji wykorzystywanie dochodów z eksportu do UE na finansowanie swojej agresywnej wojny przeciwko Ukrainie. To kolejny sposób, w jaki UE okazuje stałe wsparcie Ukrainie - skomentował tę decyzję Vincent Van Peteghem, belgijski minister finansów.

Rozporządzenie zostanie opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE i wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2024 r.

Agri-Pres, tłum. al

Zniszczone gospodarstwo Serhija Borożenko w Białogórce w obwodzie chersońskim.

FOTO: Youtube, Suspilne Dnipro

Serhij Borożenko to jeden z nielicznych, którzy postanowili wrócić do swojej rodzimej miejscowości. Przed wojną był rolnikiem i prowadził własne gospodarstwo. Kiedy powrócił, to zobaczył, że nie ma już nic. Ani domu, ani stodoły, ani ciągnika. Jego gospodarstwo leży w gruzach, a pola są zaminowane. W ogrodzie można dostrzec pociski wystające z ziemi.

Infrastruktura: gaz z butli gazowej, woda ze studni 

Serhij Borożenko wrócił do Białogórki w listopadzie 2022 roku, po tym, jak usłyszał, że wieś została odbita z rąk Rosjan. Początkowo przyjeżdżał tam codziennie tylko na kilka godzin, aby odbudowywać swoją zniszczoną własność, gdyż nie miał gdzie się zatrzymać na noc. Z pomocą żony i wolontariuszy odbudował dom z tego, co udało się znaleźć. Z desek i blachy odbudował też byłą stodołę, do której brakuje jeszcze drzwi, okien i sufitu do izolacji dachu. Teraz ma już dach nad głową, ale warunki życia są jednak trudne.

Zniszczone gospodarstwo Serhija Borożenko w Białogórce w obwodzie chersońskim.

FOTO: Youtube, Suspilne Dnipro

W wiosce nie ma gazu, więc Serhij używa butli gazowej, którą napełniają wolontariusze przyjeżdżający na wieś raz na miesiąc lub na stacji benzynowej. Wodę czerpie ze studni, którą również wykopali wolontariusze. Z ogrzewaniem też jest problem:

- Wolontariusze dali nam pilarki do drewna, ale boję się pilić, bo mogą tam być odłamki (pocisków – red.). Do min już się przyzwyczaiłem, ale tych odłamków jest pełno w drewnie, które muszę palić – zaznacza rolnik.

Według niego do ogrzewania domu nadaje się tylko to, co zgniło.

„Dwie świnki już mam. To już prawie gospodarstwo”

- Wieś to nie miasto. Na wsi stodoła musi być tak dobra jak chata. Chata to miejsce do przespania. A my (rolnicy – red.) żyjemy większość czasu w stodole, bo żyjesz dla gospodarstwa – mówi Serhij reporterom, dodając: – To nie jest to samo, co w mieście. Tam jesteś na emeryturze i odpoczywasz, prawda? A ja muszę za coś żyć. Trzeba utrzymać gospodarstwo i z niego żyć.

Zniszczone gospodarstwo Serhija Borożenko w Białogórce w obwodzie chersońskim.

FOTO: Youtube, Suspilne Dnipro

Jego największym problemem jest brak sprzętu rolniczego. Podczas okupacji rosyjskiej jego ciągniki, kombajn, siewnik i inne maszyny zostały zniszczone. Teraz nie ma czym uprawiać swoich pól. Nie ma też nasion ani nawozów. Nie jest pewien, czy będzie mógł coś zasiać w tym roku.

- Miałem dwa ciągniki: jeden starszy, jeden nowszy. Wystarczały mi do pracy. Na jednym z nich pracowałem całe życie, a teraz jest zniszczony. Potrzebowałbym chociaż jednego. (…) Tylko zaczęliśmy żyć, a teraz oczywiście ciężko zacząć od nowa… Muszę jeszcze 30 lat pracować, żeby powrócić do tego co miałem (przed wojną – red.).

Zniszczone gospodarstwo Serhija Borożenko w Białogórce w obwodzie chersońskim.

FOTO: Youtube, Suspilne Dnipro

Na dodatek, pola są niebezpieczne, bo zaminowane. Chociaż służby rozminowały już dużą część ziemi, nadal trzeba być ostrożnym. 

- Teraz można by zaorać pola, bo pogoda na to pozwala, ale nie ma czym… – komentuje rolnik, pokazując reporterom swoje gospodarstwo.

Zniszczone gospodarstwo Serhija Borożenko w Białogórce w obwodzie chersońskim.

FOTO: Youtube, Suspilne Dnipro

Czy jest nadzieja?

Opowiadając dziennikarzom o zniszczeniach i dalszych planach, widać, że rolnik czuje się, jakby stracił wszystko. Przez lata budował swoje gospodarstwo, a teraz musi zaczynać od zera.

- Muszę jeszcze 30 lat pracować, żeby odzyskać to, co miałem przed wojną. Tyle szkód zrobili. (…) Żyłem, jakbym nie żył. Wszystko zniszczyli. A ja chce pracować.. – mówił Serhij.

Mimo wszystkich trudności, rolnik z Białogórki nie traci nadziei na lepszą przyszłość. Wierzy, że z czasem odbuduje swoje gospodarstwo i swoje życie.

Zniszczone gospodarstwo Serhija Borożenko w Białogórce w obwodzie chersońskim.

FOTO: Youtube, Suspilne Dnipro

Serhij Borożenko to jeden z wielu rolników, którzy wrócili na swoje gospodarstwa po wyzwoleniu z okupacji. Ich historia pokazuje, jak trudne są warunki życia i pracy na tych terenach, ale też jak silna jest ich wola i determinacja jako tych, dla których rolnictwo jest całym życiem, a nie koniecznie biznesem. 

Mkh na podst. Suspilne, Suspilne Dnipro/YouTube

Decyzja ta jest wyrazem poparcia dla Ukrainy, która przebywa w stanie wojny z Rosją. UE chce pomóc Ukrainie w obronie swojej niepodległości, terytorialnej integralności i demokratycznych wartości. UE chce również zapewnić Ukrainie stabilność i bezpieczeństwo, które są ważne dla całego kontynentu europejskiego.

- Myślę, że ta decyzja wysyła Ukraińcom bardzo jasny sygnał i pokazuje naszą determinację, aby być w pełni zmobilizować się do wspierania ich przyszłości i wolności. Jest to także przesłanie dla naszych europejskich społeczeństw, które pokazuje (...), że nie boimy się Rosji – powiedział Charles Michel, przewodniczący Rady Europejskiej.

Węgry zrezygnowały z blokowania funduszu dla Ukrainy

Aby fundusz dla Ukrainy mógł zostać zatwierdzony, potrzebna była zgoda wszystkich 27 państw członkowskich UE. Jednak do czwartkowego poranka jeden kraj – Węgry – sprzeciwiał się temu planowi i groził wetem. Węgierski premier Viktor Orbán miał wiele zastrzeżeń do pomocy dla Ukrainy, m.in.:

• obawiał się, że pieniądze unijne, które należą się Węgrom, zostaną przekazane Ukrainie. Chodzi o prawie 22 mld euro z funduszy spójności i odbudowy, które KE nadal wstrzymuje w związku z utrzymującymi się brakami w zakresie praworządności. Wg Orbána to jest „szantaż finansowy”;
• Budapeszt sprzeciwiał wobec płacenia stóp procentowych od pożyczek dla Ukrainy i funduszu odbudowy po pandemii COVID-19, które są częściowo finansowane ze wspólnej emisji długu i będą musiały być stopniowo spłacane.

Orbán był pod silną presją ze strony innych liderów UE, którzy uważali, że jego postawa jest nieodpowiedzialna i szkodliwa dla wspólnej polityki zagranicznej. Ostatecznie Orbán zgodził się na kompromis, który przewiduje, że przywódcy UE będą co roku dyskutować o funduszu dla Ukrainy, ale bez możliwości głosowania i wetowania. Orbán uznał to za “mechanizm kontrolny”, który zapewni odpowiednie wykorzystanie pieniędzy.

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski wyraził swoją wdzięczność przewodniczącemu Rady Europejskiej i innym liderom UE za porozumienie w sprawie funduszu dla Ukrainy. Zełenski podkreślił, że jest to ważny sygnał solidarności i poparcia dla jego kraju.

Fundusz dla Ukrainy czeka na zatwierdzenie przez instytucje UE

Zanim fundusz dla Ukrainy wejdzie w życie, musi zostać zaakceptowany przez Radę i Parlament Europejski. To one będą ustalać szczegóły prawne i warunki pomocy, a sam proces będzie przyspieszony ze względu na sytuację geopolityczną, w której znajduje się Ukraina. Już w poniedziałek w Strasburgu odbędzie się pierwsza runda rozmów przedstawicieli Rady i Parlamentu.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen wyjaśniła, że fundusz dla Ukrainy nie będzie miał stałej wysokości ani podziału. W zależności od potrzeb i możliwości fundusz będzie się zmieniać i dostosowywać.

W 2023 roku UE udzieliła Ukrainie innego rodzaju pomocy, tzw. wsparcia makrofinansowego, w wysokości 18 miliardów euro.

Mkh na podst. Euronews

W lutym 2022 roku Rosja zaatakowała Ukrainę, zajmując część jej wschodnich regionów i portów nad Morzem Czarnym. To spowodowało duże zakłócenia w ukraińskim eksporcie zboża. Ukraina była zmuszona korzystać z korytarza eksportowego, który obejmował kontrolę ładunków przez Rosję i opłaty za statki.

Jednak w lipcu 2023 roku Rosja zerwała umowę z ONZ, twierdząc, że nie jest ona przestrzegana. Ukraina znalazła się w trudnej sytuacji, ponieważ utraciła dostęp do części swoich głównych portów, które znalazły się pod okupacją, i rynków. Wtedy Ukraina postanowiła stworzyć własny program żeglugi morskiej, który wykorzystywał porty w regionie Odessy i obejmował trasę przez wody rumuńskie i bułgarskie. Ukraina uzyskała wsparcie londyńskich ubezpieczycieli i Międzynarodowej Organizacji Morskiej ONZ.

Zobacz także: Jak ograniczyć import produktów rolnych z Ukrainy? W Sejmie padł nowy pomysł!

Dzięki temu programowi Ukraina zdołała zwiększyć swój eksport zboża przez Morze Czarne do poziomu zbliżonego do tego sprzed inwazji rosyjskiej. W grudniu 2023 roku Ukraina wysłała około 4,8 miliona ton żywności, głównie zboża, z portów Morza Czarnego, podczas gdy przed inwazją Rosji eksportowała około 6 milionów ton miesięcznie. To był zdecydowany sukces dla ukraińskiej gospodarki i rolnictwa, które ucierpiały w wyniku wojny.

Dlaczego kryzys na Morzu Czerwonym stanowi zagrożenie dla ukraińskiego eksportu zboża?

Ukraina nie może być pewna swojego bezpieczeństwa na morzu, ponieważ Rosja nadal atakuje jej porty i statki. Ponadto Ukraina musi zmierzyć się z nowym kryzysem na Morzu Czerwonym, który utrudnia handel między Europą a Azją. Morze Czerwone jest bardzo ważne dla Ukrainy, ponieważ prawie 1/3 jej eksportu jest wysyłana do Chin, a także do Pakistanu i innych krajów azjatyckich.

Kryzys na Morzu Czerwonym został wywołany przez sprzymierzonych z Iranem Huti, którzy kontrolują znaczną część Jemenu i strajkują w geście solidarności z Palestyńczykami. To zmusza statki załadowane zbożem do omijania szlaku: Kanał Sueski-Morze Czerwone lub ponoszenia dodatkowych kosztów i ryzyka. Ukraiński eksport zboża drogą morską w styczniu może spaść o około 20% w porównaniu z poprzednim miesiącem, powiedział wysoki rangą ukraiński urzędnik w zeszłym tygodniu.

Ukraina nie jest jedynym krajem, który cierpi z powodu kryzysu na Morzu Czerwonym. Australijski przemysł rolniczy również stoi w obliczu trudnych warunków handlowych, ponieważ konflikt zwiększa ryzyko żeglugi przez region. Australia eksportuje znaczną ilość żywego bydła, owiec, wołowiny i rzepaku na Bliski Wschód i do Europy, a także importuje towary, części i maszyny z tych regionów. Wiele firm żeglugowych zrezygnowało z korzystania z Kanału Sueskiego, aby wybrać dłuższą trasę o niższym ryzyku wokół Republiki Południowej Afryki i przez Ocean Atlantycki, aby uniknąć potencjalnych stref konfliktu na Morzu Czerwonym. To zwiększa koszty i czas podróży dla australijskich eksporterów i importerów. Wg ekspertów ING Bank Commodities zmiana trasy przesyłek wokół Przylądka Dobrej Nadziei wydłuża czas podróży o około 10 dni, w zależności od rodzaju statku i prędkości.

USA kontra Rosja: wojna o zboże?

Ukraina szuka więc sposobów na zwiększenie swojej odporności na kryzysy morskie. Ukraina planuje ponownie otworzyć port w Mikołajowie na wschodzie i zwiększyć liczbę przesyłek ładunków z portów Morza Czarnego i Dunaju.

Mkh na podst. Reuters, Argus Media

Fot: Canva

Zatrzymanie nieograniczonego importu z Ukrainy

Pięć organizacji zrzeszonych w Copa-Cogeca zaapelowało do decydentów politycznych i instytucji unijnych o podjęcie niezbędnych działań w celu zatrzymania nieograniczonego importu produktów rolnych z Ukrainy. Ich zdaniem obecna sytuacja dotyka praktycznie wszystkie ogniwa łańcucha dostaw żywności i wszystkie sektory produkcji rolnej. Dlatego rolnicy oczekują od unijnych instytucji wsparcia.

Zobacz także: Jak rozwiązać problem eksportu towarów rolnych z Ukrainy? Sektor rolniczy odpowiada

- Jeśli mechanizm tymczasowej liberalizacji handlu (ATM) z Ukrainą zostanie utrzymany w obecnej formie, bez żadnych dostosowań, przetrwanie sektora rolnictwa w Polsce jak również producentów z UE w ogóle, a zwłaszcza w sektorach zbóż, jaj drobiowych i cukru, będzie bardzo zagrożone – napisali szefowie Krajowej Rada Izb Rolniczych, Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Rolników Indywidualnych „Solidarność”, Federacji Branżowych Związków Producentów Rolnych, Związku Zawodowego Rolnictwa Samoobrona oraz Związku Zawodowego Rolników Ojczyzna.

Masowy napływ towarów z Ukrainy - protesty rolników na terenie całej UE?

Zgodnie z danymi, którymi dysponuje Komisja Europejska ilości produktów rolnych importowanych z Ukrainy do Polski i całej Unii Europejskiej dla niektórych sektorów zwiększyły się dwu, a nawet sześciokrotnie. Zdaniem 5 organizacji rolniczych taka sytuacja i taki stan rzeczy jest po prostu nie do utrzymania dla producentów rolnych z Polski i dodatkowo rozprzestrzenia się również na pozostałe państwa członkowskie UE i pogarsza się z miesiąca na miesiąc, wraz ze wzrostem importowanych ilości.

- Obawiamy się, że jeśli nic nie zostanie zrobione, aby pomóc naszym rolnikom, niezadowolenie wzrośnie, a konsekwencją tego mogą być protesty rolników nie tylko w krajach graniczących z Ukrainą, ale również w pozostałych krajach UE, a konsekwencją polityczną może być zmniejszające się społeczne wsparcie dla Ukrainy w jej walce z agresją rosyjską – czytamy w piśmie do unijnych decydentów.

Jak rząd proponuje, aby rozwiązać problem nieograniczonego importu?

Na Bruksele naciska także polski rząd. Minister Czesław Siekierski w liście do komisarza handlu Valdisa Dombrovskisa zaproponował, aby w przypadku przedłużenia ATM wprowadzić następujące rozwiązania:

• wyłączenie z regulacji najbardziej wrażliwych produktów, powodujących największe zakłócenia na rynkach krajów członkowskich UE lub zagrażających spowodowaniem takich zakłóceń, i powrót do kontyngentów w ramach umowy stowarzyszeniowej UE-UA . Do takich produktów, zdaniem Polski, należy m.in. cukier, mięso drobiowe, jaja;
• zamianę pełnej liberalizacji na powrót do rozwiązania stosowanego w latach 2017-2020, tj. do ustanowienia dodatkowych autonomicznych kontyngentów taryfowych w imporcie z Ukrainy do UE;
• ustanowienie wzmocnionej klauzuli ochronnej polegającej na możliwości automatycznego przywrócenia stawek celnych po przekroczeniu przez import określonych wielkości, na wniosek państwa członkowskiego UE;
• rezygnację z postanowień w art. 1 obecnego rozporządzenia w sprawie ATM, uniemożliwiających podjęcie standardowych działań wobec importu z Ukrainy w razie stwierdzenia dumpingu lub nadmiernego importu powodującego poważne zakłócenia.

Bezcłowy wolny handel z Ukrainą – decyzja Komisji Europejskiej już JUTRO!

W KE ruszają negocjacje - będą zmiany w umowie o bezcłowym handlu?

Naciski wydają się przynosić skutek. Zapowiadane przez Komisję Europejską przedłużenie obowiązujących rozwiązań w handlu z Ukrainą nie zostało jeszcze przyjęte. A jak donosi Polskie Radio, w KE ruszają negocjacje w sprawie zmian w projekcie umowy o bezcłowym handlu z Ukrainą i możliwe są ograniczenia.

wk

Fot: Canva

Z informacji Beaty Płomeckiej, korespondentki Polskiego Radia w Brukseli wynika, że w najbliższy wtorek Komisja Europejska wyrazi zgodę na przedłużenie bezcłowego handlu z Ukrainą. Wolny handel objąłby także produkty rolno-spożywcze, w tym zboża, drób i jaja czy cukier.

Na jak najszybsze przedłużenie wolnego handlu na Brukselę miały naciskać władze Ukrainy, w tym prezydent Wołodymyr Zełenski. Z jego argumentami zgadza się większość członków Komisji Europejskiej. Uważają, że Ukraina musi mieć środki na prowadzenie wojny z rosyjskim najeźdźcą. A bezcłowy dostęp do unijnego rynku ma to ułatwić. Jeżeli tak się stanie, Ukraina będzie miała wolny dostęp do wspólnego rynku co najmniej do czerwca 2025 roku.

Wojciechowski sprzeciwia się liberalizacji handlu z Ukariną

Przeciwko przedłużeniu bezcłowego handlu z Ukrainą opowiedział się już Janusz Wojciechowski, unijny komisarz ds. rolnictwa o czym pisaliśmy już wcześniej tu: Import z Ukrainy zaorze kolejnych rolników? Spór w KE o wolny handel z Kijowem.

– Kontynuacja przywilejów handlowych dla Ukrainy zawartych w wygasającym w tym roku unijnym rozporządzeniu, grozi ponownym kryzysem nadmiernego importu produktów rolnych z tego kraju – napisał Janusz Wojciechowski w liście do szefowej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen i Valdisa Dombrovskisa, wiceprzewodniczącego KE odpowiedzialnego za handel.

Zobacz więcej: Zawieszenie cła na import z Ukrainy - konflikt w Komisji Europejskiej!

Co w zamian? Komisarz ds. rolnictwa chciałby, aby Ukraina miała dostęp do unijnego rynku, ale w nowym rozporządzeniu powinny znaleźć się klauzule ochronne, w tym ilościowe na import ukraińskiego rzepaku, kukurydzy, słonecznika i pszenicy. Już wcześniej KE takie rozwiązania stosowała. Podobne regulacje powinny objąć także cukier i drób.

Siekierski i Kołodziejczak: przeciwko liberalizacji handlu 

Również Czesław Siekierski, polski minister rolnictwa także zgłosił swoje obiekcje Komisji Europejskiej. W swoim piśmie Siekierski opowiada się za stopniową liberalizacją handlu z wyłączeniem najbardziej wrażliwych rynków, w tym zboża, cukru, mięsa drobiowego i jaj.

Z kolei z doniesień Katarzyny Szymańskiej-Borginon, brukselskiej korespondentk RMF FM, wynika, że w poniedziałek Czesław Siekierski ma rozmawiać w tej sprawie z Valdisem Dombrovskisem, unijnym komisarzem ds. handlu. Podobno podczas rozmowy polska strona ma zostać zapewniona, że  "nowe rozporządzenie nie będzie prostym przedłużeniem starego" i znajdą się w nim klauzule bezpieczeństwa. Ale jak będą brzmiały dokładnie? Oto jest pytanie.

– Nie ma zgody Polski na pomysł forsowany przez Komisję Europejską, by liberalizacja handlu z Ukrainą była przedłużona na obecnych warunkach, które zagrażają polskim rolnikom. Interes polskich rolników, nasze bezpieczeństwo żywnościowe i opłacalna produkcja to priorytet – dodaje Michał Kołodziejczak, lider AgroUnii i wiceminister rolnictwa.

Obaj politycy także zapewniali rolników protestujących na granicy w Medyce, że będą chcieli utrzymać embargo na produkty rolne z Ukrainy, mimo gróźb ze strony Brukseli.

Premier Tusk ma się zaangażować w obronę polskiego rynku rolnego

Informacje o możliwej rychłej zgodzie KE na przedłużenie bezcłowego handlu z Ukrainą zareagował już m.in. Jacek Zarzecki, prezes Polskiego Związku Hodowców i Producentów Bydła Mięsnego.

– KE ma przedłużyć bezwarunkowy i jednostronny dostęp dla produktów z Ukrainy na dużo gorszych dla nas zasadach. Sprzeciwiają się temu komisarz rolnictwa Janusz Wojciechowski i polski minister rolnictwa Czesław Siekierski. Potrzebne zaangażowanie premiera – przekonuje Zarzecki.

W podobnym tonie wypowiada się także Bartosz Czerniak, rolnik i jednocześnie ekspert Polskiego Związku Hodowców i Producentów Trzody Chlewnej POLSUS.

– Jeżeli Pan premier Donald Tusk nie bezie tutaj razem z Januszem Wojciechowskim współpracował na rzecz blokady takiego bezwarunkowego dostępu...to będzie mu ciężko przejechać przez polską wieś nie narażając się co najmniej na obelgi... ale problem w dłuższej perspektywie dotknie też miasta – uważa Czerniak.

W tym miejscu warto zauważyć, że polscy rolnicy już na 24 stycznia szykują protesty przeciwko działaniom Komisji Europejskiej, które ich zdaniem godzą w nasze rolnictwo. Ewentualna zgoda Komisji na handel z Ukrainą doleje przysłowiowej oliwy do ognia.

Jak rozwiązać problem Ukrainy?

Warto w tym miejscu także przypomnieć niedawne słowa Marcina Gryna, ekspert Federacji Branżowych Związków Producentów Rolnych. Dwa tygodnie temu podczas posiedzenie grupy roboczej „Zboża” Copa-Cogeca zwracał uwagę, że podstawowym aspektem jest zapewnić bezpieczeństwo ratownikowi. Dotyczy to zarówno wypadków, jak i pomocy Ukrainie.

W jego opinii konieczne jest jak najszybsze przeprowadzenie modernizacji infrastruktury portowej oraz eksportowej, aby pomóc rolnikom ukraińskim w sprzedaży zbóż na rynki światowe.

Reforma rolna w Ukrainie. Zmiany w obrocie gruntami od 2023 roku

– Ale tak aby nie ucierpieli przy tym rolnicy z innych krajów. Uważam, że nasza pomoc będzie możliwa tylko i wyłącznie w przypadku, jeśli sami nie będziemy potrzebować pomocy. Najważniejsza jest bowiem zasada bezpieczeństwa ratownika. Uważam, że gwałtowny napływ i wzrostu udziału zbóż ukraińskich na rynku europejskim jest najpoważniejszym problem z jakim muszą mierzyć się europejscy rolnicy, a konflikt pomiędzy rolnikami europejskimi, a ukraińskimi niepotrzebnie narasta. Powinniśmy pracować nad rozwiązaniami przyszłościowymi, które będą integrować nasze rynki zbóż, a nie rodzić konflikt interesów, jak dzieje się w roku obecnym – powiedział Marcin Gryn.

Źródło: Tygodnik-rolniczy.pl

Fot: Canva

Jak podkreślił Wołodymyr Zełenski podczas rozmowy z prezydentem Rumunii Klausem Iohannisem, strategiczne partnerstwo między ich państwami, ogłoszone w ubiegłym roku, już przynosi konkretne korzyści.

Według Zełenskiego eksport ukraińskich produktów przez Rumunię wzrósł z 2 milionów ton do 3 milionów ton miesięcznie. Zgodzili się także na dalsze zwiększenie przepustowości przejść granicznych, aby osiągnąć celowy poziom 4 milionów ton.

Zobacz także: Ukraiński poziom eksportu cukru bije rekordy

Zełenski wyraził także zadowolenie z decyzji Rady Europejskiej o rozpoczęciu negocjacji w sprawie przystąpienia Ukrainy i Mołdawii do UE. Podziękował Rumunii za poparcie tej decyzji i gotowość do dzielenia się własnym doświadczeniem w zakresie integracji europejskiej.

Porty nad Dunajem – kluczowe dla ukraińskiego rolnictwa

Ukraina i Rumunia nie tylko współpracują na poziomie politycznym, ale także na poziomie gospodarczym. Szczególnie ważną rolę odgrywają porty nad Dunajem, które są głównym obecnie kanałem eksportu ukraińskich produktów rolnych.

Szef Administracji Morskich Portów Ukrainy Jurij Łytwyn przedstawił główne wyniki pracy nad rozwojem portów Dunajskiego klastra.

- Porty nad Dunajem pozostały są niezawodną drogą eksportową. Dlatego optymalizujemy ich pracę. W 2023 roku osiągnęliśmy rekordowe wyniki – przez porty nad Dunajem przeszło ponad 29 milionów ton ładunków rolnych. To prawie sześciokrotny wzrost w porównaniu z okresem przedwojennym. Również liczba stoczni wzrosła dwukrotnie – 13 045 jednostek w porównaniu z 8 944 w 2022 roku – powiedział Łytwyn.

Zawieszenie cła na import z Ukrainy - konflikt w Komisji Europejskiej!

Według niego wspólnie z biznesem uruchomione zostały 23 punkty przeładunkowe, a także realizowane są kolejne 15 takich projektów inwestycyjnych w portach Izmaiłu i Reni.

- Wykonaliśmy eksploatacyjne pogłębianie dna, co zwiększyło liczbę statków tranzytowych. Zwiększono liczebność załogi. W porcie Reni przy nabrzeżach jednocześnie znajdowały się 22 statki morskie i 40 barek – zaznaczył Łytwyn, dodając, że porty nad Dunajem są kluczowe dla ukraińskiego rolnictwa.

Mkh na podst. Ministerstwo Rozwoju Wspólnoty, Terytoriów i Infrastruktury; Biuro Prezydenta Ukrainy

Fot: Canva

Ukraina zaktualizowała swój plan priorytetowego przywrócenia ziem rolnych do użytku od początku 2024 roku. Teraz, zgodnie z planem pilnego badania i w razie potrzeby, oczyszczenia i rozminowania, obejmuje on ponad 512 tysięcy hektarów gruntów rolnych.Poinformowała o tym Pierwsza Wicepremier Ukrainy – Minister Gospodarki Ukrainy Julia Swirydenko.

Według niej w ubiegłym roku zbadano i rozminowano 274 tysiące hektarów ziemi rolnej, co stanowi ponad połowę planowanego obszaru, które zamierza się zwrócić rolnikom w ciągu czterech lat.

- Dlatego plan został zrewidowany. Do niego dołączono nowe ziemie, które będą rozminowywane w pierwszej kolejności. Teraz naszym celem jest przywrócenie do użytku gospodarczego, do wykorzystania gospodarczego ponad 512 tysięcy hektarów ziemi – powiedziała Julia Swirydenko.

Zobacz także: Protest rolników w Rumunii. O co walczą rolnicy?

Z kolei zastępca Ministra Gospodarki Igor Bezkaravajny powiedział, że plan został uaktualniony z uwzględnieniem sprecyzowanych danych regionalnych administracji wojskowych i propozycji operatorów. Jego zdaniem realizacja zaktualizowanego planu pozwoli, między innymi, bardziej racjonalnie wykorzystywać dostępne zasoby. Podkreślił, że w ciągu roku znacznie zwiększyły się możliwości rozminowania, dzięki większej liczbie operatorów i maszyn.

- Przez rok wspólnymi wysiłkami wszystkich zainteresowanych stron wiele osiągnęliśmy. Dziś mamy nie sześciu operatorów jak rok temu, a prawie trzydziestu. I ich liczba będzie tylko wzrastać. Mamy około 30 maszyn do rozminowania, których nie było na początku ubiegłego roku. I ich też będzie jeszcze więcej. W związku z tym musimy korygować nasze plany-aby systemowo i, co najważniejsze, racjonalnie wykorzystywać nowe możliwości – powiedział zastępca Ministra Gospodarki.

Jednak przyznał, że najtrudniejsze zadania są jeszcze przed nimi, ponieważ prace z rozminowania zbliżają się do strefy konfliktu na wschodzie Ukrainy.

- Przy tym zdajemy sobie sprawę, że najtrudniejsze - przed nami. Prace z rozminowania zbliżają się do regionów, gdzie toczyły się intensywne walki. I to może spowolnić tempo postępu saperów. Dlatego patrzymy na plan z umiarkowanym optymizmem – podsumował Bezkaravajny.

Osiem regionów objętych planem

Zgodnie z zaktualizowanym planem, priorytetowe przywrócenie ziem do użytku będzie odbywać się w 8 regionach. Przewiduje się badanie i w razie potrzeby oczyszczanie i rozminowanie w:

• Obwodzie donieckim - 12,8 tys. ha
• Obwodzie czernihowskim - 2 tys. ha
• Obwodzie sumskim - 85 ha
• Obwodzie dniepropietrowskim - 6,6 tys. ha
• Obwodzie kijowskim - 9,4 tys. ha
• Obwodzie mikołajowskim - 44 tys. ha
• Obwodzie charkowskim -190 tys. ha
• Obwodzie chersońskim - 248 tys. ha

Rekompensaty dla rolników i właścicieli ziemi

Oprócz rozminowania ziemi, rząd Ukrainy planuje również zrekompensować rolnikom i właścicielom ziemi straty z powodu min lub niewybuchów na ich gruntach. Jak oświadczył premier Ukrainy Denis Szmyhal, w ubiegłym roku po zbadaniu i oczyszczeniu zwrócono do użytkowania ponad 200 tys. ha ziem rolnych.

- Cel jest niezmienny - w ciągu nie więcej niż 10 lat skierować do eksploatacji 80% potencjalnie zaminowanych powierzchni. W tym celu będziemy angażować do rozminowania innowacyjne opracowania, tworzyć z partnerami wspólne produkcje techniki rozminowującej, szkolić specjalistów, rozwijać rynek operatorów działalności przeciwnikowej – powiedział Denis Szmyhal.

Budżet państwa na 2024 rok przewiduje 3 mld hrywien (ok. 79,4 mln dolarów) na rekompensaty dla rolników i innych właścicieli ziemi, którzy ponieśli straty z powodu min lub niewybuchów na swoich gruntach.

Mkh na podst. Ministerstwo Gospodarki Ukrainy, Gabinet Ministrów Ukrainy (kmu.gov.ua)

Fot: Canva

Rynek ziemi rolnej w Ukrainie jest jednym z najszybciej rozwijających się w Europie. W 2023 roku jego wartość osiągnęła około 3 miliardy dolarów (115 miliardów hrywien), co stanowi około 10% PKB kraju. To najwyższy wynik w historii Ukrainy. Średnia cena ziemi wzrosła o 10,4% – do ok. 1 010 dolarów (38,5 tysiąca hrywien) za hektar. W ciągu pierwszego roku działania rynku sprzedano tylko 1% gruntów, z których 99,5% pozostało w produkcji rolnej.

Zobacz także: „Ziemia łączy” - protest polskich i niemieckich rolników na A4 w Görlitz i Zgorzelcu. Powodem import zbóż z Ukrainy

Większe dochody dla gmin z obortu gruntem rolnym

Reforma rolna dała gminom możliwość wynajmowania gruntów rolnych własności komunalnej za pośrednictwem systemu „Prozorro.Sprzedaż”. To elektroniczna platforma, która zapewnia transparentność i uczciwość procesu. Dzięki temu gminy otrzymują corocznie 355,2 miliona hrywien (około 9,33 miliarda dolarów) dochodu. Obrót i wykorzystanie gruntów rolnych przynosi gminom średnio 10-12% ich łącznego budżetu. To dodatkowe środki, które mogą być przeznaczone na rozwój infrastruktury, edukacji, zdrowia i innych usług publicznych.

Nowe szanse dla rolników w Ukrainie

Od 1 stycznia 2024 roku reforma rolna została rozszerzona o osoby prawne, które mogą nabyć grunty rolne. Jest to jednak ograniczone do prywatnych działek o łącznej powierzchni nie większej niż 10 tysięcy hektarów. Sprzedaż ziemi komunalnej i państwowej jest nadal zakazana. Ponadto obcokrajowcy nie mają prawa ani sprzedawać, ani kupować ziemi. Minimalna cena zakupu gruntów rolnych musi być nie niższa niż normatywna wartość pieniężna. Prawo pierwokupu działki pozostaje u najemców.

Według Ministerstwa Rolnictwa i Polityki Żywnościowej Ukrainy drugi etap reformy rolnej ma na celu zwiększenie wartości działek prywatnej własności i dochodów właścicieli ziemi. Wpływy do lokalnych budżetów gmin również będą rosły. Ponadto ukraińskim producentom rolnym otworzy się dostęp do kredytowania bankowego pod zastaw ziemi. To ma sprzyjać inwestycjom, modernizacji i poprawie efektywności sektora rolnego.

Mkh na podst. Ministerstwo Rolnictwa i Polityki Żywnościowej Ukrainy

Fot: Canva

Aby odpowiedzieć na te pytania, warto przyjrzeć się badaniu Agrohub Benchmarking, które analizuje wyniki sprzedaży plonu z 2022 roku na koniec kalendarzowego 2023 roku oraz wskaźniki zysku 119 przedsiębiorstw rolnych z łącznym bankiem ziemi około 2 mln ha. Badanie wykorzystuje dwa kluczowe wskaźniki rentowności działalności gospodarczej: EBITDA i ROWC.

EBITDA (zysk przed odliczeniem odsetek, podatków, amortyzacji i umorzenia) pokazuje, ile zysku przedsiębiorstwo generuje z jednego hektara uprawy bez uwzględnienia kosztów finansowania, podatków i inwestycji. ROWC (rentowność kapitału obrotowego) pokazuje, jak efektywnie przedsiębiorstwo wykorzystuje swój kapitał obrotowy, czyli środki, które potrzebne do finansowania bieżącej działalności, takiej jak zakup nasion, nawozów, paliwa, ochrona roślin itd.

Kukurydza i pszenica ozima – najbardziej nieopłacalne uprawy w Ukrainie

Według badania Agrohub, EBITDA za sezon 2022 dla głównych upraw wynosiła 47 USD/ha w grudniu 2023, po uwzględnieniu aktualnych cen i kosztów przechowywania. Natomiast prognozowane wartości EBITDA w lutym 2023 wynosiły 206/ha, gdy producenci rolni mieli optymistyczne oczekiwania co do stabilnej pracy korytarza zbożowego. To oznacza, że rzeczywisty wynik był ponad 4 razy niższy niż oczekiwany. ROWC, rzeczywisty wskaźnik rentowności kapitału obrotowego upraw wyniósł 4%, podczas gdy prognozowana wartość na początku roku wynosiła 19%.

Zobacz także: Protest rolników w Rumunii. O co walczą rolnicy?

Według badania niektóre uprawy są nieopłacalne ze względu na niskie ceny i zwiększone koszty logistyki, w szczególności kukurydza (EBITDA -227 USD/ha, ROWC -16%), która w ubiegłym roku zajmowała główny ciężar właściwy w strukturze płodozmianu oraz, odpowiednio znaczna ilość w elewatorach przez cały okres przechowywania i wydatki na to. Pszenica ozima również jest nieopłacalna według wyników badania (EBITDA -19 USD/ha, ROWC -16%).

Jednak uprawy oleiste pozostały oplacalne, najbardziej rzepak ozimy, który został sprzedany już w 2022 roku i nie wymagał dodatkowych środków na magazynowanie (EBITDA 676 USD/ha, ROWC 61%). Na drugim miejscu znajduje się soja (EBITDA 225 USD/ha, ROWC 27%), a na trzecim – słonecznik (EBITDA 175 USD/ha, ROWC 20%).

Ceny produktów – duże wahania w zależności od uprawy

Warto również zwrócić uwagę na znaczne obniżenie cen produktów. Najbardziej spadła cena kukurydzy – o 19% (187 USD/t – na początku 2023 r., 152 USD/t – średnio w sezonie), a także słonecznika – o 11% (448 USD/t i 397 USD/t ). Ceny rzepaku i soi zmieniły się nieznacznie – odpowiednio o 2% (517 USD/t i 505 USD/t) i 1% (433 USD/t i 427 USD/t).

Jak Ukraińcy powinni zaplanować siewy w 2024 roku?

Jak zaznacza kierowniczka działu Agrohub Benchmarking Oksana Bobrowa, rolnicy muszą w tym roku bardzo ostrożnie podejść do płodozmianu, biorąc pod uwagę wszystkie te czynniki. Właściwe będzie zrobić nacisk na te uprawy, które maksymalizują zysk z jednego hektara, uwzględniając podstawowe zasady prawidłowej płodozmianu z agronomicznego punktu widzenia. Jednak nie wszystko zależy od rolników. Możliwości logistyczne i dynamika sprzedaży, które zadecydują o losie następnego sezonu sprzedaży, na razie trudno przewidzieć.

Zawieszenie cła na import z Ukrainy - konflikt w Komisji Europejskiej!

Dlatego, jak uważa Oksana Bobrowa, rolnicy powinni korzystać z narzędzi, które pomagają im obniżyć koszty produkcji i zwiększyć efektywność swojej działalności. Takie narzędzia mogą być związane z inteligentnymi technologiami, analityką danych, optymalizacją procesów, zarządzaniem ryzykiem itp. To będzie miało pozytywny wpływ na branżę w długoterminowej perspektywie, ponieważ pozwoli na podniesienie poziomu profesjonalizmu i konkurencyjności rolnictwa ukraińskiego.

Mkh na podst. Agravery

Fot: Canva

Polsko- niemiecki protest w Görlitz i Zgorzelcu

W najbliższych dniach we wschodniej części tego kraju odbędą się rolnicze protesty przeciwko napływowi ukraińckiego zboża. Jak informuje portal saechsische.de, od niedzielnego wieczoru granica polsko - niemiecka w Görlitz i Zgorzelcu na autostradzie A4 będzie miejscem rolniczych protestów. Ruch autostradą będzie mocno utrudniony a momentami wręcz całkowicie sparaliżowany. Od godziny 17:00 wjazdy na autostradę A4 w kierunku Görlitz i Kodersdorf zostaną zamknięte przez rolników, którzy pojawią sie tam ciągnikami rolniczymi.

W poniedziałek 8. stycznia o 4:30 w ramach solidarności mają do nich dołączyć polscy rolnicy od strony Zgorzelca. To z pewnością zablokuje całkowicie ruch na autostradzie A4 po polskiej i niemieckiej stronie. Zdaniem organizatorów protestu pod hasłem „Ziemia łączy” polscy i niemieccy rolnicy wspólnie wyrażą swój sprzeciw m.in. przeciwko nadmiernemu importowi zbóż z Ukrainy.

Polscy rolnicy planują także zamknięcie wjazdu na autostradę w Zgorzelcu. Dojazd ten będzie zamknięty i cały ruch będzie musiał się odbywać przez miasta Görlitz i Zgorzelec. Spowoduje to korki, zakorkowane drogi i spowolnienie przejazdu. Czy autobusy miejskie, lokalne autobusy i tramwaje będą kursować zgodnie z planem? Jest to mało prawdopodobne. Szkoły i urzędy ostrzegają, że dojazdy do szkoły i pracy mogą być utrudnione lub niemożliwe.

FOTO: Czekała/Canva

Rolnicy nie zgadzają sie na nadmierny import zbóż z Ukrainy

W poniedziałek protesty rolników przy wjazdach na autostrady w Görlitz, Kodersdorf i Nieder Seifersdorf nie będą trwały tylko od 6:00 do 10:00 (Kodersdorf od 6:00 do 8:00). Jak wynika ze zaktualizowanego raportu na stronie internetowej powiatu Görlitz, rolnicy i ich zwolennicy przedłużają protesty na ulicy 44 w powiecie aż do godziny 17:00.

Kierowców czekają spore utrudnienia, bo rolnicy nie ustawią się tylko bezpośrednio przy wjazdach na autostradę. W Görlitz zamkną także rondo w pobliżu Hornbach na B6/B115. Ale to oznacza, że ​​nieprzejezdna będzie także droga B115 jadąca z północy dzielnicy/z Niesky do Görlitz. Na niektórych trasach drogi są zamknięte, na innych stoją już ciągniki zaparkowane po lewej i prawej stronie drogi.

Kryzys w rolnictwie się pogłębia

Jeszcze na początku 2023 roku niemieccy rolnicy nie rozumieli dlaczego ich polscy koledzy protestują przeciwko namiernemu importowi produktów rolnych z Ukrainy. Jednak teraz, gdy kryzys w rolnictwie także i ich dosięgnął, obserwujemy nasilenie akcji protestacyjnchy w całym kraju.

Podobnie jak w Polsce w 2023 roku teraz i w Niemczech rolnicy teraz domagają się od władz wsparcia w czasie kryzysu, a nie zabierania funduszy pzreznaczonych na rolnictwo. Chodzi tu głównie o dopłaty do paliwa rolniczego, ale nie tylko. W Niemczech także spadły ceny produktów rolnych i opłacalność produkcji spadła.

Konflikt na lini rolnicy - rząd federalny sie nasila. Kilka dni temu rolnicy zablkowali federalnemu ministrowi gospodarki możliwość zejścia na ląd w jednym z portów. Policja użyła wobec protestujących gazu pieprzowego.

Cukier kolejnym problemem dla rolników

Juz od kilku miesięcy krajowy Związek Producentów Cukru oraz Krajowy Związek Plantatorów Buraka Cukrowego alarmują krajowe i unijne władze o tanim cukrze z Ukrainy, który dostaje się do Polski. W wielu przypadkach jest on niewiadomego pochodzenia lub jest niskiej jakości, nie spełniając standardów dla przemysłu spożywczego.

Ukraina deklaruje, że w 2024 roku chce zasiać niemal dwukrotnie większy areał buraków cukrowych, co spowoduje jeszcze większy napływ taniego cukru z Ukrainy i może uderzyć w plantatorów w Polsce i w innych krajach UE, głównie w Niemczech i Francji.

W Internecie sporo jest ogłoszeń o sprzedaży takiego taniego cukru z Ukrainy.

Źródło: saechsische.de

W popołudniowym komunikacie Dowództwo Operacyjne Sił Zbrojnych RP poinformowało o zakończeniu poszukiwań

- O godz. 15.00 zakończono sprawdzanie wyznaczonego obszaru, w które zaangażowanych było niemal 500 żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej. Wynik poszukiwań negatywny. Nie znaleziono nic co mogłoby zagrażać bezpieczeństwu mieszkańców Lubelszczyzny. Działalność wojska została zakończona i nie planujemy dalszych czynności sprawdzających w terenie. Żołnierzom WOT dziękujemy za gotowość i profesjonalizm, a mieszkańcom za wyrozumiałość i zrozumienie. Działania Wojska Polskiego miały na celu zapewnienie bezpieczeństwa obywatelom - czytamy na profilu Dowództwa Operacyjnego Sił Zbrojnych RP na platformie X.

Rosyjska rakieta manewrująca nad Polską

Wczoraj rano informowaliśmy o pierwszych doniesieniach dotyczących rakiety, która miała spaść na terytorium Polski w okolicach miejscowości Wożuczyn - Cukrownia. Od tamtego czasu polskie służby wojskowe prowadziły szereg działań operacyjnych, a politycy zapewniali o stałym monitoringu i koordynacji tych działań. Co dokładnie działo się nad polska pzrestrzenią powietrzną? Po odbyciu narad wojskowych i politycznych Sztab Generalny Wojska Polskiego wydał oświadczenie na platformie X.

- Informujemy, że w piątek o godz. 7.12 czasu lokalnego, od strony granicy z Ukrainą, doszło do naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej przez obiekt, który po niecałych trzech minutach opuścił terytorium Polski. Identyfikujemy go jako rosyjską rakietę manewrującą. Przez cały czas tor lotu rakiety był śledzony przez systemy radiolokacyjne, zarówno polskie, jak i sojusznicze. W gotowości do użycia pozostawały systemy obrony powietrznej. Ponadto w rejon przekroczenia przez rakietę polskiej przestrzeni powietrznej skierowane zostały samoloty F-16, które patrolowały ten obszar. Dodatkowo, w celu weryfikacji danych z systemów radiolokacyjnych, do prześledzenia trajektorii lotu obiektu na powierzchni ziemi zostały skierowane siły i środki z wojsk lądowych, sił powietrznych, a także wojsk obrony terytorialnej. Dziękujemy mieszkańcom Lubelszczyzny za czujność, współpracę i wyrozumiałość dla działań żołnierzy Wojska Polskiego oraz funkcjonariuszy innych służb mundurowych. Dalsze informacje będą przekazywane na bieżąco - informował w piątkowe popołudnie 29 grudnia Sztab Generalny Wojska Polskiego.

Amerykanie o wszystkim wiedzieli

Biuro Bezpieczeństwa Narodowego poinformowało, że o całej sytuacji od momentu przekroczenia polskiej przestrzeni powietrznej przez rosyjską rakietę manewrującą wiedzieli Amerykanie i ściśle współpracowali z Polakami. Szef BBN JAcek Siewiera podziękował za to doradcy prezydenta USA ds. bezpieczeństwa Jake‘owi Sullivanowi.

Jak poinformował wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak - Kamysz, przebieg całej operacji wysoko oceniło kierownictwo NATO. Szef MON podziękował za wykonaną pracę żołnierzom WP i sojusznikom Polski.

Rakieta w Przewodowie w listopadzie 2022 roku

Sprawa rosyjskiej rakiety nad Polską przywołała wspomnienia z 2022 roku, gdy w polskim Przewodowie blisko granicy z Ukrainą 15 listopada na teren gospodarstwa rolnego spadła rakieta, która spowodowała śmierć 2 osób.

Przypomnijmy, że w pierwszych doniesieniach dotyczących rakiety, która znalazła się nad terytorium Polski 29 grudnia br. pojawiły się informacje, że miała ona spaść na terytorium Polski w okolicach miejscowości Wożuczyn - Cukrownia. Tam też skierowano żołnierzy WOT na poszukiwania.

Komunikat Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych RP

Krótko po pierwszych doniesieniach medialnych na profilu Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych RP na platformie X pojawił sie komunikat w tej sprawie.

- W godzinach porannych w przestrzeń powietrzną RP od strony granicy z Ukrainą wleciał niezidentyfikowany obiekt powietrzny, który od momentu przekroczenia granicy, aż do miejsca zaniku sygnału obserwowany był przez środki radiolokacyjne systemu obrony powietrznej kraju. Zgodnie z obowiązującymi procedurami Dowódca Operacyjny RSZ uruchomił dostępne siły i środki pozostające w jego dyspozycji - czytamy w komunikacie.

Obiekt spadł na miejscowosć Wożuczyn - Cukrownia

Ekspert wojskowy Jarosław Wolski poinformował, że obiekt spadł na Polskę, ale trudno ustalić pzrez kogo został wystrzelony.

- Podobno "coś" spadło z nieba podczas ataku RUS na Ukrainę na... Wożuczyn Cukrownie niedaleko Hrubieszowa. Na razie nie wiadomo czy to RUS rakieta po awarii, UA rakieta systemu przeciwlotniczego której się za daleko poleciało czy też inny obiekt. Temat rozwojowy i do śledzenia, niemniej reakcja DORSZa tym razem natychmiastowa i widać dobrą komunikację - ocenił ekspert, prowadzący internetowy kanał "Wolski o wojnie", gdzie relacjonuje przebieg działań wojennych w Ukrainie.

W kolejny wpisie Wolski snuje przypuszczenia co do tgeo, czym mógł być ów obiekt powietrzny.

- Osobiście obstawiam UA rakietę od S-300 która się zerwała przeciwlotnikom ukraińskim tak że komenda "k6" (czy jak tam jej) nie dotarła do rakiety która nie walnęła w glebę po stronie UA - uważa ekspert. 

Minister obrony narodowej komentuje zdarzenie

Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak - Kamysz opublikował na platformie X wpis, w którym odnisł się do zaistniałej sytuacji.

- W związku z pojawieniem się niezidentyfikowanego obiektu w polskiej przestrzeni powietrznej służby państwa zadziałały natychmiastowo. Za pośrednictwem BBN jestem w kontakcie z prezydentem, premierem, Szefem Sztabu Generalnego oraz Dowódcą Operacyjnym SZ. Państwo działa! - napisał szef MON.

Dziś w nocy i rano Rosja przeprowadziła masowy ostrzał rakietowy na terenie niemal całej Ukrainy. Incydent, który miał miejsce w Polsce może mieć z tym związek.

Prezydent i Premier RP reagują

Do sprawy odniósł się także Prezydent RP Andzrej Duda, który na godz. 13:00 zwołał pilną naradę Biura Bezpieczeństwa Narodowego.

Również premier Donald Tusk zwołał u siebie pilną odprawę dowódców wojskowych z udziałęm m. in. wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka - Kamysza.

Gdzie leży wieś Wożuczyn - Cukrownia?

Miejscowość Wożuczyn-Cukrownia to część wsi Michalów w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Rachanie. W latach 1975–1998 Wożuczyn-Cukrownia administracyjnie należał do województwa zamojskiego. Po reformie administracyjnej w 1998 roku wieś znalazła się w woj. lubelskim.

Pod koniec listopada odbyły się dwa posiedzenia Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Parlamentu Europejskiego podczas których posłowie wymienili poglądy z Komisją Europejską na temat wzrostu przywozu produktów rolnych z Ukrainy. Z informacji przekazanej po posiedzeniu przez europosła Krzysztofa Jurgiela wynika, że po wybuchu wojny Ukraina podwoiła eksport produktów rolno-spożywczych do UE. Dotyczy to w szczególności zboża, którego przywóz wzrósł z 7,8 mln ton w 2021 r. do prawie 16 mln ton w 2022 r. Eksport rolno-spożywczy miał już kluczowe znaczenie dla Ukrainy przed rosyjską inwazją, a od tego czasu ich rola jeszcze bardziej się zwiększyła. W 2021r. ich wartość wyniosła 27,7 mld USD, a w 2022r. 23,4 mld USD.

Zobacz także: Ceny zbóż: pomimo spowolnienia eksportowego, ceny na giełdach spadają

Korytarze solidarnościowe

Przed wojną dwie trzecie eksportu Ukrainy było wysyłanych przez porty nad Morzem Czarnym i Morzem Azowskim. W ten sposób eksportowano ponad 90% produktów rolnych. Rosyjska inwazja spowodowała okupację niektórych ukraińskich portów, a w przypadku innych zablokowanie, co spowodował konieczność znalezienia alternatywnych szlaków eksportowych. Aby ułatwić wymianę handlową, w maju 2022 r. Unia Europejska ustanowiła tzw. „korytarze solidarnościowe”, w których kluczową rolę odegrały Polska i Rumunia. Najważniejsze elementy tych pasów to terytorium Polski oraz porty na Dunaju i operacje tranzytowe z tych portów do Rumunii. W 2022 r. port w Konstancy obsługiwał 8,2 mln ton zboża, co stanowiło to około 21% ukraińskiego eksportu zboża, z czego łącznie Kijów szacuje się na 38,3 mln ton.

Wzrost eksportu do sąsiadów - nowe rynki zbytu

Oprócz tego ukraińscy producenci rolno-spożywczy poszukiwali nowych rynków dla swoich produktów, koncentrując się głównie na sąsiadach Ukrainy. Przed wojną kraje te importowały tylko nieznaczne ilości zbóż i nasion oleistych. Jednak w marcu 2022 r. ich przywóz z Ukrainy zaczął gwałtownie wzrastać. Dane dotyczące przywozu pozostają wysokie w porównaniu z okresem przedwojennym.

W liczbach bezwzględnych Polska stała się największym odbiorcą zbóż i nasion. Proporcjonalnie do poziomu własnej produkcji, największy udział ukraińskiego zboża był na Słowacji i na Węgrzech, a udział ukraińskich nasion oleistych był największy w Bułgarii. Wzrost wielkości importu zboża z Ukrainy oraz tendencje odnotowane na światowym rynku rolnym przyczyniły się do gwałtownego spadku cen, a także do problemów, z jakimi borykali się miejscowi rolnicy w związku ze sprzedażą swoich produktów z ubiegłego roku.

Prognozy na przyszłość - produkcja zboża spadnie o 15%

Z informacji po posiedzeniu Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Parlamentu Europejskiego wynika, że prognozy wskazują na spadek eksportu produktów rolnych w wyniku zmniejszenia produkcji. Jeśli chodzi o zboża, szacuje się, że produkcja zmniejszy się o około 15%, do 46 mln ton. W 2023 r. całkowita powierzchnia upraw prawdopodobnie zmniejszy się o około 7 mln hektarów (24%) w porównaniu z 2021 r., z 29 mln do 22 mln hektarów. Wynika to z okupacji niektórych regionów Ukrainy i niemożliwości wykonywania prac polowych na pewnym areale. Wydaje się, że czynnik ten przyczyni się do spadku eksportu produktów rolnych z Ukrainy do krajów sąsiednich.

wk

Fot: envato/Canva

We wtorek 28 listopada br. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na swojej stronie udostępniło listę podmiotów, które od 24 lutego 2022 roku do 15 kwietnia 2023 roku importowały zboże z Ukrainy do Polski. Jest to o tyle zaskakujące, że przez wiele miesięcy były już minister rolnictwa Robert Telus nie chciał tej listy ujawnić. Jego nastepczyni Anna Gembicka zrobiła to dzień po swojej nominacji.

Oprócz tego nowa minister wystąpiła do Krajowej Administracji Skarbowej, aby ta udostępniła listy posiadane przez KAS w celu ich publikacji.

- Jeśli nie będzie możliwości publikacji listy z KAS, to zaproponuję projekt ustawy, który pozwala na zdjęcie tajemnicy skarbowej w uzasadnionych interesem publicznym sytuacjach – napisała Anna Gembicka na „X”.

Które firmy ściągały zboże?

Pełna lista firm importujących zboże z Ukrainy dostępna jest po tym linkiem: LISTA

Jak pisaliśmy już w maju br. lista firm zajmujących się importem produktów rolno-spożywczych z Ukrainy powinna ujrzeć światło dzienne, tym bardziej, że przedstawiciele rządu twierdzą, że firmy importowały ukraińskie produkty zgodnie z prawem. W tym temacie wypowiadało się wiele organizacji rolniczych, które domagają się publikacji listy.

Kto sprowadzał zboże techniczne?

W komentarzach pod postem Anny Gembickiej, jeden z komentujących przypomniał o liście firm, które kupowały tzw. zboże techniczne. 

- Czy doczekamy się listy, które firmy kupowały tzw. zboże techniczne, bo z tej nie wynika zupełnie nic. Na liście agencje ochrony, restauracje, firmy nasienne. Kto pośredniczył, kto kupował a kto prowadził swój biznes tak samo jak był prowadzony przed wybuchem wojny na UA?

Do publikacji listy odniosła się także Monika Piątkowska, prezes Izby Zbożowo - Paszowej. Na platformie X krytycznie oceniła decyzję nowej minister rolnictwa.

- Jak słyszę lista nie zawiera firm, które działały niezgodnie z prawem czyli sprowadzały zboże techniczne i próbowały wprowadzić je na rynek niezgodnie z przeznaczeniem.Szczyt niekompetecnjirządu ekspertów! - napisała Monika Piątkowska.

Zobacz także: Trwa śledztwo – upublicznić listę firm importujących zboże techniczne

Patrycja Bernat na podst. gov.pl

Fot: Ł.Siara

Ukraina robi duże postępy

Komisja Europejska uznała, że Ukraina spełnia kryteria polityczne i gospodarcze wymagane do rozpoczęcia negocjacji akcesyjnych, a także osiągnęła znaczny postęp w zakresie harmonizacji swojego prawodawstwa z prawem UE w ramach umowy stowarzyszeniowej. Komisja podkreśliła również, że Ukraina kontynuuje reformy w kluczowych obszarach, takich jak wymiar sprawiedliwości, walka z korupcją, rządy prawa, decentralizacja, energetyka i środowisko.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen odwiedziła Kijów w poniedziałek, aby wyrazić swoje poparcie dla aspiracji europejskich Ukrainy i jej suwerenności w obliczu konfliktu z Rosją. Von der Leyen powiedziała, że Ukraina robi duże postępy i jest „nieodłączną częścią rodziny europejskiej”. Podczas wizyty, UE i Ukraina podpisały umowę o współpracy w dziedzinie cyfryzacji, która ma na celu zwiększenie dostępu do usług cyfrowych, poprawę bezpieczeństwa cybernetycznego i wspieranie innowacji.

Mołdawia również doceniona

Komisja Europejska zaleciła również otwarcie negocjacji akcesyjnych z Mołdawią, która jest również objęta umową stowarzyszeniową z UE. Komisja stwierdziła, że Mołdawia spełnia kryteria polityczne i gospodarcze, a także poczyniła znaczne postępy w zakresie reform strukturalnych, zwłaszcza w sektorze bankowym, wymiarze sprawiedliwości i walce z korupcją. Komisja zauważyła również, że Mołdawia jest liderem w regionie pod względem integracji z rynkiem wewnętrznym UE, a także aktywnie uczestniczy w polityce sąsiedztwa UE.

Decyzja Komisji o zaleceniu otwarcia negocjacji z Ukrainą i Mołdawią jest uznawana za historyczny krok w kierunku rozszerzenia UE na wschód i wzmocnienia jej wpływu w regionie. Decyzja ta musi być jednak zatwierdzona przez państwa członkowskie UE, które mogą mieć różne stanowiska na temat tempa i zakresu rozszerzenia. Niektóre kraje, takie jak Francja, Niemcy czy Holandia, mogą być sceptyczne lub ostrożne wobec przyjęcia nowych członków, podczas gdy inne, takie jak Polska, Litwa czy Szwecja, mogą być bardziej entuzjastyczne i popierać aspiracje europejskie swoich sąsiadów.

Perspektywy na przyszłość

Negocjacje akcesyjne z Ukrainą i Mołdawią mogą potrwać wiele lat, ponieważ oba kraje będą musiały spełnić szereg wymogów i warunków, aby dostosować się do standardów i norm UE. Negocjacje te będą również zależeć od sytuacji politycznej i bezpieczeństwa w regionie, zwłaszcza od stosunków z Rosją, która sprzeciwia się rozszerzeniu UE na wschód i uważa Ukrainę i Mołdawię za część swojej strefy wpływów. UE będzie musiała zatem zrównoważyć swoje cele strategiczne i wartości z realiami geopolitycznymi i interesami swoich państw członkowskich.

Jednak zalecenie Komisji jest ważnym sygnałem dla Ukrainy i Mołdawii, że UE docenia ich wysiłki i zaangażowanie na rzecz integracji europejskiej i reform. Zalecenie to może również zachęcić inne kraje w regionie, takie jak Gruzja, Armenia czy Azerbejdżan, do podjęcia podobnych kroków i zacieśnienia więzi z UE. Zalecenie to pokazuje również, że UE jest otwarta na rozszerzenie i współpracę z krajami, które podzielają jej wartości i aspiracje, a także że UE jest zdeterminowana, aby być silnym i wiarygodnym partnerem dla swoich sąsiadów.

Mkh na podst. European Commision

Według Sił Obrony Południa, które przekazały informację o ataku, rakieta X-31P została wystrzelona z rosyjskiego samolotu Su-34, który naruszył przestrzeń powietrzną Ukrainy. Rakieta trafiła w nadbudówkę statku handlowego, który zbliżał się do portu. Trzech członków załogi – obywatele Filipin – odniosło obrażenia, a jeden z nich trafił do szpitala. Straty to nie tylko obrażenia, kapitan statku stracił życie.

Rosja niszczy infrastrukturę portową Ukrainy

Według wicepremiera ds. odbudowy i rozwijania społeczności, terytoriów i infrastruktury Ukrainy Oleksandra Kubrakowa atak na port w Odessie jest częścią celowanej kampanii Rosji, która ma na celu zniszczenie infrastruktury portowej Ukrainy.

- Rosja ponownie zaatakowała infrastrukturę portową Odessy. To już 21 celowany atak Rosji po zerwaniu umowy o dostawach zbóż. W tym czasie Rosja zniszczyła ponad 160 obiektów infrastruktury oraz 122 środki transportu. Dziś atakowi uległ statek handlowy, który miał przewieźć żelazną rudę do Chin – poinformował Kubrakov.

Mkh na podst. Latifundust.com

Fot: Latifundist.сom

Udana ewakuacja

Ewakuacja farmy ekologicznej z miejscowości Stanisław w obwodzie chersońskim odbyła się 26 października. Właściciele razem ze zwierzętami przenieśli się do obwodu kijowskiego.

Dla właścicieli farmy był to krok wymuszony, gdyż miejscowość Stanisław była nieustannie atakowana przez wroga. Działacze z Funduszu charytatywnego Save Ukraine pomogli właścicielom gospodarstwa uratować ich majątek i zwierzęta.

Armia rosyjska zajęła Stanisław już 25 lutego 2022 roku. Większość mieszkańców uciekła. Małżeństwo Biełozorenków nie mogło opuścić kóz, choć ich dzieci błagały rodziców, aby opuścili wioskę, póki to było możliwe.

Teraz było więcej czasu i w związku z pogorszeniem się stanu bezpieczeństwa na terenie hromady farmerzy podjęli decyzję o ewakuacji do regionu bardziej bezpiecznego.

Przed pełnoskalową inwazją rosyjską na pełną skalę gospodarstwo Koza Łymańska produkowała rocznie 1500 kg sera koziego. W sierpniu bieżącego roku jej właściciele otrzymali dotację w wysokości 3500 euro na przywrócenie produkcji serów od włoskiego koncernu Nazionale del Parmigiano Reggiano.

Ukraina nie daje się zastraszyć i utrzymuje korytarz humanitarny

Korytarz humanitarny jest ważny dla stabilności regionu

Ukraina w UE? To trudne i skomplikowane

Zdaniem J. K. Ardanowskiego dyskusja na ten temat będzie raczej dotyczyć tego kiedy te kraje wejdą do Unii Europejskiej niż czy do niej wejdą. Zwłaszcza, że generalnie UE jest strukturą gospodarczo polityczną, która co kilka- kilkanaście lat się rozszerza. Tak jak kiedyś otworzyła się na Polskę i inne kraje Europy Środowo-Wschodniej.

Zdaniem uczestników dyskusji członkostwo Mołdawii czy Serbii nie wydaje się być problematyczne, ale zupełnie inaczej jest w przypadku Ukrainy.

Jak przypomniał, J. K. Ardanowski podczas prac w ramach Prezydenckiej Rady ds. Rolnictwa i Obszarów Wiejskich zapraszani byli eksperci ukraińscy, którzy podkreślali, że rolnictwo na Ukrainie jest zdominowane przez międzynarodowe holdingi, które pasożytują na rolnictwie ukraińskim, wykorzystując ogromne powierzchnie czarnoziemów, tanią siłę roboczą i energię. Jednocześnie koncerny te nie płacą podatków w Ukrainie. I chcą sprzedawać już nie na rynek światowy tam gdzie ukraińska żywność jest potrzebna, ale na rynek UE. 

- To rolnictwo oparte o agro-holdingi – i to trzeba mówić wprost i otwarcie – absolutnie nie pasuje do europejskiego modelu rolnictwa, nie pasuje do Wspólnej Polityki Rolnej. W Unii Europejskiej, poza krajami postsowieckimi, gdzie są gospodarstwa po kilka lub kilkanaście tysięcy hektarów, nie ma dużych gospodarstw. Gospodarstwa mają co najwyżej kilkaset hektarów. Więc ukraińskie gospodarstwa, które mają 100, 200, 500 tys. ha, największe ma 800 tys. ha, nie pasują w żaden sposób do europejskiego modelu rolnictwa. To byłoby zniszczenie całkowicie osiągnięć Wspólnej Polityki Rolnej – powiedział Jan Krzysztof Ardanowski.

Członkostwo Ukrainy w UE? Tak, ale nie kosztem Polski

Jednocześnie szef Prezydenckiej Rady ds. Rolnictwa podkreślił, że Polska chce, aby Ukraina przystąpiła do wspólnot zachodnich.

Zdaniem Ardanowskiego Bruksela chcą pomagać Kijowowi powinna określić listę towarów, z którymi unijni rolnicy będą mogli uczciwie konkurować i które będą miały dostęp do rynku UE. Do takich towarów zaliczył m.in. soję, niektóre owoce i alkohole. Pozostałe towary powinny być dostępne tylko w bezpiecznych limitach w ramach kontyngentów na zboża czy drób.

Skarga Ukrainy na Polskę do WTO - gorzka pigułka

Gorzkie słowa pod adresem władz w Kijowie padły w kontekście sporu o import zbóż i skargi Ukrainy na Polskę do Światowej Organizacji Handlu.

• brak kredytów bankowych – 11% gospodarstw,
• brak rynków zbytu – 10% gospodarstw, 
• zniszczone obiekty produkcyjne – 9% w gospodarstw
• brak możliwości magazynowania produktów rolnych – 8% badanych.

Więcej informacji o sondażu można znaleźć na stronie https://minagro.gov.ua/storage/app/sites/1/uploaded-files/opituvannyadk-1-1-1.pdf

– Według stanu na 1 stycznia 2022 r. w regionie było prawie 57 tys. sztuk bydła, 49 tys. świń i ponad 4 mln drobiu. Rozwijała się hodowla owiec. Jednak inwazja rosyjska i okupacja regionu spowodowały, że pięć dużych gospodarstw hodowlanych przestało istnieć. Jeśli mówimy o hodowli trzody chlewnej, to zostały nam tylko dwa gospodarstwa, które pracują i próbują odbudować się do warunków, w jakich były przed pełnoskalową inwazją – mówił Yunusov na antenie Suspilne.

Obecnie gospodarstwa zmagają się z problemami z finansowaniem, braku środków na paszę. Problemem jest także duża liczba terenów zaminowanych.

– Straty wynoszą ponad miliard dolarów. Na pewno obecnie takich kwot nie da się gospodarstwom zrefundować. Na przykład przemysł drobiarski został całkowicie zniszczony, a mieliśmy największą fermę drobiu na Ukrainie, może nawet w Europie – mówił Dmytro Yunusov. Ma na myśli rolnicze gospodarstwo Awangard. Było ono od pierwszych dni okupowane przez wojska rosyjskie i nie było możliwości zakupu karmy dla ptaków i zatankowania generatora, przez co zginęło ponad cztery miliony kur. To była ogromna katastrofa ekologiczna w regionie. Do dziś nie wiadomo, jak wygląda sytuacja na terenach wciąż przebywających pod okupacją.

Wszystkie tereny chersońskiego prawobrzeża uważane są za potencjalnie zaminowane. Chodzi o miejsca, na które stanęła noga rosyjskiego żołnierza. Cała powierzchnia gruntów rolnych na prawym brzegu wynosi 520 tys. ha. według stanu na 2 października 2023 r. oficjalnie rozminowano 89 tys. ha. Co tydzień w regionie zdarzają się przypadki traktorów i kombajnów w wyniku detonacji min i niewybuchów.

Rolnicy zdaniem Yunusova są przywiązani do ziemi. Na terenie obwodu chersońskiego wszyscy mają gospodarstwa rolne z hodowlą zwierząt i problematyczne jest też przetransportowanie ich do innych regionów.

W wyniku rosyjskiego ostrzału zostało uszkodzone przedsiębiorstwo produkujące futro i należące do polskiego hodowcy Stefana Wójcika. Gospodarstwo znajdowało się w obwodzie charkowskim w pobliżu Iziuma, gdzie hodowano norki. Ponadto rosyjscy żołnierze zabili część pracowników tego przedsiębiorstwa. Dokładna liczba ofiar nie jest obecnie znana.

Marek Sztejer

Solidarność z Ukrainą

– Pomagamy naszym rolnikom. Zebrano już 34 miliony ton plonów, w tym 22 miliony ton pszenicy. Mamy zatem zapewnione bezpieczeństwa żywnościowe – napisał 10 września Szmyhal na Facebooku.

Szef ukraińskiego rządu zauważył także, że teraz porty naddunajskie będą zaangażowane w dostarczanie pomocy humanitarnej w postaci pszenicy i kukurydzy do krajów Afryki i Azji.

– Pomoc zostanie udzielona w ramach inicjatywy „Zboże z Ukrainy” Prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego. Współpracujemy z ONZ i innymi partnerami, aby w pełni przywrócić eksport produktów rolnych z Ukrainy – wyjaśnił premier.

 Marek Sztejer

 Źródło: facebook 

Trwają intensywne rozmowy trójstronne

Konflikt jest nieunikniony

Rozwój szybkiej logistyki na zachodzie

• Budowa autostrady A4 łączącej Lwów z granicą polską. Autostrada ma być gotowa do końca 2023 roku i ma stanowić część transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T.
• Modernizacja linii kolejowej Lwów-Krakowiec, która ma umożliwić kursowanie pociągów o prędkości do 160 km/h. Projekt jest finansowany przez Europejski Bank Inwestycyjny i ma być zakończony do 2024 roku.
• Rozbudowa portu lotniczego Lwów im. Daniela Halickiego, który ma stać się regionalnym hubem lotniczym. Port ma być wyposażony w nowy terminal pasażerski, drogi startowe i systemy nawigacyjne. Projekt jest wspierany przez Bank Światowy i ma być ukończony do 2025 roku.

Zwiększenie konkurencyjności i dywersyfikacji rynków

• badania i innowacje;
• opracowywanie receptur i tworzenie nowych produktów;
• testowanie i doskonalenie produktów;
• produkcja masowa;
• logistyka magazynowa i transportowa;
• certyfikacja produkcji;
• organizacja sprzedaży i rozwój potencjału eksportowego.

Atak dronów został przeprowadzony w kilku falach. Pierwsza fala była skierowana na Obwód Mikołajowski, gdzie obrona przeciwlotnicza zniszczyła wszystkie drony. Później jeszcze dwie potężne fale ataków dotknęły południowy Obwód Odeski. Siły obrony przeciwlotniczej zniszczyły 13 dronów, w tym 11 w Obwodzie Odeskim.

Zniszczenia w porcie w Reni

Jednym z celów rosyjskich dronów był morski port handlowy w Reni, który leży nad Dunajem, blisko granicy z Rumunią. W wyniku trafienia rosyjskiego dronu w dwa metalowe hangary magazynowe wybuchł pożar dwóch ciągników, a także wykryto pożar złomu w sąsiednim magazynie na powierzchni 10 metrów kwadratowych.

Szef Biura Prezydenta i Sił Obrony Południa Andriej Jermak poinformował, że nie było ofiar ani rannych w wyniku ataku. Siły Obrony Południa również opublikowały zdjęcia spalonej maszyn rolniczej i zboża.

???????????? Result of yesterday‘s strike by the Russian forces on the Odessa port.

I‘m sorry to the EU, you fund this war, you will also suffer. You can go buy your grains from somewhere else. pic.twitter.com/eSobspr46Z

— Spetsnaℤ 007 ???????? (@Alex_Oloyede2) August 16, 2023

Właśnie w ten sposób rosyjscy agresorzy widzą „centra podejmowania decyzji” i „magazyny koncentracji sprzętu NATO – komentują wojskowi.

W Internecie pojawiły się również filmy ataku na obiekty portowej i przemysłowej infrastruktury Dunaju, sfilmowane po drugiej stronie granicy z Rumunią.

Romanians across the border watch as Ukrainians try to shoot down a drone over the port of Reni, to no avail pic.twitter.com/nRDmhe5oKa

— What the media hides. (@narrative_hole) August 16, 2023

Rumunia potępiła ataki Rosji na ukraińskie magazyny zbożowe

Minister Spraw Zagranicznych Rumunii, Luminița Odobescu, potępiła ataki Rosji na ukraińskie magazyny zbożowe w portach “Reni” i “Izmaił”. O tym napisała na swoim koncie na Twitterze.

- Stanowczo potępiam trwające ataki Rosji na niewinnych ludzi, cywilną infrastrukturę, w tym na magazyny zbożowe w ukraińskich portach Reni i Izmaił. Poprzez te rażące naruszenia prawa międzynarodowego Rosja kontynuuje zagrażanie globalnemu bezpieczeństwu żywnościowemu i bezpieczeństwu żeglugi na Morzu Czarnym – oświadczyła Odobescu.

I strongly condemn the continued RU attacks on innocent people, civilian infrastructure, including grain silos in ???????? ports of #Reni & #Ismail. By these flagrant violations of int’l law RU continues to jeopardize ???? food security & the safety of navigation in the Black Sea.

— Luminita Odobescu (@Odobes1Luminita) August 16, 2023

Mkh na podst. Forbes.ua

Fot. Latifundist.com/Twitter

Eksport zbóż przez porty w Dunaju jest droższy

Transport kołowy zboża też jest problematyczny

Kolejne porty są bombardowane

????russia attacked the port infrastructure of Ukraine‘s ⚓Danube ports with Shahed-136 kamikaze drones on the night of July 24.

A grain warehouse was destroyed and tanks for storing other cargoes were damaged.

No casualties reported.#russiaUkraineWar#russiaIsATerroristState pic.twitter.com/kDskuxZOty

— Latifundist.сom (@LatifundistCom) July 24, 2023

Przypomnijmy, że 17 lipca br. Rosja ogłosiła wycofanie się z umowy zbożowej, jednocześnie już 4 dzień z rzędu atakując infrastrukturę portów czarnomorskich. Jak wskazał premier Ukrainy, Rosja stara się ponownie wywołać światowy kryzys żywnościowy.

- W tym krytycznym czasie Polska wyraża zamiar dalszego blokowania eksportu ukraińskiego zboża do UE. To nieprzyjazny i populistyczny krok, który mocno uderzy w światowe bezpieczeństwo żywnościowe i ukraińską gospodarkę – oświadczył Denis Szmyhal na Twitterze.

Росія зірвала зернову ініціативу, знищує інфраструктуру чорноморських портів, вкотре провокує світову продовольчу кризу.
У цей критичний час Польща має намір і далі блокувати експорт українського зерна в ЄС. Це недружній і популістський крок, який сильно вдарить по світовій…

— Denys Shmyhal (@Denys_Shmyhal) July 20, 2023

Ponadto premier Ukrainy zaapelował do Komisji Europejskiej i międzynarodowych partnerów o zapewnienie swobodnego eksportu ukraińskich produktów spożywczych do krajów Unii Europejskiej po zakończeniu tymczasowych ograniczeń.

Warto zaznaczyć, że na spotkanie ministrów rolnictwa przybył premier Polski Mateusz Morawiecki i oświadczył, że Polska nie otworzy granicy dla ukraińskiego zboża po zniesieniu ograniczeń 15 września, nawet jeśli taką decyzję podejmie Komisja Europejska.

- Nie zgadzamy się na to. (…) Albo KE zgodzi się na wypracowanie satysfakcjonujących rozwiązań, które przedłużą ten zakaz, albo zrobimy to sami i zamkniemy granicę – stwierdził Premier Mateusz Morawiecki, podkreślając zamiar bronić polskiego rolnika i rynków rolnych przed destabilizacją.

Reakcje na zarzuty ukraińskiego premiera

Zarzuty Denisa Szmyhala w Twiterze wywołały wiele emocji i komentarzy w Polsce, gdyż swoim powiedzeniem zrównał Polskę z Rosją, która zerwała porozumienie zbożowe. Reakcje Polaków na te zarzuty są negatywne i krytyczne. Wielu internautów wyraziło swoje oburzenie i rozczarowanie postawą Szmyhala, przypominając o wsparciu, jakie Polska udziela Ukrainie od początku konfliktu z Rosją. Niektórzy uznali jego słowa za niedyplomatyczne, nieuzasadnione i niewdzięczne.

Z polskich polityków do sprawy odniósł się m. in. podsekretarz stanu w MSZ RP Paweł Jabłoński, który stwierdził, że wypowiedź Szmyhala nie jest zbyt rozsądna ani dyplomatyczna. Jabłoński podkreślił, że Polska pomaga Ukrainie w ogromnym stopniu, ale zawsze kieruje się swoim interesem narodowym i państwowym.

Także była premier Polski Beata Szydło ostro skrytykowała premiera Ukrainy za jego słowa o Polsce. Wg niej wypowiedź Denisa Szmyhala jest niesprawiedliwa i godzi w dobre relacje między obu krajami. Szydło podkreśla, ze Polska zawsze wspierała Ukrainę, zwłaszcza w trudnych chwilach:

- Pan Premier wie też, że Ukraina miała poprzez Polskę tranzytem przewozić swój produkty rolnicze do krajów trzecich. Tymczasem ukraińscy producenci zboża i innej żywności – zaznaczamy, wielkie korporacje należące do oligarchów, a nie rolnicy – postanowili wykorzystać okazję i zalać Polskę swoimi produktami – pisze Beata Szydło.

Szydło dodała, że takie postępowanie nie ma nic wspólnego z przyjaźnią i współpracą i zaapelowała do premiera o przeproszenie Polski: „Tak naprawdę premier Ukrainy powinien przeprosić Polskę za nieuczciwe praktyki, a nie wygłaszać tezy godzące w Polskę i relacje polsko-ukraińskie”.

Wypowiedź premiera Ukrainy @Denys_Shmyhal jest po prostu niesprawiedliwa wobec Polski. Tak doświadczony polityk, jak szef ukraińskiego rządu, musi przecież rozumieć, jak wiele Polska zrobiła dla pomocy Ukrainie, ratując ten kraj w chwili największego zagrożenia.

Pan Premier…

— Beata Szydło (@BeataSzydlo) July 21, 2023

Michał Kołodziejczak, lider AGROunii, skrytykował premiera Ukrainy za popieranie interesów oligarchów i międzynarodowych korporacji, które inwestują w rolnictwo w Ukrainie i chcą konkurować z polskimi producentami żywności.

- Jeśli Ukrainie zależy, by nie było kryzysu żywnościowego to niech eksportują swoje zboże tam, gdzie ten kryzys jest. Bo jeśli chcą eksportować żywność do Polski i UE, to oni przecież wywołają kryzys właśnie u nas. Całkowicie zdestabilizują produkcje żywności i uzależnią nas od swojej żywności – stwierdził Kołodziejczak.

Panie @Denys_Shmyhal proszę się ogarnąć. Stoi pan po stronie oligarchów i międzynarodowych korporacji, które zainwestowały w rolnictwo na Ukrainie i teraz chcą zbijać na tym zyski kosztem Polaków.

Jeśli Ukrainie zależy by nie było kryzysu żywnościowego to niech eksportują swoje…

— Michał Kołodziejczak (@EKOlodziejczak_) July 20, 2023

Jednocześnie prezes AGROunii zarzucił polskim władzom bierność wobec działań Ukrainy, które uważa za szkodliwe dla polskiego rolnictwa. Przypomina, że kilka tygodni temu wiceminister gospodarki Ukrainy Taras Kaczka domagał się, by Unia Europejska nie wspierała finansowo polskich rolników, co wg niego narusza zasady handlu międzynarodowego. Kołodziejczak podkreśla, że AGROunia apelowała o reakcję polskiego rządu na te słowa, ale bez skutku. Teraz premier Ukrainy Denis Szmyhal idzie o krok dalej i występuje w roli lobbysty ukraińskich oligarchów, którzy chcą ograniczyć import polskiej żywności do swojego kraju.

- Premierze Denys Szmyhal proszę nie kłamać i nie wpisywać się w ruską narrację. Polska nie blokuje tranzytu ukraińskiego zboża do krajów unijnych i innych, które potrzebują waszego zboża. Zamiast atakować Polskę lepiej szukać rozwiązania problemu. A teraz proszę ładnie przeprosić i skasować te brednie – napisał Jacek Zarzecki, prezes PZHiPBM.

Premierze @Denys_Shmyhal proszę nie kłamać i nie wpisywać się w ruską narrację . PL nie blokuje tranzytu ???????? zboża do krajów ???????? i innych, które potrzebują waszego zboża. Zamiast atakować ????????lepiej szukać rozwiązania problemu. A teraz proszę ładnie przeprosić i skasować te brednie. https://t.co/pKA96rDgWu

— jacekzarzecki (@jacekzarzecki) July 21, 2023

Z kolei Maciej Pieczyński, publicysta i politolog, oskarża premiera Ukrainy o kłamstwo i wspomniany populizm.

- Panie Denisie, nie warto kłamać. Polska przepuszcza zboże tranzytem. Jesteś żałosnym populistą. Kłamca i populista. Ben Volles miał rację – Kijów nie zna wdzięczności. Mam nadzieję, że Warszawa także zrozumie tę smutną prawdę i będzie rozmawiać z Panem tak, jak Pan z Warszawą...

Пане Денисе, не варто брехати. Польща пропускає зерно транзитом. Ви жалюгідний популіст. Брехун та популіст. Бен Воллес мав рацію - Київ не знає, що таке вдячність. Надіюсь, Варшава також цю сумну правду зрозуміє та почне розмовляти з вами так, як ви з Варшавою...

— Maciej Pieczyński (@mkpieczynski) July 20, 2023

Nie brakuje i innych głosów w tej dyskusji. Bartłomiej Wypatrowicz, starszy redaktor Defence24, podkreślił jak wiele Polska robi dla Ukrainy w wielu innych aspektach, a w zamian otrzymuje tak niesprawiedliwe słowa premiera tego państwa.

Pewnie, zawsze najgorsi. Pomagają militarnie, ślij pomoc humanitarną, rób wszystko co możliwe dla uchodźców wojennych - w zamian dostań donos do komisji europejskiej i kłamstwa. Świetna robota Panie premierze. https://t.co/9mcJum4TCs

— Bartłomiej Wypartowicz ???????????????????????????????????????????? (@WypartowiczBa) July 20, 2023

Mkh na podst. Denys Shmyhal/Twitter, Business Insider

Fot. wikipedia, M.Morawiecki/Twitter

Planowana jest również budowa 50 kompleksów logistycznych do magazynowania i przetwarzania warzyw i owoców. Budowa magazynów warzyw jest obecnie zadaniem numer jeden dla ukraińskiego resortu rolnictwa, ponieważ w Ukrainie brakuje miejsc na długoterminowe przechowywanie warzyw.

Ponad 20 mld USD inwestorzy i rząd planują wydać na stworzenie zakładów produkujących biometan. W systemy nawadniania pól na południu Ukrainy przewidywane są inwestycje rzędu 8 mld USD. W zakłady przetworów mięsnych – 1,3 mld, w produkcję nabiału – 3,24 mld USD. W zakłady azotowe – 1,2 mld USD. 

Szczegółowy wykaz ukraińskich planów inwestycyjnych w sektorze rolniczym w ramach nowej Strategii rozwoju jest podany na stronie Ministerstwa Rolnictwa Ukrainy: https://minagro.gov.ua/investoram/strategiya-rozvitku-agropromislovogo-kompleksu?fbclid=IwAR3dEVXmxgUjpNr34Ps-f_No3s4fdagC4yUorU0ybODP2VCMh9GJDWdAOik 

Marek Sztejer

- Biorąc pod uwagę szantaż rosyjskich terrorystów, którzy chcą zatrzymać porozumienie zbożowy – podkreśliła rzeczniczka dowództwa operacyjnego „Południe” Natalia Gumeniuk.

Wcześniej do Moskwy z Teheranu przybył samolot transportowy, więc dowództwo operacyjne oczekiwało tego rosyjskiego ataku. Jednocześnie, jak podkreśliła rzeczniczka, nie wyklucza się kolejny atak rakietowy na południe Ukrainy w najbliższych dniach.

W nocy 11 lipca siły obrony powietrznej Ukrainy nie dały się zaskoczyć: zestrzelono 22 drony, a inne 2 spadły na teren portu, nie wyrządzając większych szkód.

Rosja blokuje eksport ukraińskiego zboża drogą morską

Rosyjska agresja nie ogranicza się tylko do ataków dronami. Rosja również blokuje eksport ukraińskiego zboża droga morską. Od 26 czerwca Rosjanie odmawiają inspekcji statków płynących do ukraińskich portów. 29 statków z ponad 1,4 miliona ton produktów rolnych jest zablokowanych na wodach terytorialnych Turcji.

- Całkowite zatrzymanie eksportu ukraińskiego zboża drogą morską doprowadzi do wzrostu cen żywności i pogłębi kryzys w biednych krajach. Świat to rozumie, nasi partnerzy to rozumieją. Od kilku miesięcy korytarz zbożowy prawie nie działa. Teraz wspólnie z partnerami dokładamy wszelkich starań, aby ukraińskie zboże trafiało na rynki w ilości niezbędnej dla świata – powiedział wicepremier ds. odbudowy Ukrainy Aleksander Kubrakow.

W okresie od 1 czerwca do 10 lipca z planowanych 150 inspekcji statków odbyło się tylko 70. Następna inspekcja zaplanowana jest na 14 lipca. Obecnie w strefie kontroli pozostała tylko flota przychodząca. Od 1 sierpnia 2022 roku wyeksportowano ponad 33 miliony ton produktów ukraińskich rolników do 45 krajów świata.

Mkh na podst. Oleg Kiper/Telegram, Ministerstwo Rozwoju Społeczności, Terytoriów i Infrastruktury Ukrainy/Facebook

Fot. Envato Elements

31 lipca 2022 roku zmarł 74-letni właściciel firmy rolnej Nibulon, Ołeksij Wadaturski. Podczas rosyjskiego ostrzału Mikołajowa pocisk trafił w jego dom. Od tego momentu dyrektorem generalnym stał się jego syn – Andrij Wadaturski. Dunaj stał się główną trasą eksportową firmy po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w lutym 2022 roku, która zablokowała kluczowy szlak eksportu – eksport przez Morze Czarne.

Firma wyeksportowała 190 tysięcy ton zboża miesięcznie przez Dunaj, co stanowiło około połowy ilości eksportu w sezonie 2022/23. W sierpniu firma planuje zwiększyć zdolność do 250 tysięcy ton miesięcznie, kończąc budowę trzeciego terminalu.

Jak zaznaczył dyrektor generalny firmy, Nibulon nigdy nie ufał umowie o eksporcie zboża przez Morze Czarne, która stała się tak nieprzewidywalna, że kupcy byli gotowi płacić więcej, aby jej uniknąć.

– Jest kilka rzeczy, które uratowały firmę przed bankructwem. Jedną z nich jest decyzja mojego ojca o budowie tego terminalu. Bo mogliśmy planować rzeczy, mogliśmy sprzedawać towary do przodu… Rosja i korytarz i układ, jaki mają, nie dają takiej możliwości – powiedział Andrij Wadaturski.

Nibulon traci personel i infrastrukturę

Nibulon zmaga się jednak z wieloma trudnościami spowodowanymi wojną. Eksport firmy zmniejszył się mniej więcej o połowę, a koszty logistyki wzrosły. Firma straciła 40% personelu na skutek okupacji rosyjskiej, min i braku możliwości dostarczania ziarna do portów.

Oprócz tego Nibulon stracił tworzone przez 15 lat inwestycje wzdłuż Dniepru, który przecina Ukrainę, po zniszczeniu tamy w Nowej Kachowce i opróżnieniu jej zbiornika, który był kluczowym elementem tej drogi wodnej.

– Cały system transportu i żeglugi zostanie odbudowany dopiero po odbudowie tamy kachowskiej i napełnieniu wodą, podniesieniu poziomu i ponownym rozpoczęciu żeglugi. To bardzo długi proces –  stwierdził dyrektor generalny Nibulonu.

Utrzymanie płynności finansowej dzięki wsparciu kredytodawców

Nibulon ma 1,5 miliarda dolarów zadłużenia, z czego 1,2 miliarda to kredyty zagraniczne. Jak powiedział Wadaturski, firma jest w stałym kontakcie z kredytodawcami i nie ma problemów z obsługą długu.

– Nie ma żadnych opóźnień w spłacie kredytów. Nie ma żadnych problemów z płynnością. Nie ma żadnych problemów z rentownością – powiedział Andrij Wadaturski.

Firma korzysta również ze wsparcia finansowego od Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOR), który udzielił jej łącznie 400 milionów euro kredytu. Według właściciela Nibulonu EBOR jest „bardzo pomocny” i „bardzo elastyczny” w dostosowywaniu warunków kredytu do sytuacji na Ukrainie.

– EBOR jest bardzo ważnym partnerem dla nas. Oni są bardzo zaangażowani w rozwój sektora rolnego w Ukrainie, bardzo zaangażowani w rozwój infrastruktury w Ukrainie – dodał dyrektor.

Nowy program gwarancji eksportowych

Nibulon planuje również skorzystać z nowego programu gwarancji eksportowych, który uruchomił rząd ukraiński we współpracy z Międzynarodową Korporacją Finansową (IFC). Program ten ma na celu zapewnienie gwarancji dla banków komercyjnych, które udzielają kredytów przedsezonowych producentom rolnym i eksporterom.

Wadaturski powiedział, że Nibulon chce skorzystać z tego programu, aby uzyskać dodatkowe 100 milionów dolarów finansowania przedsezonowego.

–  Jest to bardzo ważny program dla nas. To jest bardzo ważny program dla całego sektora rolnego w Ukrainie – stwierdził dyrektor generalny Nibulonu.

Straty i nowe inwestycje

Od początku rosyjskiej agresji Nibulon ponosi straty w wysokości około 400 milionów dolarów i wykorzystuje tylko 32% swoich mocy produkcyjnych.

Firma, która powstała w 1991 roku, była przed wojną największym operatorem na rynku zbożowym Ukrainy. Dysponowała 27 terminalami przeładunkowymi i kompleksami do odbioru płodów rolnych, zdolnością do jednorazowego składowania 2,25 mln ton produktów rolnych, flotą 83 statków (w tym 23 holowniki), a także posiadała Stocznię Mikołajowską. Przed wojną Nibulon uprawiał 82 000 hektarów ziemi w 12 obwodach Ukrainy i eksportował produkty rolne do ponad 70 krajów. W 2021 roku firma wyeksportowała rekordowe 5,64 mln ton produktów rolnych.

Natomiast obecnie terminal w Mikołajowie nie funkcjonuje, flota jest zablokowana przez Rosjan, a firma musiała otworzyć nową jednostkę rozminowującą. Firma otrzymała również dotacje od rządu niemieckiego i USAID na zakup maszyn do rozminowywania i wagonów kolejowych. Firma zamierza również zbudować elewator i młyn w Izmaile za 25 milionów euro zebrane z duńskiego funduszu inwestycyjnego.

Opóźnienia w kontroli statków przyczyniają się do milionowych strat

Nibulon nie jest jednak jedyną firmą, która ucierpiała przez blokowanie korytarza zbożowego przez Morze Czarne. Inny duży agrobiznes Kernel Holding SA poinformował, że opóźnienia w kontroli statków sparaliżowały jego eksport zboża, co kosztowało firmę 57 milionów dolarów.

Dyrektor generalny firmy, Ievgen Osypov powiedział, że Kijów oskarża Moskwę o celowe spowalnianie kontroli statków przewożących zboże przez korytarz czarnomorski. To zmusza firmy do szukania alternatywnych tras rzecznych i lądowych, które są droższe. Dla Kernelu to koszt około 5 milionów dolarów miesięcznie.

Wysokie koszty to nie wszystkie wyzwania, przed którymi stoją handlowcy korzystający z ukraińskiego korytarza zbożowego – liczne opóźnienia w kontroli, długie kolejki. Umowa zbożowa obowiązuje do 17 lipca, ale obecnie tylko nieliczne statki przepływają przez Morze Czarne, ponieważ nowe rejestracje statków są zablokowane. To dodaje niepewności ukraińskim rolnikom w wysyłce nowych zbiorów.

– Kto najbardziej cierpi? Ukraińscy rolnicy, którzy pracują w skrajnie trudnych warunkach. Ich marże i rentowność stale spadają – powiedział Osypov.

Kernel jest jednym z największych eksporterów zboża na Ukrainie. Od czasu zawarcia umowy zbożowej firma wysłała prawie 3,3 miliona ton zboża z portów Morza Czarnego – to stanowi około 10% całkowitego wolumenu wysyłek za pośrednictwem korytarza zbożowego. Od września do marca firma wysyłała 80% swojego oleju słonecznikowego z portów czarnomorskich, natomiast od kwietnia udział ten spadł do 44%.

Zakłócenia na Morzu Czarnym oznaczają, że terminale pracują z ułamkiem swojej zdolności, zwiększając straty. Na przykład terminal TransBulkTerminal firmy Kernel może obsługiwać 10 milionów ton rocznie, ale obecnie jest wykorzystywany dla nieco ponad 3 milionów ton.

Mkh na podst. Reuters, Bloomberg, Interfax

fot. poglądowe: EnvatoElements

• chmielnicki — 233,3 tys.;
• winnicki — 209,1 tys.;
• połtawski — 195,8 tys.;
• tarnopolski — 152 tys.;
• odeski — 148 400;
• czernihowski — 136 tys.;
• lwowski — 132,2 tys.;
• czerkaski — 131,4 tys.

W raporcie Kijowskiej Szkoły Ekonomicznej określono, że uprawa słonecznika, jęczmienia i pszenicy na skalę sprzed pełnoskalowej inwazji rosyjskiej może zostać wznowiona dopiero do 2040 roku. A powrót do przedwojennych wskaźników uprawy kukurydzy, żyta, owsa i rzepaku – oczekiwany jest dopiero w 2050 roku.

„Przed inwazją przez Federację Rosyjską powierzchnia upraw zbóż i roślin oleistych wynosiła około 24 i 9 milionów hektarów odpowiednio. W roku 2022 obszary uprawne zmniejszyły się do około 18 i 7 mln ha. W warunkach wojny przewidywane jest dalsze zmniejszanie powierzchni upraw: do 17 i 6 mln ha. Dodatkowo pod uprawy oleiste i zbożowe zostaną inne grunty rolne, gdzie wcześniej uprawiano warzywa i rośliny techniczne” – czytamy w raporcie.

Będzie więcej kukurydzy, mniej soi

Oczekuje się, że kukurydza, pszenica i jęczmień pozostaną głównymi uprawami do 2050 r. Jednocześnie znacznie wzrosną uprawy kukurydzy, aż do 8 mln hektarów. Głównym powodem takiego stanu rzeczy będą ceny na rynku krajowym.

„Słonecznik był i pozostanie główną uprawą wśród roślin oleistych na Ukrainie do 2050 roku. Powierzchnia upraw rzepaku nieznacznie wzrośnie, podczas gdy powierzchnia upraw soi może dramatycznie się zmniejszyć. Łączna powierzchnia upraw oleistych wzrośnie ze względu na powierzchnię zbóż, warzyw i upraw technicznych. 

Marek Sztajer na podst. Kijowska Szkoła Ekonomiczna
fot. Policja Chersoń

Nielegalny handel lub sprzedaż skradzionego zboża

Identyfikacja chemiczna jako rozwiązanie

Sankcje skierowane przeciwko podmiotom handlującym zbożem

Dlatego pływanie, łowienie ryb i picie tej wody są zabronione. To samo dotyczy zwierząt gospodarskich. Także ludzie kąpiący się w tak skażonej wodzie potencjalnie mogą zachorować.

Wysadzenie przez armię rosyjską tamy na Dnieprze spowodowało zalanie wielu obiektów kanalizacyjnych, cmentarzysk bydła i szamb. Zanieczyszczona woda przedostająca się do sieci wodociągowej może prowadzić do wybuchów epidemii ostrych chorób zakaźnych jelit, infekcji wirusowych takich jak zapalenie wątroby, cholery, a także istnieje ryzyko wystąpienia pasożytów. Jak dotąd nie wykryto ani jednego przypadku cholery.

Obecnie na terenach objętych powodzią zabronione jest korzystanie z wód otwartych i studni, całkowicie zakazana jest także kąpiel w Morzu Czarnym, do którego wpływają zanieczyszczone wody z Dniepru.

Marek Sztejer

Reakcja MRiRW na zarzuty

– Administracja Żeglugi Rzecznej aktywnie współpracuje z armatorami, czyje statki znajdują się obecnie w akwenie Zbiornika Kachowskiego. Tych statków jest obecnie 50. Naszym zadaniem jest pomoc w zapewnieniu ich relokacji z baz położonych wyżej Dniepru – poinformował szef Administracji Żeglugi Jewhen Ignatenko. Dodał, że w wyniku eksplozji Dniepr poniżej Zaporoża na długo przestanie być przydatny dla żeglugi. Z powodu gwałtownego zalania terytoriów infrastruktura portów i terminali znajdujących się w regionie został zniszczony i unieruchomiony, wiele zatopionych.

Przez wysadzenie tamy port rzeczny w Zaporożu przez lata stanie się najbardziej wysuniętym na południe punktem żeglugi handlowej na Dnieprze. Według Ignatenki powyżej elektrowni Dniproges rzeka pozostanie żeglowna. Poniżej, nie. Gdy poziom wody ostatecznie opadnie, tamtejsze statki osiądą na mieliznach. Z tego powodu statki cywilne stacjonujące w Zbiorniku Kachowskim są szybko przenoszone w okolice Zaporoża.

Marek Sztejer

Ukraińskie Dowództwo Operacyjne „Południe” pierwsze poinformowało o zniszczeniu tamy, oskarżając o jej wysadzenie rosyjskie wojska. Jednocześnie prorosyjski burmistrz Nowej Kachowki, która obecnie znajduje się pod kontrolą Rosji, nazwał informacje strony ukraińskiej fake newsem i oświadczył, że w mieście jest cicho i spokojnie. Natomiast później jednak potwierdził, że górna część tamy została uszkodzona, a woda jest niekontrolowanie odprowadzana w dół rzeki. Wg danych TASS 11 z 28 przęseł stacji zostało zniszczonych, a zniszczenia dalej trwają.

Russia blew up the Kakhovka dam in Ukraine on the Dnipro river. It’s a terrorist act on an international scale. Millions of hectares of Ukrainian farmland will be affected. As a result world market won’t get millions tons of grain immediately this year. pic.twitter.com/EH1HoNZzmI

— Ukrainian Grain Association (@UkrGrain) June 6, 2023

Na ile te dane odpowiadają rzeczywistości, nie jest jeszcze jasne. Trzeba zaznaczyć, że ciężko zweryfikować te lub inne informacje podczas trwającej wojny, ponieważ pojawia się wiele niepotwierdzonych informacji czy stary...

 Tak zwana zerowa kwota na eksport cukru będzie obowiązywać od 5 czerwca do 15 września 2023 r. Przez pierwsze 7 miesięcy bieżącego roku gospodarczego (wrzesień 2022 – sierpień 2023) Ukraina wyeksportowała 265 tys. ton tego produktu. 

Od początku pełnoskalowej inwazji rosyjskiej eksport cukru z Ukrainy został wstrzymany z powodu działań wojennych. 5 czerwca 2022 roku rząd zezwolił na wznowienie eksportu cukru na podstawie koncesji wydanych przez Ministerstwo Gospodarki. 

Lista największych importerów ukraińskiego cukru w 2023 roku ukształtowała się następująco:

• Rumunia: 28%,
• Polska: 18,1%,
• Włochy: 16,7%,
• Węgry: 13,8%,
• Bułgaria: 11%. 

Czyli 99% ukraińskiego cukru płynęło do krajów UE. Ograniczenie eksportu już na jesieni może wpłynąć na ceny produktów w polskich sklepach oraz na dywersyfikację szlaków dostaw tego produktu.

Obecne zmiany zostały wprowadzone w załącznikach do Uchwały N1466 z dnia 27 grudnia 2022 r. w sprawie zatwierdzenia wykazów towarów, których eksport i import podlegają licencjonowaniu oraz kontyngentów na rok 2023.

Marek Sztejer

Taką decyzję Rady Obrony Obwodu Chmielnickiego ogłosił 25 maja, Serhij Tiuryn, zastępca szefa Obwodowej Administracji Wojskowej.

Była ona konieczna, aby maszyny rolnicze nie rozpraszały ukraińskim oddziałom pilnującym odgłosy nadlatujących wrogich obiektów. Na czas sygnału alarmu powietrznego na polach muszą zostać wstrzymane wszelkie prace maszyn rolniczych: siew, opryski czy uprawa. Należy również zapewnić bezpieczeństwo pracowników. Szefowie lokalnych samorządów powinni uzgodnić z rolnikami stosowną kwestię.

– Apelujemy o zrozumienie wskazanych zmian, aby nie zakłócać pracy Sił Zbrojnych Ukrainy podczas możliwych ostrzałów i nie rozpraszać naszych obrońców dźwiękami sprzętu rolniczego – wyjaśnił Serhij Tiuryn podczas posiedzenia Rady.

Marek Sztejer

W sezonie 2023/2024 ukraińscy producenci kukurydzy najprawdopodobniej będą musieli kontynuować szukanie nowych rynków zbytu. Wraz ze zmianą kierunków eksportu zmieniły się również uwarunkowania. Wcześniej wymagania dotyczące sprzedaży za pośrednictwem portów morskich były bardzo proste i zrozumiałe: określona wilgotność ziarna i zawartość uszkodzonego. Natomiast kiedy handel przesunął się w kierunku Europy, kupujący zaczęli domagać się produkcji lepszej jakości.

Według stanu na 27 kwietnia ukraińscy producenci rolni obsiali 252,7 tys. ha kukurydzy. W ciągu tygodnia prace wykonano na 199 tys. ha. Przewidywana powierzchnia zasiewów kukurydzy na 2023 rok powinna wynieść 3,6 mln ha. W roku 2021 było to 5,4 mln ha.

Uprawy kukurydzy są prowadzone w prawie wszystkich regionach. Prace nie zostały rozpoczęte na Wołyniu, w obwodzie iwano-frankowskim, rówieńskim oraz chersońskim.

Przerwy w dostawie prądu i pogarszające się warunki pogodowe na Ukrainie zagroziły zbiorom kukurydzy sezonie 2022. Jedna trzecia ziarna pozostała na polach zamiast pojechać na eksport. Wiosną zbiory kontynuowano choć jej jakość była bardzo niska.

Marek Sztejer