W polskim prawie nie ma jednej konkretnej regulacji, która wskazywałaby maksymalną wysokość żywopłotu. Co do zasady można go prowadzić nawet na kilka metrów wysokości. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności. W praktyce zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego, zwłaszcza dotyczące tzw. immisji (czyli oddziaływania na sąsiednie działki). Jeśli żywopłot nadmiernie zacienia sąsiednią nieruchomość, ogranicza dostęp światła, czy powoduje inne uciążliwości, sąsiad może dochodzić swoich praw i żądać jego przycięcia.

Odległość żywopłotu od granicy działki

Również w tym przypadku przepisy ogólnokrajowe nie określają sztywnej minimalnej odległości dla żywopłotu. Jednak obowiązuje zasada – rośliny należy sadzić tak, aby nie naruszały praw sąsiada.

W praktyce przyjmuje się, że:

• żywopłot można sadzić bezpośrednio przy granicy, jeśli nie przekracza jej fizycznie,
• nie może wchodzić na działkę sąsiada (np. gałęziami czy korzeniami).

Warto też sprawdzić miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i uchwały gminy, bo mogą wprowadzać dodatkowe ograniczenia.

Zobacz także: KSeF a rolnik ryczałtowy. Czy przy dzierżawie pod fotowoltaikę trzeba wystawiać e-faktury?

Gałęzie i korzenie – co mówi prawo?

Zgodnie z przepisami właściciel działki może usunąć gałęzie i korzenie przechodzące z sąsiedniej nieruchomości, jeśli wcześniej wyznaczy termin ich usunięcia właścicielowi roślin, nie wolno jednak samodzielnie niszczyć całego żywopłotu. To ważne szczególnie przy intensywnie rosnących gatunkach, które szybko „przechodzą” na drugą stronę granicy.

Kiedy żywopłot może być problemem?

Najczęstsze konflikty dotyczą:

• zbyt wysokich żywopłotów zacieniających pola lub ogród,
• rozrastających się roślin wchodzących na sąsiednią działkę,
• utrudniania przejazdu maszyn rolniczych przy wąskich drogach.

W takich sytuacjach sąd ocenia, czy doszło do tzw. ponadprzeciętnego zakłócenia korzystania z nieruchomości.

Żywopłot a potencjalne spory – ważne podsumowanie

Choć polskie przepisy nie wskazują wprost maksymalnej wysokości żywopłotu, jego zakładanie i utrzymanie podlega ograniczeniom wynikającym z art. 144 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim właściciel nieruchomości nie może podejmować działań, które ponad przeciętną miarę zakłócają korzystanie z działek sąsiednich – np. poprzez nadmierne zacienienie, ograniczenie dostępu do światła czy zawilgocenie budynków.

W praktyce i orzecznictwie często przyjmuje się jako bezpieczną granicę – wysokość 2,2 m, co wynika z analogii do przepisów Prawa budowlanego dotyczących ogrodzeń niewymagających zgłoszenia. Żywopłot przekraczający tę wysokość, zwłaszcza posadzony bezpośrednio przy granicy, może stać się przedmiotem sporu i podstawą do żądania jego przycięcia.

Dodatkowo rośliny nie mogą przekraczać granicy działki – sąsiad ma prawo domagać się usunięcia gałęzi czy korzeni przechodzących na jego teren. Coraz częściej sądy traktują żywopłoty pełniące funkcję ogrodzenia jak elementy budowlane, co oznacza, że przy większych nasadzeniach mogą mieć zastosowanie przepisy Prawa budowlanego, zwłaszcza w kontekście wysokości i wpływu na otoczenie.

Dobra praktyka dla rolników

Aby uniknąć problemów warto zachowywać rozsądną wysokość żywopłotu przy granicy, regularnie go przycinać, zostawiać odpowiedni dla danego gatunku rośliny odstęp od granicy, a nawet uzgodnić nasadzenia z sąsiadem – to często to najlepsze rozwiązanie.

Choć przepisy nie określają wprost maksymalnej wysokości żywopłotu, nie oznacza to pełnej swobody. Kluczowa jest zasada, by nie utrudniać korzystania z sąsiedniej działki. W praktyce rozsądek i dobre relacje sąsiedzkie są równie ważne jak same przepisy.

Zobacz także: Nowe przepisy o ogrodzeniach od 2026 roku! Co musi wiedzieć rolnik i właściciel siedliska?

Nowe przepisy o ogrodzeniach 2026. Rolnicy muszą uważać na ostre elementy i drut kolczasty

Pisaliśmy o tym, że w 2026 roku wchodzą w życie nowe zasady dotyczące ogrodzeń. Zmiany są istotne dla rolników – szczególnie tych, którzy planują budowę, remont lub modernizację ogrodzenia w gospodarstwie. Ważną zmianą jest zakaz stosowania ostro zakończonych elementów ogrodzeń (pików, szpikulców, tzw. „włosów św. Jana”) na wysokości poniżej 2,2 m, a nie – jak dotąd – do 1,8 metra. Oznacza to, że popularne w wielu gospodarstwach ostre przęsła nie będą już dopuszczalne w dolnej części ogrodzenia.

Zmiany obejmą również drut kolczasty. Dotychczas nie wolno było go stosować od strony drogi publicznej. Nowe przepisy przewidują, że drut kolczasty będzie zakazany na ogrodzeniach w granicach działki, jeśli może stwarzać zagrożenie dla ludzi lub zwierząt – co w praktyce dotyczy większości siedlisk i posesji rolnych. Nowe regulacje wyraźnie podkreślają, że ogrodzenie nie może powodować ryzyka urazów. Dotyczy to nie tylko ostrych elementów, ale również konstrukcji, które mogą prowadzić do skaleczeń, zahaczeń czy zakleszczeń. Ma to szczególne znaczenie w gospodarstwach, gdzie poruszają się dzieci, osoby starsze oraz zwierzęta hodowlane.

Przepisy zwracają także uwagę na dostępność dla osób z niepełnosprawnościami. Dotyczy to również gospodarstw prowadzących sprzedaż bezpośrednią, RHD czy agroturystykę.

Furtka wejściowa powinna spełniać następujące warunki:

• szerokość minimum 0,9 m,
• otwieranie do wewnątrz posesji,
• brak progów lub próg do 2 cm,
• zamki i klamki łatwe w obsłudze.

Nowe przepisy będą obowiązywać wyłącznie dla ogrodzeń budowanych od 2026 roku. Jednak w przypadku przebudowy, remontu lub wymiany ogrodzenia, konieczne będzie dostosowanie go do nowych zasad.

W praktyce oznacza to konieczność dokładnego przemyślenia nowych inwestycji w ogrodzenia. Popularne rozwiązania stosowane do tej pory – szczególnie ostre przęsła czy drut kolczasty – mogą już nie spełniać wymogów prawa. Zmiany mają jeden główny cel: zwiększyć bezpieczeństwo ludzi i zwierząt na terenach prywatnych, w tym w gospodarstwach rolnych.

Źródło: Kodeks cywilny, Prawo budowlane

fot. Canva AI

Relaks dla seniora

Rośliny dla seniora

Ogród dla seniora – jak zachować bezpieczeństwo?

Ogród dla osoby na wózku

Wszystko zależy od tego, w jakiej kondycji jest senior. Czy porusza się o własnych siłach, czy choruje, a może ma problemy z kręgosłupem? Tak naprawdę warto projekt dostosować do wymogów indywidualnych.

Relaks dla seniora

Warto zadbać o prawdziwą strefę odpoczynku – w tej części ogrodu, w której nie wieje, ale też panuje lekki cień. Może to być przytulny kącik z zadaszeniem, aby senior mógł z niego korzystać w każdej wolnej chwili. Ważne będą wygodne fotele, z których łatwo jest wstać oraz komfortowa sofa ogrodowa, aby osoba starsza mogła w spokoju poczytać, uciąć sobie drzemkę, czy pograć w karty z przyjaciółmi. Do tego celu nadaje się pawilon lub altanka, a nawet duży parasol. W tym miejscu należy zamontować klimatyczne oświetlenie, najlepiej ładowane promieniami słonecznymi.

Rośliny dla seniora

Wraz z wiekiem właściciel ogrodu może mieć problem z utrzymaniem jego dobrej formy. Problemy kondycyjne i te związane z motoryką mogą skutecznie uniemożliwiać prace ogrodowe. Oto kilka wskazówek, których wprowadzanie w życie, może ułatwić zapanowanie nad ogrodową przestrzenią mimo podeszłego wieku:

• rezygnacja z trawnika, w jego miejsce można zastosować system ścieżek, rabaty z bylinami, kamienie, czy płytki,
• zmniejszenie powierzchni warzywnika,
• nasadzenie bezobsługowych roślin –  np. rośliny wieloletnie nie wymagają nakładu pracy, jak jeżówka odporna na suszę, lawenda, wisteria, trawy ozdobne, funkia,
• postawmy na rośliny łatwe w uprawie (np. nagietek lekarski, słonecznik ozdobny, rudbekia).

Ogród dla seniora – jak zachować bezpieczeństwo?

W ogrodzie dla osoby starszej nie powinno być (jeśli to możliwe) schodów, stopni i śliskich nawierzchni. Niejeden senior ma słabszy wzrok i może potknąć się o tego typu wystające elementy. Powierzchnia niech będzie bardziej szorstka – ważne jest wytyczenie ścieżek z urozmaiconą fakturą w newralgicznych miejscach, aby stały się swoistym znakiem rozpoznawczym.

Przeczytaj także: Mieszkanie dla seniora na wsi – jak je urządzić?

Ogród dla osoby na wózku

Jeśli senior przemieszcza się na wózku inwalidzkim, warto zainwestować w tzw. podwyższone rabaty. Powinny być umieszczone na odpowiedniej wysokości – aby siedzący na wózku użytkownik ogrodu mógł z łatwością sięgać do roślin. Pozwoli to na wygodną pielęgnację i samodzielność, dzięki której prawdziwy fan czy fanka kwiatów będą mogli czerpać radość i satysfakcję z pielęgnowania ukochanego ogrodu.

Ogród dla osoby starszej 

FOTO: Envato Elements

Fot. envato elements

Co pomaga na zatoki?

„Parówka” na zatkane zatoki

Jakie zioła wspierają leczenie zatok?

Inhalacje z ziół – przygotowanie

Wejście w okres jesienno-zimowy dla wielu osób oznacza katar, zatkany nos, ból głowy – a wszystko to z powodu zapalenia zatok. Przyczyną tego schorzenia mogą być krążące w powietrzu i bytujące na innych ludziach wirusy czy bakterie. Bywa i tak, że zatoki są zapchane z powodu alergii lub infekcji grzybiczej. Czasami problemy z zatokami są konsekwencją i powikłaniem po grypie.

Co pomaga na zatoki?

Leków na zatoki jest sporo, w tej delikatnej materii, warto poradzić się przede wszystkim lekarza – on dobierze odpowiednie preparaty. Jeśli nie ma żadnych przeciwwskazań związanych z nadwrażliwością lub alergią, można posiłkować się metodami domowymi, które złagodzą objawy niedrożnych zatok. Chodzi przede wszystkim o inhalacje i tzw. parówki. Można także zastosować maści rozgrzewające i płukanki.

„Parówka” na zatkane zatoki

Co na ten temat ma do powiedzenia Ziołowa królowa? Specjalistka od naturalnych metod kuracji poleca, znane z dzieciństwa, przygotowywane przez mamę – ziołowe inhalacje. Specjalistka propagując wiedzę o ziołach, chce ocalić od zapomnienia dawne receptury – sposoby babcine, które kiedyś były jedynym możliwym do uzyskania remedium na rozmaite bolączki. Ekspertka poleca te zioła, które w swoim składzie zawierają duże ilości olejków eterycznych. To w nich zawarty jest leczniczy potencjał danej rośliny.

Jakie zioła wspierają leczenie zatok?

To zioła wykazujące działanie bakteriobójcze i antyseptyczne. Jest ich całkiem sporo:

• tymianek,
• majeranek,
• szałwia,
• rozmaryn,
• oregano,
• goździki.

Przeczytaj także: Przygotuj w domu ocet wrotyczowy i zadbaj o skórę!

W połączeniu z ciepłą wodą i parą działają cuda! W efekcie zostają porządnie nawilżone błony śluzowe, a dzięki rozrzedzeniu wydzieliny – nos jest udrożniony. Poza tym: – Inhalacje bardzo szybko przynoszą ulgę i – co ważne – nie stanowią obciążenia dla układu pokarmowego, jak wiele leków czy preparatów leczniczych, przyjmowanych doustnie – czytamy na profilu instagramowym ziołowej specjalistki. Takie parówki można robić nawet dwa razy dziennie.

Inhalacje z ziół – przygotowanie

Do inhalacji można wybrać zioła świeże lub suszone, stosowane do przyprawiania potraw. Wystarczy, że do miski z gorącą, parującą wodą dodamy trochę ziół. Zakładamy ręcznik na głowę i pochylamy się nad miską. Przez 10 minut wdychamy parę wodną nosem, a wydychamy ustami. Nie należy pochylać głowy zbyt nisko, aby się nie poparzyć.

Źródło: ziołowa_krolowa/Instagram

fot. envato elements

Zalety kompostowania

W jakim miejscu założyć kompostownik?

Prosty kompostownik drewniany  – instrukcja wykonania

Co układamy na dnie kompostownika?

Do kompostu można dodać

Czego nie należy wrzucać do kompostownika?

Kompostownik to specjalnie wydzielone miejsce, ale także pojemnik przeznaczony do składowania odpadów organicznych pochodzących z ogrodu lub wytwarzanych w ciągu dnia przez domowników.

Zalety kompostowania

Kompostownik ma wiele walorów! Przede wszystkim w procesie kompostowania uzyskujemy w pełni wartościowy i naturalnych nawóz, a do tego darmowy. Kompostując odpady, zmniejszamy ilość odpadów organicznych, które trafiłyby na wysypisko – w ten sposób ograniczamy emisję gazów cieplarnianych i działamy na rzecz ochrony środowiska. Wykorzystując organiczne odpady, ulepszamy glebę, a w następstwie możemy liczyć na obfite plony. Niestety, proces ten trwa nawet rok, należy także pamiętać o cyklicznym przewracaniu odpadów i utrzymaniu odpowiedniego środowiska – wilgoci i dopływu powietrza. Do kompostownika „ciągną” także gryzonie – co dla niektórych osób może być odstraszające. Pamiętajmy, proces kompostowania jest w pełni naturalny – oznacza więc pojawienie się nieprzyjemnego zapachu.

W jakim miejscu założyć kompostownik?

Lokalizacja powinna być przemyślana – nieuciążliwa ani dla domowników, ani dla sąsiadów, wybierzmy więc miejsce zacienione (częściowo) i osłonięte od wiatru. Kompostownik możemy wykonać samodzielnie z drewna – podczas konstruowania bryły ważny jest stały dopływ powietrza i odpływ nadmiaru wody.

Prosty kompostownik drewniany  – instrukcja wykonania

Będą potrzebne: 4 paliki o wybranej długości, np. 120 cm, aby wygodnie wrzucało się odpady, deski drewniane – nowe lub z odzysku, gwoździe, impregnat, młotek, szlifierka.

Oto krótka instrukcja budowy kompostownika:

• przygotowanie terenu – oczyszczanie,
• wyznaczanie obszaru pod kompostownik,
• wkopujemy paliki w ziemię – w rogach,
• długość desek dostosowujemy do rozmiarów wyznaczonych przez paliki – w razie potrzeby trzeba je przyciąć,
• za pomocą gwoździ mocujemy deski do palików, tworząc ścianki – ważne, aby pozostawić niewielką przestrzeń między nimi,
• opcjonalnie można przyczepić do desek siatkę.

Przeczytaj także: Nie wyrzucaj skoszonej trawy! Wykorzystaj ją do tego celu...

Co układamy na dnie kompostownika?

To bardzo ważny etap. Na dnie kompostownika układamy pocięte gałązki, następnie można położyć słomę czy torf (ma odczyn silnie kwasowy i nie nadaje się do każdego podłoża) lub od razu ziemię ogrodową i odpady (nie powinny być zbite) na przemian z warstwami ziemi. Uwaga! Kilka razy w roku warstwy kompostu mieszamy!

Peelings and organic waste in a wooden crate to create homemade compost.

FOTO: Envato Elements

Co wrzucamy do kompostu?

Do kompostu można dodać:

• ściętą trawę, liście,
• drobne gałęzie,
• małe kawałki drewna,
• miękkie części uprawianych roślin,
• chwasty,
• spadłe owoce;,
• pozostałości i obierki po owocach i warzywach,
• skorupki od jajek,
• stary chleb,
• fusy po kawie i herbacie.

Czego nie należy wrzucać do kompostownika?

Warto przestrzegać tych zasad, aby kompost był wartościowy i nie zaszkodził uprawom. Nie wolno wrzucać do niego chorych roślin, chwastów, które wytworzyły już nasiona, szkła, plastiku, metalu, tkanin, gruzu, zadrukowanego papieru czy tektury powlekanej, malowanego i impregnowanego drewna, opakowań po nawozach sztucznych, popiołu z grilla z podpałką, leków, kosmetyków czy baterii, odpadów pochodzenia zwierzęcego, także warzyw gotowanych w mięsnym wywarze, czy trawy pryskanej herbicydami.

Antygrypina – na przeziębienie, katar i kaszel! Przygotuj ją w domu!

Fot. Envato elements

• Co zrobić w warzywniku?
• Jakie prace przeprowadzić w sadzie w październiku?
• Jak dbać o trawnik w październiku?
• Jak zadbać o rośliny ozdobne w październiku?
• Jak pielęgnować oczko wodne w październiku?

Co zrobić w warzywniku?

Październikowe prace pielęgnacyjne w warzywniku skupią się na przygotowywaniu roślin i gruntu do okresu zimowego. W tym czasie najważniejsze okaże się regularne oraz dokładne odchwaszczanie, oraz uprzątanie grządek. Po usunięciu chwastów oraz innych zanieczyszczeń możemy przejść do zebrania warzyw, które są już na to gotowe, oraz wykopywania warzyw korzeniowych, w tym cebuli i czosnku. Opróżnione grządki powinniśmy nawieźć kompostem lub obornikiem.

Jakie prace przeprowadzić w sadzie w październiku?

W październiku zegar sezonowy zaczyna tykać coraz głośniej. To ostatni czas, kiedy bezpiecznie możemy przeprowadzać nasadzenia drzew i krzewów owocowych. Do tych, które jeszcze zdążą się poprawnie ukorzenić i przygotować do zimy należą, między innymi, porzeczki, jabłonie i grusze. To również ostatni miesiąc, kiedy musimy zebrać późne owoce, takie jak śliwki, maliny i jeżyny.

W zakresie prac porządkowych miesiąc ten spędzimy głównie na sprzątaniu opadłych liści i przycinaniu zainfekowanych pędów. Po wstępnym oczyszczeniu możemy przejść do wykonywania oprysków przeciwko parchowi jabłoni, rakowi bakteryjnemu,  zarazie ogniowej oraz kędzierzawości liści.

Październik w ogrodzie 

FOTO: Envato Elements

Jak dbać o trawnik w październiku?

Trawnik w październiku potrzebuje prawdziwej przedzimowej pielęgnacji. Dlatego też nasza uwaga powinna skupić się na obserwacji zmieniającej się pogody oraz zmniejszania ryzyka rozwijania się pleśni śniegowej. W tym celu należy ostrożnie wybrać termin ostatniego koszenia, po którym źdźbła nie powinny być dłuższe niż 5 centymetrów.

W październiku warto również wykonać późnojesienne odżywianie. Dobrze sprawdzi się wysypanie na murawie cienkiej warstwy kompostu i rozprowadzenia jej grabiami. W rozluźnieniu struktury gleby pomoże również aeracja.

Przeczytaj także: Antygrypina – na przeziębienie, katar i kaszel! Przygotuj ją w domu!​

Jak zadbać o rośliny ozdobne w październiku?

Większość październikowych prac pielęgnacyjnych, które musimy przeprowadzić, będzie odbywało się przy rabatach kwiatowych oraz roślinach ozdobnych. Jak zawsze, rozpoczynamy od gruntowanego odchwaszczenia oraz uprzątnięcia terenu, wyrzucenia zainfekowanych oraz uszkodzonych roślin. W momencie, gdy pojawią się pierwsze przymrozki, możemy przystąpić do wykopywania bylin oraz sadzenia kwiatów, które kwitną wiosną. Do takich gatunków należą: przebiśniegi, tulipany, narcyzy, krokusy i hiacynty. Przez cały październik możemy również wysadzać rośliny wieloletnie, uprawiane w pojemnikach. Dodatkowo nie zapominajmy o ciągłym zagrabianiu liści oraz uzupełnieniu ściółki, która zapobiegnie nadmiernemu przesuszaniu podłoża oraz przymarzaniu roślin.

Jak pielęgnować oczko wodne w październiku?

Jak w przypadku warzywnika i sadu, tak również pielęgnację oczka wodnego rozpoczynamy od gruntowanego oczyszczania, wyławiania opadłych liści i pozostałych zanieczyszczeń. W październiku możemy również wyciągnąć filtry oraz pompy wodne, które po oczyszczeniu przenosimy do suchego i bezpiecznego miejsca.

fot. envato elements

Pszczoła miodna a dzikie pszczoły

Pasieki w miastach

Jak chronić zapylacze?

W debacie o wadze pszczół miodnych często zapominamy o tym, że ten gatunek to nie jedyny zagrożony i niezwykle ważny zapylacz. Pszczoły miodne nie są najliczniejszą grupą, jeśli chodzi o owady zapylające. W naszym kraju naliczono ponad 470 gatunków pszczół, na świecie około 20 tysięcy. Większe znaczenie przypisuje się dzikim zapylaczom, do których zalicza się trzmiele i pszczoły samotnice. Okazuje się, że liczba pszczół miodnych wciąż rośnie, co sprawia, że inne owady zapylające znajdują się na gorszej pozycji.

Pszczoła miodna a dzikie pszczoły

Ostatnia dekada przyniosła niezwykły wzrost zainteresowania pszczelarstwem – z 58 tysięcy pszczelarzy w 2014 roku do niemal 100 tysięcy w 2024 roku. Liczba rodzin pszczelich zwiększyła się o 70%, z 1,386 mln w 2014 roku do 2,35 mln w 2024 roku. Polska Izba Miodu informuje, że ta tendencja nie powoduje zwiększenia produkcji miodu, ani średniej wielkości kilogramów pozyskiwanego z ula. Chodzi o to, że jest za dużo pszczół hodowlanych na hektar – w rezultacie nie starcza pokarmu dla wszystkich owadów! Poza tym zdarza się, że pszczoły miodne przenoszą patogeny zagrażające dzikim zapylaczom.

Pszczoły i zapylacze 

FOTO: envato elements

Maleje liczba dzikich pszczół, a szkoda, bo to bardzo efektywny zapylacz. Badacze z Uniwersytetu w Minesocie oraz Davis w czasopiśmie Sience przedstawili bardzo ciekawe analizy. W rolnictwie dzikie gatunki pszczół i trzmieli zapylają rośliny tak skutecznie jak pszczoła miodna. Ich działalność jest istotna zwłaszcza dla rzepaku, jabłek czy malin. W naszym kraju aż 80% upraw jest uzależnionych od zapylania przez owady. Spadek populacji dzikich zapylaczy byłby dużą przeszkodą, jeśli chodzi o jakość i ilość zbiorów.

Pasieki w miastach

Moda na zakładanie pasiek w miastach, np. na dachach, to nie do końca pozytywne działanie. Środowisko miejskie dla tych owadów jest niezwykle trudne. Dlaczego?

Pszczoły napotykają tam przeszkody:

• rośliny ozdobne, np. egzotyczne, mogą być toksyczne lub niewartościowe,
• loty z dużych wysokości są dla nich niewskazane,
• zbyt duża liczba pszczół miodnych w miastach prowadzi do braku pożywienia dla owadów dzikich.

– Zakładanie pasiek w miastach, mimo popularności, nie zawsze jest najlepszym rozwiązaniem. Rodzina pszczół miodnych może liczyć nawet 80 tys. osobników, co sprawia, że konkurencja o pokarm z dzikimi zapylaczami staje się problemem, zwłaszcza w środowiskach, gdzie dostępność pożywienia jest ograniczona – podkreśla Przemysław Rujna Sekretarz Generalny Polskiej Izby Miodu. – Badania wykazały, że obecność pszczół miodnych w miastach może obniżać liczebność dzikich pszczół o nawet 30% – dodaje ekspert.

Przeczytaj także: Mity i fakty wokół miodu – poznaj jego tajemnice!

Jak chronić zapylacze?

Zakładanie pasiek nie jest wyjściem.  Polska Izba Miodu rekomenduje inicjatywę Kwietnej Fundacji "Adoptuj łąkę". Chodzi o odbudowę ekosystemów łąkowych wspierających dzikie owady zapylające i różnorodność biologiczną. Nie warto skupiać się jedynie na ochronie pszczół miodnych, a wszystkich zapylaczy.

Fot. envato elements

Źródło: Polska Izba Miodu

Nierzadko spotykam się ze stwierdzeniem o braku konieczności podlewania drzew – one sobie radzą same. I jakkolwiek latem są wspomagane np. nawet przy okazji nawadniania trawnika, tak jesienne podlewanie wielu uważa za herezję. A tymczasem obniżająca się temperatura jest impulsem dla wielu reakcji fizjologicznych, m.in. do produkcji kwasu abscysynowego, dzięki któremu rośliny akumulują cukier i wodę, podwyższając odporność na chłód. Szczególnie ważne jest nawodnienie dla roślin zimozielonych – iglastych i liściastych (różaneczniki i azalie japońskie, bukszpan, laurowiśnia, ostrokrzew, mahonia). Podczas chwilowego ocieplenia w ich liściach otwierają się aparaty szparkowe, transpirując wodę.

Nie mniej ważne dla mrozoodporności, szczególnie gatunków drewniejących na zimę: drzew, krzewów, krzewinek i pnączy jest wczesnojesienne (wrzesień) nawożenie fosforowo-potasowe. Jeszcze wcześniejsza – lipcowa – aplikacja na rabaty bylinowe przedłuża okres kwitnienia roślin ozdobnych, a pod drzewa owocowe – przyspiesza dojrzewanie owoców. Równocześnie pamiętamy o zaniechaniu nawożenia azotowego (także aminokwasami) już w drugiej połowie czerwca.

Odkurzacz zostaw w domu...

... chyba że odkurzamy nawierzchnie utwardzane i trawniki. Jesienią pozbywamy się z ogrodu tylko liści porażonych przez patogeny czy szkodniki, ale nie wszystkich liści i pędów okrywających na zimę powierzchnię gleby. Uwielbia ona ściółkowanie korą, zrębkami, trocinami, słomą czy kompostem lub w miejscach przeznaczonych pod przyszłoroczne nasadzenia – nawozami zielonymi, przekopywanymi wiosną.

Warto też zostawić na rabatach do wiosny nasienniki roślin ozdobnych (rudbekii, jeżówek, lnu, kosaćców syberyjskich itd.). Pokryte zimową szadzią są prawdziwym cudem natury. Ponadto jesienne przycięcie pędów wielu roślin może skutkować ich przemarzaniem, brakiem kwiatów lub słabym kwitnieniem w kolejnym sezonie.

Nie przegrzewaj roślin

Okrywanie roślin na zimę jest jednym z podstawowych zabiegów pielęgnacyjnych, którego jednakowoż nie można wykonywać za wcześnie. Najlepszym wskaźnikiem jest przemarzanie powierzchni ziemi. Dopiero wówczas robimy kopczyki na krzewach róż czy innych wymagających zabezpieczenia roślin. Nie pobieramy ziemi z otoczenia krzewów (zmniejszając jej ochronną warstwę). Dobrze w tej roli sprawdzają się zrębki, które po rozgarnięciu wiosną spełnią jeszcze funkcję mulczu.

Ziemię wokół świeżo posadzonych gatunków wrażliwych, szczególnie narażonych na przemarzanie, warto wyściółkować biowłókniną np. Covelana (dyski ochronne), wykonaną z wełny owczej. Biodegradowalne Wooliny Garden skutecznie chronią przed mrozem także pnie młodych drzew czy pędy róż.

Błędem jest okrywanie roślin czarną folią lub agrowłókniną, nagrzewającą się silniej od słońca (wahania temperatury między dniem i nocą). Tak zabezpieczone rośliny rozhartowują się zbyt wcześnie.

Nie zwlekaj z sadzeniem

Nie należy zwlekać z zaplanowanym sadzeniem roślin. Najlepszy czas na sadzenie iglaków, zimozielonych liściastych i bylin mija w połowie września. Nigdy nie wiemy, jak wcześnie przyjdą mrozy, a rośliny muszą zdążyć się ukorzenić. Chcąc zapewnić roślinie jak najlepsze podłoże, zaprawiamy dołki kompostem, torfem czy ziemią ogrodniczą, popełniając przy tym błąd niewymieszania tego dodatku z rodzimym, kiepskim podłożem. Skutkiem bywa słabe korzenienie się rośliny – korzenie nie wychodzą poza dołek.

Zdarzają się też błędy zbyt głębokiego (zagniwanie nasady pędu) lub za płytkiego (przesuszanie nasady pędu) sadzenia. Czasem sadzenie jest wykonane prawidłowo, ale ściółkujemy glebę grubą warstwą kamieni (otoczaki czy grys), powodując gnicie podstawy pnia np. sosen czy świerków.

Na sadzenie drzew i krzewów ozdobnych mamy trochę więcej czasu – do października czy listopada. Sadownicy amatorzy często zapominają o konieczności sadzenia tzw. zapylaczy, co skutkuje brakiem owoców u gatunków obcopylnych. Drzewa owocowe obcopylne potrzebują pyłku z drzewa innej odmiany (kwitnącej w tym samym czasie), aby powstał zawiązek owocu. Czasem udaje się to bez sadzenia zapylacza, bo nie wiemy o istnieniu tegoż w pobliżu. Ogólnie rzecz biorąc, jabłonie, grusze i czereśnie są całkowicie lub częściowo obcopylne. Brzoskwinie, morele, nektaryny, porzeczki, agrest, maliny są samopylne. Przed zakupem odmiany trzeba sprawdzić jej cechę zapylenia. Chcąc uprawiać coraz popularniejsze minikiwi, trzeba wiedzieć, że istnieją osobniki męskie i żeńskie (wyjątkiem jest samopylna odmiana Issai).

Właściciele ogrodów nękanych przez nornice czy krety wpadają czasem na pomysł sadzenia roślin wraz z donicą, chroniącą je przed tymi szkodnikami. To jednak zły pomysł. Korzenie rośliny zamknięte w doniczce nie mogą się rozrastać, pobierać wody oraz składników pokarmowych w optymalnej ilości i raczej są skazane na przemarznięcie.

Strzyżenie przełóż na wiosnę

Jeśli nie zdążyliśmy z cięciem krzewów czy drzewek latem (w sierpniu), lepiej przełożyć je na wiosnę. W lutym tnie się niektóre sady owocowe, ale ozdobnych lepiej nie ranić przy niskich temperaturach. Formy topiaryczne uzyskiwane z iglaków ostatni raz w sezonie tniemy do połowy sierpnia, aby młode przyrosty zdołały zdrewnieć przed zimą. Zdecydowanie najlepiej znoszą cięcie cisy, regenerujące się nawet po przycięciu starszych pędów, bo pąki śpiące odradzają się na całej ich długości.

Do jesiennego cięcia nie powinny nas kusić także nie najładniejsze o tej porze pędy budlei. Optymalne jest cięcie na przełomie marca i kwietnia pod warunkiem, że nie są prognozowane mrozy. Hortensji ogrodowej także nie tniemy jesienią, tylko wiosną, zanim pojawią się pierwsze liście. Pąki kwiatowe hortensji ogrodowej zawiązują się na pędach dwuletnich (zeszłorocznych), dlatego cięcie jest delikatne – tylko wierzchołki przemarzniętych pędów.

Hortensja bukietowa, kwitnąca na pędach tegorocznych powinna być cięta radykalnie w marcu, pozostawiamy pędy 10–20-centymetrowe. Przy zaniechaniu cięcia jej kwiatostany szybko drobnieją.

Krzewy róż też pozostawiamy bez cięcia na zimę, chroniąc je jedynie przed patogenami. Wiosną skrócimy także te przemarznięte.

Zobacz także: Stereotypowy Rolnik – Burak w gumiakach… [FELIETON]

Posiadanie strasznych dyń ma też swoje dodatkowe plusy - pewien rolnik z Podlasia żartował, że jego dynie są tak straszne, że co roku odstraszają sąsiadów od pożyczania od niego kosiarki a teściową od wejścia na próg! Niewątpliwie, niektórzy mogą zobaczyć w tym same plusy!

Inni natomiast dynię traktują bardziej pragmatycznie. Dla rolników zainteresowanych gastronomią, dynia to nie tylko surowiec, ale prawdziwa kopalnia pomysłów na dania. Dyniowa zupa, dyniowe placki, ciasto dyniowe, dyniowy chleb, a nawet dyniowe latte – lista jest długa.

W Polsce coraz bardziej popularne stają się labirynty z kukurydzy oraz dyniowe farmy. Jest to fantastyczna forma spędzania wolnego czasu dla całych rodzin! Przy okazji wycieczki po polu i zwiedzania labiryntu można zrobić sobie przepiękną sesję zdjęciową w jesiennej odsłonie. Bardziej przedsiębiorczy rolnicy łączą rozrywkę z gastronomią, oferując swoim odwiedzającym dyniowe pyszności! No bo czy jest coś lepszego niż kawa i placek dyniowy pod gołym niebem? Albo gorąca zupa dyniowa zjedzona w chłodne jesienne popołudnie, na snopku siana? Wątpię!

Oczywiście, nie brakuje rolników z bardziej przyziemnym a jednocześnie niekonwencjonalnym podejściem do hodowli dyni. Rzecz jasna, można hodować dynie i sprzedawać je w całości jako gotowy produkt, bezpośrednio do restauracji, sklepów czy na targowisku. Coraz popularniejsze staje się jednak nowoczesna uprawa dyni na pestkę. Uprawa dyni bezłuskowej na pestkę w ostatnich latach zyskuje w Polsce na popularności. Przyczynia się do tego zarówno dobra opłacalność, ale przede wszystkim możliwość zmechanizowania zbioru. Co prawda, nakłady na produkcję są całkiem spore, zaczynając od kosztu nasion i usługi siewu a kończąc na wynajęciu usługi specjalistycznego kombajnu do zbioru pestek. Kombajn zbiera dynie z pola, rozdrabnia i wyciska w kilku bębnach. Rozdrobniony miąższ wypada bezpośrednio na pole, a ziarno do worka lub do zbiornika. W koszt produkcji należy oczywiście wliczyć koszt suszenia ziaren – czy to samemu, czy usługowo. Jednak końcowy bilans wychodzi korzystnie, no i czy nie brzmi to interesująco?

Dzieciństwo na wsi – jest fajne, ale czy bezpieczne?... [FELIETON]

Z kolei inni rolnicy podchodzą do dyni jak do swojego pupila. W Stanach Zjednoczonych popularne są konkursy na najcięższą dynię – rekordowe egzemplarze ważą po kilkaset kilogramów! Polska nie ustępuje miejsca Stanom Zjednoczonym, nasze dynie osiągają już wagę ponad 800 kg, a coraz więcej rolników marzy o tym, aby to właśnie ich dynia była tą rekordową. Popularne stają się konkursy dożynkowe na największą dynię albo festiwale dyniowe – to tam gospodarze mogą pokazywać z dumą swoje okazy. Jaka jest tajemnica wielkiej dyni? Tego sekretu rolnicy strzegą jak oka w głowie! Każdy ma swój sposób – jedni puszczają dyniom utwory Beethovena, inni nacierają je piwem a jeszcze inni otulają ciepłymi kocami i pilnują dzień i noc, po to aby na pewno nie zmarzły. Jedno jest pewne – z rolnikami jest jak z grzybiarzami -  żaden nie zdradzi swojego tajnego miejsca i sposobu na najbardziej obfite plony!

Jednak nie wszyscy podchodzą do dyni z takim entuzjazmem. Znam przykład rolniczki z kujaw, która po kilku nieudanych próbach hodowli rzekła: „dynia to warzywo nie do życia”. Próbowała ją pielęgnować, podlewać i nawozić, ale za każdym razem zamiast dorodnych owoców, wyrastało jedynie kilka małych kulek, które bardziej przypominały piłki do ping-ponga niż dynie. Zrezygnowana, postanowiła porzucić uprawę dyni i przerzucić się na coś „normalnego” – może z kabaczkami będzie lepiej?

Tak więc, ile rolników i pomysłów na gospodarstwo, tyle pomysłów na dynię. Jedni widzą w niej symbol jesiennego święta, inni – składnik na tysiąc potraw, a jeszcze inni – gotowy produkt do sprzedaży w sklepie. Dynia to nie tylko warzywo – to prawdziwe pole do popisu dla kreatywności rolników. W końcu nie od dziś wiadomo, że kto się nie rozwija i nie idzie do przodu, ten się cofa.

/Księgowa Rolnika/

Felieton powstał w ramach cyklu "Księgowa rolnika sedna sprawy dotyka"

Czym jest pszczoła karłowata?

Dlaczego pszczoły karłowate mogą być groźne?

Gdzie wykryto pszczoły karłowate?

Czy w Polsce istnieje zagrożenie ze strony pszczoły karłowatej?

Pszczoły są dla nas ważne – dlaczego?

Czym jest pszczoła karłowata?

Pszczoła karłowata (Apis florea) naturalnie bytuje w południowej Azji, preferuje klimat tropikalny. Ten gatunek znajdziemy także w Afryce. Różni się od pszczoły miodnej tym, że nie pełni funkcji gospodarczej.

Dlaczego pszczoły karłowate mogą być groźne?

Owady te mogą zagrażać populacji pszczół rodzimych z kilku powodów. Przede wszystkim mogą przenosić choroby, które będą stwarzać niebezpieczeństwo dla pszczół miodnych. Mogą być także źródłem groźnych pasożytów.

Gdzie wykryto pszczoły karłowate?

Grupę tych pszczół znaleziono na Malcie. Testy DNA potwierdziły, że są to właśnie Apis florea. Naukowcy usunęli gniazda, jednak nie mogą być pewni, że część pszczół nie odleciała w inne rejony i tam się nie rozmnoży. Przyczyną migracji tych pszczół może być kryzys klimatyczny i przede wszystkim rosnące temperatury w innych rejonach świata. Na Malcie panuje sprzyjająca dla pszczół karłowatych aura i ciepłe zimy.

Zobacz także: Wypróbuj starą recepturę! Przepis prosto z apteczki babci

Czy w Polsce istnieje zagrożenie ze strony pszczoły karłowatej?

W tym momencie nie ma żadnego niebezpieczeństwa, nie wykryto tego gatunku w Polsce ani w krajach sąsiednich. Jednak warto zastanowić się nad potencjalnym zagrożeniem. Pszczoły karłowate mogłyby stanowić konkurencję dla rodzimych zapylaczy, jeśli chodzi o pokarm. To dlatego pszczoły mogłyby ucierpieć przez ich pojawienie się i rozprzestrzenienie się w naszym kraju. Te zaś czynniki wpłynęłyby negatywnie na polskie pszczelarstwo, utrudniając pracę tej grupie zawodowej. Informacje na temat pszczół karłowatych pojawiły się w "The Guardian" – sytuacja jest niepokojąca, jeśli przeanalizujemy ją przez pryzmat zmniejszającej się liczby owadów zapylających na całym świecie.

Pszczoły karłowate

FOTO: Envato Elements

Pszczoły są dla nas ważne – dlaczego?

W maju, a dokładnie dwudziestego maja obchodzimy Światowy Dzień Pszczół – w naszym kraju mamy około 470 gatunków tych owadów. O tym, jak ważne są dla całej ludzkości, nie trzeba nikogo przekonywać. Ochrona wszystkich zapylaczy powinna być priorytetem, to dzięki nim możemy liczyć na naturalne pożywienie. Dlaczego pszczoły są tak ważne? Ponieważ uczestniczą w zapyleniu większości roślin uprawnych. Bez ich obecności i działania, nie będziemy mieli co jeść. Owady zapylające to nie tylko pszczoły miodne, ale także trzmiele, samotnice, bzygowate motyle, ćmy, chrząszcze i muchówki. Większość z nich to gatunki dzikie, warto o nie dbać.

Fot. envato elements

Jak wyglądają nornice?

Skuteczny sposób na nornice

Inne sposoby na nornice

Jakich roślin nie lubią nornice?

Nornice to małe gryzonie, które uwielbiają ogrody – żywią się nasionami, owocami, a do tego niszczą korzenie i łodygi roślin, cebule kwiatów, a także uszkadzają korę drzew. Na żer wychodzą w nocy, dlatego trudno je zlokalizować. Rankiem ogrodnicy mogą zauważyć efekty ich nocnej „działalności”. Nornice nie zapadają w sen zimowy, więc szkodzą przez cały rok. Budują podziemne korytarze, niszcząc systemy korzeniowe roślin. Nornica nie tworzy kopców, ale pozostawia okrągłe dziury w glebie.

Jak wyglądają nornice?

Najczęściej mylimy je z myszami, są do nich bardzo podobne, choć są mniejsze, mają krótsze ogony, wydłużony korpus i bardziej gęste futro. Nornice jednak unikają wchodzenia do domów, przebywają w ogrodzie. Są także podobne do ryjówek będących pod częściową ochroną. Ryjówki zjadają wiele szkodników, są więc pożyteczne i nie niszczą roślin.

Skuteczny sposób na nornice

Niszczycielskie gryzonie nie przepadają za zapachem czosnku. Jego ostry i silny zapach działa na nie wyjątkowo odstraszająco. Jak go użyć, aby pozbyć się szkodników? Moczymy czosnek w wodzie przez kilka godzin i następnie polewamy tereny, na których zauważyliśmy obecność gryzoni. Można również powrzucać rozgniecione główki czosnku do tuneli stworzonych przez nornice lub do ich norek.

Zobacz także: Wypróbuj starą recepturę! Przepis prosto z apteczki babci​

Inne sposoby na nornice

Nornice nie przepadają także za kapsaicyną. Znajduje się ona na przykład w papryczce chili. Ten fakt dobrze jest wykorzystać w celu odstraszenia nornic – posypując przyprawą ich tunele – chili można rozpuścić w wodzie i spryskać takim roztworem tunele oraz rośliny.

Kolejnym produktem, który zniechęca nornice do szkodzenia jest cynamon – przyprawę używamy w taki sam sposób jak papryczkę chili.

Można wykorzystać także naturalną moc rącznika pospolitego. Nasiona tej rośliny trzeba wrzucić do dziur nornic lub przygotować oprysk z oleju rycynowego. Na 10 litrów wody dodajemy 15 g oleju i łyżkę mydła potasowego lub płynu do mycia naczyń. Taką miksturą spryskujemy rośliny czy trawnik.

Jakich roślin nie lubią nornice?

FOTO: Envato Elements

Aby nornice omijały nasz ogród z daleka, warto zrezygnować z grubej warstwy ściółki na grządkach, sadzić cebulki w osłonkach i stosować osłony na młode drzewka. Pomocne mogą okazać się także odstraszacze dźwiękowe przeciw gryzoniom. Najskuteczniejszy sposób na nornice to założenie w ziemi specjalnej siatki blokującej gryzoniom drogę.

Jakich roślin nie lubią nornice?

Nornice nie tolerują zapachu mięty, gorczycy, czarnej porzeczki, wilczomleczu, aksamitki, bazylii, czarnego bzu, komosy, czy lawendy. Warto posadzić te gatunki na ogrodowym terenie.

Fot. envato elements

Ćma bukszpanowa, czyli Cydalima perspectalis to gatunek motyla. Pochodzi z Azji Wschodniej i Azji Południowej, natomiast w Europie jest ona uznawana za gatunek inwazyjny. Co interesujące, rozpiętość skrzydeł dorosłego osobnika wynosi aż 40 mm, co czyni go największym europejskim przedstawicielem wachlarzykowatych. Najczęściej występuje w dwóch kolorach: białe (z brązowym obwiedzeniem) oraz całkowicie jasnobrązowe.

Zobacz także: Młoda rolniczka w ogrodzie: zajrzyj na Drewnianą farmę [galeria]

Ćmy żywią się głównie roślinami z rodzaju Buxus i zjadają zarówno liście, jak i młode pędy. Najwyraźniejszym objawem żerowania ćmy bukszpanowej są nadgryzione i pożółkłe liście oraz stopniowe obumieranie całej rośliny. Często jest ona również ubrana w charakterystyczne białe pajęczyny i zielono-szare kłębowiska.

Sposoby na pozbycie się ćmy bukszpanowej

Proces pozbywania się szkodników z roślin jest niekiedy wieloetapowy i wymaga od nas nakładu nie tylko cierpliwości i czasu, ale również środków finansowych. Aby więc jak najbardziej zminimalizować ilość pieniędzy wydanych na walkę z ćmą bukszpanową, a jednocześnie polecić profesjonalne sposoby, które poradzą sobie z jej bardzo intensywnym żerowaniem, przygotowaliśmy poniższą listę.

Do najpopularniejszych sposobów wyłapywania ćmy bukszpanowej należy zakładanie pułapek feromonowych. Służą one do odławiania samców, którzy zwabieni feromonem samic, wchodzą do pułapki i giną. Jest to dobry sposób kontrolowania populacji oraz monitorowania obecności tego szkodnika.

Kolejnym profesjonalnym sposobem jest wykonywanie oprysków mikrobiologicznych, które uważane są za metodę ekologiczną. Środki te zawierają bakterie szkodliwe dla gąsienic ćmy bukszpanowej. Po wykonaniu oprysku owady powinny umrzeć w ciągu 3 dni.

Jeśli jednak nie chcemy inwestować w środki owadobójcze oraz pułapki, możemy zwrócić się ku bardziej czasochłonnym, jednak bardziej naturalnym sposobom likwidowania ćmy bukszpanowej. Zabiegi pielęgnacyjne warto zacząć od ręcznego wyłapywania oraz strząsania zwierząt, larw i kokonów z roślin. Obserwacje należy wzmocnić w okresie października i listopada, kiedy kokony mają około 1 centymetra długości. Jeśli krzew bukszpanu jest zbyt zwarty lub stary i nie ma możliwości silnego potrząśnięcia nim, do ich zwalczania możemy wykorzystać silny strumień wody. Czynności te warto powtarzać raz w tygodniu.

Zastosuj tę odżywkę, a pomidory odżyją nawet w największe upały!

Dodatkowym sposobem na pozbycie się z bukszpanu szkodników jest wykorzystywanie ich naturalnych wrogów. Do nich należą mazurki, sikorki bogatki, wróble i zięby, które bardzo łatwo zwabić do ogrodu, na przykład dzięki zainstalowaniu budek lęgowych.

Dodatkowe triki na zwalczanie ćmy bukszpanowej! Czytaj więcej na halowies.pl

Fot: Pixaby

Dlaczego ozdobne?

Trawy są reprezentowane we florze Polski przez ok. 300 gatunków, a na świecie jest ich ok. 8000. Oczywiście, bardzo różnią się między sobą, ale warto znać ich cechy wspólne – łodyga zwana źdźbłem, zbudowana z węzłów (kolanek) i międzywęźli, wydłużone liście mają unerwienie równoległe, dwa podstawowe typy kwiatostanów – kłosy (jedno-, dwu- lub wielostronne) albo luźniejsze wiechy (pojedyncze, podwójne i złożone).

Jakkolwiek typ kwiatostanu charakterystyczny dla gatunku trawy jest cechą decydującą w różnym stopniu o atrakcyjności kupowanych gatunków i odmian, tak budowa części podziemnej ma d...

Opryskiwacze ręczne

Opryskiwacze ręczne to najmniejsze i najprostsze w obsłudze urządzenia, odpowiednie do małych ogrodów i balkonów. Są lekkie, poręczne i bardzo łatwo je przechowywać. Sprawdzają się przy nawożeniu, stosowaniu środków ochrony roślin oraz nawilżaniu roślin domowych.

FOTO: mat. sponsorowany

Opryskiwacze plecakowe

Opryskiwacze plecakowe to już znacznie większe urządzenia, które umożliwiają przenoszenie większych ilości cieczy. Ich największą zaletą jest ergonomiczny kształt, dzięki któremu można je wygodnie nosić na plecach. Praca w ogrodzie z opryskiwaczem plecakowym jest znacznie mniej męcząca, a to ma znaczenie, jeśli powierzchnia wymagająca opryskania jest duża.

FOTO: mat. sponsorowany

Opryskiwacze akumulatorowe

Opryskiwacze akumulatorowe łączą w jednym urządzeniu zalety opryskiwaczy ręcznych i plecakowych. Zasila się je przy pomocy akumulatora, a to eliminuje potrzebę ręcznego pompowania cieczy. Są bardzo wygodne w użytku i sprawdzają się w przypadku dużych i średnich ogrodów.

FOTO: mat. sponsorowany

Do czego przydaje się opryskiwacz ogrodowy?

Ochrona roślin

Jednym z najważniejszych funkcji opryskiwacza ogrodowego jest ochrona roślin przed szkodnikami i chorobami. Regularne opryskiwanie roślin preparatami ochronnymi zapobiega rozprzestrzenianiu się insektów oraz grzybów, które mogłyby okazać się destrukcyjne dla roślin. Opryskiwacz umożliwia równomierne rozprowadzenie preparatu, dzięki czemu środki ochrony mogą działać z większą skutecznością.

Nawadnianie

Opryskiwacz może być również używany do nawadniania roślin, zwłaszcza tych, które wymagają delikatności, jeśli chodzi o podlewanie. Jest to szczególnie przydatne w przypadku roślin doniczkowych, które łatwo można przelać, jeśli podlewa się je ręcznie. Delikatna mgiełka wytwarzana przez opryskiwacz sprawi, że gleba będzie miała odpowiednią wilgotność. Mniejsze staje się również ryzyko, że gleba przemoknie za bardzo.

Nawożenie

Dzięki opryskiwaczom można równomiernie rozprowadzić nawóz na liściach roślin, a tym samym przyczynić się do lepszego przyswajania przez roślinę składników odżywczych. Ma to szczególne znaczenie w okresie intensywnego wzrostu roślin, kiedy potrzebują one znacznie większej ilości substancji odżywczych.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze opryskiwacza?

Pojemność

Pojemność opryskiwacza jest jednym z najważniejszych elementów, na które należy zwrócić uwagę przy wyborze takiego urządzenia. W małych ogrodach i w przypadku roślin doniczkowych w zupełności wystarczą opryskiwacze o pojemności 1-2 litrów. W przypadku większej ilości roślin, które wymagają oprysku, znacznie lepszym rozwiązaniem będą modele o pojemności 5-10 litrów.

Materiał wykonania

Materiał, z którego wykonany jest opryskiwacz, wpływa na jego trwałość i odporność na uszkodzenia. Warto decydować się na takie modele, które zostały wykonane z wysokiej jakości tworzyw sztucznych lub metalu - są one dzięki temu odporne na działanie chemikaliów oraz promieniowania UV.

Ergonomia i komfort użytkowania

To, czy użytkowanie opryskiwacza jest komfortowe i wygodne, ma duże znaczenie, zwłaszcza kiedy prace związane z opryskiwaniem mają zabrać dużo czasu. Uchwyty powinny być ergonomiczne, a paski w przypadku opryskiwaczy plecakowych powinny mieć możliwość regulacji. Przydadzą się również dodatkowe funkcje, takie jak możliwość regulacji strumienia cieczy.

Opryskiwacz ogrodowy może okazać się naprawdę niezawodnym pomocnikiem podczas codziennych prac ogrodowych. Dzięki niemu przestrzeń zewnętrzna stanie się piękna i zdrowa.

Co to jest ziemianka ogrodowa?

Czy na ziemiankę trzeba uzyskać pozwolenie?

Co warto przechowywać w ziemiance?

Jak zbudować ziemiankę ogrodową?

Co to jest ziemianka ogrodowa?

Ziemianka to inaczej piwniczka zbudowana w ziemi. W całości lub częściowo umiejscowiona jest właśnie pod ziemią. Taka forma sprzyja utrzymaniu stałej-niskiej temperatury, około 5-8 stopni Celsjusza. To dlatego z powodzeniem można w niej przechowywać żywność, zwłaszcza warzywa i owoce.

Przeczytaj również: W jaki sposób dostać dotację do klimatyzacji?​

Czy na ziemiankę trzeba uzyskać pozwolenie?

Wszystko zależy od tego, w jaki sposób zinterpretujemy status ziemianki. Niestety, w polskim prawie budowlanym nie pada słowo „ziemianka” – stąd spore pole do interpretacji. Warto upewnić się w urzędzie gminy, w jaki sposób postrzegana jest tego typu budowla na danym terenie. Uogólniając, zgodnie z przepisami, budowa ziemianki nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę – jednak ten fakt należy zgłosić. Podobnie, jak w przypadku budynków gospodarczych, garażu, czy altany. Ważne, aby powierzchnia ziemianki nie była większa niż 35 metrów kwadratowych. Ponadto, na każdych 500 metrach kwadratowych działki mogą znajdować się dwa takie obiekty. Przyjmując, że ziemianka ogrodowa to obiekt małej architektury, także nie będziemy potrzebowali specjalnego pozwolenia na jej budowę, a jedynie zgłoszenie. Podobnie, jeśli ziemianka zostanie uznana za budynek gospodarczy zasypany ziemią – do 35 m² wymagane będzie zwykłe zgłoszenie. Warto tego dopilnować, aby nie narażać się na nieprzyjemności. Niestety, niektórzy interpretują ten rodzaj obiektu jako budowlę ziemną – w tym przypadku należy przyjąć, że wymagane jest pozwolenie na wybudowanie ziemianki.

Zmiany w 800+. Kto straci dofinansowanie?

Jak zbudować ziemiankę ogrodową?

Ważny jest dobór miejsca – powinno być suche, aby w przyszłości nie doszło do zawilgocenia czy zagrzybienia przestrzeni. Najlepiej, jeśli wejście do ziemianki będzie skierowane na północ, aby zachować odpowiednie zacienienie. Budowlę można wykopać na wzniesieniu, aby wykorzystać naturalne środowisko i uzyskać zielone zadaszenie. Należy jednak unikać terenu, w którym może zbierać się woda opadowa. Piwniczka może być umiejscowiona w ziemi i nią obsypana. Może być również tylko częściowo zagłębiona w ziemi. Do jej wykończenia najczęściej używa się cegieł, betonu lub kamienia. Ziemiankę można budować od przysłowiowego zera lub wstawić moduł gotowy.

Co warto przechowywać w ziemiance?

To idealne, dodatkowe miejsce do przechowywania owoców, warzyw, przetworów, alkoholu. Ziemianka może być traktowana jak spiżarnia i lodówka.

Fot. envato elements

Klaudia Kaczorek prowadzi dwa profile na Instagramie: Rolniczka w ogrodzie oraz Drewniana farma. Warto tam zaglądać!

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Lubię to, co techniczne

Gospodarstwo Kaczorków nastawione jest głównie na produkcję roślinną: zboża, łubin, groch, ziemniaki. Rolnicy mają też niewielkie stado bydła mięsnego rasy limousine. Dwa lata temu przepisali połowę ziemi na córkę Klaudię. Część agrotechniczna należy do taty, ona zajmuje się zwierzętami, sprzedażą ziemniaków, prow...

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Istny kwiatowy szał

O każdej porze roku ogród jest pełen kwiatów. Jako jedne z pierwszych rozkwitają tulipany, których cebulki rolniczka wysadza już na zimę. W kwietniu ogród wybucha wszystkimi kolorami. Sielskiego klimatu nadają też bratki, czosnki ozdobne, krokusy, goździki i cynie. Jednoroczne rabatówki przybywają w maju i czerwcu. W każdym zakątku donice i skrzynki zapełniają się pelargoniami i begoniami, uroku rabatom dodają obficie obsypane kwiatami supertunie. Jeżówki, byliny, rudbekie kwitną aż do jesieni, podobnie jest z hortensjami bukietowymi, których wszędzie tu pełno. Klaudii ulubione to te niebieskie. – Każdy się nimi zachwyca – mówi.

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Klaudia Kaczorek

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Klaudia Kaczorek

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Hortensje bukietowe zdobią cały ogród.

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Sielskie bukiety z farmy kwiatowej

Dumą rolniczki jest mała farma kwiatowa, która powstała w tym roku. – To ona pochłania teraz najwięcej mojej energii – mówi. Rosną tu cynie, kosmosy, dalie. Klaudia lubi wyszukiwać różne niecodzienne odmiany, sprawdzają się nasiona z Czech i Holandii. Kwiaty będą cięte na sprzedaż – oferta obejmie sielskie bukiety i paczki kwiatowe do samodzielnego ułożenia w wazonie. – Idea farm kwiatowych jest teraz bardzo popularna, czasem w takich miejscach można też zorganizować sesję zdjęciową lub warsztaty florystyczne. W naszej okolicy czegoś podobnego nie ma – dodaje.

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Klaudia Kaczorek

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Klaudia Kaczorek

Warzywnik w skrzyniach

Klaudia od zawsze była bardziej techniczna, lubiła prace manualne. Obróbka drewna stała się – obok ogrodu – drugą miłością rolniczki. Aktualnie trwają prace nad przydomowym warzywnikiem, w gotowych już skrzyniach rosną marchewka, ogórki, koper, buraczki. Stanął też płotek i pergole przejściowe, o które opierają się okazałe malwy.

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Trwają prace nad przydomowym warzywnikiem.

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Klaudia Kaczorek

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Nowopowstały płotek oddzielający warzywnik od reszty ogrodu.

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Drewniane cuda

Donice misternie wyrzeźbione w drewnie, na kształt zwierząt gospodarskich –  krów, koni, świń stały się już Klaudii znakiem rozpoznawczym. – Praca nad jedną trwa kilka godzin, ale muszę ją dzielić na etapy – wycinanie, malowanie, skręcanie, dlatego rozciąga się na parę dni – tłumaczy. – Za każdym razem staram się tak, jakbym to robiła dla siebie.

Pierwszy warsztat pracy Klaudii mieścił się w garażu, ale w krótkim czasie konieczne okazało się większe pomieszczenie. Drewno pochodzi z lokalnych tartaków, z Darłowa czy Sławna.

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Wszystkie drewniane elementy w ogrodzie – z wyjątkiem altany – ławeczki, wiatraki, skrzynki, pergole młoda rolniczka wykonała własnoręcznie. 

Drewniany wóz, w którym rosną pelargonie Klaudia wykonała własnoręcznie.

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Drewniany młyn Klaudia zrobiła sama.

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

W wielu zakątkach urządzone są strefy relaksu, utrzymane w sielskim klimacie. Klaudia zadbała o ławeczki, krzesła, huśtawkę ogrodową. Ważne, żeby miejsca do odpoczynku planować w zaciszu, wśród roślin i w cieniu drzew, które przyniosą ukojenie w słoneczny dzień.

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Stawek żyje swoim życiem

Ogród u Kaczorków ma już ponad 20 lat, powstawał, gdy Klaudia była dzieckiem. – Było takie miejsce, gdzie po deszczu zawsze zbierała się woda, dlatego tata postanowił wykopać tam stawek i tak to się zaczęło – wspomina Klaudia. – Pamiętam, jak po naszym oczku pływał łabędź. W tamtym czasie robiło to duże wrażenie, a widok ten został nawet uwieczniony na zdjęciu, które trafiło do lokalnej gazety.

Od tamtego czasu stawek powiększył się sam dwukrotnie i żyje swoim życiem. Głównie pełni funkcję ozdobną, ale można tu ponoć złowić ryby: karasie, karpie, liny, a niegdyś były jeszcze sumy. Stał się też ostoją dla ptaków wodnych, przylatują czaple i dzikie kaczki. 

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Brzeg stawku zdobi kamień polny.

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Zieleń wychodzi na zewnątrz, zdobiąc wieś

Klaudia zadbała też o przestrzeń przed gospodarstwem. – Poza tym, że mój ogród zajmuje jedną czwartą miejscowości, cały zakręt, wjazd i kawałek zieleńca przed stawem co roku wiosną obsadzam bratkami i tulipanami. – mówi młoda rolniczka. Latem i jesienią kwitną tu hortensje bukietowe. W połączeniu z ceglaną ścianą starej stodoły robią oszałamiające wrażenie.

Latem przy drodze i tuż obok wjazdu na posesję kwitną piękne hortensje.

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Stary siewnik na żeliwnych kołach, stojący przed wjazdem do gospodarstwa należał do Klaudii rodziny.

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Klaudia Kaczorek

Hortensje bukietowe przed wjazdem do gospodarstwa.

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Jeśli ciekawi Was historia rolniczki z gminy Postomino, w sierpniowym numerze top agrar, w dziale Życie na wsi, publikujemy reportaż o Klaudii Kaczorek. Zapraszamy do lektury.

Klaudia prowadzi dwa profile na Instagramie, gdzie dzieli się swoimi doświadczeniami i pokazuje ogrodowe realizacje. Możemy też tam zobaczyć, a nawet zamówić jej drewniane arcydzieła.

Rolniczka w ogrodzie Klaudia Kaczorek

FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Jak przygotować pomidory na upały?

Jak przygotować odżywkę z drożdży, cytryny i liścia laurowego?

Jakie nawozy do pomidorów możemy przygotować w domu?

Jak przygotować pomidory na upał?

Ekstremalne warunki pogodowe, zbyt wysoka temperatura i bezpośrednie działanie promieni słonecznych, potrafią zniszczyć całe rośliny pomidorów. Chociaż często mówi się, że gatunek ten uwielbia stanowiska nasłonecznione, tak jak ze wszystkim, tak również tutaj, ważny jest umiar. Jak więc przygotować pomidory na upały?

• Wybierz odmiany, które mają wyższą odporność na wysokie temperatury.
• W przypadku przedłużającej się suszy, podlewaj pomidory co drugi dzień.
• Postaraj się o sztuczne cieniowanie.

Jak przygotować odżywkę z drożdży, cytryny i liścia laurowego?

Odżywki rewitalizujące potrafią osiągać w sklepach branżowych zawrotne ceny. Dodatkowo składniki chemiczne, które są w nich zawarte, niepotrzebnie obciążają środowisko i potęgują ryzyko przenawożenia gleby i rośliny. Dlatego ogrodnicy coraz częściej zwracają się ku nawozom i odżywkom naturalnym, które można przygotować samodzielnie. Jedną z nich, która doskonale przywraca życie przegrzanym pomidorom, jest ta z drożdży, cytryny i liścia laurowego. Jak ją zrobić? Nie ma nic prostszego!

Odżywka dla pomidorów

FOTO: Envato Elements

• Przygotowujemy 200 mililitrów ciepłej, ale nie gorącej, wody.
• Do wody wsypujemy: 1 łyżkę suchych drożdży, startą skórkę z cytryny, liść laurowy.
• Wszystko dokładnie mieszamy i odstawiamy na około 2 godziny.
• Sporządzoną miksturę rozcieńczamy z 10 litrami wody.

Taką odżywką możemy bezpiecznie podlewać pomidory raz na 15 dni (rano lub wieczorem). Dobrze sprawdzi się również w formie oprysku.

Przeczytaj także: Jeżówka purpurowa i jej właściwości zdrowotne

Jakie nawozy do pomidorów możemy przygotować w domu?

Jeśli naszym głównym zmartwieniem nie jest przywrócenie do życia przegrzanych pomidorów, których uszkodzenia zostały spowodowane upałami, a jedynie chcemy zadbać o ich prawidłowy rozwój i użyźnić glebę, możemy przygotować inne rodzaje domowych nawozów.

• Gnojówka z pokrzyw: posiekane, świeże pokrzywy umieszczamy w dużym słoiku, zalewamy ciepłą wodą i odstawiamy na kilka dni. Przed wykorzystaniem, taki nawóz należy rozcieńczyć wodą w proporcji 1:10 (1 litr nawozu na 10 litrów wody).
• Nawóz z bananów: czyste skórki z bananów zalewamy wodą i odstawiamy na kilka dni. Gotowy nawóz należy rozcieńczyć z wodą.
• Napar z cebuli: do garnka z 2 litrami wody wsyp 3 szklanki łupin cebuli (pamiętaj, aby były czyste) i gotuj na wolnym ogniu przez 15 minut. Tak przygotowany napar przykryj i odstaw na 48 godzin. Przed użyciem przecedź i rozcieńcz 2,5 litrami wody.

fot. envato elements

Kiedy i dlaczego warto przesadzać lilie?

Jak przesadzać lilie?

Jak pielęgnować lilie?

Kiedy i dlaczego warto przesadzać lilie?

Wymóg przesadzania lilii ogrodowych podyktowany jest ich cyklem wzrostu. Rośliny te bujnie rozwijają się i kwitną przez około trzy lata. Po tym czasie ich kwiaty stają się coraz mniejsze i rzadsze. Dlatego też ważne jest, aby uprawę lilii zaplanować już na etapie ich pierwszego sadzenia i przygotować dla nich stanowisko nasłonecznione i osłonięte od wiatru. Według ekspertów, najlepszym czasem na przesadzenie tych roślin jest wrzesień lub początek października, gdyż dzięki temu zapewniamy im wystarczająco dużo czasu na ponowną aklimatyzację i przygotowanie się do zimowania.

Jak przesadzać lilie?

W przypadku przesadzania lili ogrodowych kluczowe stają się terminy, a ich nieprzestrzeganie może zaburzyć rozwój i kwitnienie całej rośliny. Gatunek ten jest byliną, dlatego też proces ich przesadzania rozpoczynamy od delikatnego wykopania z ziemii cebul wraz z korzeniami, które następnie oczyszczamy z obumarłych, uschniętych i za długich pędów. Wszystkie sztuki dokładnie oglądamy, pozostawiając jedynie te zdrowe i nienaruszone przez szkodniki, a następnie przystępujemy do ponownego sadzenia.

Zobacz także: Ogród dla zapracowanych – wybierz bezobsługowe rośliny na lata

W odpowiednio wybranym miejscu przygotowujemy dołki (o głębokości około 15-20 centymetrów), do których wsypujemy torf lub kompost. Warto pamiętać, że optymalny rozstaw lilii wynosi około 20-30 centymetrów. Po umiejszczeniu cebuli w otworach, całość starannie przysypujemy ziemią, delikatnie ugniatamy i obficie podlewamy.

Jak pielęgnować lilie?

Lilie ogrodowe nie mają bardzo wygórowanych wymagań pielęgnacyjnych, dzięki czemu są łatwe w uprawie również dla ogrodników, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę. Dodatkowo występują w wielu odmianach i wersjach, spośród których możemy wybierać i przebierać do woli. Poniżej przedstawiamy podstawowe zasady pielęgnacji tego gatunku, które ułatwią prace:

Podlewanie: lilie ogrodowe nie występują naturalnie w naszym klimacie, wolą te o wyższej wilgotności i większym nasłonecznieniu. Warto więc zadbać o odpowiednie nawodnienie. Rośliny te podlewamy regularnie, ale nie obficie, gdyż cebule bardzo szybko gniją.

Jak pielęgnować lilie?

FOTO: Envato Elements

Nawożenie: lilie potrafią rozwijać się bardzo szybko i intensywnie, wykorzystując przy tym większość minerałów i składników odżywczych. Dlatego też ważne jest wykorzystywanie wieloskładnikowych nawozów oraz naturalnych wspomagaczy.

Odchwaszczanie: podczas pozbywania się niechcianych sąsiadów lilii, należy zachować szczególną ostrożność, aby nie uszkodzić znajdującej się pod ziemią cebulki.

Okrywanie na zimę: najprostszym rozwiązaniem jest okrycie ziemi bezpośrednio pod rośliną. Możemy wykorzystać ściółkę, suche liście, korę lub torf. Gatunki, które nie są odporne na niskie temperatury wykopujemy dużo wcześniej, ponieważ już na przełomie września i października.

fot. envato elements

Jeżówka purpurowa – kiedy zbierać?

Jeżówka purpurowa – właściwości lecznicze

Jeżówka purpurowa – jak ją stosować?

Jeżówka purpurowa a skóra

Jeżówka purpurowa – przeciwwskazania

Jeżówka purpurowa to roślina pochodząca z rodziny astrowatych. W naszym kraju jest chętnie uprawiana w ogrodach, stając się ich prawdziwą ozdobą. Pochodzi z Ameryki Północnej. W Polsce jest rośliną uprawianą nie tylko ze względu na prozdrowotne działanie, lecz także na piękne, ozdobne kwiaty w kolorze różowym, fioletowym lub purpurowym. Ma niewielkie wymagania glebowe, jest łatwa w uprawie, a daje spektakularny efekt wizualny.

Jeżówka purpurowa – kiedy zbierać?

Najczęściej wykorzystywane jest ziele jeżówki purpurowej zbierane w lipcu, w czasie kwitnienia lub jesienią do października można pozyskiwać także korzeń tej rośliny (oczyszczone kawałki rozkładamy na papierze do pieczenia w ciepłym, suchym miejscu). To, co zbierzemy, suszymy w przewiewnym, zacienionym miejscu – można zawiesić kwiaty główkami w dół. Suszenie może trwać nawet do tygodnia.

Przeczytaj także: Kiedy najlepiej zerwać kwiaty czarnego bzu? Jak zrobić napar z hyćki?

Jeżówka purpurowa – właściwości lecznicze

Jeżówka purpurowa przyda się w sezonie jesienno-zimowych infekcji, ponieważ wzmacnia organizm, podnosi odporność, przeciwdziała przeziębieniom. Warto ją dawkować w połączeniu z witaminą C. Działa nie tylko prewencyjnie, ale także w czasie choroby, skracając jej trwanie. Badania wykazały, że substancje znajdujące się w jeżówce purpurowej zwalczają groźne bakterie, grzyby i wirusy. Chodzi o betainę, glikoproteiny i olejki eteryczne. 

Jeżówka:

• działa przeciwgorączkowo,
• pomaga przy odkrztuszaniu,
• działa napotnie,
• wspomaga leczenie zapalenia zatok,
• niweluje zakażenie dróg moczowych,
• ma właściwości przeciwzapalne.

Jeżówka purpurowa

FOTO: Envato Elements

Jeżówka purpurowa – jak ją stosować?

Na rynku jest dostępnych sporo gotowych preparatów z jeżówką purpurową w roli głównej – to dlatego jeżówka jest używana do produkcji leków, suplementów diety i kosmetyków. Syropy, nalewki i napary warto jednak przygotować samodzielnie. Mogą przydać się w okresie grypowym, kiedy należy wspomagać system immunologiczny. 

Jeżówka purpurowa – jak zrobić napar?

Wykorzystujemy liście i kwiaty, aby przygotować napary i odwary. Są one dobrym środkiem przeciwzapalnym i przeciwbólowym. Ziele jeżówki purpurowej gotujemy przez kwadrans, odstawiamy do przestygnięcia. Następnie przecedzamy i pijemy np. z dodatkiem miodu. Drugim sposobem jest zalanie dwóch łyżek suszu wrzątkiem i parzenie ziela pod przykryciem przez 15 minut.

Jeżówka purpurowa a skóra

Ta piękna roślina ma lecznicze działanie także na skórę i choroby skórne. Przyspiesza gojenie, łagodzi przebieg opryszczki, czy objawy atopowego zapalenia skóry, a nawet trądziku. Ma właściwości przeciwzmarszczkowe i wygładzające – opóźnia procesy starzenia. Ekstrakt z tej rośliny stosowany jest w kosmetyce, ponieważ jeżówka wykazuje wybitne działanie nawilżające.

Jeżówka purpurowa – przeciwwskazania

Nie podajemy jej dzieciom, kobietom w ciąży i tym, które karmią piersią. Wśród przeciwwskazań znalazły się także takie choroby jak: stwardnienie rozsiane, AIDS, choroby serca i autoimmunologiczne, a także wiele innych, dlatego jej spożywanie należy wcześniej skonsultować z lekarzem.

fot. envato elements

Rośliny wieloletnie dla osób zapracowanych i zabieganych

Jak pielęgnować rośliny wieloletnie?

Ogród dla zabieganych – zaplanowanie przestrzeni

Inne rośliny, które są łatwe w uprawie

Sporo osób nie ma czasu na codzienne doglądanie ogrodu. Z tego powodu właśnie najlepiej postawić na rośliny wieloletnie, które będą rosły przez kilka lat, a do tego nie wymagają dużego nakładu pracy. Jakie rośliny wybrać?

Ogród dla zapracowanych

FOTO: Envato Elements

Rośliny wieloletnie dla osób zapracowanych i zabieganych

Swoją uwagę należy skierować w stronę gatunków, które będą cieszyć oko przez kilka sezonów.

Oto niektóre z nich:

• jeżówka – odporna na suszę i choroby, mało wymagająca, a pięknie dekoruje przestrzeń kolorowymi kwiatami;
• lawenda, sprawdzi się nawet w suchym klimacie, pięknie pachnie;
• mydlnica bazyliowata z pięknymi różowymi kwiatkami;
• wisteria mająca urocze zwisające grona kwiatów;
• eleganckie trawy ozdobne – niezwykle modne i niemal samoobsługowe,
• funkia z dekoracyjnymi liśćmi.

Ogród dla zapracowanych

FOTO: Envato Elements

– Aranżując przestrzeń w ogrodzie, warto przeznaczyć miejsce również na bardziej egzotyczne rośliny wieloletnie. Mydlnica bazyliowata jest urokliwą, niskorosłą byliną, często wykorzystywaną jako roślina okrywowa. Charakteryzuje się drobnymi, jasnoróżowymi kwiatami, które pojawiają się wiosną i pokrywają roślinę aż do późnego lata. Jest łatwa w uprawie, dobrze znosi suszę i preferuje słoneczne stanowiska z dobrze przepuszczalną glebą. Wisteria natomiast, coraz bardziej popularna w Polsce, jest ceniona za swoje malownicze, zwisające grona kwiatów. Jako roślina pnąca świetnie sprawdza się do tworzenia malowniczych zadaszeń lub ścian. Preferuje stanowiska słoneczne i zaciszne, które sprzyjają obfitemu kwitnieniu, choć toleruje także lekki półcień. Wisteria jest stosunkowo łatwa w uprawie, wymaga jednak cierpliwości, ponieważ pełne kwitnienie może nastąpić dopiero po kilku latach od posadzenia – analizuje Joanna Legutko, doradca ogrodniczy, wiceprezes zarządu firmy W.Legutko, producenta nasion i akcesoriów ogrodniczych.

Przeczytaj także: Zbiory owoców w lipcu. Jak przeprowadzić je poprawnie?

Ogród dla zapracowanych

FOTO: Envato Elements

Jak pielęgnować rośliny wieloletnie?

Choć rośliny wieloletnie nie wymagają od nas szczególnej troski, to jest kilka określonych działań, jakie warto podjąć, aby nasadzenia przetrwały. Joanna Legutko radzi, by do wysiewu zabrać się wczesną wiosną lub jesienią, gdy gleba jest wilgotna, a temperatury umiarkowane. Roślinom wieloletnim, choć nie wymagają częstego podlewania, należy zapewnić odpowiednią ilość wody w czasie suszy, zwłaszcza w pierwszym roku po posadzeniu. Raz w sezonie powinniśmy także zaplanować nawożenie. Polecane nawozy to te naturalne, jak kompost czy obornik. Aby odżywić roślinę, można także praktykować przycinanie łodyg lub gałęzi w odpowiednim czasie.

Ogród dla zabieganych – zaplanowanie przestrzeni

Kolejnym czynnikiem jest dobór gatunków do warunków pogodowych panujących w danym regionie. Są rośliny bardziej lub mniej odporne na mróz, czy na suszę. Tam, gdzie występują prawdziwe zimy, czyli na północy kraju, można sadzić hortensje, berberysy czy forsycje. W południowych i zachodnich częściach Polski sprawdzi się lawenda, jeżówka czy trawy ozdobne dobrze znoszące suszę.

Inne rośliny, które są łatwe w uprawie:

• nagietek lekarski – nie ma szczególnych wymagań uprawowych, poradzi sobie świetnie w każdych warunkach,
• nasturcja większa – potrzebuje jedynie lekko wilgotnej gleby oraz słonecznego miejsca w ogrodzie,.
• słonecznik ozdobny – nasiona wysiewamy na początku maja od razu na miejsce stałe,
• rudbekia – wieloletnia roślina osiągająca od 30 do nawet 200 cm wysokości, łatwa w uprawie, należy tylko pamiętać, że potrzebuje słońca i umiarkowanie wilgotnej gleby,
• serduszka okazała – to długowieczna bylina o pierzastych liściach, jej kwiaty mogą występować w różnych kolorach, na przykład w odcieniach różu, czerwieni, bieli czy błękitu. 

Fot. envato elements

Źródło: mat. prasowe

• Jakie są ceny sezonowych warzyw i owoców? 
• Szok na rynku ogórków. Rekordowo niska cena 
• Dlaczego ogórki są tanie? 
• Jakie są ceny ogórków na rynkach hurtowych w czerwcu 2024? 

Jakie są ceny sezonowych warzyw i owoców? 

W sklepach i na targowiskach można kupić coraz więcej krajowych warzyw i owoców. Nowalijki powoli znikają, jednak dostępne są jeszcze późne odmiany truskawek, czereśnie czy rabarbar. Pojawiają się też letnie produkty: fasolka szparagowa, pomidory czy ogórki. Ceny są raczej wysokie. W przypadku niektórych towarów spadają z czasem, gdy na rynek trafia więcej płodów rolnych. 

Przeczytaj więcej w naszych artykułach: Ile kosztują polskie czereśnie? Jak uniknąć robaczywych owoców? 

Przepis na tartę budyniową z rabarbarem. Ile zapłacisz za składniki? 

Szok na rynku ogórków. Rekordowo niska cena 

Kilka dni temu dziennik “Fakt” donosił o rekordowych cenach ogórków. Tym razem chodziło jednak o zadziwiająco niski rachunek za zakupy! Jak informowała gazeta, za 1 kg ogórków na jednym z lokalnych targowisk trzeba było zapłacić... 1 zł! Co prawda chodziło o przerośnięte warzywa z twardą skórką, które nie nadają się do przetworów, lecz są jak najbardziej jadalne i można wykorzystać je w kuchni np. do sosu. “Fakt” informował, że na tym samym targowisku za ogórki o lepszej prezencji trzeba było zapłacić 3,50 zł/kg. 

Ceny ogórków

FOTO: Envato Elements

Dlaczego ogórki są tanie? 

Wielu internautów nie dowierzało w rewelacje o ogórkach za złotówkę. Taka cena bez wątpienia jest wyjątkiem w skali kraju, jednak eksperci rynkowi przyznają, że ogórki faktycznie są w tym roku tanie. Wszystko przez to, że warzywa dobrze obrodziły. Krajowego towaru jest na razie pod dostatkiem. Dzięki temu klienci mogą zaopatrzyć się w ogórki po stosunkowo niskiej cenie.

Przeczytaj także: Upiecz pierwsze jagodzianki w sezonie z tym prostym przepisem! 

Jakie są ceny ogórków na rynkach hurtowych w czerwcu 2024? 

W ostatnich dniach czerwca odnotowano następujące ceny ogórków gruntowych na rynkach hurtowych w Polsce: 

• Bronisze – 3,50-5 zł/kg 
• Łódź Zjazdowa – 4-6 zł/kg, 
• Targ Piast Wrocław – 4-7 zł/kg, 
• Giełda Kaliska – 3,50 zł/kg, 
• Poznań Franowo – 5-6 zł/kg, 
• Kraków Rybitwy – 3,50-4,50 zł/kg, 
• RENK Gdańsk – 3,50 zł/kg.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Po spożyciu moluskocydu i kontakcie z nim ślimaki bardzo obficie wydzielają śluz i giną. Tu wstężyk ogrodowy

FOTO: Katarzyna Wójcik

Sprytna pułapka na ślimaki

Warto wiedzieć, że nie stronią od alkoholu. Doskonale działają więc pułapki – pojemniki z piwem. W tym roku obserwuję też bardzo skuteczne działanie granulowanego moluskocydu, np. Snacol zabarwionego na niebiesko, choć w innych sezonach nie miałam tak spektakularnych wyników działania innych moluskocydów.

Pułapka z piwem. Napełniona wieczorem, do rana wypełnia się amatorami trunku.  

FOTO: Katarzyna Wójcik

Środek wabi ślimaki i jest chętnie przez nie zjadany. Działa żołądkowo i kontaktowo. Moluskocyd należy rozsypać równomiernie na całej powierzchni gleby między roślinami, nie posypując roślin w dawce 4 g/10 m2. Środek można stosować 1–3 razy w sezonie. Zawiera gorzką substancję zapobiegającą przypadkowemu spożyciu.

Skuteczny moluskocyd

FOTO: Katarzyna Wójcik

Fot. Katarzyna Wójcik

• Program Mój Prąd: co to jest? 
• Czy będzie Mój Prąd w 2024 roku? 
• Dlaczego Mój Prąd 6.0 się opóźnia? 
• Do kiedy NFOŚiGW rozpatrzy wnioski z Mojego Prądu 5.0? 
• Czy opłaca się teraz montować fotowoltaikę? 
• Jakie będą zmiany w programie Mój Prąd 6.0? 

Program Mój Prąd: co to jest? 

Mój Prąd to jedna z realizowanych w Polsce inicjatyw, które mają zachęcić do inwestowania w odnawialne źródła energii. Ma on formę dotacji do mikroinstalacji fotowoltaicznych oraz urządzeń dodatkowych (np. magazynów energii). Z danych na stronie programu wynika, że w zrealizowanych do tej pory edycjach przyjęto nieco ponad 0,5 mln wniosków na łączną kwotę 2 627 059 637 zł. 

Przeczytaj także: Czy w 2024 roku można dostać dofinansowanie do magazynu energii? Jakie są kwoty?

Czy będzie Mój Prąd w 2024 roku? 

Na stronie internetowej programu Mój Prąd można znaleźć informację, że piąty nabór wniosków jest już zamknięty. Równocześnie pojawiła się jednak zapowiedź, że uruchomiona zostanie kolejna odsłona tej inicjatywy. Planowano ją na II kwartał 2024, jednak nic nie wskazuje na to, że szósta edycja ruszy do końca czerwca. Jest bardzo prawdopodobne, że wnioski będzie można składać dopiero pod koniec tego roku. 

Dlaczego Mój Prąd 6.0 się opóźnia? 

Winne opóźnieniu szóstej edycji Mojego Prądu jest ogromne zainteresowanie poprzednim naborem. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który zarządza projektem, jest na etapie rozpatrywania przyjętych dotąd wniosków. Dopóki beneficjenci nie otrzymają odpowiedzi, nie ruszy kolejny nabór. 

Przeczytaj także: W 2024 roku ruszy program „Moja elektrownia wiatrowa”! Jakie pieniądze można pozyskać?

- Przyznam szczerze – nie rozpoczniemy dopóty, dopóki nie zakończymy tamtego projektu. Mamy jeszcze do rozliczenia ponad 30 000 wniosków. Mamy nadzieję, że w czwartym kwartale (koniec trzeciego lub początek czwartego) uda nam się uruchomić szóstą edycję - mówił Robert Gajda, wiceprezes NFOŚiGW. 

Do kiedy NFOŚiGW rozpatrzy wnioski z Mojego Prądu 5.0? 

Przewidywany czas oceny wszystkich wniosków, które spłynęły w naborze Mój Prąd 5.0, i wypłaty środków to 160 dni roboczych. Szacuje się, że NFOŚiGW będzie je rozpatrywał do połowy października 2024. W związku z tym niewykluczone, że Mój Prąd 6.0 wystartuje dopiero w ostatnim kwartale tego roku. 

Czy opłaca się teraz montować fotowoltaikę? 

Wydział Komunikacji Medialnej Ministerstwa Klimatu i Środowiska przypomina, że osoby, które są zainteresowane instalacją fotowoltaiczną, nie muszą czekać na rozpoczęcie naboru wniosków. Mogą przystąpić do działania już teraz, bowiem do dopłat w Moim Prądzie 6.0 kwalifikowane będą inwestycje przeprowadzone po zamknięciu naboru w poprzedniej edycji programu, a to już przecież za nami. 

Jakie będą zmiany w programie Mój Prąd 6.0? 

Każda kolejna odsłona programu Mój Prąd nieco różni się od poprzedniej. W edycji szóstej duży nacisk ma być położony na instalowanie magazynów energii. Zapowiedziała to szefowa resortu klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska. Na tę odsłonę przewidziano także mniej pieniędzy: budżet wynosi 400 mln zł, jednak niewykluczone, że zostanie powiększony, jeżeli zainteresowanie potencjalnych beneficjentów będzie duże. 

Przeczytaj więcej: W 2024 ruszy Mój Prąd 6.0! Kto może się starać o dotację? Jakie będą zmiany?

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Ile gospodarstw domowych w Polsce korzysta z szamb? 
• Dlaczego szamba są kontrolowane? 
• Co jest sprawdzane podczas kontroli szamba i przydomowej oczyszczalni? 
• Jaki mandat za niedopełnienie obowiązków? 

Ile gospodarstw domowych w Polsce korzysta z szamb? 

Sieć kanalizacyjna w Polsce wciąż się rozwija i stopniowo przyłączane są do niej kolejne obszary. Wciąż jednak istnieje wiele miejsc, zwłaszcza na wsiach, gdzie kanalizacji nie ma. Mieszkańcy takich miejscowości są zmuszeni do korzystania z szamb. Szacuje się, że 0,5 mln gospodarstw domowych w Polsce znajduje się poza siecią kanalizacji. 

Przeczytaj także: Kto może dostać pieniądze na podłączenie do kanalizacji?

Dlaczego szamba są kontrolowane? 

Nawet taka kwestia jak korzystanie z szamba podlega prawu, w tym przypadku regulacjom prawa wodnego. Na mocy zmiany ustawy, która weszła w życie w sierpniu 2022, posiadacze szamb oraz przydomowych oczyszczalni ścieków są zobowiązani do posiadania umowy na odbiór nieczystości, podpisanej z zajmującą się takimi zadaniami firmą. Muszą przechowywać również dowody dokonania opłaty za wywóz nieczystości. Trwające obecnie w gminach kontrole mają na celu sprawdzenie, czy właściciele nieruchomości wywiązują się z tych obowiązków. 

Co jest sprawdzane podczas kontroli szamba i przydomowej oczyszczalni? 

Według nowelizacji prawa wodnego, urzędnicy gminni mają prawo co najmniej raz na dwa lata sprawdzić, czy właściciele nieruchomości, które są wyposażone w szambo lub przydomową oczyszczalnię ścieków, mają podpisaną umowę na wywóz nieczystości i czy odbywa się on regularnie. Podczas kontroli zechcą więc zapoznać się z dokumentami, świadczącymi o tym, że szambo jest opróżniane przez firmę w określonym czasie, na mocy podpisanej umowy. W przypadku posiadaczy przydomowej oczyszczalni ścieków, wśród dokumentów powinno znaleźć się także poświadczenie o wywozie osadów ściekowych oraz umowa z firmą, na podstawie której wywóz ten jest realizowany. 

Podczas kontroli urzędnicy mogą zainteresować się również tym, czy szambo jest szczelne i ulokowane we właściwym miejscu, tj. czy zachowane zostały przewidziane prawem odległości. 

Przeczytaj także: Szambo, kompostownik, śmietnik, studnia: jak ulokować je na działce zgodnie z przepisami?

Jaki mandat za niedopełnienie obowiązków? 

Kwestię kontroli szamb należy potraktować poważnie. Za niedopełnienie obowiązków związanych z regularnym pozbywaniem się nieczystości we właściwy sposób grozi bowiem kara. Dla osób, które nie zdołają udokumentować, że ich szambo jest obsługiwane przez firmę mającą do tego uprawnienia, przewidziano mandat. Jego wysokość to 5000 zł! Na tym jednak opłaty się nie kończą. Właściciel nieruchomości będzie zobowiązany do poniesienia kosztów opróżnienia szamba przez gminę. Dlaczego? Brak dokumentów w świetle prawa będzie rozumiany tak, że posiadacz nie jest w stanie sam odpowiednio zagospodarować nieczystości. Wówczas obowiązek ten przechodzi na gminę. Samorząd zleci opróżnienie szamba, jednak koszty spoczną na właścicielu nieruchomości.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Pszczoły a natura

Pszczoły w ogrodzie – wybór roślin

Bezpieczny ogród dla pszczół

Co jeszcze mogę zrobić dla pszczół?

Gdzie ustawić domek dla zapylaczy? 

Pszczoły są ważne, ponieważ biorą udział w zapyleniu lwiej części roślin uprawnych. Bez ich udziału zabraknie jedzenia na naszej planecie. W zapylaniu kwiatów są aktywne owady zapylające, czyli pszczołowate (trzmiele, pszczoły miodne, samotnice), bzygowate motyle, ćmy, chrząszcze i różne gatunki muchówek. Większość tych zwierząt żyje na dziko, są zatem narażone na negatywny wpływ zmian zachodzących w przyrodzie.  

Pszczoły a natura

Na co dzień możemy zadbać o to, aby pszczoły i inne zapylacze miały zdrowe do rozwoju środowisko naturalne. Pszczoły wspierają także bioróżnorodność, ponieważ zapylają rośliny, które są schronieniem i pożywieniem dla innych istot. Zyskują także ogrodnicy, którzy mogą liczyć na bardziej obfite plony.

Pszczoły w ogrodzie – wybór roślin

Aby przyciągnąć pszczoły do ogrodu, warto sadzić rośliny, które je przyciągną, np. lawendę, szałwię, aster czy miodunkę. Dobór planujemy tak, aby znalazły się rośliny aktywne w różnym czasie w ciągu roku. Wtedy owady będą miały stałe źródło pożywienia. Rośliny te należy regularnie nawadniać, aby mogły służyć zapylaczom jak najdłużej. – Optymalny czas wysiewu roślin miododajnych to wiosna, kiedy minie ryzyko przymrozków, choć wiele z nich może być wysiewanych także wczesnym latem. Ważne jest, aby przed siewem dobrze przygotować glebę, usunąć chwasty i zapewnić roślinom odpowiednie warunki do wzrostu. Dla pszczół niezwykle cenne są takie rośliny jak jeżówka, słonecznik, czy też nagietek. Istnieją również rośliny miododajne doskonale przystosowane do słabszych gleb, takie jak np. facelia czy chaber – wyjaśnia Elin Burén, ekspert ogrodnictwa, Nelson Garden. Dzięki działalności pszczół rośliny mogą się rozmnażać, a człowiek dzięki temu pozyskuje pożywienie.

Bezpieczny ogród dla pszczół

Warto zapewnić pszczołom także wodę i schronienie. Do tego celu służą dzikie części w ogrodzie, gdzie ingerencja człowieka jest minimalna. Na pewno pomogą stosy kamieni czy kępy traw, a także ostatnio modne hotele dla owadów.

Jak stworzyć przestrzeń dla zapylaczy w ogrodzie?

FOTO: Envato Elements

Co jeszcze mogę zrobić dla pszczół?

Oprócz wyżej wspomnianych działań należy:

• unikać pestycydów i herbicydów,
• stosować tylko naturalne i ekologiczne nawozy,
• stworzyć oazy dla zapylaczy.

Zobacz także: Jak samemu zrobić domek dla pszczół DIY?

Gdzie ustawić domek dla zapylaczy? 

Domek dla owadów najlepiej umieścić w spokojnym miejscu, które jest  osłonięte od wiatru i deszczu, np. pod dachem ogrodowej altany, na pniu drzewa, na rabacie kwiatowej lub w pobliżu łąki kwietnej, w mało używanej części ogrodu.

Fot. envato elements

Źródło: Materiały prasowe

FOTO: tap

Mówi, że ludzie z miasta często naprawdę nie mają pojęcia o pracy rolnika. – Nas na wsi jest coraz mniej. Coraz mniej ludzi ma gospodarstwa. Trzeba pokazywać, jak ta produkcja prosiąt wygląda, że zwierzęta są nakarmione, a w chlewni jest ciepło i czysto.

5-letnia Ania

FOTO: Fot. Mey

Rolnicy mają dwie córki – 6-letnią Polę i 5-letnią Anię, które uczęszczają do przedszkola w Brodnicy. – Był tydzień związany z zawodami rodziców i tak to się zaczęło – mówi pani Paulina. – W zeszłym roku dzieci w dwóch grupach przyjechały do nas.

Wspólnie z gospodynią wysiewały w ogródku groch, słonecznik, koperek. Sadziły kwiaty, poziomki i cebulkę. – To mój ogródek, zajmuję się nim od 6 lat – mówi pani Paulina.

Warsztaty dla dzieci w gospodarstwie Pauliny i Jacka Mey, we wsi Wymokłe, w pow. brodnickim.

FOTO: Fot. Mey

Później oglądały prosiaki, które pan Jacek przyniósł na podwórko, karmiły kury – dziadkowie hodują ok. 50 niosek – i zbierały jajka. Mogły zwiedzić należący do rolników park maszynowy, w programie była też wizyta w paszarni – tu rolnicy przygotowali wszystko, co dało się dotknąć. Warsztaty zakończyły się wesołą zabawą w obejściu.

Warsztaty dla dzieci w gospodarstwie Pauliny i Jacka Mey, we wsi Wymokłe, w pow. brodnickim.

FOTO: Fot. Mey

Następnego dnia rozdzwoniły się telefony z podziękowaniami od rodziców, że ich dzieci jeszcze nigdy nie były tak podekscytowane miejscem, w którym były, opowiadały wszystko i bardzo przeżywały, że widziały prosiaka, kurę, ciągnik. – To dla nas wielka radość i jednocześnie motywacja do dalszego działania – stwierdza rolniczka.

– Mam wrażenie, że dla dzieci z miasta dużo większą atrakcją jest pojechać na wieś, zobaczyć, dotknąć zwierzaki, niż np. do kina – dodaje pan Jacek. – Poza tym to świetna alternatywa, żeby odciągnąć dzieci od komputerów i smartfonów.

Również w tym roku hodowcy zorganizowali zajęcia dla dzieci – tym razem jednak, ponieważ w gospodarstwie trwa budowa nowej chlewni, wybrali się do Brodnicy.

– Mąż do przedszkola przyjechał ciągnikiem, dużym niebieskim, co było wielką atrakcją. Każdy mógł wsiąść, trąbili – opowiada pani Paulina.

Warsztaty dla dzieci w przedszkolu w Brodnicy.

FOTO: Fot. Mey

Rolnicy mieli prezentację o zawodzie rolnika – czym się zajmuje i jak wygląda praca na wsi. Pokazywali zdjęcia z własnego gospodarstwa, nie z Internetu.

Warsztaty dla dzieci w przedszkolu w Brodnicy.

FOTO: Fot. Mey

Przedszkolaki cieszyły się widząc koleżanki – Polę i Anię – ze zwierzętami. Później było karmienie butelką tekturowego prosiaka oraz ścieżka sensoryczna, składająca się z różnych rodzajów zbóż, słonecznika, siana i słomy. Na końcu wykonały samodzielnie, każde swoją świnkę.

– O zawodzie rolnika najlepiej opowiadał mój mąż – mówi pani Paulina. – W grupie sześciolatków miał wiele szczegółowych pytań, np. o to, jaki to ciągnik, ile kosztuje lub jak się pomaga przy porodach. Dzieci były bardzo ciekawe, bo nie każdy ma rodzinę na wsi. Poza tym krowy dziś rzadko pasą się na łąkach i zwierząt właściwie nie widać.

Przygotowanie warsztatów nie było bardzo pracochłonne. Ryjki świnek, butelkę i prezentację pani Paulina zrobiła w dwa, trzy wieczory. Materiały na ścieżkę sensoryczną zebrał pan Jacek.

Jesienią, gdy w przedszkolu porusza się temat ogrodniczy, pani Paulina szykuje koszyk z warzywami – jest por, seler, cebula, marchewka i ziemniaki. – Wszystko z natką, nie jak ze sklepu – mówi. – Niektóre odmiany posadziłam specjalnie z myślą o dzieciach. Dokładam też owoce od teścia – śliwki, gruszki i brzoskwinie.

Jak mówią gospodarze, chętnie będą w przyszłości kontynuować warsztaty. Rytmika pracy w ich chlewni jest trzytygodniowa. Siedem dni w miesiącu – gdy są krycia, porody, sprzedaż prosiąt – jest bardzo intensywnych, ale poza tym czasem nie ma problemu, żeby się umówić.

Paulina i Jacek Mey, Wymokłe, pow. brodnicki.

FOTO: Fot. Sierszeńska

Wynajem ogródków – czy tylko moda?

Czym są ogrody do wynajęcia?

Wynajem ogródków – oferta

Wynajem ogródków – co można zyskać?

Ekogrządki

Biznes ten jest najczęściej skierowany do osób mieszkających w dużym mieście. Coraz więcej młodych ludzi preferuje spędzanie wolnego czasu na świeżym powietrzu, a do tego przykłada wielką wagę do zdrowego odżywiania. Spożywanie warzyw i owoców z własnego ogródka staje się dla nich nie tylko modą, ale ważną potrzebą związaną z filozofią i stylem życia. Warto odpowiedzieć na ten palący trend i zbudować dzięki niemu płynność finansową. W Niemczech jest sporo firm, które zajmują się obsługą tego typu inicjatyw. Chodzi o maksymalne odciążenie rolnika, który i tak ma sporo zadań do wykonania w swoim gospodarstwie.

Wynajem ogródków – czy tylko moda?

Z tej wyjątkowej możliwości najczęściej mogą skorzystać rolnicy, których ziemia jest zlokalizowana w pobliżu obszarów metropolitalnych. Ludność z dużych miast chętnie powraca do natury, by odpocząć od zgiełku, jaki towarzyszy im każdego dnia. Rolnicy zajmujący się uprawą roli mogą dodatkowo dzierżawić kawałek pola i traktować to działanie jako odnogę swojej działalności. Ich grunty orne dzierżawione przez osoby prywatne do samodzielnej uprawy przez sezon (np. od kwietnia), aż do zbiorów to ciekawa forma dodatkowego zarobku.

Grządki na wynajem

FOTO: Envato Elements

Czym są ogrody do wynajęcia?

To dość nowa idea. Rolnicy udostępniają grunty orne zlokalizowane w pobliżu miast i przygotowują pole, zapewniając podstawowe nawożenie, wodę do nawadniania i opcjonalnie narzędzia ogrodnicze. Klienci natomiast wynajmują działkę i są odpowiedzialni za pielęgnację i zbiór warzyw.

Zobacz także: Czy już można składać wnioski o wakacje kredytowe?

Wynajem ogródków – oferta

Rolnicy mogą zaoferować swoim klientom nie tylko wolne grządki czy kawałek pola, ale także sadzonki, czy młode rośliny nadające się do posadzenia. Rolnicy powinni jednak odpowiedzieć sobie na pytanie, czy są w stanie samodzielnie obsłużyć swoich klientów i ewentualnie służyć im poradą. W Niemczech można do tego celu wynająć profesjonalne agencje, które obsługują chętnych do samodzielnej uprawy warzyw klientów z dużych miast. Ważny jest nie tylko dostęp do wody, ale oddalenie działki do 10 kilometrów od miasta. Jak to działa? Wynajmujący od kwietnia czy maja przejmują wybrane przez siebie powierzchnie i je uprawiają, ponosząc koszty utrzymania upraw i zbiorów. Aby przyciągnąć więcej klientów, można postarać się o dobrze skrojoną ofertę marketingową, ulotki, stronę internetową i profile w mediach społecznościowych.

Wynajem ogródków – co można zyskać?

Rolnicy zaś muszą wliczyć w swoje koszty odpowiednie oznakowanie terenu i jego zabezpieczenie, narzędzia, wodę, przygotowanie ziemi i ewentualne działania reklamowe. Zyskują natomiast stały dochód za działkę.

Zobacz także: Oto dwie rośliny wskazane dla cukrzyków!

Ekogrządki

Taka forma wynajmu jest też popularna w tzw. sypialniach dużych miast. Pod Poznaniem jeden z developerów oferuje eko-grządki dla mieszkańców, którzy nie posiadają ogródków. Wszystko po to, aby odpowiedzieć na proekologiczne trendy. Do dyspozycji chętnych są eko-grządki o powierzchni 50m2 z wyznaczonym miejscem na kompostownik i dobrym dostępem do studni, bez przyłącza do prądu i śmietników. Dotarcie do tych grządek jest możliwe jedynie pieszo lub rowerem, ponieważ są zlokalizowane 500 m od wejścia do lasu. Koszt najmu to 40 lub 50 zł za miesiąc w zależności od powierzchni (360 lub 450 zł za sezon, od marca do listopada).

Źródło: topagrar.com

fot. envato elements

Ślinik luzytański – jak wygląda?

Ślinik luzytański – co robi?

Ślinik luzytański w Polsce

Ślinik luzytański – objawy choroby

– Choć trudno w to uwierzyć, ślimak może być zagrożeniem dla wilka! Inwazyjny ślimak, ślinik luzytański Arion lusitanicus w Polsce pojawił się w 1987 roku, ale do dziś zdołał już skolonizować cały kraj. Śliniki luzytańskie mają status małoinwazyjny, choć dają się we znaki właścicielom upraw, ale przenoszą też pasożytnicze nicienie jak Angiostrongylus vasorum, które pasożytują w tętnicach płucnych i sercach psowatych i kotowatych, w tym psów, lisów i wilków – czytamy na profilu facebookowym Karkonoskiego Parku Narodowego. Ta informacja może zmrozić krew w żyłach niejednego właściciela psa czy kota. Internauci żywo zareagowali na ten wpis, dzieląc się sposobami na szkodniki. Jeden z nich polecił... drób! Kury wygrzebują bowiem z ziemi jajeczka ślimaka, a kaczki zjadają młode osobniki.

Ślinik luzytański staje się poważnym zagrożeniem w naszym kraju – jest szkodnikiem ogrodów i pól uprawnych, a do tego stwarza niebezpieczeństwo, jeśli chodzi o zwierzęta, nie tylko te domowe.

Ślinik luzytański – jak wygląda?

Dorosły osobnik jest dosyć długi – ma 7–15 cm, a jego ciało najczęściej jest brązowe. Żywi się roślinami, rozkładającą się materią organiczną, a nawet padliną. Szybko się rozmnaża. Jego pochodzenie nie jest do końca znane, ale prawdopodobnie "przywędrował" z Półwyspu Iberyjskiego. Charakterystyczną cechą tego gatunku jest brak muszli, stąd ich nazwa: ślimaki nagie.

Ślinik luzytański – co robi?

Jest zmorą ogrodników i rolników, skutecznie niszczy uprawy. – Oprócz negatywnego wpływu na uprawiane rośliny i plony, ślinik może przenosić patogeny i pasożyty roślin oraz zwierząt, a także ludzi. Jest również wektorem organizmów nie będących pasożytami. W siedliskach bardziej naturalnych przyczynia się do roznoszenia diaspor mszaków, paprotników i roślin nasiennych. Jest pokarmem dla niektórych ptaków, jeży, ropuch i chrząszczy biegaczowatych – czytamy na gov.pl.

Zobacz: Kiedy trzeba zapłacić podatek od prezentu na komunię?

Ślinik luzytański

FOTO: Envato Elements

Ślinik luzytański w Polsce

Gatunek rozprzestrzenia się najczęściej przypadkowo w transporcie z sadzonkami, ziemią, czy odpadami. W ten sposób przenoszone są jaja i małe osobniki. Stąd obecność tego gatunku na polach uprawnych, w ogrodach, ale i dolinach rzecznych czy parkach. Liczne występowanie tego ślimaka zanotowano na obszarach wilgotnych i bogatych w pokarm. Obecnie występuje w bardzo wielu miejscach w Polsce.

Ślinik luzytański – objawy choroby

Prócz zagrożenia nicieniami, zjedzenie ślimaka przez kota czy psa stwarza jeszcze niebezpieczeństwo zatrucia pokarmowego. Objawami mogą być: biegunka, duszność, kaszel, omdlenia, przyspieszony oddech. Jeśli jest takie podejrzenie, pupila należy jak najszybciej zawieźć do lekarza, który poda leki przeciwpasożytnicze i rozpocznie leczenie.

Zobacz: Oto dwie rośliny wskazane dla cukrzyków!

Źródło: gov.pl

fot. envato elements

Dlaczego warto uprawiać w pojemnikach, mając nawet wielki ogród? Po pierwsze, cieszymy się roślinami także na wybrukowanej, czy wyłożonej innymi materiałami nawierzchni. Donicę w razie potrzeby można przemieszczać. Łatwiej niż w ogrodzie można zapewnić roślinom optymalne podłoże. Upraw w pojemnikach nie zniszczą krety czy nornice. Podłoże w donicach nagrzewa się szybciej, umożliwiając wcześniejsze sadzenie roślin czy siew. W przypadku nadejścia majowych przymrozków, okrycie np. agrowłókniną stosunkowo małej powierzchni nie nastręcza trudności. Delikatnym roślinom balkonowo-tarasowym nie grozi zalanie podczas ulewy, jeśli zapewnimy na dnie donicy z odpływem drenaż z keramzytu, drobnego kruszywa mineralnego lub potłuczonych, starych donic ceramicznych. Także liście i kwiaty posadzonych roślin mogą być chronione przed deszczem dzięki zadaszeniu tarasu.

Pamiętajmy też o utrudnieniach. Uprawa w pojemnikach wymaga częstszego i regularnego podlewania i nawożenia. To ostatnie zapobiega przerwom w kwitnieniu roślin ozdobnych. Można stosować uniwersalne nawozy płynne do roślin kwitnących lub nawozy przezna...

"Szeptucha" to słowo z Podlasia, choć nie tylko tam można je spotkać. Na przykład ta historia dzieje się w zupełnie innym zakątku Polski.

Zioła są jej miłością i pasją.

FOTO: Grzelka

To żaden cud czy magia

– Te szeptuchy rozreklamował serial Ranczo – śmieje się Aneta Grzelka z Dolska w sercu Wielkopolski. – Ja wolę, gdy na mnie mówią zielarka. Wielu moim pacjentom wydaje się, że ziołolecznictwo to coś magicznego, nadprzyrodzonego, niezwykłego. A jest zupełnie inaczej. Proszę spojrzeć na moją kuchnię. Zwykły emaliowy garnek do robienia fiołkowego olejku, a jak pan zajrzy do lodówki, t...

• Fałszywe oregano 
• Uprawa oregano
• Oregano i właściwości lecznicze

Fałszywe oregano 

Zafałszowany skład oregano zadziwia. Na stronie gov.pl można odnaleźć wyniki badań, które dowodzą, że w składzie pojawiły się także tańsze materiały roślinne:

• liść mirtu (Myrtus communis),
• liść oliwki (Olea europaea),
• liść laurowy (Laurus nobilis ),
• liść czystka (Cistus spp.),
• liść leszczyny (Corylus avellana),
• iść majeranku (Origanum majorana),
• liść sumaka (Rhus spp.),
• cząber (Satureja spp.),
• tymianek (Thymus spp.).

Próbki oregano przebadano w laboratorium GIJHARS w Lublinie, zastosowano rozmaite metody, dzięki którym wykryto obecność innych roślin w oregano.

Przeczytaj także: Nie wyrzucaj skoszonej trawy! Wykorzystaj ją do tego celu...

Uprawa oregano

Oregano, czyli lebiodka pospolita występuje powszechnie w Azji, Europie i obu Amerykach. Oregano to roślina wieloletnia o charakterystycznym zapachu. Ma gęsto rozgałęzione pędy pokryte drobnymi liśćmi. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Kwiaty oregano przyciągają pszczoły i motyle. Oregano wymaga stanowiska dobrze nasłonecznionego. Radzi sobie na glebach mniej żyznych i dobrze przepuszczalnych. Nie lubi natomiast zbyt wielkiej wilgoci. Niektóre odmiany oregano są mrozoodporne. Nasiona oregano nadają się do wysiewu skrzynkowego lub do donic, ale nic nie stoi na przeszkodzie, aby wysiać je prosto do gruntu. Już po dwóch tygodniach powinno być widać siewki. Warto dbać o podlewanie, szczególnie tych młodszych roślin i posadzonych w donicach.

UPRAWA WARZYW

Posadź paprykę obok tych warzyw i ciesz się obfitymi plonami! Jakie sąsiedztwo służy papryce?

Oregano i właściwości lecznicze

To roślina dobra na kaszel i na infekcje. W oregano znajdziemy związki fenolowe, flawonoidy, garbniki, makro-, mikroelementy, wielonasycone kwasy tłuszczowe, kwasy fenolowe, olejki eteryczne, dzięki którym roślina ta jest tak cenna.

Właściwości prozdrowotne oregano:

• działanie przeciwpasożytnicze, przeciwgrzybiczne, przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne,
• ochrona wątroby,  
• środek odkażający,
• wsparcie w wykrztuszaniu.

Oregano

FOTO: Envato Elements

Oregano ma właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne i przeciwzakrzepowe, dlatego lebiodka znalazła zastosowanie w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i kosmetyce.

Źródło: gov.pl

Fot. envato elements

Zestawy mebli ogrodowych

Rattanowe meble ogrodowe

Drewniane komplety ogrodowe

Metalowe meble ogrodowe

Plastikowe komplety ogrodowe już dawno przeszły do lamusa. Obecnie, podążając za najnowszymi trendami, można wybierać w szerokiej ofercie nowoczesnych mebli, które nie tylko są wygodne, ale także pięknie się prezentują. W jakiej cenie można zakupić te perełki?

Zestawy mebli ogrodowych

Przede wszystkim należy policzyć, ile dokładnie osób będzie korzystać z mebli – w ten sposób dopasujemy odpowiedni zestaw do swoich potrzeb. Ponadto, liczy się także wielkość tarasu – komplet nie powinien zawłaszczać całej przestrzeni. Ustawny zestaw załatwi wiele kwestii. Warto zastanowić się, czy zależy nam na kupnie całego zestawu, czy będziemy kompletować wszystkie poszczególne elementy, jak: sofa, krzesła, fotele, stolik kawowy, stół obiadowy, pufa. Wygodne są takie zestawy, które można rozbudować o dodatkowe elementy.

Przeczytaj także: Top 5 prezentów dla pociechy rolnika na Dzień Dziecka w 2024 roku

Przede wszystkim jednak, ważne jest to, z czego zestaw jest wykonany. Zawsze powinien być to materiał odporny na działanie warunków atmosferycznych.

Rattanowe meble ogrodowe

Meble rattanowe są bardzo popularne, wybierają je osoby, które szukają rozwiązań eleganckich. Trzeba o nie jednak odpowiednio zadbać i je konserwować, a najlepiej chronić przed mocnym słońcem i deszczem. Najlepiej sprawdzą się na przestrzeniach zadaszonych. Te meble nie należą do najtańszych, naturalny rattan oznacza wysoką cenę. Obecnie w serwisie Beliani można zakupić za ponad 6 tysięcy złotych nowoczesny komplet, który został przeceniony z 10 tysięcy złotych.

Rattanowe meble ogrodowe

FOTO: Beliani

Więcej ofert w dobrej cenie dotyczy zestawów wykonanych nie z rattanu, a z technorattanu – z wyglądu przypominającego rattan. To materiał bardziej odporny na wymagające warunki atmosferyczne (wodę, promieniowanie UV i niskie temperatury). Powstaje z tworzyw sztucznych, dlatego nie wymaga żmudnej konserwacji. Tego typu meble również nie należą do najtańszych.

Rattanowe meble ogrodowe

FOTO: Obi

Przykładowe ceny zestawów: 2600 zł w Obi, niecałe 6 tysięcy złotych w Leroy Merlin, czy tańsze opcje na Allegro – nawet do 2000 zł. Ceny zależą od tego, jak bogato wyposażony jest komplet. Można zakupić także meble hybrydowe, które składają się po części z drewna, a po części z technorattanu i metalu. W wersji ekonomicznej – modele z imitacji technorattanu.

Rattanowe meble ogrodowe

FOTO: Leroy Merlin

Drewniane komplety ogrodowe

To produkty nadzwyczaj piękne i gustowne, ale trzeba o nie odpowiednio zadbać. Zimą warto schować je do garażu, aby nie były narażone na niesprzyjające warunki atmosferyczne. Ceny takich mebli są rozmaite, począwszy do zestawu za niecałe 2000 zł, skończywszy na tych grubo ponad 10 000 zł. Piękne modele prezentuje IKEA (stół plus 4 krzesła 1295 zł), Castorama – zestaw Denia za niecałe 1600 zł, Obi (za 4-elementowy zestaw zapłacimy jedynie 1299 zł), czy Leroy Merlin – duża sofa za 2119 zł.

Drewniane komplety ogrodowe

FOTO: Obi

Przeczytaj także: Jak urządzić modny taras? Oto trendy na 2024 rok

Metalowe meble ogrodowe

Interesującą alternatywą są meble ogrodowe z metalu lub z aluminium. To komplety pasujące do aranżacji loftowych, minimalistycznych i nowoczesnych. Są bardzo trwałe i nie wymagają specjalnych starań ze strony użytkowników. W połączeniu z gustownymi poduchami tworzą całkiem estetyczny obrazek. Takie konstrukcje wytrzymają nawet bardzo niesprzyjające warunki. Są odporne na wodę, zmienne temperatury i promieniowanie UV. Jakie są ceny tych kompletów? Bardzo różne. W sklepie internetowym Ogrodosfera znajdziemy nowoczesny zestaw już za 2100 zł, natomiast Focus Garden, Corciano czy Selsey oferują produkty w podobnych cenach i droższe.

Metalowe meble ogrodowe

FOTO: Ogrodosfera

fot. strony interentowe sklepów, envato elements

Świeżo skoszona trawa to bogactwo składników odżywczych i minerałów, a do tego świetnie nadaje się do recyklingu. Po poprawnym i regularnym nawożeniu, same źdźbła przechowują azot, fosfor, potas oraz węgiel organiczny. Powtórne jej wykorzystanie jest więc dobre nie tylko dla roślin, ale również naszego portfela. Trawę należy zebrać zaraz po koszeniu, ponieważ pozostawiona na powierzchni murawy bardzo szybko zacznie gnić i zakwasza glebę. Jeśli pokosu (ścięte źdźbła) jest dużo, warto ją podsuszyć przed przechowaniem. Pamiętaj, aby nie chować jej do plastikowych worków! Brak dostępu do powietrza sprawi, że materia organiczna bardzo szybko zacznie gnić.

Skoszona trawa jako nawóz

Sposób wykorzystania skoszonej trawy jest bardzo dużo. Odpowiedni pomysł znajdzie się na każdą porę roku. Zacznijmy od nawożenia trawą samego trawnika, a więc mulczowania: zebrany pokos należy podsuszyć, rozdrobnić, a następnie rozsypać po powierzchni świeżo skoszonej murawy. Zabieg ten najlepiej przeprowadzać, kiedy na dworze jest słonecznie i nie pada. Pamiętaj, aby nie robić tego zbyt często.

Przeczytaj także: Ślaz jest dobry na chrypkę. Jak go stosować?

Skoszoną trawą możemy również ściółkować rabaty. Wysypanie takiej kilkucentymetrowej warstwy pod kwiatami i warzywami wystarczy, aby nie tylko je odpowiednio (i bezpiecznie!) odżywić, ale pomoże to również zatrzymać rozrost chwastów. Tak rozkładające się źdźbła staną się również doskonałym źródłem naturalnego nawozu.

Jak kompostować skoszoną trawę?

Kompostowanie dużych ilości trawy jest jednym z łatwiejszych sposobów na jej wykorzystanie. Pamiętaj jednak, aby nie wrzucać na kompostownik całej trawy naraz, a robić to metodycznie oraz warstwami. W innym przypadku zacznie ona gnić lub dojdzie do wyginięcia mikroorganizmów, niezbędnych do procesów zachodzących podczas przekształcania materii organicznej w kompost. Trawę warto więc układać warstwami, naprzemiennie z odpowiednimi odpadkami kuchennymi, suchymi pędami czy ziemią ogrodową.

Przeczytaj także: Twój trawnik jest przesuszony i wygląda nieestetycznie? Zobacz, jak go uratować

Inne sposoby na wykorzystanie skoszonej trawy

Jeśli pokosu mamy wyjątkowo duża, a bardzo często może być to aż kilkadziesiąt kilogramów, taką trawę warto magazynować. Taką wysuszoną oraz zawiązaną w snopki trawę możesz bez obaw przechowywać aż do jesieni, kiedy wrażliwe na niskie temperatury rośliny będą potrzebowały okrycia.

Koszenie trawy

FOTO: Envato Elements

Skoszoną trawę możesz również przekopać z ziemią, pamiętaj jednak, aby nie robić tego, jeśli w glebie nadal znajdują się rośliny uprawowe. Dlatego też takie uzupełnianie użyźnianie najlepiej wykonywać jesienią, po zbiorach lub podczas zakładania kwatery. Wystarczy zasypać przestrzeń kilkucentymetrową warstwą trawy i przekopać na głębokość około 15 centymetrów.

TRAWNIK PO ZIMIE WYMAGA WŁAŚCIWEJ PIELĘGNACJI!

Jak zadbać o trawnik po zimie? Renowacja, nawożenie, koszenie murawy i inne prace

fot. envato elements

– Powrót do natury, do ziołolecznictwa to powrót do zdrowia – przekonywała prowadząca. – Mamy pod swoimi stopami i nad naszymi głowami, na wyciągnięcie ręki, leki. Wystarczy po nie sięgnąć.

Sezon zielarski nigdy się nie kończy, nawet zimą możemy zbierać zioła. Natura dostarcza nam to, czego aktualnie potrzebujemy. O każdej porze roku rosną zioła na dany czas. Na przykład, pod koniec sierpnia jest dużo ziół na oparzenia słoneczne, zimą warto zbierać gwiazdnicę, która jest bogata w jod i wspomaga tarczycę, na przedwiośniu cennym naturalnym lekiem są pączki roślin – mają dużo witamin i składników odżywczych, które pomagają naszemu organizmowi wystartować. 

– Najbardziej dostępną, najlepszą i najtańszą apteką jest łąka – mówiła Aneta Grzelka.

Pamiętajmy jednak, by zioła zawsze zbierać daleko od dróg, od zanieczyszczeń.

Uczestnicy warsztatów wspólnie przygotowali naturalny peeling do ciała z jasnotą purpurową i olejkiem mandarynkowym, aromatyczne masełko czosnaczkowe oraz domową przyprawę do rosołu z suszonym podagrycznikiem.

Jasnota purpurowa to bardzo "kobiece" zioło. Ma działanie uspokajające i rozkurczowe. Stosowana w okładach pomoże na migrenę lub ból brzucha, napar z tego zioła przyniesie ulgę w bolesnych miesiączkach, a także w okresie menopauzy, z kolei kąpiel z dodatkiem jasnoty będzie doskonała w stanach stresowych i po wysiłku fizycznym. Najwięcej związków aktywnych zawierają kwiatki, ale dobrze też działa samo ziele. Warto ją zbierać wiosną.

Olejek mandarynkowy należy do jednych z najcenniejszych w aromaterapii i kosmetyce. Jest doskonały na cellulit, rozstępy, suchą, podrażnioną skórę, rozdwojone końcówki włosów. Działa też uspokajająco.

Można go przygotować samodzielnie. Obierki po mandarynkach blendujemy z olejem słonecznikowym, ustawiamy w ciemnym miejscu na 12 godz., następnie przeciskamy przez lnianą ściereczkę.

Czosnaczek ma aromat czosnkowo-szpinakowy, a właściwości podobne do czosnku niedźwiedziego. Oczyszcza krew z toksyn, aktywuje procesy metaboliczne w wątrobie, które oczyszczają krew z toksyn (pomaga m.in. na trądzik). Normalizuje gospodarkę lipidową i hormonalną, poziom cholesterolu, zawiera dużo siarki, dobrze wpływa na stawy i na włosy, przyśpiesza porost. Występuje zwykle do końca maja. Można go jeść na surowo.

Podagrycznik – jak sama nazwa wskazuje, zapobiega podagrze, czyli chorobie, która jest wynikiem kumulowania się kwasu moczowego w organizmie. Na poziom kwasu moczowego wpływają puryny, które występują m.in. w wywarach z kości, w mięsie, rybach. Także rosół zawiera puryny. Podagrycznik oczyszcza organizm z toksyn, działa podobnie jak lubczyk. Ma też podobny smak. Kiedyś często dodawano go do rosołu, a ryby przed wędzeniem faszerowano podagrycznikiem. Jak mówi zielarka, my o tym zapomnieliśmy. Podagrycznik jest również doskonały na bóle kostno-stawowe.

Peeling do ciała z jasnotą purpurową i domowym olejkiem mandarynkowym.

FOTO: Fot. Sierszeńska

Naturalne i zdrowe masełko czosnaczkowe

FOTO: Fot. Sierszeńska

Domowa przyprawa do rosołu z zielem podagrycznika

FOTO: Fot. Katarzyna Sierszeńska

Aneta Grzelka prowadzi profil na Facebooku: Hildegarnia by Zielarka od 7 boleści. Warto tam zajrzeć.

Projekt pn. Krajewice: Działamy zdrowo, kulinarnie i sportowo! został dofinansowany ze środków Programu Grantów Społecznych Powiatu Gostyńskiego, realizowanego przez Stowarzyszenie Dziecko.

Kolor roku

Rokrocznie Instytut Pantone – światowy lider w identyfikacji kolorów, dostarczający systemy kolorów dla przemysłu graficznego, projektowania mody, wnętrz, kompozycji florystycznych ogłasza tzw. kolor roku. Paleta barw Pantone liczy obecnie ponad 2300 kolorów. Do każdego z nich jest przypisany numer i nazwa, ułatwiające znalezienie i powielanie dokładnie tej samej barwy i komunikację nawet na poziomie międzynarodowym. Kolor wybrany na dany rok dominuje wśród ubrań, tapicerek mebli, dywanów, farb do ścian, lakierów do paznokci i kompozycji florystycznych. Firma Pantone wybiera kolor roku już od 25 lat – od roku 1999.

Kolorem roku 2024 został Peach Fuzz (13-1023), który po polsku nazwalibyśmy brzoskwiniowym puchem, przypominającym delikatny meszek na skórce owocu brzoskwini.

Chcąc mieć w ogrodzie kwiaty w najmodniejszym tego roku kolorze warto posiać lub posadzić np. jednoroczne: lewkonię letnią Excelsior czy aster chiński Janina lub cynię Eldorado, byliny: krwawnik pospolity Apricot Delight, mak wschodni Effendi, dalię First Love, goździk ogrodowy Sweet Pleasure Apricot, liliowiec Double Dream, mieczyk Sabor, krokosmię Emily Mckenzie, cantedeskię Cameo oraz krzewy: moszenki południowe czy pigwowiec pośredni Cameo lub różę rabatową Sweet Honey albo żarnowiec Lena.

Swój kolor wybierają także inne, mniej znane firmy. Worth Global Style Network i Coloro wybrały Apricot Crush A/W 23/24 (024-65-27 w numeracji Coloro) – barwę "zmiażdżonej Moreli" – o odcieniu podobnym do Peach Fuzz, ale dużo żywszym.

Natura na topie

Dominująca we florystyce, również tej aranżującej wnętrza, jest moda na materiały naturalne. Przykłady znajdowaliśmy w niemal wszystkich aranżacjach prezentowanych podczas Gali. Podkłady kompozycji były wykonane najczęściej z pędów wierzby, derenia białego, słomy, siana, ciekawych korzeni drzew. W konstrukcjach wykorzystano naturalne bawełniane koronki i wstążki. Nawet bukiety ślubne na konstrukcji ze sznurka znajdują nabywców. Jeśli chodzi o naczynia, na topie są również naturalne – gipsowe, betonowe, gliniane i kamienne, z wikliny lub sznurka.

Wosk i nasiona

Ciekawy jest też trend woskowania cebul szafirków, cebulic, hiacyntów, narcyzów czy tulipanów, umieszczanych w kompozycji bez dostępu do wody. Woskowanie (wosk ciepły, nie gorący) zapobiega utracie wody i zapewnia utrzymanie przez roślinę turgoru. Jako że cebule są eksponowane w kompozycji, można je również ozdobić nasionami, np. rzepaku.

Nasiona, różnego typu kasze czy pokruszone skorupki jaj pokrywające powierzchnię np. styropianowych kształtek (kule, jaja, gwiazdy, dzwonki, choinki itd.) także wpisują się w trend bliskości natury. Powierzchnia kształtki jest malowana klejem wikol, po czym obsypywana materiałami sypkimi. W jednej z kompozycji wykorzystano nawet zwinięty w ruloniki wosk pszczeli.

Wpływ na zdrowie i rozwój

Regularna aktywność w ogrodzie wspiera zdrowie fizyczne dzieci, zwiększając ich siłę, kondycję i koordynację ruchową. Dodatkowo kontakt z ziemią i roślinami oddziałuje na wszystkie zmysły małego człowieka. Doświadczenia te przyczyniają się do procesu zwanego integracją sensoryczną – zdolności organizmu do przetwarzania i organizacji wrażeń zmysłowych. Dzięki temu dzieci mogą lepiej zrozumieć otaczający je świat i odpowiednio reagować na zewnętrzne bodźce.

Aktywność na świeżym powietrzu wspiera zdrowie fizyczne dzieci.

FOTO: MNStudio - stock.adobe.com

Ponadto, jak tłumaczy Joanna Legutko, doradca ogrodniczy, wiceprezes zarządu przedsiębiorstwa W.Legutko – ogrodnictwo jest fantastyczną platformą edukacyjną, która pozwala dzieciom w praktyczny sposób nauczyć się o życiu roślin, ich potrzebach oraz procesach biologicznych i ekologicznych, które wpływają na ich wzrost. Praca w ogrodzie wymaga również rozwoju umiejętności praktycznych, takich jak obsługa narzędzi ogrodowych, sadzenie, pielęgnacja roślin, a także planowanie przestrzeni i rozumienie podstaw matematyki w kontekście liczenia nasion czy mierzenia odległości między sadzonkami.

Zajmowanie się ogrodem może również pozytywnie wpłynąć na dietę najmłodszych. Badania wykazały, że dzieci zaangażowane w ogrodnictwo częściej podejmują zdrowe wybory żywieniowe, preferując spożywanie warzyw i owoców, które samodzielnie uprawiały.

Redukcja stresu i budowanie więzi

Kontakt z ziemią i uprawa roślin mogą mieć terapeutyczny wpływ na kondycję psychiczną człowieka, również tego młodego, pomagając w redukcji stresu i poprawie nastroju. Badanie przeprowadzone w 2020 r. w 28 koreańskich szkołach wykazało, że hortiterapia, czyli terapia ogrodnicza polegająca na uprawie roślin wpływa na obniżenie poziomu stresu u dzieci, zwiększenie inteligencji emocjonalnej i kompetencji społecznych oraz wzrost poczucia własnej sprawczości.

Uprawa roślin uczy cierpliwości i pokazuje, że sukces wymaga czasu i staranności.

FOTO: bubutu - stock.adobe.com

– Praca w ogrodzie to doskonała okazja do nauki współpracy, a także możliwość rozwoju umiejętności angażowania się w działania oraz integracji społecznej. Dzielenie się obowiązkami i wspólne dążenie do celu budują poczucie wspólnoty, uczą dzieci odpowiedzialności i podziału ról. Ponadto spędzanie czasu na wspólnym sadzeniu roślin jest doskonałą okazją do budowania więzi rodzinnych, gdzie w nieformalnej atmosferze można rozmawiać i dzielić się doświadczeniami. Uprawa roślin uczy również cierpliwości i pokazuje, że sukces wymaga czasu i staranności – wyjaśnia Joanna Legutko, doradca ogrodniczy.

Alternatywa dla cyfrowego świata

Kolejne badania i wielu ekspertów coraz częściej i głośniej mówią o negatywnych skutkach zbyt wczesnego i nadmiernego kontaktu dzieci z urządzeniami elektronicznymi. Już niemowlęta mają styczność z telewizorem, zaś większość dziesięciolatków systematycznie korzysta z telefonu komórkowego. Dzieci mieszkające w dużych miastach otrzymują własne telefony komórkowe wcześniej, bo zwykle w wieku 7–8 lat. W związku z coraz większą świadomością problemów, jakie niesie ze sobą nadmierny kontakt dzieci ze światem cyfrowym, ogrodnictwo staje się coraz częściej i chętniej polecaną alternatywą. Ograniczenie czasu spędzanego przed ekranem jest kluczowe dla zdrowego rozwoju najmłodszych, a uprawa roślin oferuje zajęcie, które angażuje zarówno ciało, jak i umysł, promując zdrowe nawyki i zainteresowania poza światem wirtualnym. Coraz popularniejsze stają się również ośrodki terapeutyczne, stosujące hortiterapię jako główną metodę leczenia różnego rodzaju objawów zarówno u dzieci, jak i dorosłych. 

Praca w ogrodzie to doskonała okazja do nauki współpracy

FOTO: Irina Schmidt - stock.adobe.com

Kontakt z naturą jest niezbędny dla wszechstronnego rozwoju dzieci, wspierając nie tylko ich obszar poznawczy, ale i fizyczny, przez co przyczynia się do budowania zdrowych postaw w dorosłym życiu. Wspólna uprawa roślin to również doskonała okazja do spędzania jakościowego czasu w rodzinnym gronie, uczenia odpowiedzialności, cierpliwości oraz budowania silnych więzi. Zatem częściej zapraszajmy dzieci do ogrodu i pozwólmy im rozkwitać.

Żródło: W. Legutko

O piękny, całoroczny wizerunek roślin iglastych trzeba zabiegać, czasem nie mniej niż o gatunki liściaste. Materiał nasadzeniowy najlepiej kupować w szkółkach i wyspecjalizowanych punktach ogrodniczych, gdzie jest zadbany, przede wszystkim dobrze nawodniony. Zakup w markecie, mimo często niższej ceny, nie musi się opłacić, bo przesuszone rośliny są już na starcie słabsze.

Z pewnością trzeba im zapewnić optymalne warunki wzrostu i rozwoju. Źródłem problemów często okazują się zastoiska wody na niezdrenowanym terenie, skutkujące zasychaniem nawet całych roślin. Większość gatunków preferuje glebę o odczynie lekko kwaśnym. Iglaki będą wdzięczne za żyzną glebę, ale sosny i jałowce dobrze radzą sobie nawet na piaszczystej.

Mają zróżnicowane wymagania świetlne. W miejscach dobrze nasłonecznionych dobrze czują się sosny, jodły, jałowce, modrzewie, cyprysiki i żywotniki (tuje), w zacienionych poradzą sobie cisy, choiny kanadyjskie i niektóre odmiany świerków. Różne źródła zalecają podsadzanie iglaków bluszczem pospolitym czy barwinkiem. Ja odradzam takie rozwiązanie, gdyż gatunki te – bardzo inwazyjne – potrafią konkurować np. z żywotnikami o światło, wspinając się na drzewka. Skutkiem jest masowe opadanie pędów.

Żółknięcie i brązowienie pędów tui zdarza się też w wyniku niedostatecznej ilości magnezu (postępuje od najstarszych pędów) i żelaza (od najmłodszych pędów) w podłożu. Jeśli powodem żółknięcia jest niedobór azotu, obserwujemy jednocześnie zahamowanie wzrostu roślin.

Dodatkowe wyposażenie domku na narzędzia

– Nasz ogród ma 6 lat. Jest przedłużeniem domu. Utrzymuję ten sam styl we wnętrzach i na zewnątrz – mówi pani Monika.

Zakątek państwa Walaszczyków powstał w najbardziej nasłonecznionym miejscu w ogrodzie. Dzięki temu czas można tu spędzać od wiosny do późnej jesieni. Pergola wyposażona jest w przesuwne szyby oraz zamykany dach. Wokół altany, jak i w całym ogrodzie dominują różne odcienie zieleni, która rozjaśniona jest bielą i jasną szarością chodników. Rosną tu głównie różnego rodzaju iglaki, trawy oraz bukszpany (jest ich kilkadziesiąt), które pani Monika precyzyjnie przycina.

Rozweselającymi akcentami są białe i różowe hortensje. Egzotyczny wygląd nadają palmy oraz tuje formowane na kształt drzewek bonsai.

Przy dużych powierzchniach lub na bardzo gęstym trawniku, który wymaga tym samym intensywniejszego napowietrzenia, można wykorzystać wertykulator, który wyczesuje i jednocześnie nacinana darń do głębokości ok. 7 cm. Wertykulatory wyposażone są w tnące końcówki, umieszczone na obracającym się bębnie. Po jego zastosowaniu nie tylko pozbywamy się starej, sfilcowanej darni, ale także ułatwimy dostęp do korzeni roślin tlenu (napowietrzamy), wody i składników pokarmowych z nawozów, które będziemy później stosować.

Na rynku dostępna jest cała gama wertykulatorów, począwszy od ręcznych, przez elektryczne, po spalinowe. Koszt zaczyna się od ok. 300 zł, do ponad 1000 zł. Można także zdecydować się na wypożyczenie wertykulatora, to koszt ok. 80–100 (120) zł/dzień.

Napowietrzanie to podstawa

Wytrwalsi ogrodnicy mogą także zdecydować się na zastosowanie aeratora, który głębiej (8–10 cm) napowietrzy trawnik i jeszcze bardziej ułatwi dostęp powietrza oraz wchłanianie wody i składników pokarmowych z nawozów do korzeni. Aerator to po prostu walec z rurkowatymi bolcami, nakłuwającymi murawę. W małym ogródku można po prostu pospacerować po trawniku w kolczastych nakładkach na buty, które kupimy w każdym centrum ogrodniczym lub ponakłuwać ziemię widłami amerykańskimi. Nakłuwanie lub nacinanie darni najłatwiej wykonać po deszczu.

W zacienionych miejscach na trawniku niekiedy pojawia się mech, zwłaszcza w miejscach, gdzie podłoże jest wilgotne, zakwaszone i zbite. Wertykulator także usunie tę niechcianą poduszkę z trawnika. Z mchowym kożuszkiem najlepiej rozstać się właśnie teraz – wiosną. Zacznijmy od sprawdzenia odczynu pH podłoża: dla gleb zwięzłych powinien on wynosić ok. 6,8, a dla lekkich – 6,5. Jeśli odczyn ma wartość trochę poniżej normy, wystarczy zasilanie trawnika nawozami wieloskładnikowymi, zawierającymi wapń i żelazo. Na glebach silniej zakwaszonych (o pH poniżej 6) konieczne będzie zastosowanie wapna. Przede wszystkim jednak mech należy dokładnie wyczesać i ponacinać darń aeratorem.

Skutecznym i łatwym sposobem na zwiększenie przepuszczalności i porowatości gleby jest piaskowanie, czyli posypanie trawnika cienką (0,5–1 cm) warstwą piasku. Najwygodniej wysiewać go przez sito, kiedy trawa jest sucha. Powodem złego stanu trawnika bywa też długie zaleganie wody po wiosennych roztopach czy obfitych deszczach. Zdarza się to na działkach z ciężkim i gliniastym, a więc słabo przepuszczalnym podłożem. Żeby trawa nie gniła, najlepiej założyć tam drenaż.

Podsiew i nawożenie

Kolejny etap renowacji to likwidacja wszelkich łysin. W tym celu obsiewamy puste miejsca mieszanką traw, najlepiej tą samą, która porasta trawnik. Można też zastosować regeneracyjną mieszankę nasion do trawników. Po wzruszeniu ziemi grabiami rozrzucamy nasiona, dociskamy do gleby (udeptujemy lub wałujemy) i podlewamy.

Następnie zasilamy trawnik nawozami. Nie można jednak przesadzać z nawozami, zwłaszcza azotowymi. Z jednej strony, aby nie zwiększyć podatności roślin na choroby, a z drugiej, żeby nie zajeździć się z kosiarką. Roczną dawkę nawozów najlepiej rozłożyć na 3–4 porcje (pierwszą stosujemy wczesną wiosną, gdy temperatura gleby wynosi powyżej 5°C). Pierwsze koszenie powinno być dość wysokie, a trawa sucha. Warto wcześniej przyciąć i uporządkować krawędzie trawnika.

Inwazja nawłoci szkodzi zapylaczom

Czy nawłoć jest niebezpieczna dla człowieka?

Jak pozbyć się nawłoci

1. Przed sadzeniem wzdłuż rzędu stawiamy druciane rusztowanie, składające się z dwóch drutów rozpiętych na wysokości 60 i 100 cm. W przyszłym roku oprą się na nich wyrośnięte krzewy. Dzięki temu nie będziemy musieli ich przywiązywać.
2. Na nasłonecznionym miejscu, w wytyczonym rzędzie, wykopujemy otwory o głębokości 40 centymetrów i sypiemy do nich kompost.
3. Sadzonki malin sadzi się w odstępach 40 cm jedną od drugiej. Przy sadzeniu należy chronić pąki przy szyjce korzeniowej. Powinno się je przykryć 5-centymetrową warstwą ziemi.
4. Po posadzeniu pędy przycinamy na długość 30 cm licząc od nasady korzenia.
5. Maliny mają płytki system korzeniowy. Przysypanie ziemi wokół krzewów mulczem, zatrzyma wilgoć i dostarczy im próchnicy

Jakie gatunki iglaków na żywopłot?

Siew późnym latem

Jesienne nawożenie