Pani Profesor, w jednym z badań porównywała Pani knury terminalne. Co dokładnie Pani analizowała?

Prof. Christine Große-Brinkhaus: Stefanie Dicks, studentka studiów magisterskich na Uniwersytecie w Bonn, i ja bardzo intensywnie przeanalizowałyśmy duży zbiór danych z oceny potomstwa organizacji inseminacyjnej GFS. Chciałyśmy rzetelnie porównać, jak duży jest genetyczny wpływ knura na witalność i przeżywalność potomstwa oraz czy występują różnice między ojcami ras Duroc i Piétrain.

Zobacz też: Walentynki w chlewni – czyli jak zaplanować randkę, by była skuteczna

Jakie dane Pani przeanalizowała?

Große-Brinkhaus: Aby zminimalizować wpływ zarządzania fermą i genetyki loch, odfiltrowałyśmy gospodarstwa, które w latach 2015–2023 stosowały zarówno Duroca, jak i Piétraina – czyli producentów prosiąt, którzy przeszli z Piétraina na Duroca lub odwrotnie. Ostatecznie oceniłyśmy 112 046 miotów rasy Piétrain i 1957 miotów rasy Duroc. Dysponowałyśmy liczbami dot. całkowitej liczby prosiąt urodzonych, żywych i martwych, a także liczby prosiąt odsadzonych oraz danych o stratach prosiąt w okresie ssania. Przeprowadziliśmy również ocenę i punktację (scoring) miotów dla łącznie 1400 miotów.

Co to znaczy w praktyce?

Große-Brinkhaus: W procesie punktacji kierownicy fermy oceniają jednorodność (wyrównanie), wagę i witalność miotu w skali od 1 do 4. Na przykład w odniesieniu do witalności: 1 oznacza, że prosięta są wiotkie i ospałe, a 4 – że są bardzo żywotne i pełne energii.

To brzmi bardzo subiektywnie.

Große-Brinkhaus: I tak, i nie. Rolnicy oceniający mioty są bardzo dobrze przeszkoleni i mają doświadczone „oko” do zwierząt. Obiektywne pomiary, np. masa urodzeniowa, są bardzo czasochłonne i dlatego trudne do wprowadzenia w gospodarstwach komercyjnych. Dlatego subiektywne dane z kilku gospodarstw są tym bardziej wartościowe. Przydają się też do szybkiego wyłapywania knurów dających bardzo słabe (czyli bardzo niejednorodnych) mioty z wiotkimi prosiętami z niedowagą, a następnie do ich brakowania w stacjach unasienniania. To również było jednym z celów naszego projektu.

Jakie pochodzenie knurów uwzględniono w analizie?

Große-Brinkhaus: W analizie znalazły się cztery pochodzenia (linie) Duroc i siedem pochodzeń Piétrain, czyli łącznie jedenaście knurów terminalnych. Były reprezentowane wszystkie znane firmy hodowlane. Liczby dla poszczególnych pochodzeń nie zostaną jednak opublikowane, ponieważ jest to tylko „zdjęcie” sytuacji z danego okresu.

Duroc czy Pietrain: który daje więcej żywo urodzonych prosiąt?

Co udało się ustalić?

Große-Brinkhaus: Okazało się, że mioty Duroc miały nieco więcej prosiąt urodzonych ogółem i więcej żywo urodzonych – średnio o jedno prosię więcej. Ta przewaga kurczyła się jednak w trakcie okresu ssania do średnio 0,2 prosięcia więcej odsadzonych w przypadku Duroca w porównaniu z Piétraina. To oznacza, że straty prosiąt ssących były wyższe u Duroca. Wszystkie różnice były statystycznie istotne.

Czyli liczba urodzonych prosiąt nie zależy wyłącznie od lochy?

Große-Brinkhaus: Czynników wpływu jest bardzo dużo. Poza pochodzeniem lochy, zarządzaniem w gospodarstwie i czynnikami sezonowymi, wpływ ma także knur. W tym badaniu nie dało się całkowicie rozdzielić tych czynników. Jeśli chodzi o knura, podejrzewamy, że prosięta rasy Duroc są bardziej zdolne do przeżycia prenatalnie, tj. przed urodzeniem, i możliwe, że po zapłodnieniu lub zagnieżdżeniu zarodka „rosną” szybciej.

Dlaczego Duroc nie utrzymuje tej przewagi w okresie ssania?

Große-Brinkhaus: To dobre pytanie. Wciąż nie wiemy dokładnie, skąd się biorą się wyższe straty prosiąt ssących. Czy wynika to ze zdolności lochy do odchowu, czy z ich własnej przeżywalności prosięcia po urodzeniu? Musimy to dokładniej zbadać.

Prosięta cięższe i bardziej żywotne? Różnice między rasami

Jakie są wyniki oceny miotu?

Große-Brinkhaus: Jeśli chodzi o jednorodność, tj. jednolitość miotów, nie było różnic między Duroc i Piétrain. Statystycznie istotne były różnice w masie urodzeniowej: rolnicy oceniali prosięta Duroc jako przeciętnie nieco cięższe niż prosięta Piétrain. Zaobserwowano również różnice w witalności: potomstwo Duroc wydawało się rolnikom bardziej żywotne niż zwierzęta Piétrain. Jednak ta „widoczna” witalność w momencie urodzenia nie dała się pogodzić z wynikami strat prosiąt ssących do odsadzenia.

Czy są też różnice w obrębie linii knurów?

Große-Brinkhaus: Występowały niewielkie różnice w obrębie linii knurów. W obrębie czterech linii Duroc różnice wynosiły od 0,5 żywo urodzonych prosiąt oraz 0,45 punktu procentowego w stratach prosiąt ssących. W przypadku siedmiu linii Piétrain było to 0,8 żywo urodzonych prosiąt i 0,5 punktu procentowego w stratach prosiąt ssących.

Ceny tuczników (12.02.2026): wreszcie podwyżki i lepsze prognozy! Ile płacą ubojnie?

Genetyka knura i lochy – kto naprawdę decyduje o wyniku miotu?

Czy to wynikało z knurów czy z pochodzenia loch?

Große-Brinkhaus: I z jednego, i z drugiego. Na niektórych fermach widziałyśmy, że lochy i knury z jednego programu hodowlanego dobrze się „zgrywały”, a na innych nie było tego efektu. Poza tym były linie loch, które lepiej „radziły sobie” z różnymi liniami knurów niż inne linie mateczne.

Tych obserwacji nie da się jednak przenieść wprost na wszystkie gospodarstwa, bo nie dysponowaliśmy danymi dla każdej kombinacji pochodzenia knura i lochy na potrzeby naszej analizy. Nadal istnieje ogromna potrzeba dalszych badań w tym obszarze. Oczywiście, decyzje dotyczące zarządzania gospodarstwem również odgrywają bardzo istotną rolę.

Ogólnie można jednak powiedzieć: dla każdej lochy znajdzie się odpowiedni knur i warto poświęcić czas na jego dobranie. Warto również skonsultować się z genetykiem lub ekspertem od knurów, ponieważ decyzja często zależy od specyfiki fermy.

Źródło: topagrar.com

Aby unasienianie było skuteczne, musi być poprzedzone profesjonalnym i konsekwentnym programem stymulacji. Wbrew pozorom nie chodzi tu wyłącznie o technikę samego zabiegu, lecz o cały ciąg zdarzeń, które rozpoczynają się na długo przed planowanym kryciem. Kluczowe znaczenie ma znajomość fizjologii rozrodu świń, umiejętność obserwacji zwierząt oraz zachowanie powtarzalności działań. To właśnie regularność i przewidywalność sprawiają, że inseminacja przestaje być loterią, a staje się zaplanowanym i kontrolowanym procesem.

Stymulacja młodzieży

Stymulacja loszek i loch do rozrodu może odbywać się zarówno metodami naturalnymi, jak i przy wsparciu preparatów hormonalnych. Hormony z powodzeniem ułatwiają organizację pracy, zwłaszcza w fermach funkcjonujących w innych rytmach niż tygodniowy i są cennym narzędziem przy synchronizacji rui czy planowaniu wprowadzania loszek do stada. Należy jednak podkreślić, że są one wyłącznie uzupełnieniem, a nie substytutem prawidłowego odchowu i przygotowania samic.

Bez spełnienia podstawowych warunków środowiskowych, żywieniowych i behawioralnych nawet najlepszy preparat nie zapewni oczekiwanych efektów. Najważniejszym momentem w życiu hodowlanym loszki jest wystąpienie pierwszej rui. To ona wyznacza dalszy kierunek postępowania i stanowi punkt odniesienia przy planowaniu przyszłego rozrodu.

Aby pierwsza ruja pojawiła się w odpowiednim czasie i przebiegała prawidłowo, stymulację młodych loszek należy rozpocząć po osiągnięciu ok. dwusetnego dnia życia. Kluczową rolę odgrywają tu czynniki środowiskowe: odpowiednia dieta, warunki bytowe, długość dnia świetlnego oraz regularny kontakt z knurem. Nie bez znaczenia jest również kontrolowany stres związany ze zmianą kojca, pomieszczenia czy budynku, który w praktyce często działa jako dodatkowy impuls wyzwalający cykl rujowy.

Król ceremonii

Nieodzownym uczestnikiem tych zalotów jest knur. Codzienny, kontrolowany kontakt loszek z dojrzałym samcem stanowi jeden z najsilniejszych bodźców stymulujących. Najlepiej, gdy kontakt trwa od dziesięciu do piętnastu minut i odbywa się bezpośrednio w kojcu lub przez ażurowe wygrodzenie. W praktyce doskonale sprawdzają się spokojne, zaprzyjaźnione knury, które reagują przewidywalnie i nie stanowią zagrożenia ani dla loszek, ani dla obsługi. Rolą człowieka jest tu głównie nadzór i kontrola, aby nie dopuścić do aktów agresji czy niebezpiecznych prób skoku.

Naśladuj zachowania knura

Ważnym elementem wspomagającym stymulację jest również tzw. pięciopunktowa stymulacja wykonywana przez człowieka, której zadaniem jest naśladowanie naturalnych zachowań knura. Odpowiednie bodźce dotykowe, masaż okolic sromu, bioder i miednicy oraz próba dosiadu pozwalają ocenić tolerancję samicy i jej gotowość do krycia. Pierwsze ruje należy dokładnie rejestrować, a właściwym momentem na inseminację jest dopiero druga ruja, występująca zazwyczaj po ok. 21 dniach. W tym czasie ponownie stosuje się flushing, intensywną kontrolę rui oraz codzienny kontakt z knurem.

Chcesz wiedzieć więcej o tym, jak skutecznie stymulować lochy i loszki oraz kiedy dokładnie je kryć? Zachęcamy do lektury całego artykułu w lutowym wydaniu "top świnie", gdzie nasz ekspert – Grzegorz Chrostowski w rubryce Zootechnik radzi opisuje skrupulatnie, jak sprawić by zaloty w chlewni przełozyły sie na wysoka skutecznośc w rozrodzie świń. 

"Niech eksperci zabiorą głos i powiedzą, co można zrobić"

Prezes Lubuskiego Związku Rolników zwraca uwagę, że w rozwijaniu produkcji zwierzęcej w Polsce przeszkadzają obowiązujące przepisy, które skutecznie utrudniają budowę nowych budynków inwentarskich.

Zygmunt Jodko, prezes zarządu Lubuskiego Związku Rolników

FOTO: Krzysztof Zacharuk

– Cały czas słyszymy o tym, że ktoś nie chce, aby w jego wsi powstała nowa chlewnia, obora czy kurnik. Nic dziwnego, że wielu rolników rezygnuje już na etapie projektu, słysząc od sąsiadów uwagi pod swoim adresem – tłumaczy Jodko. 

Jak rozwiązać problem? – Jednym ze sposobów może być zwołanie okrągłego stołu i szczera rozmowa o tym, co trzeba poprawić. Powinniśmy jasno powiedzieć, co należy zrobić, żeby uzdrowić sytuację. Nie byłoby problemu z zagospodarowaniem zboża w Polsce, gdybyśmy mieli dwa razy więcej świń niż mamy obecnie. Wiele problemów w tym zakresie nie miałoby miejsca, gdyby pozostali hodowcy mogli w pełni wykorzystywać swoje możliwości produkcyjne, co mogłoby z kolei wpływać na maksymalne wykorzystanie zboża i jego ceny – zauważa Zygmunt Jodko. 

Kto powinien pojawić się przy stole i rozmawiać? W ocenie szefa Lubuskiego Związku Rolników, oprócz rolników, przetwórców, przedstawicieli organizacji branżowych, a także Inspekcji Weterynaryjnej, muszą tam znaleźć się także ekonomiści i specjaliści z zakresu monitorowania aktualnej sytuacji rynkowej. Finałem powinien być raport przedstawiony stronie rządowej.

– Niech eksperci zabiorą głos i powiedzą, co można zrobić, aby szybko poprawić sytuację. Tylko merytoryczna dyskusja ma sens, a na stole należy położyć konkretne argumenty i problemy, jakie nas nurtują. To nie jest wielka sprawa, bo każdy w branży wie, co go boli – podkreśla Jodko i przypomina, że ponad dekadę temu tworzono materiały na temat tego, jak rozwijać produkcję trzody chlewnej w Polsce i jakie działania należy podjąć.

Czas na poważną rozmowę na temat odbudowy potencjału

– Dziś musimy do tego wrócić, aby zacząć kompleksową odbudowę. Jednak należy zadać sobie fundamentalne pytanie: jak rolnik ma zdecydować się na inwestycję, skoro nie ma żadnej gwarancji, że za chwilę, dosłownie za płotem nie pojawi się dzik zakażony ASF? – pyta Jodko.

Kluczowym tematem pozostaje więc bioasekuracja i skuteczna walka z ASF na poziomie krajowym. – A z tym dziś jest wielki problem – przyznaje. 

Innym tematem jest brak właściwej integracji poziomej, a więc zrzeszania się rolników, tworzenia grup producenckich, spółdzielni. Wiele do życzenia pozostawia także integracja pionowa w zakresie powiązanie gospodarstw zajmujących się hodowlą świń z przetwórstwem i dystrybucją.

– O tym również należy rozmawiać, ponieważ każdy z elementów ma znaczenie, jeżeli chcemy przywrócić produkcję zwierzęcą na odpowiednim poziomie w Polsce – zaznacza Zygmunt Jodko.

Duńskie warchlaki zalewają nasz kraj

Hubert Ojdana, rolnik i hodowca trzody chlewnej z powiatu hajnowskiego w woj. podlaskim zwracał uwagę, że krajowy sektor trzody chlewnej ma ogromne problemy strukturalne, które narastają od wielu lat. Jako przykład wymienia fakt, że polscy producenci świń płacą każdego roku blisko 3,5 mld zł za zakup duńskich warchlaków.

Hubert Ojdana, rolnik z powiatu hajnowskiego na Podlasiu

FOTO: Krzysztof Zacharuk

– To jest ok. 7 mln warchlaków rocznie, co przekłada się na 3,5 mld zł. I teraz zastanówmy się, co by było, gdybyśmy mieli w Polsce wyprodukowane rocznie 7 mln warchlaków. Nie tylko wspomniane 3,5 mld zł zostałyby w rękach polskich rolników, ale te pieniądze napędzałyby koniunkturę, napędzałyby rynek trzody chlewnej. Rolnicy mogliby te pieniądze inwestować na polskim rynku – podkreśla Ojdana. 

Gospodarz przyznaje, że najlepszą sytuacją dla polskiej gospodarki byłaby ta, w której pieniądze nie wypływałyby z naszego kraju, tylko ciągle krążyłyby, napędzając polski rynek rolniczy.

– Co należy zrobić, żeby nie ściągać warchlaków z Danii, tylko wyprodukować je u nas? W pierwszej kolejności należałoby uprościć przepisy i zachęcić rolników do stawiania chlewni na maciory, czyli do produkcji warchlaków. Należałoby uprościć przepisy administracyjne – wyjaśnił Hubert Ojdana. 

"Bez mięsa długo nie pociągniemy"

Rolnik z powiatu hajnowskie mówi wprost: – Bez mięsa to my długo nie pociągniemy. Żeby jednak mięso było, a zwłaszcza wieprzowina, potrzebujemy wsparcia finansowego, bo jak mamy konkurować z Ukrainą czy krajami bloku Mercosur?

Czyli powrót do programów pomocowych jest niezbędny? – Kroplówka jest konieczna. Bez kroplówki nie wygramy ze światem. Trzeba jasno powiedzieć, że albo się zwijamy, albo dajemy kroplówkę finansową – zaznacza Hubert Ojdana.

W jego ocenie przy okrągłym stole dotyczącym produkcji zwierzęcej nie może zabraknąć przedstawicieli zakładów ubojowych. – Także oni dostrzegają problem i widzą, co się dzieje. W ubiegłym tygodniu rozmawiałem z kilkoma zakładami i potwierdzili, że mają coraz większe obawy w tym zakresie – zauważa.

Dziki pozostają głównym wektorem przenoszenia wirusa ASF

FOTO: Pixabay

Dziki to problem, z którym sobie nie radzimy 

Hubert Ojdana zwraca uwagę, że ze względu na brak wystarczającego odstrzału dzików, w walce z ASF przez ponad 10 lat praktycznie stoimy w miejscu. 

– Trzoda chlewna nam przez ten czas, gospodarstwa zajmujące się trzodą chlewną, zmalały praktycznie sześciokrotnie. A populacja dzika jest na tym samym poziomie. Żeby doprowadzić do skutku odbudowę pogłowia trzody chlewnej w Polsce, należy zrobić coś z dzikiem – zaznacza.

– I to nie są takie działania, jak do tej pory mamy zarządzanie populacją dzików przez myśliwych, są okresy karencji, nie można strzelać do lochy. Powinniśmy zrobić z nimi porządek raz a dobrze. Gdybyśmy zrobili to 10 lat temu, nie byłoby tylu przypadków ASF w Polsce – przyznaje Hubert Ojdana.

Pogłowie świń w Polsce liczy ok. 9 mln sztuk, wykazując w tym zakresie kolejne spadki 

FOTO: Krzysztof Zacharuk

Zestaw ułatwień służących realizacji inwestycji

Kłopoty dostrzega także inicjatywa #HodowcyRazem, która skupia największe organizacje związane z produkcją zwierzęcą w Polsce. W połowie listopada zwróciła się z mocnym apelem do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

"Zwracamy się z apelem o niezwłoczne opracowanie oraz wdrożenie narodowej strategii rozwoju produkcji zwierzęcej, uwzględniającej aktualne wyzwania sektora, a także konieczność zapewnienia stabilności i bezpieczeństwa żywnościowego kraju" – można było przeczytać w liście.

W ocenie hodowców całościowa strategia powinna być oparta na strategiach sektorowych, osobno dla wołowiny, mleka, drobiu oraz wieprzowiny – traktowanych jako podstawowe obszary produkcji zwierzęcej.

"Każdy z tych sektorów posiada swoją specyfikę, wymaga dedykowanych rozwiązań i wsparcia, dlatego niezbędne jest ich wyodrębnienie w głównych założeniach strategii" – informowali #HodowcyRazem.

Sygnatariusze listu podkreślili, że kluczowym elementem strategii powinien być zestaw ułatwień służących realizacji inwestycji, zarówno w zakresie modernizacji istniejących obiektów hodowlanych, jak i budowy nowych.

"Proponujemy, by podstawą takich działań były wyznaczone strefy produkcji rolnej, w których obowiązywałaby uproszczona procedura uzyskiwania pozwoleń środowiskowych oraz budowlanych – pod warunkiem lokalizacji inwestycji w określonej odległości od zabudowań mieszkalnych, np. minimum 500 metrów. Takie rozwiązanie pozwoli na sprawniejsze wdrażanie nowych technologii i podniesienie konkurencyjności naszych producentów" – przekonywali rolnicy.

Z danych GUS wynika, że najszybciej spada pogłowie w grupie warchlaków i świń na chów

FOTO: Krzysztof Zacharukkrzysztof Zacharuk

Rozwój genetyki hodowlanej ma znaczenie

#HodowcyRazem podkreślili w stanowisku, że strategia musi jasno wskazać na konieczność rozwoju polskiej genetyki zwierząt hodowlanych oraz likwidację barier, które hamują innowacje i wzrost efektywności produkcji, takich jak zakaz stosowania pasz GMO.

"Jednocześnie apelujemy o promocję polskich surowców paszowych, ze szczególnym naciskiem na komponenty wysokobiałkowe. Naturalnym uzupełnieniem takiej strategii powinien być program wsparcia hodowli oraz uprawy roślin wysokobiałkowych, co przełoży się na rozwój krajowego rynku pasz oraz ograniczenie zależności od importu" – zaznaczyli #HodowcyRazem.

Nieodzownym elementem strategii powinno być także wsparcie inwestycji w bioasekurację, jak również ułatwienia w budowie biogazowni i biometanowni, powiązanych z modernizacją i budową nowych obiektów hodowlanych. Tego typu działania nie tylko podnoszą bezpieczeństwo produkcji, lecz także wpisują się w politykę ochrony środowiska oraz rozwoju lokalnej energetyki.

"Strategia powinna objąć zakresem wzmocnienie rolników oraz wzmocnienie konkurencyjności polskiej produkcji zwierzęcej w obliczu postępującej dekarbonizacji w łańcuchu dostaw i otoczeniu w tym w bankach i innych instytucjach finansowych" – podkreślili przedstawiciele organizacji branżowych.

Małgorzata Gromadzka, wiceminister rolnictwa i rozwoju wsi

FOTO: Krzysztof Zacharuk

Organizacje branżowe mają kluczową rolę

Na pismo #HodowcyRazem odpowiedziała wiceminister rolnictwa Małgorzata Gromadzka. W dokumencie z 17 grudnia czytamy, że w związku z reformą Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2028-2034, Komisja Europejska rozpoczęła w maju 2025 r. z ekspertami państw członkowskich oraz interesariuszami z Grupy Dialogu Społecznego ds. Produktów Zwierzęcych proces konsultacji, którego tematem jest "Wizja dla Rolnictwa i Żywności".

– Celem tej debaty jest zaproponowanie takich mechanizmów wsparcia sektora produkcji i hodowli zwierząt gospodarskich w ramach przyszłej WPR, które z jednej strony uczynią unijny sektor rolny bardziej konkurencyjnym, odpornym i zrównoważonym w obliczu globalnych wyzwań, z drugiej umożliwią zastosowanie w nim rozwiązań dostosowanych do lokalnych oczekiwań. Proces tego strategicznego dialogu ma zakończyć się raportem Komisji Europejskiej w II połowie 2026 r. – informuje Małgorzata Gromadzka.

Jak wiceminister ocenia pomysł narodowej strategii rozwoju produkcji zwierzęcej opartej na strategiach sektorowych? – Należy zauważyć, że dotychczasowa praktyka dotycząca opracowywania tych strategii potwierdza, że to z inicjatywy organizacji branżowych i na ich potrzeby takie strategie są i powinny być opracowywane. Przykładem takiego działania jest wspomniana strategia rozwoju rynku wołowiny, ale także toczące się prace organizacji branżowych nad przygotowaniem strategii dla sektora drobiu i wieprzowiny – podkreśla Gromadzka.

FOTO: Krzysztof Zacharuk

Potrzebne dobre skoordynowanie prac

Co ważne, wiceminister rolnictwa podziela opinię co do potrzeby skoordynowania prac nad przygotowaniem strategii dla rozwoju produkcji zwierzęcej. – W związku z tym Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaproponowało realizację przez Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej zadania związanego z koordynacją i prowadzeniem debaty publicznej w zakresie wypracowania założeń do takiej strategii – tłumaczy Małgorzata Gromadzka.

Zadanie to będzie realizowane z udziałem przedstawicieli sektora produkcji zwierzęcej, ekspertów oraz przedstawicieli resortu rolnictwa.

– Zakładamy, że w ramach prac przeprowadzona zostanie analiza uwarunkowań, w tym prognoz rynkowych, regulacyjnych (UE i krajowych) oraz środowiskowych i strukturalnych. Przeprowadzona zostanie również analiza efektów i skuteczności wsparcia sektora produkcji zwierzęcej w ramach obecnej WPR oraz roli sektora jako elementu polskiego rolnictwa, polskiej gospodarki, zrównoważonoci rozwoju wsi i rolnictwa – zaznacza wiceszefowa resortu rolnictwa.

Wiadomo, że prace powinny dotyczyć również "identyfikacji strategicznych dylematów oraz wariantowych ścieżek rozwoju sektora produkcji zwierzęcej i obejmować rekomendacje dla polityki", w tym dla rozwiązań w ramach nowych ram finansowych UE po 2027 roku.

Krzysztof Zacharuk

Zobacz też: Jak dobrze wykonać remont stada loch?

Ekologiczna hodowla świń: „Tu nie ma miejsca na pomyłki”

Na każdym etapie produkcji ekologicznej potrzebna jest najwyższa staranność – od zdrowia świń po wybór tuczników o idealnej masie ciała. „Rolnictwo ekologiczne daje najwięcej satysfakcji, bo jest tak wymagające” – mówi Guy. „Ale wysiłek naprawdę się opłaca, jeśli wszystko zrobisz dobrze”.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Jak zaplanować transport świń?

Planując przewóz świń, musimy zawsze znać warunki pogodowe. Unikamy transportowania zwierząt w czasie niekorzystnej pogody. Latem wozimy zwierzęta w godzinach porannych, przed falą największych upałów. Można też przewozić zwierzęta nocą po 22–23, jednak pamiętać należy, że są one wówczas zmęczone całodniowym upałem i nie chcą współpracować, są ociężałe, słabo i wolno się poruszają. Odwrotnie jest zimą podczas dużych mrozów, wtedy na...

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Zobacz także: Biogazownia: sposób na odory, energię i lepszy wizerunek hodowli

Jakie są dziś oczekiwania hodowców wobec firm genetycznych?

– Klienci oczekują od nas loch, które są łatwe w obsłudze – mówi Maciej Ratajszczak. – To znaczy: mlecznych, o wyrównanych miotach i spokojnym usposobieniu. Rynek wymusza na nas dostosowanie programu hodowlanego do realnych potrzeb produkcji, dlatego dziś koncentrujemy się m.in. na ograniczaniu śmiertelności prosiąt do odsadzenia.

Jakich technologii używają w programach hodowlanych oraz w jakim kierunku podąża dzisiejsza hodowla? 

Obejrzyj cały wywiad.

Ceny tuczników znów spadają. Jakie prognozy dla rolników?

Ewidentnie przegrywamy konkurencję

W całej UE pogłowie trzody chlewnej nadal maleje

FOTO: Krzysztof Zacharuk

Od lat mówi się o strategii odbudowy pogłowia trzody chlewnej w Polsce, ale niewiele z tego wynika. 

– Rzeczywiście wiele się mówi, ale wyniki są mierne – przyznaje wprost minister Czesław Siekierski.

– Stąd nasze działania, aby zwiększyć nakłady środków unijnych na wsparcie rolników, którzy prowadzą produkcję trzody chlewnej. Chcemy poprawić ich konkurencyjność – dodaje.

Szef resoru rolnictwa zwraca uwagę, że zła sytuacja na świńskim rynku ma miejsce od wielu lat. – To nie jest tak, że jest to wynik ostatniego roku czy dwóch lat. To także wynika z problemów związanych z ASF i pewnie zbyt małego wsparcia dla producentów trzody – zauważa minister.

Siekierski dostrzega także problem po stronie kosztowej: – Produkcję mamy prowadzoną po zbyt wysokich kosztach, stąd przegrywamy konkurencję z Niemcami czy Danią.

– Musimy zaproponować pewne zmiany związane z wielkością skali produkcji, inaczej będziemy przegrywać. 75% warchlaków importujemy, dlatego wprowadziliśmy w ramach programów i środków unijnych, które są w Krajowym Planie Strategicznym dla WPR, a także z Krajowym Planie Odbudowy (KPO) wsparcie dla produkcji trzody – tłumaczy minister.

Minister Czesław Siekierski zwraca uwagę, że Polska najlepiej radzi sobie w produkcji drobiu

FOTO: Krzysztof Zacharuk

Jest słabo lub bardzo słabo

Czesław Siekierski zwraca uwagę, że produkcja zwierzęca w Polsce to nie tylko świnie, ale również drób, bydło mięsne i bydło mleczne. – Mamy największą produkcję drobiu w Europie, z czego 52% eksportujemy. Mamy silną pozycję mleka i wołowiny. 40% produkcji polskiej żywności wysyłamy na eksport – podkreśla polityk PSL.

Dane rzeczywiście są krzepiące, ale najwyraźniej nie przekonują rolników, ponieważ 72,5% hodowców uznaje sytuację w sektorze trzody chlewnej za słabą lub bardzo słabą. Tylko 13,9% ocenia ją jako średnią, a pozytywnie postrzega ją jedynie 13,6%, wynika z ankiety przeprowadzonej wśród producentów świń przez Gobarto Hodowca, realizatora programu Gobarto 500.

Ceny tuczników znów spadają. Jakie prognozy dla rolników?

Fatalne nastroje wśród rolników

Ponad dwie trzecie rolników uważa, że w 2024 roku hodowla świń była nieopłacalna (34,8%) lub bardzo nieopłacalna (27,5%). Tylko 11,4% ankietowanych oceniło jej rentowność jako opłacalną, a 3,7% za bardzo opłacalną. Co piąty producent (22,6%) przyznał, że sytuacja finansowa gospodarstwa nie przyniosła ani zysków, ani strat.

W związku z trudną sytuacją na rynku trzody chlewnej wielu hodowców rezygnuje z dalszych inwestycji w swoje gospodarstwa. Ponad połowa (52%) deklaruje, że w 2025 roku nie planuje żadnych inwestycji, a co czwarty hodowca (26,3%) zamierza wręcz ograniczyć skalę produkcji.

Drobne inwestycje planuje 11,8% ankietowanych, a tylko co dziesiąty hodowca (9,9%) przewiduje znaczne inwestycje, takie jak modernizacja gospodarstwa czy wdrożenie nowych technologii.

Krzysztof Zacharuk

– W większości wyprodukowany w biogazowni prąd wykorzystujemy na nasze własne potrzeby, a tylko 40% sprzedajemy do sieci – mówi Grzegorz Brodziak, prezes spółki Goodvalley Agro.

Jak podkreśla, drugim ważnym elementem tej działalności jest produkcja ciepła, które powstaje przy chłodzeniu agregatów kogeneracyjnych. W pierwszej kolejności wykorzystywane jest do ogrzania biogazowni, budynków socjalnych i technologicznych.

W jednym przypadku w gminie Polanów w woj. zachodniopomorskim ciepło na bardzo korzystnych zasadach dostarczamy do lokalnych mieszkańców (ponad 60 mieszkań), ogrzewamy też budynek szkoły i  świetlicy. Niezwykle cennym produktem ubocznym jest poferment, czyli bardzo dobry nawóz, który nie zakwasza gleby i dostarcza roślionom azotu w bardziej przyswajalnej formie niż w przypadku gnojowicy. To zdaniem Brodziaka bardzo dobry pakiet korzyści.

Tworzenie ośrodków produkcji rolniczej zagrożone? Minister zabrał głos

Co dalej z biogazowniami Goodvalley?

Minęło już 13 lat od uruchomienia ostatniej biogazowni spółki i mimo dynamicznego rozwoju w latach 2005–2012 firma wstrzymała inwestycje. Początkowo spowodowane było to niekorzystnymi zmianami na rynku wsparcia producentów biogazu, co mocno zachwiało sytuacją wielu gospodarstw w kraju, do czego później doszły kolejne bariery.

– Cały czas myślimy o budowie kolejnych biogazowni, już w 2018 roku podjęliśmy działania na temat budowy kolejnych trzech dużych biogazowni, ale ze względu na niestabilną sytuację związaną z dalszym użytkowaniem dzierżawionych przez nas od KOWR nieruchomości (ustawa z 2011 r.), wskutek czego nasze umowy dzierżawy nie podlegają przedłużeniu, nie zdecydowaliśmy się inwestować dziesiątek milionów złotych nie mając gwarancji dalszego gospodarowania w tym miejscu – wyjaśnia.

Jaka więc przyszłość czeka spółkę? – Dzisiaj jesteśmy w momencie, w którym po pięciu latach rozmów z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa udało się wypracować kompromisowe rozwiązanie w ramach którego większość dzierżawionych przez nas gruntów ma trafić do rolników na powiększenie gospodarstw, co jest słuszne i potrzebne, aczkolwiek trudne dla dzierżawców, no bo to jest jednak rozbiór dobrze funkcjonującego gospodarstwa – wskazuje prezes.

Jednocześnie zaznacza, że przez założeniu, gdzie ok. 40% gruntów pozostaje przy budynkach inwentarskich w ramach ośrodków produkcji rolniczej (OPR), w tym przypadku przy fermach trzody chlewnej, jest racjonalna możliwość kontynuowania takiej produkcji.

Kosmiczny czynsz dzierżawny za grunty KOWR. Rolnicy: "Żadna produkcja nie daje takich zysków"

Wkrótce ruszą ważne przetargi

– Za dwa lub trzy tygodnie odbędą się pierwsze przetargi, na nowo utworzone okrojone z ziemi ośrodki produkcji rolniczej i mamy nadzieję, że one się odbędą. Zamierzamy w nich  wystartować, bo dajemy rękojmię prawidłowego prowadzenia tych gospodarstw, co udowodniliśmy w ciągu ostatnich 31 lat – dodaje.

Goodvalley nie zamierza rezygnować z prowadzenia produkcji zwierzęcej, co daje w regionie pracę dla 300 osób. Ważne jest też dla spółki, by kontynuować współpracę z otoczeniem gospodarczym i lokalnymi mieszkańcami, szkołami, uniwersytetami czy organizacjami pozarządowymi.

– Mam nadzieję, że mimo prezentowanych przez niektóre środowiska rolnicze protestów przeciwko utworzeniu ośrodków produkcji rolnej i żądaniu wstrzymania przetargów ministerstwo rolnictwa i KOWR utrzymają racjonalną decyzję i je przeprowadzą, by jak najszybciej wyłonić dzierżawcę na kolejny okres – apeluje Brodziak.

W ramach walki ze zmianami klimatu Dania chce zmniejszyć emisję gazów cieplarnianych o 70% do 2030 roku. W przypadku hodowli trzody chlewnej oznacza to redukcję emisji podtlenku azotu, mającego wpływ na klimat, a w szczególności metanu z obornika. Będą one zatem opodatkowane równowartością około 40 euro za tonę ekwiwalentu CO2 od 2030 roku i 100 euro za tonę od 2035 r.

Zobacz też: Wielka ferma świń znika – rolnik skorzystał z rządowego programu

Podczas tegorocznego kongresu Europejskiego Związku Producentów Trzody Chlewnej (EPP) eV prelegenci z Duńskiej Rady ds. Rolnictwa i Żywności jasno stwierdzili, że możliwe środki redukcji emisji są zróżnicowane, ale także kosztowne. Więc co jest tańsze dla hodowców świń?

Czym się zajmuje Europejski Związek Producentów Trzody Chlewnej (EPP)?

EPP jest ogólnoeuropejską organizacją zarządzaną przez Niemieckie Towarzystwo Rolnicze (DLG). Istnieją również przedstawicielstwa krajowe w poszczególnych krajach europejskich.

Członkami są czołowi producenci trzody chlewnej, przedstawiciele firm lub instytucji z branży oraz osoby czujące się zwi...

Jak przechowywać?

Zgodnie z ustawą o ochronie środowiska przechowywanie gnojowicy powinno odbywać się w sposób zapewniający ochronę przed jej spływem do wód gruntowych, powierzchniowych oraz unikaniem zanieczyszczenia powietrza i gleby. Przepisy określają minimalne wymagania dotyczące pojemności zbiorników na gnojowicę oraz ich lokalizacji. Zgodnie z nimi gospodarstwa muszą mieć zbiorniki na nawozy naturalne płynne o odpowiedniej pojemności, która pozwoli na ich przechowywanie przez co najmniej 6 miesięcy. Natomiast obornik powinien być składowany w miejscach o nieprzepuszczalnym podłożu, np. na płytach obornikowych lub w budynku inwentarskim w przypadku utrzymywania zwierząt gospodarskich na głębokiej ściółce. Powierzchnia miejsc do przechowywania nawozów naturalnych stałych powinna umożliwiać ich magazynowan...

O tym, że klasyfikacja EUROP przechodzi do lamusa, bo spełniła już swoje zadanie i przestaje być użyteczna, pisaliśmy w poprzednim wydaniu top świnie. Czym ją zastąpić? Jak w przyszłości będzie wyglądała klasyfikacja i wycena tusz wieprzowych? Otóż odpowiedzią jest zaawansowana technologia klasyfikacji poubojowej dla nowoczesnych zakładów mięsnych i obiektywne rozwiązania, zgodne z systemem EUROP.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Sprawdź też: Ceny tuczników: gdzie te podwyżki? Zobacz aktualne notowania

Na rynku pojawiło się rewolucyjne urządzenie polskiej produkcji, mające nowe możliwości. Na razie dostępne są dwa typy: EstiMeat Pro – w pełni automatyczne rozwiązanie do klasyfikacji wieprzowiny dla linii do 1400 tusz na godzinę i EstiMeat Ekspert – przeznaczony do ubojni o ręcznym przesuwie półtusz. Pierwszy przeznaczony do większych zakładów jest w pełni automatyczny, natomiast drugi wymaga naciśnięcia na przycisk i jest skierowany do średnich i mniejszych zakładów mięsnych.

Trój...

Podstawową pracą, jaką w ramach kontroli kondycji powinniśmy wykonać przy lochach stada podstawowego, jest pomiar grubości słoniny. W życiu każdej lochy są dwa okresy, kiedy grubość słoniny grzbietowej ma kluczowe znaczenie. Pierwszym jest moment wejścia na porodówkę. Wykonanie pomiaru w tym okresie jest bardzo ważne ze względu na produkcyjność loch. Grubość tkanki tłuszczowej świadczy o jakości żywienia samic w ciąży i czy mogą przygotować się kondycyjnie do wysiłku, jakim jest poród i późniejsza laktacja. Wiadomo, że odpowiedni zapas tłuszczu potrzebny jest do prawidłowego przebiegu laktacji. Matka musi mieć rezerwę do produkowania dużej ilości pełnowartościowego mleka. W pierwszej kolejności produkuje je z paszy, którą zjada, jednak jak widać po pomiarach grubości słoniny przed i na koniec laktacji, wiele loch sięga po zapas tłuszczowy zmagazynowany w organizmie. Naszym zadaniem jest tak żywić maciory w porodówce, aby redukcja tkanki tłuszczowej samic stada podstawowego była jak najmniejsza.

Kontrola ...

Dobry start zwierzęcia można porównać do zawodów sportowych.

– Bardzo dużo osób bierze udział w przygotowaniu zawodnika sportowego do startu. Podobnie jest ze zwierzętami, wiele osób oraz czynników ma wpływ na ich start oraz późniejszy rozwój – mówiła prof. dr hab. inż. Anna Rząsa z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu podczas konferencji naukowej firmy Agri Plus. Na jakie czynniki powinniśmy zwrócić uwagę? Co najbardziej wpływa na rozwój młodych świń?

prof. dr hab. inż. Anna Rząsa, UP Wrocław

FOTO: Sierszeńska, Stancelewska

Czy poród to początek?

Oczywiście, poród jest bardzo ważnym czynnikiem wpływającym na prosięta, ale wszystko zaczyna się dużo wcześniej już od krycia – skutecznej inseminacji, do tego locha powinna być jak najlepiej przygotowana. Przy kryciu ważna jest kondycja lochy, która powinna być oceniana już przed odsadzeniem.

– Trzeba znaleźć optymalny moment, kiedy tę kondycję ocen...

Znane całemu światu długo dojrzewające szynki i kiełbasy są flagowym towarem Hiszpanii, która od kilku lat wiedzie prym w produkcji świń w Europie. Warto podkreślić, że poza tym, że jest numerem jeden na naszym kontynencie, to jest też trzecim co do wielkości producentem świń na świecie po Chinach i USA. Nie dziwi więc fakt, że kiedy na niemal całym Starym Kontynencie produkcja świń się kurczy, rozpędzeni Hiszpanie rozwijają skrzydła coraz bardziej. I mimo że tamtejszy klimat temu nie sprzyja, Hiszpania trzodą stoi. Pogłowie osiągnęło 32,5 mln świń, z czego ok. 18 mln, a więc 60% produkcji zlokalizowane jest na północy kraju w Katalonii i Aragonii (mapa). Roczny ubój przekroczył 53 mln tuczników, a produkcja wieprzowiny sięgnęła 4,8 mln ton. Hiszpanie dysponują obecnie stadem podstawowym 2,6 mln loch plus 350 tys. loch rasy iberyjskiej. Specjalnie dla naszych Czytelników odwiedziliśmy wraz z firmą Ab Neo ten region i należące do niej centrum doświadczalne, zlokalizowane w Aragonii.

...

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

– Spoglądając na produkcję świń w UE, widzimy nieznaczne wzrosty w ostatnim roku liczby loch w Hiszpanii i Niemczech – 1,5–2%. Co ciekawe, analiza zmiany procentowej loch w Polsce wynosi ponad 10%. Nieco bardziej miarodajne są uboje. Okazuje się, że o ile w Hiszpanii, Danii czy Włoszech liczba ubojów spada, o tyle w Polsce wzrosła aż o 7% – mówił Markus Fiebelkorn, analityk rynkowy z Duńskiego Związku Producentów Świń.

Markus Fiebelkorn, Duński Związek Producentów Świń

FOTO: Kurek, Matuszak

Rynki zagraniczne

Nie sposób mówić o produkcji świń w Europie, nie zaczynając od numeru 1, czyli od Hiszpanii, która od lat sukcesywnie rozwija tę gałąź gospodarki....

Dokumenty składane przez hodowców są przyjmowane za pośrednictwem aplikacji IRZplus lub w biurach powiatowych ARiMR. Ponad 80% rolników utrzymujących świnie zarejestrowanych w komputerowej bazie danych wywiązuje się z obowiązku przeprowadzenia i raportowania do Agencji spisu.

Warto wiedzieć, że spis stada świń jest również narzędziem służącym do aktualizacji danych zawartych w komputerowej bazie danych ARiMR.

Co daje spis stada świń?

• pozwala zweryfikować liczbę świń wynikającą ze zgłoszeń składanych przez rolników,
• ARiMR na tej podstawie analizuje dane o liczbie świń (na dzień sporządzenia spisu) w systemie IRZplus,
• spis jest potwierdzeniem aktualności danych w komputerowej bazie danych,
• spis stanu stada świń pozwala zaktualizować liczbę świń w siedzibie stada i wyeliminować rozbieżności, między stwierdzonymi na spisach stanami stad świń a stanami wynikającymi ze zgłoszeń.

Zobacz też: Czy wiesz, że jedna chora świnia to zarobaczone całe stado?

Obecnie oczekuje się od nich szerokiej wiedzy z zakresu hodowli i żywienia, profilaktyki, diagnozowania oraz leczenia trzody chlewnej. Aby zostać tzw. weterynarzem, należy ukończyć studia wyższe w dziedzinie weterynarii. Po ukończeniu nauki należy odbyć staż i uzyskać prawo wykonywania zawodu. Następnie, po kilku latach doświadczenia w zawodzie, można ubiegać się o specjalizację w konkretnej dziedzinie.

Jakie są cechy dobrego weterynarza?

Lekarz weterynarii musi wykazywać się dokładnością i starannością w trakcie wykonywania procedur oraz powinien wypracować sobie system, który pozwoli mu na efektywne monitorowanie postępów w leczeniu. Niemniej ważny jest zmysł organizacji czasu – niektóre przypadki w produkcji zwierząt wymagają natychmiastowej interwencji....

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Jak znaleźć pracownika?

I mimo że dzisiejsze chlewnie są coraz bardziej zautomatyzowane, ludzkich rąk i oczu nie zastąpią żadne urządzenia. Tu człowiek jest potrzebny przez cały rok, b...

Australijska firma SunPork wprowadziła na rynek innowacyjne pierścienie porodowe, które mogą zrewolucjonizować sposób, w jaki prowadzone są hodowle świń i rozród. Produkt ten jest stworzony jako alternatywa dla tradycyjnych kojców porodowych, zapewniając lochom więcej przestrzeni i ruchu, jednocześnie chroniąc prosięta.

Zobacz też: Zmodernizowana ferma Agri Plus na 1900 macior! Jak wygląda nowoczesny obiekt?

Czym dokładnie są pierścienie porodowe i jakie korzyści płyną z ich stosowania? Sprawdziliśmy szczegóły oraz to, czy ta technologia może znaleźć swoje miejsce w europejskich hodowlach?

Czym są pierścienie porodowe?

Pierścienie porodowe (ang. Maternity Rings) to systemy, które zapewniają lochom więcej swobody ruchu, pozwalając na bardziej naturalne zachowania, takie jak budowanie gniazda i kontakt z potomstwem. SunPork, australijska firma zajmująca się hodowlą trzody, opracowała ten system jako odpowiedź na ograniczenia tradycyjnych kojców porodowych. Jak podano na stronie internetowej SunPork, system ten wykorzystuje przestrzeń 4,3 m², co jest porównywalne z dotychczasowymi kojcami. 

Według producenta pierścienie te były opracowane z myślą o poprawie dobrostanu zwierząt. Lochy w tych warunkach mogą naturalnie realizować swoje instynkty, takie jak budowa gniazda przed porodem. To znacząco zmniejsza poziom stresu, co potwierdzono obserwując mniej zachowań stereotypowych, jak gryzienie prętów klatki.

" allowfullscreen="allowfullscreen">

Jak wyglądały badania, porównujące pierścienie porodowe z kojcami?

Od 2015 roku SunPork pracował nad koncepcją pierścieni porodowych. W przeprowadzonym badaniu, opisanym w publikacji Frontiers in Veterinary Science, porównano oba systemy na pięciu płaszczyznach: odżywianie, środowisko, zdrowie, zachowanie i stan psychiczny loch. W eksperymencie przeprowadzonym w 2021 roku wykorzystano 171 loch – 88 z nich trzymano w tradycyjnych kojcach porodowych i 83 w pierścieniach porodowych.

Jakie są korzyści z pierścieni porodowych? Porównanie na pięciu płaszczyznach

Żywienie: mniejsze zużycie paszy i lepsza laktacja

Lochy w pierścieniach porodowych spożywały mniej paszy niż te w kojcach porodowych (93,8 kg vs. 111,2 kg), ale utrzymały lepszą kondycję ciała, co przekładało się na bardziej wydajną laktację i mniejszą ilość odkładanego tłuszczu. 

- Lochy FC (trzymane w kojcach porodowych – od red.) straciły ponad 1 milimetr słoniny grzbietowej podczas laktacji, podczas gdy lochy MR (w systemie pierścieni porodowych – od red.) utrzymały kondycję do odsadzenia. To może wyjaśniać, dlaczego okres między odsadzeniami był krótszy – czytamy w artykule naukowym.

Więcej swobody, większy dobrostan loch

Pierścienie porodowe umożliwiają lochom zmianę położenia i swobodniejsze poruszanie się, co zwiększa ich interakcję z otoczeniem i prosiętami. Zdolność do swobodniejszego ruchu pozwala lochom zachować lepszy kontakt ze środowiskiem, co z kolei wpływa na ich dobrostan. 

Efekt nie tylko na zdrowiu loch, ale też prosiąt

Badania wykazały, że lochy trzymane w pierścieniach odczuwały mniejszy dyskomfort w obszarze wymienia i samych urazów wymienia – 12% w porównaniu do 70% w kojcach porodowych, oraz mniejszą ilość urazów głowy zwierzęcia (10% w porównaniu do 67% w kojcach).

Naukowcy zaobserwowali też, że w systemie pierścieni porodowych prosięta rzadziej wymagały leczenia, co może być efektem mniejszego stresu i lepszego odżywienia. Jak czytamy artykuł naukowy, zauważono, że więcej miotów utrzymywanych w kojcach było leczonych z powodu zapalenia opon mózgowych, co stanowi 35% wszystkich zabiegów. Tymczasem u prosiąt w systemie pierścieni porodowych ten wskaźnik był na poziomie 12%.

- Zapalenie opon mózgowych jest wywoływane przez bakterię Streptococcus suis, która pozostaje uśpiona w migdałkach prosiąt. Często prowadzi do wtórnego zapalenia opon mózgowych, najczęściej spowodowanego inną chorobą lub stresem przed odsadzeniem – piszą naukowcy, wspominając również o konfliktach między prosiętami o sutki, co również może być stresującym doświadczeniem, które może doprowadzić do wystąpienia zapalenia opon mózgowych.

A jak to wpływa na zachowanie loch?

Badania wykazały, że lochy w pierścieniach porodowych wykazywały mniej zachowań stereotypowych, takich jak gryzienie prętów. Ponadto lochy miały więcej kontaktu z prosiętami, co sprzyjało silniejszej więzi macierzyńskiej. 

Lochy w pierścieniach porodowych miały lepszą reakcję na bodźce stresowe. Badania wykazały, że te zwierzęta wykazywały niższy poziom stresu podczas laktacji i były bardziej aktywne w interakcjach z prosiętami.

Pierścienie porodowe już docenione w Australii

Technologia opracowana przez SunPork zdobyła uznanie nie tylko wśród hodowców, ale także organizacji zajmujących się dobrostanem zwierząt. Jak pisze Pig Progress, australijski oddział RSPCA – organizacja zajmująca się ochroną zwierząt – określiła pierścienie porodowe jako „przełomowe”. SunPork planuje również wprowadzenie wieprzowiny produkowanej w 100% bez użycia kojców porodowych we współpracy z detalistą Woolworths.

Dyrektor Australian Pork Margo Andrae również pozytywnie oceniła nową technologię, podkreślając, że przemysł hodowlany poważnie traktuje dobrostan zwierząt i szuka nowych rozwiązań, aby spełnić oczekiwania społeczne.

Czy pierścienie porodowe trafią na rynek Unii Europejskiej?

Mimo wszystkich zalet pojawia się pytanie, czy system ten ma szansę zostać wdrożony w Europie. Obecne normy Unii Europejskiej wymagają większej przestrzeni – według dyrektywy UE 2008/120 hodowca powinien zapewnić lochom minimum 6,5 m² powierzchni. Państwa członkowskie mogą jednak odstąpić od tego wymogu, jak np. Niemcy, Hiszpania czy Holandia, o czym pisaliśmy w artykule „Zaostrzone wymagania w niemieckiej hodowli świń: jakich przepisów trzeba przestrzegać?”. Tymczasem pierścienie porodowe SunPork oferują 4,3 m², co może stanowić wyzwanie dla wprowadzenia tego rozwiązania dla hodowców świń na rynek europejski.

Mkh na podst. Pig Progress, SunPork, Frontiers in Veterinary Science

FOTO: AgroHorti Media

Jakie zamiany na fermie?

Kierownik fermy, Paweł Urbański, podczas uroczystości otwarcia fermy przedstawił kluczowe informacje związane z inwestycją. Prace modernizacyjne, które rozpoczęły się w kwietniu br., objęły wymianę wygrodzeń, podłóg w kojcach oraz instalację nowoczesnego systemu karmienia zwierząt, pozwalającego na monitorowanie oraz zarządzanie fermą w czasie rzeczywistym. Zastosowana technologia redukuje poziom stresu w stadzie dzięki zastosowaniu automatycznych dozowników umożliwiających dobór paszy w zależności od indywidualnych potrzeb zwierząt. System karmienia zwierząt oparty o nowoczesne rozwiązania informatyczne umożliwia zwiększenie poziomu dobrostanu zwierząt, poprawę warunków bioasekuracyjnych oraz ułatwi pracę załodze fermy.

FOTO:

FOTO:

FOTO:

Uroczyste otwarcie fermy

Monika Ejchart, Dyrektor Zarządzający Agri Plus, w swoim wystąpieniu podkreśliła nieocenioną wartość pracy zespołu zaangażowanego w modernizację fermy. Podczas uroczystości obecne były lokalne władze, a także przedstawiciele firm Agri Plus, Morliny Foods, Animex Holding oraz Topigs Norsvin. Po oficjalnych przemówieniach, przybyli goście, mieli okazję zapoznać się z wprowadzonymi rozwiązaniami.

Otwarcie fermy Nowe Suliszewice to kolejny krok Agri Plus w kierunku innowacyjnej i zrównoważonej produkcji rolnej.

oprac. dz na podst. informacji prasowej AgriPlus

Opracowanie wskazuje dobre praktyki przy uśmiercaniu świń w gospodarstwie (zakładzie) z zachowaniem zasad dobrostanu oraz opis warunków i praktyk niezbędnych w tym zakresie. Dokument został opracowany na podstawie aktów prawnych dotyczących ochrony zwierząt, w szczególności rozporządzenia Rady Europejskiej z dnia 24 września 2009 r. – 1099/2009 i jest zgodny z obowiązującymi przepisami.

– Mieliśmy dużo sygnałów z terenu, że jest poważny problem z uśmiercaniem świń z konieczności w gospodarstwach. Nie było wiadomo, jak interpretować przepisy. Zasygnalizowaliśmy to w Głównym Inspektoracie Weterynarii, gdzie spotkaliśmy się z przychylnością – wyjaśnia Aleksander Dargiewicz, prezes POLPIG.

Dobre praktyki przy uśmiercaniu świń z konieczności w gospodarstwie znajdziesz TUTAJ.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Karol Bujoczek: Jak wy, osoby pracujące na rzecz branży, wprowadzające niejednokrotnie wiele innowacji i nowych pomysłów do hodowli świń, widzicie perspektywy dalszego rozwoju tej produkcji? Jakie są szanse i wyzwania przed hodowcami?

Monika Wachowiak: Świadomość rolników dotycząca produkcji i technologii jest na dużo wyższym poziomie, niż była jeszcze kilka lat temu. Z perspektywy firmy mikrobiologicznej mam dzięki temu większą swobodę pracy, producenci są bardziej otwarci na innowacje, a co najważniejsze, otworzyli się również na to, by słuchać nas, ekspertów w poszczególnych specjalizacjach. Powoduje to, że razem wykorzystując wiedzę, możemy rosnąć. To jeden z czynników odpowiadających za maksymalizację produkcji i poprawę perspektywy polskiej produkcji świń na globalnym rynku. Widzimy zmiany w strukturze produkcji, ale potencjał do wzrostu jest duży i rośnie t...

Temat giełdy tuczników w Polsce wraca na tapet co jakiś czas, zazwyczaj podczas świńskiego dołka. Nie inaczej było nieco ponad 2 lata temu, kiedy ceny żywca nie pokrywały kosztów ich produkcji, a kryzys utrzymywał się długo.

– Koncepcja budowania giełdy zrodziła się 2 lata temu podczas organizowanego przez top agrar Polska Forum Rolników i Agrobiznesu w Poznaniu. Zainspirował mnie prezes VEZG – Albert Hortmann-Scholten, który szczegółowo prezentował zasady działania niemieckiej giełdy. Olśniło mnie wtedy i zacząłem działać – mówi Wojciech Styburski, prezes AgroIntegracji, który uważa, że rolnik indywidualny, produkujący żywiec wieprzowy nie ma wpływu lub ma niewielki wpływ na ceny świń. Dlaczego? Przede wszystkim ma słabą pozycję rynkową, nie jest zazwyczaj zrzeszony w żadnej organizacji, a także bywa niekonsekwentny i nielojalny wobec kontrahentów.

– Przez giełdę przechodzi obecnie 4,5–5 tys. tuczników tygodniowo – mówi Wojciech Styburski, AgroIntegracja.

FOTO: Kurek

Fundamenty wspó...

Hodowla świń z długimi ogonami

Dużym wyzwaniem, które musimy podjąć, jest hodowla świń z długimi ogonami. Dziś to zagadnienie wydaje się wręcz niemożliwe do wprowadzenia w polskich chlewniach, a zdaniem ekspertów wcześniej, czy później to nastąpi. Zobacz cały wywiad i dowiedz się więcej o tym, jak genetycy mogą wpływać na poprawę dobrostanu świń. A w lipcowym wydaniu top agrar Polska piszemy szerzej o możliwościach, jakie w kontekście poprawy dobrostanu zwierząt dają szeroko zakrojone prace hodowlane oraz prezentujemy przykład rolnika, który od 10 lat hoduje świnie genetyki Topigs Norsvin z długimi ogonami właśnie.

­­– Mamy taki trend mówiący, że wszystko co małe, to musi upaść i my musimy iść w kierunku dużych przedsiębiorstw. I tylko jest dyskusyjne co to znaczy duże i od jakiej ilości loch zaczynamy mówić o dużej fermie, a kiedy mówimy o małej. Dwa lata temu, kiedy mieliśmy poważny kryzys, wielu hodowców prowadzących gospodarstwa rodzinne, którzy przede wszystkim opierają produkcję na pracy własnej i wiedzy, która pozwala im w maksymalny sposób wykorzystać potencjał swoich zwierząt, okazuje się, że mniej stracili, albo przeszli ten okres kryzysu na minimalnym plusie – mówił Robert Burek.

Jak możemy sobie radzić z problemem braku następcy na gospodarstwie oraz czy sytuacja na duńskim rynku może pozytywnie wpłynąć na rozwój branży w Polsce? Posłuchaj całości wywiadu z naszego Forum Świnie.

- Jesteśmy w stanie namierzyć słabe punkty poprzez zestawienie odpowiednich wyników i wybranych danych, które zbieramy przez cały okres produkcji. Tylko w ten sposób możemy realnie w krótkim okresie zareagować na nieprawidłowości i wprowadzić odpowiednie działania czy też program naprawczy. Reakcja jest możliwa tylko wtedy, kiedy mamy pełen obraz co dzieje się w chlewni – mówi Urszula Pałyska z fermy Zaścianki.

Jej zdaniem dokumentacja ta jest również niezbędna podczas wizyt w chlewni lekarzy weterynarii. Tym niemniej ważne jest też to, żeby nie oglądał on samej dokumentacji, ale również zwierzęta. Nieocenionym źródłem informacji o kondycji i stanie zdrowia zwierząt są pracownicy chlewni. Wywiad lekarza z obsługą fermy daje pełen obraz sytuacji.

Zobacz wywiad z Urszulą Pałyską, a na relację z VI Forum Rolników i Agrobiznesu – Świnie zapraszamy do lipcowego wydania top agrar Polska.

Jej zdaniem jednym z najważniejszych narzędzi koniecznym do prowadzenia fermy jest premia za wyniki dla pracujących ze zwierzętami osób. Ten motywujący załogę element musi być dobrze skonstruowany, tym bardziej jeżeli jest skorelowany z wysiłkiem jaki ta załoga ponosi w codziennej pracy.

Zobacz wywiad z naszą ekspertką, a relację z VI Forum Rolników i Agrobiznesu – Świnie zamieszczamy w lipcowym wydaniu top świnie. Zapraszamy do lektury.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Podczas audytów przeprowadzonych w 2018 r. przedstawiciele UE stwierdzili, że producenci świń od lat naruszają to rozporządzenie. Rezultatem jest plan działania, dotyczący zakazu obcinania ogonów i związana z nim deklaracja właściciela zwierząt gospodarskich. Po przeprowadzeniu analizy ryzyka, wprowadzeniu ulepszeń i udokumentowaniu urazów ogona i uszu, może to służyć jako dowód, że kurtyzacja nie jest konieczna. Celem jest stopniowe dążenie do zaprzestania kurtyzacji.

Plan działania nie przyniósł jednak pożądanych rezultatów. Zarówno w Polsce, Niemczech, jak i w innych krajach UE większość świń nadal jest poddawana kurtyzacji. Dlatego też od lat wisi nad nami widmo postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

Niemcy idą naprzód

Niektóre kraje starają się temu ...

W ostatnich 10 latach produkcja trzody chlewnej w Brazylii nieustannie rośnie. W ubiegłym roku ten największy południowoamerykański kraj wyprodukował ok. 5 mln ton wieprzowiny. Ten rok ma być jeszcze lepszy.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Brazylia ma doskonałe warunki do produkcji. Mieliśmy okazję przekonać się o tym w ramach wyjazdu studyjnego top agrar. Najlepsza baza paszowa, jaką można sobie wyobrazić dla produkcji trzody chlewnej: gospodarstwa i chlewnie położone wśród pól soi i kukurydzy. Klimat umiarkowany i subtropikalny, zwłaszcza na południu kraju, gdzie upały nie są aż tak uciążliwe, sprzyja utrzymaniu świń. Chlewnie budowane w lekkich konstrukcjach, półotwarte, zabezpieczone siatką i kurtynami, podnoszonymi tylko przy silnych wiatrach i zimą, sprawiają, że koszty budowy są stosunkowo niskie. Najważniejszym atutem jest jednak przestrzeń i fakt, że producenci świń nie mają problemu z sąsiadami, którzy narzekaliby na uciążliwości.

Świnie, brojlery i opasy

Gospodarstwo rodziny Colombari w Sao Miguel ...

Prawdą jest, a właściwie była, bo w ostatnich 2 latach w wyniku kryzysu zaczęło się to zmieniać, dostępność do dużych, wyrównanych partii zwierząt, które charakteryzują się zadowalającymi parametrami tuczu i odpornością na nie zawsze idealne warunki w tuczarni. Dostępność polskich warchlaków jest wciąż ograniczona w porównaniu z potrzebami rynku. Na tym fakty się kończą, choć mogę być nieobiektywny, bo oprócz tego, że jestem lekarzem weterynarii pracującym w terenie, prowadzę ze wspólnikami fermę produkującą warchlaki na sprzedaż.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Jak zdrowe są warchlaki z Danii?

Do mitów należy przekonanie o wysokich statusach zdrowotnych warchlaków z Danii. Zazwyczaj zakup zwierząt odbywa się przez pośredników, z gospodarstw, o których niewiele ...

Nieco inny punkt wyjścia, ale zasadniczo te same problemy: nie tylko niemieckie, ale także duńskie rzeźnie walczą o swój model biznesowy, który od dziesięcioleci odnosi sukcesy.

Zaczynając od niekwestionowanego lidera – Danish Crown (DC) – ze wskaźnikiem samowystarczalności wynoszącym ponad 400%, koncern mięsny konsekwentnie koncentruje się na eksporcie. Jednak czasy chińskiego boomu dobiegły końca, a wysokie ceny producentów w Unii Europejskiej obniżają międzynarodową konkurencyjność.

Co więcej, duńskie pogłowie tuczników kurczy się od lat, ale w ostatnim czasie nastąpił znaczny spadek. Danish Crown i Tican, druga co do wielkości firma ubojowa w tym kraju, mają ogromne problemy z wykorzystaniem swoich mocy ubojowych.

Jest jeszcze jedna analogia do przemysłu ubojowego w Niemczech: efektywność kosztowa i zrównoważony rozwój są postrzegane jako kluczowe kwestie na przyszłość.

Trend spadkowy

Patrząc w przeszłość, jasne jest, że czasy świetności duńskiego przemysłu ubojowego miały miejsce dawno temu. Produkcja osiągnęła szczyt w 2004 r., kiedy to ubito prawie 23 mln świń. Od tego czasu tendencja była niemal niepr...

Danish Crown kontynuje swoją współpracę i rozwija bazę producentów. Na nadzwyczajnym posiedzeniu zarządu duńskiej spółki zdecydowano o przyjęciu producentów prosiąt na współwłaścicieli. Od 1 lipca przetwórca zintegruje wszystkich dostawców w całym łańcuchu.

Według Danish Crown lojalność producentów prosiąt jest konieczna do utrzymania łańcucha dostaw, od prosięcia aż do rzeźni. W ten sposób firma chce zabezpieczyć swoje dostawy surowców.

Premia dla hodowców za lojalność

Danish Crown od dawna boryka się z problemem ogromnego eksportu prosiąt i wynikającej z niego zmniejszonej liczby dostępnych na duńskim rynku tuczników rzeźnych, a co za tym idzie, słabego wykorzystania mocy produkcyjnych i przetwórczych.

Producenci prosiąt i tuczników jako członkowie spółdzielni powinni otrzymać gwarancję odbioru surowca oraz premię na koniec roku. Z drugiej strony hodowcy są zobowiązani do dostarczenia określonej liczby prosiąt rocznie. Ten model integracji ma na celu ochronę wszystkich osób w łańcuchu dostaw przed drastycznymi wahaniami na rynku oraz generowanie większej wartości dla wszystkich zainteresowanych.

Dodatkowe pieniądze dla producentów prosiąt

Według Danish Crown część pozostałej kwoty zostanie rozdzielona wewnątrz spółdzielni wśród jej członków. W przypadku producenta zintegrowanego, posiadającego własne prosięta, udział pozostałej płatności pozostaje niezmieniony. Z drugiej strony rolnicy zajmujący się tuczem, którzy kupują prosięta od członka DC, powinni przekazać część tej płatności producentom prosiąt. Przewidziane są jednak w tym przypadku okresy przejściowe dla hodowców.

al na podst. AGRA Europe

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Dojrzałość loch

Dojrzałość płciowa występuje w momencie, gdy zwierzę zaczyna produkować pełnowartościowe komórki rozrodcze, tzn. zdolne do zapłodnienia plemniki u knurka (4–5 miesięcy) i komórki jajowe u loszki (5–6 miesięcy) i wiąże się to z wystąpieniem pierwszej w życiu rui u loszek. Natomiast dojrzałość rozpłodową loszki osiągają w 7.–8. miesiącu życia przy masie ciała 120–150 kg. Osiągnięcie przez loszkę odpowiedniego wieku i masy ciała jest konieczne do uzyskania oczekiwanych parametrów użytkowania rozpłodowego, a także nie wpływa negatywnie na organizm loszki pokryt...

- Chciałbym podkreślić, że spis stanu stada świń jest ważnym narzędziem wykorzystywanym zarówno przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak i ARiMR i Inspekcję Weterynaryjną. Uruchomienie z początkiem 2023 r. możliwości gromadzenia w komputerowej bazie danych informacji, o których mowa powyżej, pozwoliło po raz pierwszy w historii zebrać dokładne informacje dotyczące stosowanych przez rolników modeli produkcji świń oraz systemów utrzymywania zwierząt w skali całego kraju. Dzięki temu możliwe jest m. in. oszacowanie skali tzw. tuczu nakładczego, zdefiniowanego jako model produkcji świń przeznaczonych do uboju przy zastosowaniu tuczu zwierząt urodzonych poza siedzibą stada, za wynagrodzeniem, w tym w ramach umowy, której przedmiotem jest realizacja tego tuczu zwierząt, co było m. in. wielokrotnie podnoszonym postulatem hodowców i producentów świń. Informacje dotyczące stosowanych systemów utrzymywania zwierząt są wykorzystywane przy realizacji płatności związanych z realizacją przez rolników ekoschematu Dobrostan zwierząt. Należy podkreślić, że ponad 80% siedzib stad utrzymujących świnie zarejestrowanych w komputerowej bazie danych wywiązało się z obowiązku uzupełnienia ww. informacji - wyjaśnił Jacek Czerniak, sekretarz stanu w MRiRW. 

Do czego jeszcze służy spis stanu stada świń? 

Spis stanu stada świń jest również narzędziem służącym do aktualizacji danych zawartych w komputerowej bazie danych ARiMR.

Dzięki temu można:

• zweryfikować liczbę świń wynikającą ze zgłoszeń składanych przez rolników
• ARiMR na tej podstawie dokonuje aktualizacji danych o liczbie świń (na dzień sporządzenia spisu) w systemie IRZplus
• spis jest potwierdzeniem aktualności danych w komputerowej bazie danych
• spis stanu stada świń pozwala na zaktualizowanie liczby świń w siedzibie stada i wyeliminowanie rozbieżności między stwierdzonymi na spisach stanami stad świń a stanami wynikającymi ze zgłoszeń

Spis stanu stada świń tylko elektronicznie? 

Jak podał w wyjaśnieniu Jacek Czerniak zgodnie z informacjami przedstawionymi przez ARiMR w okresie od 6.01.2023 r. do 17.03.2024 r. 75,6% spisów stada świń zostało złożonych przez posiadaczy w postaci elektronicznej. W ocenie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi korzyści wynikające z utrzymania obowiązku sporządzania i zgłaszania do komputerowej bazy danych ARiMR spisu stanu stada świń przewyższają ewentualne niedogodności wynikające z realizacji tego obowiązku. Należy przy tym zauważyć, że przedstawione powyżej dane wskazują, że posiadacze świń chętnie korzystają z możliwości zgłaszania zdarzeń, w tym składania spisu stanu stada świń, za pośrednictwem systemu IRZplus. Jest to istotna informacja z uwagi na przejście z dniem 1 stycznia 2026 r. na wyłącznie elektroniczną formę komunikacji posiadaczy zwierząt, w tym świń, z komputerową bazą danych ARiMR. W związku z powyższym wniosek Izby Rolniczej w Opolu dotyczący uchylenia obowiązku sporządzania spisu stada świń nie może zostać zrealizowany - wyjaśnił sekretarz stanu. 

Rolnicy uważają jednak, że przesyłanie za pośrednictwem IRZ Plus wszelkich zgłoszeń dot. stada świń na bieżąco powinno być wystarczające. Niestety nie można spodziewać się zmian w tym zakresie... 

FOTO: tap

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Na szerokie wody

W krajach tzw. starej Unii, do której Polska wstępowała 1 maja 2004 r., rynek wieprzowiny liczył 200 mln świń produkowanych rocznie. Po przystąpieniu 10 nowych państw członkowskich liczba ta wzrosła o kolejne 45 mln. Podczas kiedy u nas przeciętna cena skupu żywca wynosiła w 2004 r. 4,18 zł/kg i była o 31% wyższa niż rok wcześniej, w krajach UE od 2000 r. nie spadała poniżej 1,25 euro (5,80 zł)/kg wbc. Dołączyliśmy do grupy państw, w któryc...

Podczas wyjazdu odwiedziłyśmy fermę Skalderi, w której Jes Klausen utrzymuje 2700 loch nastawionych na produkcję prosiąt. Miałyśmy cały dzień na to, by zobaczyć, jak wygląda organizacja pracy, zarządzanie produkcją, mycie komór oraz żywienie tego stada. Szybko okazało się, że również tutaj dużą część zespołu stanowią kobiety. Dla uczestniczek wyjazdu bardzo ciekawe było żywienie prosiąt według nowych zaleceń dla DanBred autorstwa Jesa Klausena na przykładzie własnego doświadczenia. Dowiedziałyśmy się sporo o praktycznym zastosowaniu białka modyfikowanego enzymatycznie: HP 300 i HP 800 i  włóknie funkcjonalnym w żywieniu najmłodszych świń ze szczególnym uwzględnieniem redukcji terapeutycznych dawek tlenku cynku w paszy.

W kolejnym dniu miałyśmy okazję zobaczyć, jak wygląda tucz świń w fermie Tunkuni liczącej  24 000 tuczników. Trzeba powiedzieć, że tak duży obiekt robi wrażenie. Organizacja pracy przy tak licznej grupie zwierząt była dla dziewczyn szczególnie interesująca. 

Szczegóły dotyczące organizacji produkcji oraz pracy w tych chlewniach opiszemy w czerwcowym wydaniu top agrar Polska.

Zapraszamy do lektury. 

Lochy i loszki badane od 20. dnia po inseminacji, u których ciąży nie potwierdzono badaniem, należy skrupulatnie sprawdzać dla potwierdzenia ewentualnej powtórki rui, lecz nie przemieszczać ich, aby w ten sposób nie doprowadzić do ewentualnego ronienia. Tylko zwierzęta powtarzające ruję można sprawnie przemieścić i powtórnie kryć. 

Kiedy widać zarodki?

Choć w warunkach klinicznych ciążę u loch można rozpoznać już od 14. dnia na podstawie obecności płynu zarodkowego w świetle macicy lub przez badanie rektalne, to w praktyc...

Przed zasiedleniem budynku

Po sprzedaniu tuczników z całego budynku czekają nas tak prozaiczne czynności, jak jego mycie i dezynfekcja. Warto przypomnieć o kilku ważnych z punktu widzenia organizacyjnego kwestiach. Nie należy popadać w rutynę. Pamiętajmy np. o okresowych, co 3–6 miesięcy, zmianach środków dezynfekcyjnych. Chodzi oczywiście o substancje aktywne w preparatach wykorzystywanych w chlewni. Powinniśmy je sprawdzić w kartach charakterystyki produktów dostępnych na rynku. Należy naprzemiennie używać środków o różniącym się od siebie składzie, np. zamieniać chlorki, glutaral propan-2-o1 na jod z alkoholem lub bis-nadtlenomonosiarczan pentapotasu.

Pamiętajmy też o złotej zasadzie, że nie ma skutecznej dezynfekcji na brudnej powierzchni. Dlatego zachęcam do używania preparatów myjących z detergentem oraz pianowania pomieszczeń jeszcze przed myciem. Zwłaszcza jeśli w budynkach mamy porowate i niełatwe do domycia powierzchnie, takie jak drewno czy beton. Dobrze jest po sprzedaży rzutu sprawnie przeprowadzić mycie i dezynfekcję, ponieważ warto pozostawić kilka dni na tzw. odpoczynek budynku, w trakcie którego możemy przeprowadzić niezbędne po każdym wsadzie świń naprawy.

Przygotowane arkusze i dokumenty

Zanim wstawimy do budynku warchlaki, musimy przygotować wcześniej stosowną i łatwą do wypełniania dokumentację. Jeśli prowadzimy te zapiski w formie papierowej, miejmy, zanim wprowadzimy zwierzęta podrukowane tabele. Jeżeli natomiast w formie elektronicznej, miejmy odpowiednio wcześniej uszykowane nowe arkusze, które możemy skrupulatnie wypełniać od momentu dostarczenia warchlaków do pomieszczeń.

O sprawę dopłat do każdego prosięcia urodzonego w okresie od marca do sierpnia 2023 r. oraz spadającej ceny żywca zapytał resort rolnictwa poseł Andrzej Grzyb z Polskiego Stronnictwa Ludowego. Wysokość dopłaty miała wynosić 100 zł, a wnioski należało złożyć do ARiMR.

- Czas na złożenie wniosku wynosił tylko 2 tygodnie i był wyznaczony na wrzesień. W tym miesiącu natężenie prac polowych jest bardzo wysokie. Prowadzone były sianokosy, zbiór kukurydzy, a także ziemniaków, dlatego rolnicy ze względu na zwiększoną ilość prac polowych spóźnili się ze złożeniem wniosku tylko o 1 dzień. Informacja o terminie składania wniosków była mało rozpowszechniona lub też pojawiała się po wyznaczonym terminie – napisał w interpelacji poseł A. Grzyb.

Jakie formy pomocy dla hodowców trzody chlewnej?

Decyzja w sprawie wznowienia programu pomocy dla producentów świń Locha Plus zostanie podjęta po wyasygnowaniu środków w budżecie państwa na jego sfinansowanie – napisał w odpowiedzi wiceminister rolnictwa Stefan Krajewski.

Ale producenci mogą ubiegać się o inne formy pomocy.

ARiMR udziela dopłat do oprocentowania kredytów na utrzymanie płynności finansowej (linia UP). Kredyty są udzielane  w bankach współpracujących z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do dnia 30 czerwca 2024 r. Kredyt może zostać udzielony na uregulowanie zobowiązań finansowych związanych z prowadzeniem działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym oraz ponoszenie przez producentów rolnych bieżących nakładów przyczyniających się do poprawy płynności finansowej.

Kwota kredytów udzielonych producentowi rolnemu nie może przekroczyć kwoty:

• 100 000 zł – gdy producent rolny prowadzi gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym o powierzchni nie większej niż 50 ha użytków rolnych;
• 200 000 zł – gdy producent rolny prowadzi gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym o powierzchni powyżej 50 ha i nie większej niż 100 ha użytków rolnych;
• 400 000 zł – gdy producent rolny prowadzi gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym o powierzchni powyżej 100 ha użytków rolnych.

Oprocentowanie należne bankowi płacone przez kredytobiorcę wynosi 2%.

Dostępne są także dopłat do oprocentowania kredytów m.in. na realizację inwestycji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej.  Kwota kredytu nie może przekroczyć:

• 80% wartości nakładów inwestycyjnych i wynosić więcej niż 5 mln zł, w przypadku inwestycji realizowanych w gospodarstwie rolnym,
• 70% wartości nakładów inwestycyjnych i wynosić więcej niż 8 mln zł w przypadku inwestycji realizowanych w dziale specjalnym produkcji rolnej.

Oprocentowanie kredytu na realizację inwestycji jest zmienne i nie może wynosić więcej niż stopa referencyjna WIBOR 3M powiększona o nie więcej niż 2,5 punktu procentowego. Oprocentowanie należne bankowi jest płacone przez kredytobiorcę w wysokości 0,67 oprocentowania płaconego bankowi, jednak nie mniej niż 3%, natomiast Agencja - w pozostałej części.

Refundacja kosztów bioasekuracji

Hodowcy mogą także skorzystać z refundacji części wydatków poniesionych na działania związane z bioasekuracją. Pomoc jest udzielana na refundację wydatków poniesionych na:

• zakup mat dezynfekcyjnych;
• zakup sprzętu do wykonania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych, środków dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych;
• zakup odzieży ochronnej i obuwia ochronnego;
• zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych; 
• przebudowę lub remont pomieszczeń w celu utrzymywania świń w gospodarstwie w odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach mających oddzielne wejścia oraz niemających bezpośredniego przejścia do innych pomieszczeń, w których są utrzymywane inne zwierzęta kopytne
• w przypadku gospodarstwa, w którym utrzymuje się średniorocznie nie więcej niż 50 sztuk świń (dodany w 2022 r.).

Pomoc ma charakter pomocy de minimis w rolnictwie.

Dlaczego musimy uczyć się produkcji prosiąt

Jeszcze w roku 1997 Polska była piątym największym eksporterem wieprzowiny na świecie. Jeszcze w roku 1996 Polska populacja świń porównywalna była z populacją europejskiego lidera – Hiszpanii, której populacja aktualnie jest 3,5 krotnie większa od polskiej populacji.

Dziś Polska to jeden z największych importerów wieprzowiny na świecie i największy importer prosiąt na świecie, a krajowa gospodarka z tytułu braku nowych inwestycji w sektorze traci miliardy rocznie. Co optymistyczne, już wiele razy w naszej historii w najcięższych czasach nauka była podstawą i motorem późniejszego postępu (Hipolit Cegielski, Maksymilian Jackowski, ks. Piotr Wawrzyniak, ks. Szczepan Toboła, Karol Marcinkowski, Dezydery Chłapowski).

Wiedza, ciągle rozwijana przez naukowców, pozostaje nadal naszym atutem, także w zakresie chowu i hodowli trzody chlewnej.

Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu wraz z Krajowym Związkiem Pracodawców – Producentów Trzody Chlewnej POLPIG, łącząc wieloletnie doświadczenie z innowacjami w zakresie genetyki technologii, komunikacji i organizacji, we współpracy z wiodącymi ośrodkami naukowymi oraz przedstawicielami branży może pomóc ponownie uplasować Polskę w czołówce producentów prosiąt.

Dlaczego UP w Poznaniu

• Najlepsza uczelnia rolnicza w kraju (Ranking Perspektyw 2017, 2018 oraz najlepszy w Polsce kierunek zootechnika w latach 2017, 2019, 2020 i 2021)

• Uczelnia łącząca tradycję z nowoczesnością

• Doświadczeni wykładowcy oraz praktycy biznesu z całej Polski

• Wysoka jakość kształcenia

• Kompleksowy program

• Warsztatowy charakter zajęć

• Małe grupy uczestników

• Zajęcia dodatkowe sprzyjające integracji przedstawicieli branży

Uczestnicy

Kurs "Akademia produkcji prosiąt" dedykowany jest wszystkim osobom posiadającym wykształcenie wyższe lub średnie kierunkowe (wymagane udokumentowanie) i co najmniej rok doświadczenia produkcyjnego.

Czas trwania kursu

Kursa trwa jeden semestr (min. 160 h zajęć). Zajęcia prowadzone będą w trybie weekendowym, w piątek 4–6 godz. zajęć od godziny 15:00, w sobotę 8–11 godz. zajęć od godz. 8:00, w niedzielę 4–6 godz. zajęć od godziny 8:00.

Terminy i miejsca zjazdów:

• I zjazd 05–09.04.2024 UP w Poznaniu
• II zjazd 26–28.04.2024 UP we Wrocławiu
• III zjazd 10–12.05.2024 UPP w Krakowie
• IV zjazd – wyjazd studyjny Dania 28.05.–01.06.2024
• V zjazd 14–16.06.2024 w Zaworach
• VI zjazd 30.06.2024 UP w Poznaniu

Prelegenci i wykładowcy

Zajęcia poprowadzą najlepsi fachowcy branżowi z Polski. Kreatywni i inspirujący, tworzący unikalne projekty i posiadający ogromne doświadczenie branżowe.

Wśród nich:

• Prof. dr hab. Zygmunt Pejsak (UR Kraków)
• Prof. dr hab. Marek Świtoński (UP Poznań)
• Prof. dr hab. Małgorzata Pomorska-Mól (UP Poznań)
• Prof. dr hab. Roman Kołacz (UMK Toruń)
• Prof. dr hab. Anna Rząsa (UP Wrocław)
• Prof. dr hab. Marcin Arciszewski (UP Lublin)
• Prof. dr Tomasz Schwarz (UR Kraków)
• Dr n. wet. Marian Porowski (prywatna klinika weterynaryjna)
• Enric Marco - Hiszpania
• San Martin - Hiszpania

Warunki ukończenia kursu oraz uzyskania świadectw

Warunkiem ukończenia kursu jest zaliczenie testu teoretycznego ze wszystkich przedmiotów oraz uzyskanie pozytywnej oceny zaliczenia elementów praktycznych studiów.

Po ukończeniu kursu absolwent otrzymuje sygnowane przez Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu świadectwo ukończenia kursu dokształcającego "Akademia produkcji prosiąt".

W trakcie kursu organizatorzy zaplanowali również dodatkowe atrakcje, których celem jest integracja przedstawicieli branży. 

Opłaty:

Koszt kursu to 10 000 złotych + VAT 23%

Cena dla uczestników III edycji kursu wynika z dofinansowania kursu z „Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego”.

Partnerem III edycji kursu jest Krajowy Związek Pracodawców - Producentów Trzody Chlewnej POLPIG.

Zasady rekrutacji

Wniosek udziału w kursie oraz dodatkowe informacje można pobrać ze strony Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu:

https://wwz.up.poznan.pl/pl/studia-podyplomowe/akademiaprodprosiat

Dodatkowe pytania, należy kierować na adresy:

janusz.wojtczak@interagri.pl lub  a.dargiewicz@polpig.pl

Początek porodu

Pokazanie się siary, częste oddawanie moczu i wyciek śluzu z dróg rodnych wskazują, że w najbliższym czasie rozpocznie się poród. Wtedy w celu zwiększenia higieny należy wysypać kojec porodowy preparatem do suchej dezynfekcji. Kiedy rozpocznie się akcja porodowa, należy włączyć matę grzewczą lub promiennik, aby zapewnić komfort cieplny noworodkom. Trzeba pamiętać, aby zarówno mata, promiennik lub inne urządzenie grzewcze nie ogrzewały listwy mlecznej lochy. Może to dopro...

Ograniczamy stres

Pracownicy porodówki i odchowalni powinni być przeszkoleni w taki sposób, by nie potęgować u zwierząt stresu związanego z przemieszczaniem i przegrupowaniem prosiąt. Należy szczególnie uważać na nadmierne tłoczenie się zwierząt podczas przepędzania. Prosięta są wtedy niespokojne, zestresowane, co potęguje ich agresywne zachowania. Dodatkowo w tym czasie ustala się hierarchia w obrębie zasiedlanego kojca. Do...

Szkolenie personelu

Karty wypełniają akuszerzy obecni podczas porodów.

FOTO: Kurek

Przyjęcie i przeszkolenie jednej osoby do już pracującego zespołu jest prostsze niż rekrutacja całego zespołu niedoświadczonych pracowników. Gdy zaczną prosić się lochy, każdy z nich powinien być przeszkolony teoretycznie z zakresu przebiegu porodu i podstawowych czynności, jakie musi wykonać. Nad nowicjuszami musi sprawować pieczę osoba doświadczona, która oceni sytuację i przekaże kolejne zalecenia. Cenną umiejętnością osób aspirujących do pracy przy zwierzętach, a w szczególności na porodówce, jest tzw. myślenie przyczynowo-skutkowe. Polega ono na przewidywaniu, analizie, unikaniu błędów, a następnie przyjęciu najlepszego kierunku działania. To także umiejętność przewidywania konsekwencji obserwowanych zdarzeń. Przeszkolenie pracowników wymaga czasu i dobrej oceny ich predyspozycji. Wiadomości teoretyczne połączone z praktyką szybko wyłonią tych, którzy nadają się do pracy przy prosiących się lochach.

Zadania akuszera

Jacek Strzelecki: Widzimy spadek spożycia wieprzowiny, ale rośnie konsumpcja mięsa drobiowego, co dowodzi, że konsumenci przesuwają swoje upodobania. Wpływ na zachowania konsumentów mają też działania promocyjne żywności roślinnej, która ma zastępować mięso. To jednak jest bardziej moda niż faktyczny trend. Konsumenci są ciekawi nowych produktów i próbują ich, ale to nadal jest nisza. Uważam, że nie należy się spodziewać, że polski konsument zrezygnuje ze spożycia wieprzowiny. Polakom dokucza bardzo inflacja, ale jak wróci ona do 2,5%, będzie można powiedzieć, w jakim stopniu przełożyła się ona na konsumpcję mięsa. Dopiero wtedy będziemy mogli określić wpływ takich czynników jak moda, czy silne kampanie wegańskie na spożycie wieprzowiny.

W dyskusji o oczekiwaniach konsumentów udział wzięli (od lewej): Jacek Strzelecki – Polskie Mięso, Piotr Włodawiec – POLPIG, Bartosz Zając – Otwarte Klatki, Piotr Kosowski – producent świń puławskich, Johann Schlederer – Austriacka Giełda Świń.

FOTO: Sierszeńska

Piotr Włodawiec: Postrzegam ten problem z dwóch płaszczyn. Jako radca prawny i osoba, która od wielu lat współpracuje z sektorem i z drugiej strony jako producent. W całej tej debacie, która trafia na bardzo podatny grunt, brakuje nam ludzi z wiedzą merytoryczną: lekarzy weterynarii, zootechników, czyli tych, którzy zajmują się produkcją i technologią żywności człowieka. I mówię tu o elementarnych zagadnieniach, jak to jak bardzo potrzebne jest białko zwierzęce podczas rozwoju młodego człowieka, szczególnie najważniejszego organu, jakim jest mózg. Tych informacji w przestrzeni publicznej brakuje. Zastępują je te, które oddziałują bardzo mocno na sferę emocjonalną konsumentów.

Dziś spożywamy ok. 36 kg wieprzowiny na osobę. Pamiętajmy też, że od 2014 r. z powodu ASF utraciliśmy możliwości eksportowe i na skutek nieudolności do dziś ich nie odzyskaliśmy. Do tego dochodzą sprawy związane z inwestycjami, takie jak ustawa o konsultacjach społecznych, prawo budowlane i prawo ochrony środowiska, gdzie proces inwestycyjny jest tak skonstruowany, że jest duża asymetria między tym, jakie obowiązki ma inwestor, a jakie prawa ma strona postępowania. Inwestor ponosi duże nakłady na przygotowanie dokumentacji, są to specjalistyczne raporty, a podczas postępowań, które trwają latami, podnoszone są często argumenty pozbawione podstaw naukowych.

Mamy trendy związane z ochroną środowiska i dobrostanem zwierząt, i to jest dobry kierunek. Producenci to robią sami. Jeżeli nie dbamy o inwentarz, nie możemy osiągać dobrych wyników produkcyjnych. Powinniśmy na poziomie krajowym, ale również unijnym ustanowić definicję bezpieczeństwa żywnościowego, która będzie gwarantowała nam, jako krajowi członkowskiemu, żebyśmy byli samowystarczalni. To trzeba kształtować w taki sposób, by była produkcja zarówno rodzinna, jak i towarowa.

Moloch, przemysłowa produkcja zwierząt, dobrostan, spadek konsumpcji wieprzowiny oraz oczekiwania konsumentów to tematy, które poruszaliśmy w pełnej emocji dyskysji podczas sesji poświęconej świniom.

FOTO: Sierszeńska

Bartosz Zając: Zazwyczaj środowisko rolnicze i obrońców praw zwierząt są postrzegane jako dwa zwalczające się byty.

Praca na fermie jest wymagająca, trudna, często ciężka fizycznie i psychicznie.

FOTO: Sierszeńska

Często dotyczy to również pracodawców, którzy nie szanują swoich podwładnych i jak najmniejszym kosztem, żerując na ludzkich emocjach, wykorzystują ich za minimalną płacę. W takiej sytuacji nie ma co liczyć na zakładane wyniki i oczekiwany efekt produkcyjny, a co za tym idzie, zysk. Mądrość w postępowaniu jest po stronie zatrudniającego. Jeśli trafi mu się ambitny i pracowity człowiek z wiedzą, powinien on zostać doceniony.

Dobre relacje w pracy

Atmosfera w pracy jest bardzo ważna, człowiek lubi czuć się potrzebny i doceniany. Jeśli jako pracodawca będziemy z szacunkiem podchodzić do pracownika, rozmawiać z nim, słuchać, co ma do powiedzenia, będzie on czuł się częścią drużyny, z którą tworzy zespół na fermie. Wspólne ustalanie strategii, celów i oczekiwań daje fundament i chęć do pracy. Nieodzowna jest pomoc ze strony pracodawcy i zapewnienie potrzebnych narzędzi do ich osiągnięcia.

– Pracujemy w gospodarstwie całą rodziną, wszyscy i wszyscy poświęcamy się tej roli. Lubimy to zajęcie i mimo że stado jest niewielkie, mamy satysfakcję z naszej produkcji. Chcemy utrzymywać szczęśliwe i zdrowe świnie, dlatego teraz inwestujemy w podwyższony dobrostan – mówi Linda Wolna, córka, żona, matka, ale przede wszystkim rolniczka, która ukończyła nie tylko technikum rolnicze, ale również zootechnikę na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu.

Wieprzowina ze zrównoważonej produkcji w UE

O popularności wieprzowiny i sytuacji rynkowej mówił dr Johann Schlederer (Schweineborse Osterreich, Austriacka Giełda Trzodowa). Ekspert na przykładzie Niemiec i Austrii odpowiada na pytanie, dlaczego spożycie spada tak szybko?

Głównie chodzi o wrażliwe kwestie społeczno-polityczne, związane z dobrostanem zwierząt i ochroną środowiska, które są niemal codziennie nagłaśniane przez organizacje pozarządowe w mediach. Państwa członkowskie, te najbardziej rozwinięte, zareagowały w ciągu ostatnich 10 lat i oferują wieprzowinę spełniającą wymagania krytycznych grup konsumentów. Wymagania dotyczące opracowanych programów jakości są bardzo zróżnicowane. Im więcej wymaga się od producentów wieprzowiny, tym wyższe są koszty produkcji i ostatecznie rośnie cena, którą konsumenci muszą lub powinni zapłacić w sklepie. Niestety, gotowość do zapłaty nie jest szczególnie wysoka, ale istnieje.

Schweineborse Osterreich

FOTO: Schweineborse Osterreich

Czy konsumenci zapłacą za lepszy produkt?

Najnowsze badanie Eurobarometru na temat postaw Europejczyków wobec dobrostanu zwierząt wykazało, że 25% respondentów byłoby skłonnych zapłacić +5%, kolejne 20% +10%, a kolejne 8% respondentów zapłaciłoby do 20% więcej. Z drugiej strony, 37% wyraźnie stwierdziło, że nie są gotowi wydać więcej pieniędzy na dobrostan zwierząt. Wiadomo również, że istnieje różnica między deklaracją gotowości do zapłaty w wywiadzie na potrzeby badania a faktycznym zakupem droższego produktu w supermarkecie. Dlatego też programy na rzecz dobrostanu zwierząt w krajach, takich jak Niemcy, Holandia, Dania i Austria do tej pory stanowiły jedynie nisze rynkowe. Jeśli programy ekologiczne i dobrostanu zwierząt policzymy razem, żaden kraj nie osiągnął w tym zakresie dwucyfrowego udziału w rynku.

- Niemieckie sieci handlowe mają jasny plan na przyszłość - mówił dr Schloderer - Ale rolnicy niemieccy twierdzą, że będą rezygnować z produkcji.

Ekspert austriackiej giełdy omówił także systemy znakowania żywności stosowane w Danii i Holandii, gdzie poziom dobrostanu hodowanych świń ma odzwierciedlenie w oznakowaniu opakowania wieprzowiny w sklepie. Podobna sytuacja panuje we Francji i Szwajcarii, gdzie lepsze warunki utrzymania trzody chlewnej równają się precyzyjnemu opisowi produktu.

Kampania informacyjna

Ma to również związek z faktem, że zaufanie krytycznych konsumentów do poszczególnych programów jest w całej Europie nadal niskie. I tu trzeba ostro przestawić dźwignię. Z jednej strony potrzebne jest jasne, zrozumiałe dla konsumenta oznakowanie i intensywna reklama programów, a z drugiej strony konieczna jest kontrola rządowa, zapewniająca faktyczne przestrzeganie wytycznych programu. Tylko wtedy można sobie wyobrazić, że ok. 60% populacji, wykazującej określoną chęć zakupu, faktycznie kupi te produkty.

I tylko wtedy, gdy podmioty gospodarcze w całym łańcuchu wartości i marketingu będą podlegać zewnętrznemu monitorowaniu i będą podążać w tym samym kierunku, będzie istniał potencjalny udział w rynku w wysokości 10–20% dla wieprzowiny produkowanej w sposób zrównoważony w UE, z większymi możliwościami niż ryzykiem dla uczestniczących w nim gospodarstw.

Odpowiedź genetyków w zakresie jakości mięsa i tusz

O tym, jak wypracować zrównoważony ekonomicznie łańcuch dostaw wieprzowiny mówi Dr Grant Walling z Topigs Norsvin.

Wszystkie produkty wieprzowe muszą spełniać minimalne standardy jakości mięsa, niezależnie od miejsca sprzedaży i ceny, jednakże różnią się one ze względu na oczekiwania sprzedawców detalicznych i konsumentów. W przypadku niektórych produktów wymagane są określone linie genetyczne, spełniające oczekiwane standardy jakości, które zostały opracowane w ramach ukierunkowanych programów hodowlanych. W przypadku innych produktów standardy jakości mogą nie być tak wysokie, ale muszą spełniać minimalne wymagania dotyczące takich cech, jak pH, wyciek, kolor oraz zawartość tłuszczu śródmięśniowego.

Topigs Norsvin

FOTO: Topigs Norsvin

Cech jakości mięsa nie należy mylić z cechami jakości tuszy, które zazwyczaj skupiają się na zawartości i proporcji tłuszczu do chudego mięsa w tuszy oraz na ich lokalizacji. Cechy te zazwyczaj przynoszą korzyść pośrednikowi, a nie sprzedawcy detalicznemu lub konsumentowi, ponieważ często decydują o tym, ile mięsa można sprzedać z każdej tuszy.

- Genetyka odpowiada za 30% jakości tuszy. Ale to od was zależy pozostały procent. To, jak świnia będzie transportowana, w jakich warunkach ubita i w jakich warunkach tusza będzie chłodzona i przechowywana - mówił ekspert.

Cechy jakości mięsa są umiarkowanie dziedziczne, co oznacza, że ​​selekcja genetyczna tych cech może zapewnić lepszą wydajność w drodze postępu genetycznego, a kluczem do osiągnięcia tego jest możliwość dokładnego pomiaru cechy. Wyzwaniem jednak w przypadku cech jakościowych mięsa wieprzowego jest ich ujemna korelacja z ekonomicznymi cechami produkcji, takimi jak współczynnik konwersji paszy. Oznacza to, że jeśli łańcuch dostaw ma być zrównoważony ekonomicznie, producenci trzody chlewnej muszą otrzymać rekompensatę za przedkładanie jakości mięsa nad wyniki gospodarstwa.

Rynek tuczników i mięsa wieprzowego w Polsce

O głównych czynnikach wpływających na zmiany na rynku mięsa wieprzowego w Polsce mówi Anna Dykier z ZM Skiba SA.

W ostatnich latach rynek mięsa wieprzowego w Polsce doświadcza znaczących zmian, które są bezpośrednio powiązane z ewoluującymi nawykami konsumentów. Głównymi czynnikami wpływającymi na te sytuacje są: rosnąca świadomość zdrowotna, kwestie etyczne, środowiskowe, a także ekonomiczne. Mimo tego wieprzowina nadal jest popularnym mięsem spożywanym w Polsce, szczególnie w tradycyjnych daniach kuchni polskiej.

- Widzimy spadek produkcji jako przetwórca, ale się nie poddajemy, państwo, jak widać, również nie - mówiła Anna Dykier, omawiając statystyki dotyczące ze sporym spadkiem pogłowia w Polsce jak i w całej Unii Europejskiej. Wyjątkiem jest Hiszpania, która produkuje więcej, w tym na eksport, również na rynek polski.

Obecnie struktura hodowli trzody chlewnej w kraju jest zróżnicowana i obejmuje zarówno duże fermy, jak i małe gospodarstwa rodzinne. W ostatnich latach zmagamy się z różnymi wyzwaniami, tj. ASF, wzrost kosztów produkcji, zmiany w przepisach dotyczących hodowli zwierząt oraz konkurencja z produktami importowanymi.

- Niestety widzimy spory import prosiąt z Danii, mimo, że mamy swoich świetnych hodowców - mówiła ekspertka.

Podczas Forum Rolników i Agrobiznesu w Poznaniu przedstawicielka zakładów mięsnych omówiła obecną sytuację na rynku mięsa wieprzowego, identyfikując kluczowe tendencje konsumpcyjne oraz analizując ich wpływ na cały sektor mięsa, w szczególności wieprzowego.

Debata ekspertów: Spadek spożycia wieprzowiny – czy to już trwały trend? Czego oczekują konsumenci i jak sektor trzodowy powinien zareagować?

Uczestnicy debaty:

• Witold Choiński – Polskie Mięso,
• Piotr Włodawiec, POLPIG,
• Piotr Kosowski – producent świń ras rodzimych, przetwórca,
• Do debaty zaprosiliśmy też przedstawiciela organizacji Otwarte Klatki – Bartosza Zająca.

Wystąpienie specjalne: ASF: aktualna sytuacja – dr Krzysztof Jażdżewski, GIW

Krzysztof Jażdżewski, GIW

FOTO: Nuckowski

Jak zacząć rozliczać?

Czy rozliczenie kosztów produkcji jest trudnym zadaniem? Wbrew pozorom, nie jest to bardzo skomplikowane zadanie, tym bardziej jeśli porównamy je z szeregiem różnych wniosków, które rolnik musi złożyć w różnych urzędach. W przypadku gospodarstwa rodzinnego to zawsze jedna osoba z rodzinnego teamu jest bardziej skrupulatna, wyczulona na szc...

– Adam bardzo chętnie pomaga nie tylko w pracach polowych, ale też przy hodowli świń. Z przyjemnością karmi prosięta, lochy, warchlaki i tuczniki. Skrupulatnie uzupełnia wodę w poidełkach dla prosiąt. Jest dla nas coraz większą podporą w codziennych zajęciach – mówi z dumą Piotr, który wraz z żoną gospodaruje we Włocinie w woj. łódzkim. Małżeństwo zajmuje się zarodową hodowlą świń pbz i pbz × wbp. Poza 43 lochami, z których 20 jest pod oceną POLSUS, w gospodarstwie utrzymywane są 3 knury: pbz, wbp i krzyżówka duroc × pietrain.

Hodowlane tradycje

Piotr przejął gospodarstwo po ojcu w 2012 r. Było w nim wtedy 30 loch zarodowych, bo ojciec od 1981 r. prowadził hodowlę świń. Stopniowo rozwijał hodowlę, jednak tak, by nie zatracić tradycyjnego, rodzinnego charakteru swojego gospodarstwa. Tu wszystkie zwierzęta utr...

W sektorze krycia możemy mieć różne rodzaje kojców: pojedynki, kojce grupowe lub samobloki. Pod rodzaj tych stanowisk dobieramy metody pracy podczas inseminacji. Jeśli mamy kojce pojedyncze, to do nich wstawiamy grupę loch odsadzonych. W kojcach pojedynczych możemy też wyszukiwać ruje u loszek. W pojedynkach kryjemy zwierzęta i trzymamy je przez cztery tygodnie po pokryciu, do badania USG. Dopiero po potwierdzeniu ciąży zganiamy zwierzęta do zbiorówek.

Ruje możemy też stymulować i wyszukiwać w kojcach zbiorowych, w nich również możemy inseminować lochy, choć jest to trudniejsze w praktyce do wykonania niż w pojedynkach czy samoblokach, ponieważ samice w rui obskakują się wzajemnie i trzeba być bardzo ostrożnym, kryjąc w takim zamieszaniu. W kojcu zbiorowym ważne jest odebranie samicy z grupy do 4. dnia po kryciu, jeśli inne świnie w kojcu pozostają w dalszej stymulacji. Ważne jest trzymanie się czwartej doby po pokryciu jako momentu separacji od niepokrytych samic. Po tym czasie dochodzi do zagnieżdżania się zarodków w macicy i przez najbliższy czas, tj. 3 tygodnie lochy powinny mieć zapewniony spokój. Najwygodniejszą do pracy opcją...