Szwecja sporo większa

Szwecja jest trzecim, co do wielkości krajem w Unii Europejskiej. Kraj ten położony na obszarze ok. 450 tys. km² ma niemal o 1,5 większą powierzchnię od Polski, która ma powierzchni lądowej niecałe 312 tys. km^2. W piłkę nożną Szwedzi udowadniają, że grać potrafią, ale w uprawach rzepaku są jednak o wiele, wiele słabsi. Obszar Szwecji jest rozłożony na szerokościach geograficznych, które pokrywają się z częścią Kanady, największego obecnie producenta rzepaku na świecie.

Mistrzostwa świata w piłce nożnej odbywać się będą na przełomie czerwca i lipca 2026 r. w Kanadzie, Meksyku i USA. W tym okresie, gdy odbywać się będzie tegoroczny mundial nasi rolnicy zbierać będą rzepak. Czy na rzepakowe pola będziemy wyjeżdżać kombajnami, po nocnym oglądaniu zmagań naszej drużyny?

Trudny wstęp

Mecz barażowy o awans do Mundialu w piłkę nożną rozstrzygający o tym, który z tych dwóch krajów pojedzie na mistrzostwa świata odbędzie się już we wtorek 31.03.25 r. W tym meczu według większości ekspertów zespół szwedzki, dowartościowany po wygranej 3:1 z Ukrainą jest faworytem.

Nasza drużyna narodowa ma za sobą dużo trudniejszy wstęp i mecz z Albanią, w którym wszyscy drżeliśmy do ostatnich minut o wynik. Skończyło się wygraną 2:1, a kto ten mecz oglądał ma zapewne mieszane odczucia, co do formy jaką zaprezentowali Biało-Czerwoni.

W rzepak Szwecja przegrywa z Polską 3:0

Miejmy nadzieję, że polski zespół strzeli o tyle więcej goli Szwedom, o ile więcej zbieramy od Szwedów rzepaku. Ten sporo większy od Polski kraj według COCERAL ma zbierać rzepak z powierzchni 120 tys. ha, co przy prognozowanym plonie 3,4 t/ha pozwala na szacunki tegorocznych zbiorów rzepaku w Szwecji wynoszące ok. 408 tys. t.

Polska według marcowej prognozy COCERAL rzepak ma zbierać z powierzchni 1,07 mln t, co przy prognozowanym plonie 3,31 t/ha daje oczekiwany wynik nieco ponad 3,5 mln t. W tej rywalizacji nasza przewaga jest wyraźna w uproszczeniu wynosi wręcz 3:0, czy w meczu piłkarskim tez będziemy mogli cieszyć się z takiej przewagi zobaczymy już niebawem.

Ropa w politycznym dumpingu

Główne obawy na rynku ropy naftowej nadal się nie zmieniły, sytuacja na linii USA–Iran nadal jest bowiem bardzo napięta i tylko czekamy na zapalną iskrę, która może nastąpić w każdej chwili. W oczekiwaniu na rozwiązanie, albo eskalację konfliktu ropa naftowa w tym tygodniu zaczęła tanieć, w ciągu ostatnich 7 dni cena giełdowa ropy brent spadła o 3%, do czego w połowie przyczynił się czwartek, gdy ceny skorygowały się o 1,4% do 69,69 USD/baryłkę. Podobnie zachowuje się teksańska ropa WTI, której kursy w tydzień spadły nawet o 3,5%, a w sam czwartek korekta notowań wyniosła 1,55% do 64,35 USD/baryłkę.

Z rynku ropy dochodzą informacje, że tworzący grono rynkowych czarnych charakterów Rosja i Iran, będąc wyrzuceni poza system karnymi cłami dla krajów kupujących od nich ropę chcą ratować swoje budżety i oferują jedynemu realnemu kupcowi, jakim są Chiny ogromne rabaty. Analitycy rynkowi uważają, że te wręcz dumpingowe rabaty wpływają na spadające światowe ceny ropy naftowej.

MATIF też po przełamaniu

Na giełdzie MATIF, mimo nieśmiałej zieleni na czwartkowych kursach rzepaku wszystko wskazuje na fakt, że kontrakty rzepakowe w tym tygodniu pokazały przełamanie wzrostowego kierunku i zapoczątkowały spadki. W czwartek (26.02.26 r.) na zakończeniu dnia paryska giełda wycenia już rzepak tylko na 484,25 €/t, co oznacza 8-eurowy spadek w porównaniu z poprzednim tygodniem. Ostatnie notowanie starego rzepaku wciąż jeszcze sporo dzieli do rzepaku z nowych zbiorów, gdyż sierpniowe kontrakty po spadku w tym tygodniu o 2,25 euro są wyceniane na 470,75 €/t, czyli o 13,5 euro taniej od rzepaku ze zbiorów 2025 r.

Canola za elektryki?

Dla rzepakowego rynku ostatnim najważniejszym wydarzeniem, jest to o czym w tym tygodniu donoszą największe światowe agencje informacyjne. Wszystko wskazuje na to, że Kanada po miesiącach utarczek dogadała się wreszcie z Chinami w sprawach swojej canoli. Według wstępnych informacji od marca br. spodziewane jest obniżenie chińskiego cła importowego na kanadyjski rzepak do 15%, a także zawieszenie ceł na import innych produktów rolnych, w tym śruty rzepakowej, w zamian za zezwolenie na eksport 49 tys. chińskich elektryków sprzedawanych do Kanady po stawce celnej wynoszącej 6%.

To wydarzenie, które od razu spowodowało podskok rzepakowych notowań na giełdzie MATIF może zburzyć filozofię nadmiernego uspokojenia u europejskich przetwórców, którzy na dostawy canoli z będącej dotychczas na dużym musiku Kanady mocno liczyli.

Ruszył import canoli do UE

Import kandyjskiej canoli zaczął bowiem nadrabiać wcześniejsze straty. Jeszcze dwa tygodnie temu udziały rzepaku pochodzącego z Kanady w całym unijnym imporcie rzepaku stanowiły 7,5% a obecnie jest to już prawie 10%.

Według raportów KE DG AGRI do połowy stycznia import całego rzepaku wyniósł 2,08 mln t i był o 41% słabszy niż w roku ubiegłym, ale zakupy kanadyjskiej canoli wynosząc 202 tys. t były o 25 tys. t większe niż to miało miejsce w analogicznym okresie ubiegłego roku sezonu.

Giełda MATIF znów pracuje na korzyść rzepaku

Od 17 listopada 2025 r., kiedy to notowania rzepaku na paryskiej giełdzie MATIF, będąc wyceniane na 484,75 €/t osiągnęły swoje dotychczasowe sezonowe maksimum mieliśmy do czynienia z długotrwałym trendem spadkowym. Ulgę przynosiły tylko chwile krótkotrwałych odbić.

Zaraz na początku grudnia, w drugim dniu miesiąca mieliśmy do czynienia z powrotem kursów do poziomów powyżej 480 €/t, a potem jeszcze 11 grudnia ubiegłego roku mogliśmy zaobserwować wycenę rzepakowych kontraktów na luty po raz ostatni zbliżoną do tej granicy. Później już notowania rzepaku tylko spadały i swoje dotychczasowe minimum osiągnęły dokładnie w Wigilię świąt Bożego Narodzenia, kiedy to rzepak na lutowych kontraktach zbył wyceniany na 450 €/t.

Obecne nieco bardziej optymistyczne nastroje zakłócać może obawa, że takie właśnie ceny rzepaku mogą stać się faktem już po ocenie skutków przezimowania. Jednak na razie warto zastanowić się, co może wydarzyć się w najbliższej przyszłości? Czy obecne poziomy cen na krajowym rynku długo się utrzymają, a może mogą jeszcze wzrosnąć?

Wydaje się, że w styczniu możemy mieć do czynienia jeszcze z kolejnymi wyskokami wycen rzepaku na luty, bowiem te kontrakty z końcem stycznia zostaną wygaszone. Dotychczasowy wzrost notowań dla większości dysponentów rzepakowymi pakietami na giełdzie MATIF nie są na tyle satysfakcjonujące by umożliwiać choćby neutralną kosztowo wymianę, bo dotąd w tym sezonie rzepak był najzwyczajniej w świecie droższy.

Wszelkie mechanizmy giełdowe i informacje z otoczenia rynkowego zostaną więc wykorzystane, by kursy lutowe jeszcze dźwignąć. Na poziomy powyżej 480 €/t liczyć raczej nie możemy, pewnie bardziej realna jest granica ok. 475 €/t, choć rzepak nie raz już potrafił zaskakiwać. Obecna sytuacja pogodowa i polityczna powodować może różne reperkusje rynkowe.

Jak notowania rzepaku zareagują na mrozy?

Zimą notowania rzepaku na giełdzie MATIF są szczególnie podatne na doniesienia dotyczące warunków pogodowych, a przetaczająca się obecnie przez naszą cześć kontynentu fala mrozów jest dla upraw niebezpieczną. W niektórych regionach pojawiać się będą bowiem graniczne dla wytrzymałości rzepaku temperatury ujemne, co przy dość silnych wiatrach może prowadzić do lokalnych wymarznięć.

Co prawda na polach mamy do czynienia z warstwą śniegu okrywającą uprawy, ale ten śnieg od razu został zmrożony i wraz z wiatrem rośliny mogą zostać odkrywane, co będzie prowadziło do wysmaleń. Te zagrożenia, o różnym stopniu realności mogą zostać wykorzystane na rzecz podkręcenia kursów rzepaku, szczególnie w okresach niepewności i zawahań kierunków trendów.

Co z ropą naftową po interwencji w Wenezueli?

Kolejnym czynnikiem cenotwórczym dla rzepaku wykorzystywanego przecież licznie na potrzeby paliwowe jest aktualna sytuacja polityczna i jej wpływ na rynek ropy naftowej. Od początku tego rzepakowego sezonu ropa naftowa jest praktycznie na najniższym cenowym poziomie.

Biopaliwa to już tradycja

Uruchomiona w 2004 r. w Trzebini instalacja była pierwszą w Europie Środkowej instalacją do produkcji biodiesla, której wydajność początkowo wynosiła 100 tys. estrów metylowych z oleju rzepakowego oraz 10 tys. ton gliceryny farmaceutycznej. W swym procesie rafineria wykorzystywała przede wszystkim olej rzepakowy.

– Cały olej rzepakowy do produkcji biodiesla będzie pochodził z Polski. Do tej pory rafineria podpisała długoletnie kontrakty na dostawę tego półproduktu z ok. 10 firmami go produkującymi – mówił wówczas urzędujący minister rolnictwa Wojciech Olejniczak. I tak się rzeczywiście przez lata działo.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Wokół procesu produkcyjnego zbudowano także w Trzebini zespół fachowców zajmujących się zakupami oleju rzepakowego na potrzeby rafinerii, którą bardzo szybko rozbudowano. W latach 2012–2014 zwiększono wydajność o 50%, do 150 tys. ton/rok estrów metylowych. A w założeniach było zwiększenie łącznych zdolności produkcyjnych rafinerii do 350 tys. ton estrów metylowych rocznie.

Surowcem nie tylko olej

Na samej produkcji biopaliw tradycyjnych polski lider paliwowy nie chciał jednak poprzestać. Już 2021 roku, wraz z rozwojem biopaliw drugiej generacji, w trzebińskiej spółce została podjęta decyzja o budowie instalacji do wytwarzania biokomponentów z olejów posmażalniczych i tłuszczów zwierzęcych. Na budowę instalacji wydano ok. 127,5 mln zł, a została uruchomiona już dwa lata później. Ta linia ma za zadanie produkować estry drugiej generacji, które są wykorzystywane jako domieszka do oleju napędowego. Efektem instalacji UCO FAME jest także wytwarzanie gliceryny technicznej wykorzystywanej do dalszej odsprzedaży.

Zobacz także: IGC znów podnosi szacunki zbiorów zbóż, kukurydza bez zmian

W prowadzonych na dużą skalę procesach wytwarzania biopaliw polski producent wykorzystuje olej kupowany od zlokalizowanych w kraju przetwórców rzepaku, a terminy przetargów na dostawy oleju na potrzeby trzebińskiej rafinerii wpisały się już na stałe w kalendarium handlowców pracujących w zakładach tłuszczowych.

Wiara w polskiego rolnika

W tych latach w pojawiały się także pomysły wejścia w przetwórstwo rzepaku. Zaraz na początku lat 20. XXI w. polski producent biopaliw zakupił w Kętrzynie na Mazurach grunty po starej cukrowni, zaznaczając jednocześnie, że jest to inwestycja, która ma zaowocować w przyszłości powstaniem tłoczni rzepaku na potrzeby olejowe firmy. Przez parę niezłych dla branży rzepakowej lat działo się w tym projekcie niewiele, a krajowy przerób rzepaku notował kolejne rekordy. I choć wydaje się, że przetwarzając 3,6–3,8 mln t rzepaku osiągamy już granicę wyznaczaną podażą surowca pochodzącego z polskich pól, to właśnie teraz prace nad inwestycją w zakład przetwarzający rzepak nabrały tempa.

Inwestor – ORLEN Południe S.A. – jako wieloletni lider polskich projektów biopaliwowych wierzy bowiem, że właśnie dzięki swojemu bezpośredniemu zaangażowaniu w sektorze przetwórstwa rzepaku jeszcze pobudzi zainteresowanie jego uprawą. Pomóc w tym może obecny rynek, gdy relacja cen pszenicy do cen rzepaku wyraźnie przemawia na rzecz rzepaku.

Przecież wiele lat rolnicy oczekiwali, by rzepak kosztował dwa razy tyle co pszenica, potem nieco te oczekiwania się zmieniały, pojawiały się życzenia 2,3–2,5 t pszenicy za tonę rzepaku. Dziś przy średniej cenie pszenicy konsumpcyjnej wynoszącej 715 zł/t, a cenach rzepaku u przetwórców wynoszących ok. 2000 zł/t mamy relację zdecydowanie bardziej korzystną na rzecz rzepaku, bo proporcja wynosi 2,8: 1.

Budowa tłoczni rzepaku ORLEN Południe S.A. w Kętrzynie (stan na 19.09.2025 r.).

FOTO: Fot. ECM Group Polska dla ORLEN Południe S.A.

Orła cień nad rzepakiem

Nowy zakład jest budowany w Kętrzynie w woj. warmińsko-mazurskim, gdzie rzepaku produkuje się ok. 350 tys. t, a jego areał w strukturze zasiewów stanowi aż 9,6%, dlatego ORLEN Południe S.A. stawia na partnerstwo z lokalnymi producentami rolnymi. Wydaje się jednak, że krajowy producent paliw wchodząc w przetwórstwo rzepaku będzie musiał uczestniczyć także w zakupach z mniej bogatych w rzepak województw ościennych, a nawet całego kraju.

Powszechną wśród przetwórców praktyką jest, że po podsumowaniu poczynionych w żniwa zakupów, chcąc oszczędzać na kosztach transportu odsprzedają oni partie surowca kupione zbyt daleko od siebie. Natomiast często w zamian tego kupują rzepak zmagazynowany w okolicy swojej olejarni. Takie okazje pomnażać może chociażby zlokalizowany także w Kętrzynie duży elewator, niedawno przejęty przez światowy koncern przerabiający rzepak w Polsce.

Kukurydza rusza na rynku z przeszkodami. Jakie są ceny i prognozy? Podcast "Czekał(a) na Urbana" odc. 53

Zarówno Mazury, ze względu na istnienie niezbyt odległego innego przetwórcy na Pomorzu w Czerninie k. Malborka, jak i cała Polska staną się więc polem jeszcze większej rywalizacji o rzepak. Pojawiający się jednak, jak występujący w piosence Varius Manx tytułowy "orła cień", może krajowych producentów rzepaku zachęcić do dalszego rozwoju tej uprawy. Zwłaszcza tam, gdzie stanowi on w strukturze zasiewów zdecydowanie poniżej 5%, a do takich należy np. przylegające do Mazur Podlasie (2,7%), czy też sąsiedzkie Mazowsze (4,1%).

Spora skala produkcji

Tłocznia oleju rzepakowego u w Kętrzynie jest budowana przez ORLEN Południe S.A., do którego należą rafinerie w Trzebini (woj. małopolskie) i Jedliczu (woj. podkarpackie), więc ten lider produkcji biodiesla na polskim rynku o zbyt oleju martwić się nie musi. Wyprodukowany w Kętrzynie olej ma za zadanie zasilać tę pierwszą rafinerię. Do Trzebini olej rzepakowy będzie transportowany drogą kolejową, na terenie inwestycji powstaje więc także bocznica kolejowa. A tego oleju będzie całkiem sporo, bo zakład ma mieć moce przerobowe osiągające 500 tys. t rzepaku, czego efektem będzie produkcja ok. 200 tys. t oleju i 300 tys. t śruty rzepakowej.

Inwestycja, która potencjał zlokalizowanych w Polsce zakładów zwiększy natychmiast do ok. 4,5 mln t, musi sporo kosztować. Budowana na obszarze 16 ha fabryka będzie składać się z kompleksu 40 różnego przeznaczenia obiektów, których budowa i wyposażenie pochłonie środki o łącznej wartości ok. 850 mln zł. Ta ze wszech miar nowoczesna inwestycja ma zatrudniać ok. 100 pracowników i spełniać standardy Przemysłu 4.0.

Najważniejszą chyba dla dostawców rzepaku informacją jest planowany okres rozruchu tłoczni, wyznaczony już na koniec przyszłego roku, więc śmiało można powiedzieć, że do Kętrzyna będzie dostarczany rzepak, który już teraz rośnie na polach. Dlatego warto się już dziś powstającym zakładem zainteresować i trzymać rękę na pulsie, śledząc, co się wokół procesów zaopatrzenia zaczyna dziać.

Runda pierwsza

W pierwszej rundzie, nasz rynkowy ekspert odpowiada bowiem na pytanie: Co się w tym tygodniu wydarzyło z notowaniami pszenicy i kukurydzy, a także jak kształtują się ceny skupu zbóż na krajowym rynku?

–​ Ten tydzień w kontraktach pszenicznych na giełdach przynosił niewielkie reakcje. Jednak w czwartek (9.10.25 r.) mamy 2,5-eurowy wzrost, który powoduje, że pszenica na grudzień wyceniana jest na 190, 50 €/t, czyli właśnie o 2,5 euro drożej niż przed tygodniem. Natomiast kukurydza na paryskiej giełdzie jest wyceniana na 186,75 €/t, aż o 5 euro drożej niż tydzień temu – mówi dr Juliusz Urban, omawiając sytuację notowań zbożowych na giełdzie MATIF

Analizując natomiast sytuację na krajowym rynku wskazuje na chwilową stabilizację cen

– Na krajowym rynku natomiast w cenach zbóż mamy zastój, który powodują mniejsze dostawy i wyczekiwanie na pełne ruszenie z kukurydzianymi żniwami. I tak pszenica konsumpcyjna w tym tygodniu średniej ceny praktycznie nie zmieniła i jest skupowana po 650–780 zł, a średnia ze wszystkich punktów skupu wynosi 706 zł. Gdyby zbilansować dwa tygodnie to mamy spadek średniej o 7 zł.

Nieco inaczej jest z paszówką, bo pszenica z przeznaczeniem na paszę w tym tygodniu podrożała o 5 zł, ale że poprzedni tydzień poskutkował spadkami o 4 zł, to bilans dwutygodniowy jest bliski zero i mamy średnią 651 zł/t, a punkty skupu proponują 590–730 zł/t – informuje ekspert ds. rynków rolnych top agrar Polska.

Omawia on także, co się dzieje z cenami pozostałych zbóż, szczególną uwagę zwracając na kukurydzę.

– Oczywiście największe zmiany cen notuje kukurydza sucha, chociaż ten tydzień dla niej był w miarę łaskawy, bo średnia spadła tylko o 5 zł, do 678 zł/t, to w dwa tygodnie zjazd ceny mamy aż o 56 zł/t. Handlowcy i paszowcy obecnie kukurydzę suchą kupują po 630–780 zł/t.

Wyczekiwanie na wreszcie większą podaż kukurydzy mokrej poskutkowało jednak jej stabilnymi cenami. Choć w tym tygodniu średnia spadła o 2 zł, to w poprzednim również o tyle poszła do góry. Mamy więc jak na razie stabilną średnią 413 zł/t i ceny w skupach wynoszące 380–490 zł/t – kończy ten wątek Juliusz Urban.

Po czym rozmówcy przechodzą do rynku rzepaku, i tutaj również zaczynają od omówienia paryskiej giełdy, a kończą na cenach krajowych

– W rzepaku w tym tygodniu wreszcie giełda MATIF zaczęła pracować nad odbudową notowań rzepaku. W efekcie niemal codziennych wzrostów kursów notowania znów przekroczyły 470 euro/t. W czwartek (9.10.25 r.) na zamknięciu dnia rzepak drożeje na tyle, że na listopad kosztuje 471,75 euro/t, a lutowe kontrakty są wyceniane na 473,75 euro/t.

...Warto powiedzieć, że na bieżąco przetwórcy na warunkach krajowych oferują 2000–2060 zł/t. Te najwyższe poziomy są oczywiście już bez żadnych dopłat – mówi ekspert topagrar.pl.

Druga runda

Runda druga jak zwykle dotyczy autorskich prognoz naszego eksperta i tym razem te prognozy sięgają horyzontu końca tego roku kalendarzowego

– Tak, to wydaje się dość przewidywalny horyzont, z takim zastrzeżeniem, że jest to horyzont dla naszego krajowego rynku. A tę granicę czasową zaznaczy mocniej zakończenie żniw kukurydzianych. Z jednej strony masa towarowa, która w tym okresie pojawia się na rynku jest nieunikniona, a opóźnienie zbiorów tylko tę granicę przesuwa w czasie.

Dla zbóż paszowych to oznacza stagnację, a dla pszenicy konsumpcyjnej wciąż brak premii za lepszą jakość, bo takie jest oczekiwanie kupujących, że w tym sezonie pszenica ma być grubsza i zawierać więcej białka – taki standard – mówi dr Urban.

Jego zdaniem ceny kukurydzy suchej będą pływać pomiędzy pszenicą konsumpcyjną i paszową. Jeśli dziś średnie jednej i drugiej wyznaczają wartości ok. 700–650 zł/t, to kukurydza sucha może zbliżyć się do tej niższej półki

– To raczej rynek kukurydzy, mokrej wyznacza aktualny standard cenowy, a ofert na suche ziarno jest naprawdę niewiele. Jest jeszcze jeden aspekt tego sezonu, którym jest ograniczone miejsce na kukurydzę już wysuszoną – zwrócił uwagę ekspert, który zaraz wyjaśnił powyższą kwestię.

– Jest obawa, że suchego ziarna nawet przy nikłej podaży rynek może nie wchłonąć, bo podobnie jak ze żniwami zbożowymi, przesuwanie terminu rozpoczęcia zbiorów w różnych regionach oznaczać może kumulację w gruncie rzeczy w całym kraju – wyraził swoje obawy Juliusz Urban.

Analizując natomiast, to co się już wydarzyło na rzepakowej giełdzie zwrócił uwagę na to, że październikową odbudowę kursów powyżej 470 €/t przepowiadaliśmy już wcześniej i kontynuował prognozę

– Największy dostawca rzepaku do UE, którym jest Ukraina pierwszy raz w historii więcej przerabia u siebie, niż eksportuje. We wrześniu Ukraina przerobiła u siebie ćwierć miliona ton rzepaku, a wyeksportowała tylko 236 tys. t. Jeśli dodamy do tego typową giełdową walkę na znikające już za chwilę listopadowe kontrakty i z trudem odbudowującą się soję, to mamy najważniejsze powody do wzrostu kursów rzepaku – wymieniał ekspert i dalej kontynuował rzepakową prognozę, którą wraz z rozmową w tajemniczym Trzecim możecie wysłuchać poniżej.

Dowiemy się jeszcze, co będzie z rzepakiem.

Runda trzecia

W ttrzciej rundzie dowiemy się, kto jest rozmówcą autorów podacstu i usłyszymy w niej:

• Co należy zrobić żeby wygrać bardzo ciekawy konkurs?
• Co było w nim nagrodą?
• I wreszcie jak Laureat konkursu sprzedaje kukurydzę, zboża i rzepak?

Całego podcastu, w tym rozmowy z kolejnym uczestnikiem wysłuchasz klikając na poniższy link:

Już prawie pół miliona ton mniej, a ile w całym sezonie?

O ile przed dwoma laty do połowy września kraje unijne zaimportowały 768 tys. t, a przed rokiem prawie 1,1 mln t, to w tym sezonie od początku lipca do 14.09.25 r. UE zaimportowała 631 mln t rzepaku. Jest to więc tylko 42% ubiegłorocznego importu, a różnica w liczbach bezwzględnych zaczyna się zbliżać do pół miliona t.

Zdaniem ekspertów Oil World.de z mniejszym unijnym importem musimy liczyć się w całym sezonie 2025/26. Co prawda we wrześniu niemieccy analitycy podnieśli o 150 tys. t swoje szacunki dotyczące importu rzepaku do UE, do wolumenu 6,3 mln t, jednak jest to nadal znacznie mniej od rekordowych 8,3 mln t z poprzedniego sezonu.

Przewidują oni, że w tym sezonie Unia zmniejszy import rzepaku z Ukrainy do 2,2 mln t, co będzie wynikiem niższym o 0,6 mln ton w porównaniu z poprzednim sezonem i najniższym od sezonu 2021/22.

Głównymi przyczynami tej obniżki będą:

• 10% ...

Skoncentrowana soja

USDA w sierpniowym raporcie Oilseeds: World Markets and Trade zwraca szczególną uwagę na rosnący do 6,2 mln t import śruty sojowej do Indonezji. Ten sezon w produkcji soi przynosi wreszcie stabilizację. Globalne zbiory soi w ostatnich latach wciąż mocno rosły lecz w tym sezonie wynosząc 426,4 mln t będą już tylko o 2,5 mln t większe od ubiegłorocznych.

Analizując miejsca w których soja jest produkowana w największej ilości trudno nie odnieść wrażenia, że koncentracja pochodzenia tego surowca jest dla światowego systemu zaopatrzenia wręcz niebezpieczna. Brazylia wyprodukuje 175 mln t soi, Stany Zjednoczone zbiorą 117 mln t, a Argentyna dołoży swoje 48,5 mln t. Przecież te trzy kraje mają w swoich rękach 80% globalnej produkcji soi.  Gdzie tam Unii Europejskiej z produkcją niecałych 3 mln t soi do tych gigantów? To w gruncie rzeczy ci sojowi potentaci rywalizują w zasadzie o jeden najistotniejszy rynek zbytu jakim są Chiny, importujące 112 mln t soi, a więc prawie 60% światowego eksportu sojowych beensów.

A od początku bieżącego sezonu na sojowym rynku jest niespokojnie. W lipcu sojowe kontrakty na giełdzie w Chicago wystartowały od pułapu 379 USD/t, by miesiąc później zlecieć do 356 USD/t i w połowie sierpnia znów wylądować na 1045 USD/t. Na krajowym rynku soją sprzedamy po 1570–1670 zł/t. Warto pamiętać, że to właśnie na światowym sojowym rynku układają się finansowe realia odbijające się także na cenach rzepaku.

Mówiąc o zaletach giełdy ujawniają także jakie niespodzianki czekają na uczestników. Nie zwlekajcie dłużej zapisujcie się na giełdę i spotkajmy się 24 czerwca, by podyskutować o nadchodzącym sezonie.

Pełny program wydarzenia i zapisy TUTAJ. 

Zapisy na Giełdę Rzepaczano -Zbożową

FOTO: Lipski

Każdy z zaproszonych prelegentów i dyskutantów zwraca szczególną uwagę na najistotniejsze wydarzenia, które w jego oczach mogą wpływać na nadchodzący sezon. Zapiszesz się klikając na ten baner! Jeszcze zdążysz nie zwlekaj!

Zapisy na Giełdę Rzepaczano -Zbożową

FOTO: Lipski

Z tych puzzli każdy z nas sam układa sobie scenariusz, co będzie dalej

W dyskusji rzepakowej, rolnicy produkujący rzepak będą reprezentowani przez prezesa Krajowego Zrzeszenia Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych.

Zobacz na jakie niekorzystne zjawiska, które już zaistniały w rzepaku w tym sezonie zwraca uwagę Juliusz Młodecki?:

Prezes KZPRiRB Juliusz Młodecki zaprasza na Giełdę top agrar

FOTO: Topagrar.pl

W ostatnich latach problemów dotykających zarówno rzepakowe uprawy, jak i kolejne utrudnienia dla przetwórców produkujących olej rzepakowy zaczynają się mnożyć w całej UE. Na najważniejsze czynniki powodujące ograniczenia w rozwoju przerobu rzepaku w Polsce zwraca uwagę dyrektor generalny Polskiego Stowarzyszenia Producentów Oleju.

Adam Stępień będzie także prelegentem i dyskutantem na giełdzie, na którą zapraszamy wspólnie:

Dyrektor Generalny PSPO Adam Stępień zaprasza na Giełdę

FOTO: Topagrar.pl

Import zbóż i rzepaku jest jednym z najbardziej iskrzących w środowisku rolnym tematów. Są jednak sprawy, które powinny poruszać nas wszystkich, bez różnicy, po której stronie lady handlowej w tym rolnym biznesie się znajdujemy.

Otwartość jest domeną giełdowych wypowiedzi. W takim właśnie duchu, mocno stąpająca po gruncie rzepakowego przetwórstwa i mająca ogromne doświadczenie międzynarodowym handlu Agnieszka Szechniuk, będąca Członkiem Zarządu Viterra Polska Sp. z o.o. zachęca do giełdowej dyskusji:

Członek Zarządu Viterra Polska Sp. z o.o. Agnieszka Szechniuk zaprasza na Giełdę top agrar

FOTO: Topagrar.pl

Ale rzepak, będzie tylko jedną z części tematów omawianych na giełdzie.

Wiele informacji o zbożowym rynku

Tradycyjnie bowiem cały program rozpocznie się od bloku zbożowego i to właśnie sytuacja na rynku zbóż zdominuje pierwszą połowę tego jednodniowego wydarzenia.

A zanim odbędzie się dyskusja, to wysłuchamy prezentacji zaproszonych ekspertów, którzy zwrócą uwagę na szczególne cechy zmieniającego się rynku zbóż. W nowy sezon wchodzimy z kolejnym bagażem doświadczeń, ale i z bagażem zapasów zbóż z kończącego się właśnie sezonu 2024/25. O bilansach zbożowych będzie mówił na giełdzie w swoim wystąpieniu Jakub Kowalski, kierownik Zespołu Zakupów Zbóż De Heus Sp. z o.o..

Wysłuchaj co, przedstawiciel największego producenta pasz myśli o stanie zapasów zbóż w Polsce?

Kierownik Sekcji Zakupu Zbóż De Heus Sp z o.o., Jakub Kowalski zaprasza na Giełdę top agrar

FOTO: Topagrar.pl

Informacje o cenach i prognozach dotyczących zbożowego rzepakowego rynku wciąż się zmieniają. Jednak najwięcej szczegółów dotyczących rynku zbóż i rzepaku na nadchodzący sezon, podanych w sposób najbardziej skondensowany uzyskasz poświęcając zaledwie jeden dzień.

Bądź nami 24 czerwca w Rąbieniu k. Łodzi na VII Ogólnopolskiej Giełdzie Rzepaczano-Zbożowej, na którą zapraszam Cię osobiście!

Juliusz Urban ekspert rynkowy taP zaprasza na Giełdę

FOTO: Topagrar.pl

Juliusz Urban

Wykresy pszenicy na Matifie

FOTO: Topagrar.pl

Notowania pszenicy na Matifie

FOTO: Topagrar.pl

Więcej o najnowszych propozycjach cenowych zbóż dowiesz się na Giełdzie Rzepaczano-Zbożowej:

Debata Zbożowa na VII Giełdzie Rzepaczano-Zbożowej

FOTO: Agrohorti Media

Rynek rzepaku

Wykresy rzepaku na Matifie

FOTO: Topagrar.pl

Notowania rzepaku na Matifie

FOTO: Topagrar.pl

Co producenci rzepaku i przetwórcy sądzą o nadchodzącym sezonie dowiesz się na Giełdzie Rzepaczano-Zbożowej:

Debata rzepakowa na VII Ogólnopolskiej Giełdzie Rzepaczano-Zbożowej

FOTO: Agrohorti Media

No przygotowanych przez Kujawsko-pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie wraz z producentami materiału siewnego poletkach prezentacyjnych mogli podziwiać nie tylko rzepak, ale również kolekcję pozostałych roślin białkowych. I mimo, że trafił nam się okres zaraz po opadach deszczu, można było zauważyć różne efekty wcześniejszych anomalii pogodowych.

O rzepaku przy okrągłych stołach

Po chwilach spędzonych na polu nadszedł czas na konferencję, która została przygotowana w ogromnej sali Centrum Transferu Wiedzy i Innowacji KPODR i jak to na pokojowe obrady przystało uczestnicy zostali zaproszeni do okrągłych stolików.

Sala konferencyjna i międzynarodowi eksperci zaproszeni na Eurorzepak 2025

FOTO: Urban

Temat wiodący tegorocznej konferencji brzmiał: Redukcja śladu węglowego w uprawie rzepaku, a praktyczne aspekty dla rolnictwa. I to temu głównemu tematowi poświęcona była konferencja, choć nie zabrakło też rozmów o rzepaku w szerszym kontekście.

Konferencję w imieniu organizatorów rozpoczął Juliusz Młodecki, prezes KZPRiRB, podkreślając ważną role współpracy w rozwijaniu uprawy i przetwórstwa rzepaku w kraju. – Udało na się wspólnymi siłami doprowadzić do sytuacji, że przetwórstwo rzepaku nawet przerasta jego krajową produkcję – powiedział przedstawiciel rolników.

Prezes Młodecki w przerwie w rozmowie z Juliuszem Urbanem zaprosił też uczestników spotkania na Giełdę Rzepaczano-Zbożową. 

Dalszy rozwój napotyka jednak na coraz liczniejsze przeszkody, których występowanie zasygnalizował Mariusz Szeliga, prezes PSPO. – Przed naszym rzepakiem jest rzeczywiście dobra dalsza perspektywa, ale pojawiają się również zagrożenia i o owych zagrożeniach będziemy tutaj rozmawiać – zapowiedział prezes stowarzyszenia przetwórców.

Mariusz Szeliga, prezes PSPO, wita na Eurorzepak 2025

FOTO: Urban

Prezentacje sporo wniosły

W dalszej części mogliśmy wsłuchać prezentacji partnerów giełdy reprezentujących producentów maszyn, materiału siewnego, środków ochrony roślin i nawozów.

Eksperci na Eurorzepak 2025

FOTO: Urban

O wzroście efektywności produkcji rzepaku przy zastosowaniu technologii uprawy pasowej mówili Szymon Błaszkiewicz i Maciej Grobelny z firmy Czajkowski Maszyny.

Rafał Filip z Saatbau Polska zachęcał do zwrócenia uwagi i ponownego zainteresowania się populacyjnymi odmianami rzepaku informując, że ich cechy użytkowe obecnie nie odstępują już od odmian mieszańcowych, a są one tańsze i lepiej przystosowane dla naszych terenów.

O szczególnych zaletach efektywnego nawożenia rzepaku przy udziale nawozów będących produktami jego firmy mówił Piotr Kotowski z Timac Agro.

Natomiast przedstawiciel Syngenta Dominik Szymborski zaskoczył wszystkich, bo nie mówił o środkach ochrony roślin i materiale siewnym tejże firmy, tylko o całych systemach zarządzania glebą i łanem uprawnym w gospodarstwie wspieranych przez nowatorskie rozwiązania z zakresu IT oferowane przez tego producenta. – Decyzje powinny opierać się na danych, jeżeli mamy dobre dane, to łatwiej jest podjąć dobrą decyzję – mówił przedstawiciel Syngenty, przedstawiając Croopwise Operations, system do zarządzania produkcją rolniczą i Interra Scan system do monitorowania zasobności w gleby w składniki pokarmowe.

O śladzie węglowym rzepaku, jako mierniku efektywności uprawy mówił dr hab. Jerzy Kozyra z IUNiG w Puławach, który przekazał także bieżące informacje z pól.

– Rzepak jest poobijany przez mróz i poucinany przez suszę – zaczął naukowiec, który zwrócił uwagę na istotę zmian klimatycznych.

– Od chwili, gdy zakończył się proces zlodowacenia mamy do czynienia z rosnącymi temperaturami, ale w ciągu ostatnich 30 lat wykresy pogodowe przybierają wręcz kształt odwróconego kija hokejowego – informował ekspert IUNiG.

Mówiąc o emisji CO₂ zauważył, że sama produkcja roślinna, co prawda obniża emisje dwutlenku węgla, ale tez go emituje. Ekspert podkreślił, że rolnictwo składa się także z przemysłu przetwórczego oraz produkującego środki i nawozy, z samej uprawy i transportu. – Na każdym z tych etapów jesteśmy w stanie zredukować emisję dwutlenku węgla, czego przykładem jest zastosowanie inhibitora ureazy w moczniku, które przyczyniło się aż do 30-proc. redukcji – podkreślił profesor Kozyra.

dr hab. Jerzy Kozyra IUNiG Puławy w trakcie prezentacji na Eurorzepak 2025

FOTO: Urban

Do tematu dalszej pracy nad redukcją emisyjności nawiązał występujący po nim Adam Stępień dyrektor Generalny PSPO omówił efekty ostatniej akcji zbierania ankiet od rolników, która doprowadziła do wyliczenia i przesłania do zatwierdzenia do KE współczynników redukcji dla polskiego rzepaku. – Wyliczona obecnie krajowa średnia wynosząca w Polsce 582 kg emisji CO₂/ha, powoduje, że nasz kraj jest mocnym europejskim średniakiem, jest więc nad czym pracować – ujawnił dyrektor PSPO prezentując już zatwierdzone przykładowe wyniki z innych krajów.

Adam Stępień, dyrektor generalny PSPO prezentuje dane emisji uzyskane w innych krajach

FOTO: Urban

Międzynarodowi eksperci są zgodni

Po prezentacjach nastąpiła część międzynarodowej debaty, którą moderował Karol Bujoczek dyrektor redakcyjny AgroHorti Media.

Reprezentujący producentów rzepaku i przetwórców eksperci z Belgii, Niemiec, Francji, Finlandii, Rumunii i Polski podzielili się swoimi doświadczeniami oraz omawiali działania podejmowane w ich krajach w odpowiedzi na wyzwania związane z celami środowiskowymi i klimatycznymi Unii Europejskiej.

Debata międzynarodowych ekspertów na Eurorzepak 2025

FOTO: Urban

Rozpoczął te dyskusję Juliusz Młodecki z KZPRiRB, który wskazał na przywarę naszego społeczeństwa, które upatruje w rolnictwie nie roli żywiciela, a wręcz truciciela. – Środki stosowane w rolnictwie są przebadane prawie jak leki – podkreślił prezes Młodecki.

Naszą ważną sprawę skierował nasze myśli Stephan Arens z UFOP Niemcy, który zwrócił szczególną uwagę na kłody dla niemieckich rzepakowców rzucane pod nogi wraz z importem 1 mln t przepracowanego oleju z Chin. Ten wprowadzany na rynek niemiecki olej skutecznie konkuruje z produkcja pochodząca z europejskiego rzepaku wykorzystywaną na potrzeby biopaliw.

A na kluczową uwagę utrzymania produkcji biodiesla zwracali uwagę wszyscy eksperci. Na wycofywanie substancji i brak rejestracji nowych rozwiązań w ochronie rzepaku narzekali Max Schulman z MT – Finlandia oraz Claide Soude, FOP – Francja.

Zgadzając się ze swoimi przedmówcami do problemów dotyczących uprawy rzepaku dodał chronicznie już powracające zjawisko suszy Alexandru-Valentin Tachianu, producent rzepaku z PRO AGRO z Rumunii.

Tylko obecny na sali pan Zygmunt, producent rolny z Litwy nie narzekał i stwierdził, że obecnie pola wyglądają tak, że co dzień ma ochotę iść do kościoła i dać na mszę żeby tak zostało.

Międzynarodowy Dzień Rzepaku Eurorzepak 2025 przypadał na miesiąc przed VII Ogólnopolską Giełdą Rzepaczano-Zbożową.

Miesiąc w uprawach polowych to całkiem sporo, a dla rynków – to cała wieczność. Dlatego właśnie 24. czerwca br. spotykamy się w Rąbieniu k. Łodzi, żeby raz jeszcze podyskutować o rzepaku i o zbożach, kładąc szczególny nacisk na tematykę rynkową.

Debata rzepakowa na VII Ogólnopolskiej Giełdzie Rzepaczano-Zbożowej

FOTO: Agrohorti Media

Zapraszam zapiszesz się tutaj!

Zapisy na Giełdę Rzepaczano -Zbożową

FOTO: Lipski

 Juliusz Urban

Tym razem spotkamy się już za miesiąc, 24.06.2025 r. w Hotelu Jan Sander w Rąbieniu k. Łodzi 

A tematem tegorocznej giełdy będzie: Dla polskich zbóż i rzepaku krajowy rynek to zdecydowanie za mało!

Blok zbożowy, zaczynający się od prezentacji zakończy ekspercka dyskusja na temat: Jakie wnioski dla kolejnego rozdania na zbożowym rynku płyną z kończącego się sezonu? 

Blok rzepakowy również poprzedzą prezentacje wprowadzające w temat kolejnej dyskusji, mającej dać nam odpowiedź na pytanie: Czy kolejny sezon przyniesie znaczną poprawę rzepakowego bilansu?

O szczegółach tak ważnego wydarzenia informuje jeden z organizatorów i prowadzących Giełdę, ekspert rynkowy top agar Polska Juliusz Urban.

Zaproszenie na VII Ogólnopolską Giełdę Rzepaczano-Zbożową

FOTO: Kraśnicki

W dyskusjach wezmą udział liczni eksperci branżowi, ale wielki kapitał i atmosferę tych naszych spotkań budują ich uczestnicy, to właśnie dla nich przygotowujemy to coroczne spotkanie. Zadbaliśmy więc także żeby podczas dyskusji była możliwość zadawania pytań od uczestników obecnych na sali, a i czasu i miejsca na indywidualne rozmowy podczas przerw w trakcie trwania Giełdy nie zabraknie. 

Czas szybko płynie, a pula miejsc się kurczy, nie czekajmy więc z zapisami do ostatniej chwili!

Oglądnij zaproszenie i zapisz się koniecznie!

Więcej szczegółów o tegorocznej giełdzie znajdziesz też poniżej:

Zapisy na Giełdę Rzepaczano -Zbożową

FOTO: Lipski

Zapraszam serdecznie Juliusz Urban

Aktualne ceny skupu zbóż w Polsce

Jakie zmiany przyniósł ostatni tydzień i co zmieniło się na rynku od majowego weekendu?

- W ostatnim okresie mieliśmy kumulację wolnych dni wynikających ze świąt i wyjątkowo długiego majowego weekendu i niektórzy za aktywnym handlem zdążyli tak mocno stęsknić, że u niektórych przetwórców zaczęły gromadzić się kolejki tirów ze zwożonym zbożem. Pierwszy cały majowy tydzień w skupach przyniósł niestety lekkie obniżki cen pszenicy, za którymi pozostałe zboża niekoniecznie podążyły. Są wprawdzie skupy, które działają nieco schematycznie i jak obniżają ceny np. o 10 zł, to o tyle tną ceny wszystkich zbóż na równi, ale obecnie to jest spory błąd, bo nie wszystkie gatunki w zbożowym handlu są na równi poszukiwane - mówi dr Juliusz Urban.

Pszenica tanieje

Wracając do pszenicy, to cena konsumpcji w stosunku do cen sprzed majówki spadła o 4 zł średnio, ale od świąt mamy już spadek o 12 zł/t. Pszenicę konsumpcyjna teraz sprzedamy po 800–930 zł/t. 

- Z tymi cenami są związane nawet różne dziwne sytuacje, bo dzwoni do mnie kolega młynarz i mówi, że piekarz, który kupuje mąkę mu pokazuje, że pszenica w kraju kosztuje średnio po ok. 870 zł/t, a nie tak jak mu się przekazuje 930 zł/t. I zaczyna swój wywód, że musi przecież płacić zdecydowanie więcej żeby kupić jakąś większą ilość dobrego surowca. Zgadzam się z tym, bo widzimy przecież w naszych notowaniach, że młyny płacą ok. 900 zł i wyżej. Ale coś mnie tknęło, bo znam przecież tą branżę nie od dziś. Pytam, bo akurat ten młyn nam cen nie podaje: – No ale ile masz teraz za pszenicę w cenniku na wadze. Odpowiada 870 zł, i to chyba wystarczy za cały komentarz - dodaje rynkowy ekspert top agrar Polska.

Staniała też pszenica paszowa której ceny spadły w tydzień o 3 zł, a od świąt o 6 zł, a skupy wyceniają ją na 745–900 zł/t. Obecnie średnio pszenica paszowa jest o 40 zł tańsza od konsumpcji.

Inne zboża drożeją

W cenach pozostałych zbóż górę jednak bierze poszukiwanie towaru i ich ceny albo rosną, tak jak to się dzieje w pszenżycie i jęczmieniu, albo praktycznie się nie zmieniają.

- Jęczmień jest coraz bardziej poszukiwany i w tydzień zyskuje 2 zł, a od świąt ceny rosną o 4 zł. Jęczmień na paszę sprzedamy po 670–850 zł/t, natomiast kaszarnicy, poszukując dobrej jakości ziarna muszą się przesuwać już w segment jęczmienia browarnego i płacą 920 zł/t.  Pszenżyto drożeje o 4 zł średnio w tydzień, a cały okres od świąt powoduje wzrost cen o 6 zł  i obecnie pszenżyto jest skupowane po 700–840 zł/t - mówi dr Urban.

Wg jego informacji handlowcy narzekają na brak żyta, a producenci mąki żytniej twierdzą, że obecnie jakiś konkretnych ilości nie da się kupić. Pomimo tego niektórzy obniżając cenniki i ceny żyta też obcięli i w tym tygodniu mamy niewielką redukcję, której na proponowanych cenach od świąt już zupełnie nie widać. Żyto sprzedamy po 600–740 zł/t.

- Kukurydza praktycznie w tym tygodniu ani drgnie, ale jeśli popatrzymy na ceny z perspektywy Wielkiego Tygodnia to możemy dostrzec ośmiozłotową podwyżkę. Oferty skupowe zwierają się w widełkach 720–920 zł/t, a średnia cena kukurydzy jest już o 10 zł wyższa od średniej ceny pszenicy paszowej. Natomiast owies nadal jest skupowany po 600–770 zł/t, a średnia w zasadzie oddaje cenę realną dla owsa paszowego, bo poniżej 700 zł/t nikt dziś owsa sprzedawać nie będzie  -podsumowuje ekspert rynkowy top agrar Polska.

Aktualne ceny rzepaku w Polsce

Rzepak niestety potaniał choć większa cześć tragedii dokonała się jeszcze w kwietniu, teraz, przetwórcy w porównaniu do ostatnich cenników przed wielką majówką nawet ceny podnieśli i płacili 2230–2300 zł/t, kupując w miarę na bieżące dostawy.

Jakie perspektywy na ceny zbóż i rzepaku? 

Na zbożowym rynku warto przypomnieć o tym co może zdarzyć się w efekcie tradycyjnego momentu czyszczenia magazynów przed żniwami, bo ja mam obawy o spadki.

- Jeszcze dostawy pszenicy do skupów gremialnie nie ruszyły, a już handlowcy donoszą, że telefonów jest dużo i tego towaru jest jeszcze na rynku sporo. Pojawiania się giełdowych spadków nawet poniżej 200 €, daje do myślenia. Nagrywamy ten podcast wyjątkowo w poniedziałek 12 maja, a na zakończeniu poprzedniego tygodnia na widocznych jeszcze gotówkowych kontraktach majowych zobaczyliśmy wycenę 199 €/t, a kontrakty na wrzesień zleciały do 202,75 €/t. Lepiej więc chyba być jednym z pierwszych w kolejce sprzedających i ustawić się do niej zanim rozpocznie się gra przetwórców na przyduszenie cen. Na razie jeszcze tej gry nie rozpoczęto, a już pszenica tanieje. Warto chyba nie przefajnować i nie czekać, bo eksporterzy też zbawcami rynku raczej już w tym sezonie nie zostaną. Kupują wprawdzie i gromadzą zakupione partie, ale dlatego, że oczekiwanie statku w porcie jest kosztowne. Te zakupy rynkiem jednak nie wstrząsają. Tak jak nie wstrząsają nim wciąż stabilne ceny u młynarzy, bo jak poinformował mnie jeden ze skupujących z centralnej Polski, który twierdzi i być może tez ma racje, że podaż aż tak duża nie będzie i nie wystarczy do obniżenia cen. Dwa tygodnie temu sprzedał pszenicę z dostawą do młyna po 930 zł/t, tydzień temu w tej samej cenie, a dziś po 910 zł sprzedaje pszenicę do lokalnej firmy paszowej. Nie wszyscy mają takie szczęście i mając mniejsze partie muszą korzystać z pośrednictwa lokalnych skupów. I w tym jest właśnie sęk, bo są na te skupy niejako skazani, więc wstrzymując się ze sprzedażą tylko ryzykują, że dojdą do momentu, gdy skup powie dość. Zamykamy i czyścimy magazyny przed żniwami. Wtedy każda cena będzie jak obrazek wiszący w galerii. Niby ładny, ale dotknąć, go nie można. Wiemy oczywiście, że już było lepiej, ale nie jest jeszcze najgorzej, nie ryzykujmy! - zachęca dr Juliusz Urban.

Zapisy na Giełdę Rzepaczano -Zbożową

FOTO: Lipski

Zapraszamy na VII Ogólnopolską Giełdę Rzepaczano-Zbożową

W tym podcaście mamy tez dla Was niezwykłe zaproszenie. Już 24 czerwca br. w Hotelu Jan Sander w Rąbieniu koło Łodzi redakcja top agrar Polska organizuje VII Ogólnopolską Giełdę Rzepaczano-Zbożową, na którą Was serdecznie zapraszamy. Zapisujcie się już dziś na stronie: gielda.topagrar.pl

- Po tym kończącym się sezonie, w którym dość wyraźnie doskwierał nam mniejszy eksport zbóż i ograniczenia w imporcie potrzebnego w większych ilościach rzepaku postanowiliśmy wiodący temat sformułować tak: Dla krajowych zbóż i rzepaku krajowy rynek to zdecydowanie za mało i zamierzamy rozmawiać zarówno o krajowym handlu, jak i relacjach w naszym handlu zagranicznym.Zaczynamy od bloku zbożowego i od trzech prezentacji dotyczących sytuacji na rynku zbóż, a potem odbędzie się blok rzepakowy. Prezentacje otwierające każdy blok będą poprzedzać dyskusje dotyczące także tematyki rynkowej, a po dyskusjach zaprosimy zgromadzonych na Sali uczestników do zadawania pytań do zaproszonych gości - mówi dr Juliusz Urban.

Do dyskusji na temat rynku zbóż zaprosiliśmy: 

•    Adama Zaleskiego, prezesa De Heus Sp. z o.o.

•    Jacka Łukaszewicza, prezesa Elewarru Sp. z o.o.

•    Artura Gołębiowskiego, dyrektora Działu Zbóż Agrii Polska Sp. z o.o.

•    Wojciecha Bieszczada, wspólnika Agrena Sp. z o.o. 

•    Marcina Sobczuka, prezesa Zamojskiego Towarzystwa Zbożowego

 A w dyskusji rzepakowej będziemy mogli wysłuchać wypowiedzi:

•    Agnieszki Szechniuk, będącej członkiem zarządu Viterra Sp. z o.o.

•    Grzegorza Marchwińskiego, prezesa ADM Czernin SA 

•    Juliusza Młodeckiego, prezesa KZPRiRB

•    Adam Stępnia, dyrektora generalnego PSPO

•    Mariusza Olejnika, prezesa Spółdzielni Grup „Polski Rzepak i Zboża”

Zapisujcie się pod linkiem gielda.topagrar.pl

Już wkrótce na VII Ogólnopolskiej Giełdzie Rzepaczano-Zbożowej organizowanej przez redakcję top agrar Polska puzzle rynkowej układanki składające się z rzepakowego i zbożowych bilansów oraz danych eksportowych pomogą uczestnikom poukładać eksperci. Swoją wiedzą podzielą się z nami aktywni od lat uczestnicy rynku, zajmujący się handlem i przetwórstwem rzepaku i zbóż. Ich prezentacje staną się istotnym tłem do wspólnego wypracowania najświeższych prognoz na nadchodzący sezon.

Tym razem spotykamy się 24.06.2025 r. w Hotelu Jan Sander w Rąbieniu (k. Łodzi) i zaczynamy o godz. 10.30.

W dwóch blokach – zbożowym i rzepakowym, przedstawiciele przetwórców i znani handlowcy przedstawią analizy tego, co dzieje się aktualnie na rynkach oraz podzielą się swoimi prognozami na nadchodzący sezon.

W bloku zbożowym wysłuchamy trzech prezentacji:

• W jaki sposób kolejne doniesienia o chorobach nękających hodowców wpływają na rynek pasz i zbóż paszowych? – Jakub Kowalski, szef Działu Zakupu Zbóż De Heus Sp. z o.o.
• Krajowy skup zbóż nabiera cech obrotu całorocznego – Jacek Łukaszewicz, prezes Elewarr Sp. z o.o.
• W sezonie słabszego eksportu sprawdza się model synergicznej współpracy łączący skup zbóż z zaopatrzeniem w środki do produkcji – Artur Gołębiowski, dyrektor Działu Zbóż Agrii Polska Sp. z o.o.

Blok rzepakowym zainicjują natomiast prezentacje:

• Krajowego rzepaku na cele spożywcze wystarczy, ale co z biopaliwami? – Arkadiusz Gasidło, kierownik agrotechniki ZT Bielmar Sp. z o.o.
• Ograniczenie importu rzepaku wraz z otwarciem na przywóz śruty i oleju może doprowadzić do ograniczenia przerobu w Polsce – Adam Stępień, dyrektor generalny PSPO

Dwie debaty!

W prezentacjach zapewne jak zwykle nie zabraknie kontrowersyjnych tez więc obydwa bloki zakończą się dyskusjami, do których zaprosimy również zgromadzonych na sali uczestników.

W dyskusji zbożowej udział wezmą:

• Adam Zaleski, prezes Zarządu De Heus Sp. z o.o.
• Jacek Łukaszewicz, prezes Zarządu Elewarr Sp. z o.o.
• Marcin Sobczuk, prezes Zamojskiego Towarzystwa Zbożowego
• Artur Gołębiowski, dyrektor Działu Zbóż Agrii Polska Sp. z o.o.
• Wojciech Bieszczad, wspólnik Agrena Sp. z o.o.

W dyskusji rzepakowej swój udział zapowiedzieli:

• Agnieszka Szechniuk, członek Zarządu Viterra Sp. z o.o.
• Grzegorz Marchwiński, prezes Zarządu ADM Czernin SA
• Juliusz Młodecki, prezes KZPRiRB
• Adam Stępień, dyrektor generalny PSPO
• Mariusz Olejnik, prezes Zarządu Spółdzielni Grup "Polski Rzepak i Zboża"
• Arkadiusz Gasidło, kierownik agrotechniki ZT Bielmar Sp. z o.o.

A wydarzenie to jak zwykle poprowadzą:

• Karol Bujoczek, dyrektor wydawniczy i Szef Rady Redaktorów AgroHorti Media Sp. z o.o.
• dr Juliusz Urban, redaktor i ekspert ds. rynkowych top agrar Polska

Na koniec każdego bloku przewidzieliśmy czas na pytania z Sali, a nasza Giełda znana jest z otwartych odpowiedzi nawet na najtrudniejsze zagadnienia. Dzięki uczestnictwu w Giełdzie tak duża dawka rynkowych przemyśleń pomoże Tobie w nadchodzącym sezonie uniknąć błędów w zarządzaniu sprzedażą zbóż i rzepaku.

Pojawią się też prognozy cen i dlatego warto zainwestować jeden dzień, by spokojniej zacząć cały długi sezon!

Zapraszamy serdecznie, nie czekaj zapisz się już dziś! www.gielda.topagrar.pl

Zapisy na Giełdę Rzepaczano -Zbożową

FOTO: Lipski

Partnerzy Giełdy:

Logo de Heus

FOTO:

Elewarr logo z KGS

FOTO: Elewarr

Agrii logo na białym tle

FOTO: Agrii

FOTO: Viterra

LOgo PSPO

FOTO: PSPO

Przekładanie zwrotnicy na Antypody

O ile w połowie sezonu 2024/25 Ukraiński rzepak stanowił jeszcze 65,6% całego importu Unii (bardzo podobnie zresztą jak w poprzednim sezonie – 63,6%) o tyle już po 7 miesiącach tego sezonu było to 59,6%, a w połowie lutego ukraiński rzepak z ilością 2,25 mln t stanowił już tylko 53,4%. Przed rokiem o tej samej porze import rzepaku z Ukrainy stanowił 66,3% rzepaku ściąganego do UE.

Okazuje się jednak, że cały unijny import rzepaku nie maleje, w porównaniu z poprzednim sezonem jest nawet o 13% większy. DG Agri podaje, że na 16.02.25 r. całkowity import rzepaku do Unii w tym sezonie wyniósł 4,22 mln t, gdy w analogicznym okresie ubiegłego roku wynosił 3,74 mln t.

Brakujące wolumeny z Ukrainy coraz śmielej zastępuje rzepak z Australii i Kanady. W poprzednim sezonie w połowie lutego udział tych dwóch krajów stanowił odpowiednio 22,3 i 1,1% całego importu rzepaku do Unii. A obecnie Australia odpowiada za 32,1%, a Kanada za 8,4% całego wolumenu.

Rys. 1. Struktura importu rzepaku do UE

FOTO: Urban

W procentach najmocniej zyskuje Kanada, ale w ilościach bezwzględnych to wyniki australijskiego eksportu są najbardziej imponujące. W tym sezonie Australia do UE dostarczyła już 1,36 mln t rzepaku, gdy rok temu wynik był o 500 tys. t słabszy. Wyraźnie więc europejscy przetwórcy poszukując zaopatrzenia surowcowego zaczęli przestawiać zaopatrzeniową zwrotnicę na surowiec z Antypodów.

Dwie drogi zaopatrzenia

Drogi zaopatrzenia w olej roślinny na potrzeby unijnej konsumpcji są dwie. Jedną stanowi omawiany wyżej łańcuch dostaw surowca do przerobu, ale alternatywa jest także zakup oleju gotowego, lub do dalszego uszlachetniania. Ta pierwsza droga jest najbardziej opłacalna dla unijnych przetwórców, ale jak się nie ma co się lubi, to…

Tym bardziej, że europejscy konsumenci niewiele sobie robią z prawie o 14% mniejszych w stosunku do poprzedniego sezonu zbiorów rzepaku w UE. Konsumpcja olejów roślinnych spada tylko nieznacznie. W praktyce, poza jednym wyskokiem w sezonie 2021/22 utrzymuje się poziom zużycia 18–18,5 mln t olejów. Także ten sezon nie jest inny, bo przecież 1-proc. redukcję wykorzystania przy jak się wspomniało wcześniej 14-proc. redukcji produkcji surowca nie można uznać za znaczącą.

Rys. 2. Wykorzystanie olejów roślinnych w UE

FOTO: Urban

Jak na razie z surowcem też sobie jakoś Unia radzi, ale z dynamicznie eksportującej Australii już, nomen omen "płyną" informacje o coraz to mniejszych awizacjach statków. To może całkowicie odwrócić rynek w drugiej części sezonu. Czy jesteśmy gotowi wykorzystać rosnący potencjał przerobowy w Ukrainie? Czy Unia w razie potrzeby może liczyć na import olejów z tego kraju?

Mniej, ale nie gorzej

Już w styczniowym raporcie amerykańscy eksperci podnoszone uprzednio prognozy światowych zbiorów soi skorygowali o 3 mln t, natomiast lutowy raport zaowocował zmniejszeniem produkcji soi o kolejne 3,5 mln t. Dwie obniżki zbiorów pod rząd mogą nieco mylić, bo obecna prognoza wynosząca 420,8 mln t znaczy jednak tyle, że i tak globalnie soi zbierze się więcej o prawie 26 mln t niż w poprzednim sezonie.

Obecne korekty związane są głownie z 3-milionowa obniżką zbiorów soi w Argentynie, które wyniosą teraz 49 mln t i półmilionowym spadkiem szacunków produkcji w Paragwaju, do 10,7 mln t.

Zmniejszenie zbiorów soi zdaje się nie wpływać na jej konsumpcje które wzrasta o 0,5 mln t do 406,2 mln t, i jest aż o 22 mln t większa od sezonu 2023/24. W krótkiej perspektywie warto zwrócić uwagę na spory spadek szacunków zapasów, które będąc korygowane o 4 mln t wyniosą 124,3 mln t, a więc i tak o 12 mln t więcej niż w sezonie ubiegłym.

Rekord gonił rekord i stanęło

Przerób rzepaku w 2024 r. w zrzeszonych w Polskim Stowarzyszeniu Producentów Oleju firmach wyniósł łącznie 3,66 mln t i był wyższy od dotychczas rekordowej produkcji z ubiegłego roku o 139 tys. t. Mniejsze zbiory powodują troskę o utrzymanie tak rekordowej produkcji.

Przerób rzepaku w Polsce

FOTO: Urban

Przetwórcy zwracają uwagę, że historycznie rekordowy kwartalny przerób wynoszący 965 tys. t nasion rzepaku, z jakim mieliśmy do czynienia w okresie lipiec–wrzesień 2024 r., nie został powtórzony już w IV kwartale ubiegłego roku. Bowiem w okresie październik-grudzień 2024 r. wyniósł do 886 tys. t i był o 57 tys. t mniejszy od ostatniego kwartału 2023 r.

Są obawy o trwały spadek

Przetwórcy obawiają się, że jeśli taka tendencja utrzyma się w kolejnych miesiącach, to czeka nas realny spadek przerobu, co w efekcie może skutkować obniżeniem konkurencyjności branży w stosunku do krajów ościennych.

– Rok 2024 był wolumenowo bardzo dobry dla członków PSPO, ale nie popadamy w euforię z uwagi na mniejsze zbiory i podaż krajową przy mocno ograniczających się marżach przerobowych. Istnieje realne ryzyko załamania się dotychczasowej tendencji wzrostowej, ponieważ ceny produktów przerobu korelują ze swoimi odpowiednikami rynkowymi, a nie bieżącymi notowaniami nasion – powiedział Mariusz Szeliga, Prezes Zarządu Polskiego Stowarzyszenia Producentów Oleju.

Rzepak to nie tylko olej, ale doskonała pasza białkowa

Wysoką wagę przerobu rzepaku dla rolników podkreślają nie tylko te wymienione wyżej ilości zapotrzebowania na surowiec do produkcji oleju na cele spożywcze i biopaliwowe. Śruty i makuch spełniają ważną rolę, realizując potrzeby uzupełniania składników białkowych w hodowli w gospodarstwach rolnych oraz znacznie poprawiają perspektywy sektora paszowego.

– W bilansowanym właśnie przez PSPO 2024 r. możemy dowiedzieć się, że wysoki przerób rzepaku przełożył się na rekordową produkcję 1,58 mln t oleju surowego i niemal 2,1 mln t pasz białkowych, z czego 1,83 mln ton stanowiła śruta poekstrakcyjna, a 252 tys. t makuch rzepakowy – czytamy w komunikacie PSPO.

Przerobili więcej niż połowę

Organizacja przetwórców zwraca jednak uwagę na wyczerpujący się nieproporcjonalnie w stosunku do potrzeb surowiec.

– Wzrosła produkcja oleju rzepakowego, tym niemniej udział rafinatu pozostaje praktycznie bez zmian, co pokazuje, że głównym naszym odbiorcą jest branża wytwórcza biodiesla. Lekki spadek zbiorów rzepaku w Polsce spowodował, że w pierwszej części sezonu 2024/2025 tłocznie prawdopodobnie już przerobiły więcej niż połowę zebranych w Polsce nasion – podsumował Adam Stępień, Dyrektor Generalny PSPO.

oprac. Juliusz Urban, na podsatwie komunikatu prasowego PSPO

Fakty i mity o imporcie rzepaku

W branży rzepakowej w tym tygodniu głównymi tematami rozmów są rosnące szanse na import brakującego surowca do UE. Jednak pomimo ponoć już płynących kolejnych statków z rzepakiem Australii w dalszym ciągu brak jest konkretnych awizacji potwierdzających ich masowe przybycie do jakiegokolwiek portu w Europie.

Jak na razie możemy natomiast pracować na faktach, a te podparte są konkretnymi danymi. UE przez pierwsze 7 miesiecy tego sezonu zaimportowała 3,57 mln t rzepaku, co jest ilością większą o 262 tys. t niż miało to miejsce o tym samym czasie w roku poprzednim, ale aż o 1 mln t miej niż było, to przed dwoma laty. A to właśnie do sezonu 2022/23 powinniśmy się raczej porównywać, jeśli marzymy choćby o zbliżeniu się do tamtego wyniku 6,85 mln t w imporcie rzepaku do UE.

Jak już wszyscy się zorientowali, że straszenie ukraińskim rzepakiem się już kończy, bo i rzepak tam się wyczerpuje. Ukraina do UE wyeksportowała 2,17 mln t (podobnie jak przed rokiem) z czego w ostatnim miesiącu już tylko 160 tys. t. W to miejsce obecnie pojawiają się tylko częściowo potwierdzone sygnały o rzepaku z Australii i Kanady. Trzeba od razu pewne dane potwierdzić, bo istotnie import z Australii w ciągu 7 miesięcy tego sezonu wynosząc 939 tys. t (z czego 200 tys. t w ostatnim miesiącu) jest właśnie o 200 tys. t większy od ubiegłorocznego. Także kanadyjskiej canoli w tym sezonie przypłynęło prawie 100 tys. t więcej (140 vs. 42 tys. t), ale w całkowitym bilansie importowym mniej o 147 tys. t mamy rzepaku z Mołdawii i o 65 tys. t rzepaku z Serbii. Więc cześć z tego rosnącego importu z Australii i Kanady koryguje zmniejszenia z innych kierunków, a dodatkowo australijski rzepak staje się ostatnio bardzo drogim zakupem.

Wykresy rzepaku na Matifie

FOTO: topagrar.pl

Notowania rzepaku na Matifie

FOTO: topagrar.pl

Rynek pszenicy

Wykresy pszenicy na Matifie

FOTO: topagrar.pl

Notowania pszenicy na Matifie

FOTO: topagrar.pl

Soi jednak mniej

Eksperci USDA zwracają szczególna uwagę na wynoszącą 3,5 mln t korektę światowych zbiorów soi. Kolejny milion ton globalny bilans traci na orzeszkach ziemnych, ale to zdecydowanie soja wyciska brzemię na idących w górę giełdach. Może dlatego, że największe cięcia zbiorów soi eksperci Amerykańskiego Departamentu Rolnictwa dokonali na swoim podwórku. Światowe zbiory soi spadły do 425,4 mln t, a w USA po 3,3-milionowej korekcie wyniosą 121,4 mln t. Co ciekawe nie zostały ruszone ani o tonę zbiory w Brazylii i Argentynie, może dlatego, że te ostatnie USDA ocenia na 51 mln t, a sami Argentyńczycy z giełdy w Rosario podnieśli swoje wcześniejsze prognozy z 52 na 53 mln t.

Efektem cięcia zbiorów w USA jest wzrost cen soi na Chicago, tam soja, która pod koniec października spadła już do 360 USD/t, po ogłoszeniu raportu dźwignęła się do 379 USD/t.

Oliwa będzie tańsza

W listopadowym raporcie USDA "Oilseeds: World Markets and Trade" możemy przeczytać także o rosnącej aż o 3,1 mln t, tj. 27% w stosunku rocznym produkcji oliwy z oliwek się. O 30% z 1,5 mln t, do 2 mln t rośnie w bieżącym w sezonie nawet produkcja oliwy w UE. Dzieje się tak ze względu na korzystny rozkład temperatur i opadów wiosną oraz latem, chociaż 2/3 oliwek uprawia się w Hiszpanii, a tam obecne powodzie i ulewne deszcze mogą znacznie utrudnić zbiory. Amerykańscy eksperci prognozują jednak, że ten sezon może zakończyć rekordowe poziomy cen oliwy Extra Virgin.

Rzepak ilości stabilne, ale czy kursy wyże? 

W rzepaku w światowym bilansie większych zmian nie poczyniono, bo 200-tysięczna korekta zbiorów do 87,24 mln t, przy poprzednich cięciach jest przecież nieznaczną. Tę korektę zbiorów USDA zaraz w bilansie pokrywa, a jakże mniejszym o tyleż eksportem rzepaku z UE!!

Kolejny tydzień w notowaniach rzepaku na Matifie realizuje optymistyczny scenariusz. Pomimo, że od początku tygodnia na giełdowych parkietach było w miarę neutralnie, to jeszcze w czwartek (14.11.24 r.) do godzin popołudniowych rzepak znów drożał do 540 €/t i do ubiegłotygodniowych notowań dokładał kolejne 7,75 euro. Koniec giełdowego dnia jednak nie był już dla rzepaku tak łaskawy, bo rzepak nagle zaczął odwracać rosnacy trend i staniał w sumie o 4,5 €/t, bedąc na zamknięciu kwotowany na 530,50 €/t

Ceny krajowe jeszcze w górę!

Aktualnie oferowane ceny skupu rzepaku podnieśli krajowi handlowcy, w tym tygodniu płacą średnio o 45 zł/t więcej i kupują rzepak po 1900–2400 zł/t.

Natomiast u niektórych przetwórców ceny są nawet o 100 zł wyższe niż przed tygodniem. – W rzepaku jakiś ruch jest ale lepiej handlowało się, gdy ceny pierwszy raz doszły do 2200 zł/t. Teraz gołym okiem widać, że rolnicy nauczyli dzielić swój rzepak na partie i sprzedają częściami – mówi zaopatrzeniowiec olejarni.

W rozmowach pojawia się również wątek obaw o przełamanie długiego wzrostowego trendu. – Coraz częściej jak rozmawiam ze sprzedającymi, to naciągają mnie na prognozę co będzie dalej. Odczuwa się wyraźną obawę, czy obecny szczyt nie jest już ostatnim wyskokiem kursów – mówi otwarcie handlujący rzepakiem od lat pracownik przetwórcy. I te słowa już wieczorem tego samego dnia się spawdziły, bo rzepak tańszy i złotówka zaczęła się umacniać do 4,32 zł/€. 

Ceny skupu rzepaku w krajowych zakładach tłuszczowych:

• Bunge Kruszwica – 2380 zł/t (listopad/grudzień)

            Brzeg – 2380 zł/t (listopad/grudzień)

• ADM Szamotuły – 2380 zł/t (grudzień)

            Czernin – 2390 zł/t (grudzień)

• Komagra Tychy – 2330 zł/t (grudzień),

       Kosów Lacki – 2330 zł/t (grudzień)

• Best Oil Lasocice – 2380 zł/t (listopad)
• Viterra Bodaczów – 2385 zł/t (grudzień)
• Agrolok Osiek – 2375 zł/t (listopad)
• Bielmar – 2350zł/t (listopad), 2360 zł/t (grudzień)

Uwaga! Publikowane ceny należy traktować jako aktualne 14.11.2024 r. na godz. 13.30 dzisiaj niestety może być taniej.

Podawane ceny dotyczą zakupów na warunkach polskich, kontrakty na warunkach niemieckich są o ok. 50 zł niższe, ale przetwórcy informują, że bardzo często sprzedający tę różnicę są w stanie odrobić nawet dwukrotnie.

Juliusz Urban

W ostatnich miesiącach obserwujemy dynamiczne zmiany w zakresie produkcji, handlu i cen na rynku zbóż i nasion oleistych, które wpływają na sektor rolniczy na całym świecie. Jak wygląda rynek oleistych w ujęciu globalnym i jak to przekłada się na polski rynek?

Zobacz też: Startuje sprzedaż ubezpieczeń upraw rolnych! Jakie są pakiety dla rolników z dopłatą od państwa?

Rekordowe prognozy dla światowego rynku oleistych

Globalny rynek oleistych, na który składają się soja, rzepak, słonecznik oraz inne rośliny oleiste, jest w fazie wzrostu. Według danych Międzynarodowej Rady Zbożowej (IGC) prognozy dotyczące produkcji soi w sezonie 2024/25 wyniosły 419 mln ton. Rekordowe zbiory oczekiwane są w obu Amerykach, głównie w Brazylii i USA.

Handel soją, napędzany przez popyt z Chin, ma osiągnąć 178 milionów ton w sezonie 2024/25, co oznacza wzrost o 2%. Eksport z Brazylii i USA rośnie, co wzmacnia ich pozycję na globalnym rynku. Jednak mimo tych wzrostów ...

W sezonie 2022/23 kraj ten wprowadził na rynek europejski nieco poniżej 3,0 mln ton rzepaku, co odpowiadało udziałowi wynoszącemu zaledwie 40%. W bieżącym roku gospodarczym UE będzie prawdopodobnie często polegać na tanich partiach nasion z Ukrainy, aby pokryć popyt, nawet jeśli w lipcowych dostawach dominował australijski rzepak.

Wczesne rozpoczęcie zbiorów w Ukrainie

Jednak ukraińskie dostawy rzepaku na nowy sezon również nabrały tempa w lipcu. Według APK-Inform, w lipcu kraj ten dostarczył do UE łącznie prawie 300 000 ton rzepaku, czyli o 15% więcej niż w tym samym okresie ubiegłego roku. Była to największa ilość dostarczona w lipcu od pięciu lat. Głównym tego powodem było wczesne rozpoczęcie z...

W pierwszej części podcastu nasz redakcyjny ekspert rynkowy dzieli się najnowszymi obserwacjami ze zbożowego i rzepakowego rynku. Mówi jak w ostatnim tygodniu zareagowały giełdy i analizuje reakcję krajowego rynku. Słyszymy też ciekawe informacje ze świata dotyczące eksportu zbóż. Najciekawsze są jednak prognozy naszego eksperta, które można odsłuchać poniżej:

IGC przelicytowało USDA

– Eksperci Międzynarodowej Rady Zbożowej (IGC) przewyższyli  amerykańskie szacunki postanowili bowiem aż o 8 mln t podnieść swoje wcześniejsze prognozy dotyczące zbiorów pszenicy. Globalna produkcja tego podstawowego zboża w sezonie 2024/25 wzrastając do 801 mln t, będzie o 5 mln t większa niż oszacowało USDA – mówi dr Juliusz Urban, zwracając jescze uwage na dwie istotne sprawy.

– Po pierwsze, aż o 8 mln t rosną przewidywania dotyczące zapasów końcowych pszenicy, które na koniec 2024/25. Zapasy na koniec tego sezonu będą już tylko o 1 mln t mniejsze niż to było na koniec niedawno zakończonego sezonu. W tym warta podkreślenia jest spora dekoncentracja gromadzonych zasobów ziarna bardziej, bo na kraje największych eksporterów przypadnie tylko 23% zapasów światowych.

Po wtóre, mimo że od miesiąca szacunki eksportowe są praktycznie niezmienne, co przy rosnącej produkcji stanowi sporą wskazówkę dla rynku, gdyż międzynarodowy handel pszenicą wynosząc 195 mln t będzie aż o 17 mln t mniej dynamiczny od sezonu 2023/24 – podsumowyje ekspert rynkowy top agrar Polska.

Wyniki eksportu wg IGC

Rada ekspertów podsumowała także wyniki eksportu pszenicy dotyczace całego ubieglego sezonu, co z tych podsumowań wynika?

–  W światowym eksporcie pszenicy w poprzednim sezonie wyraźnie zarysowała się trójka liderów. IGC globalny eksport pszenicy w sezonie 2023/24 oszacowała 211,7 mln ton. Miedzynarodowy handel zdominowała Rosja, która wyeksportowała 55,3 mln ton pszenicy. Był to rekord wszechczasów rosyjskiego eksportu przekraczający prawie o 15% sprzedaż z 2022/23. Udział Rosji w światowym eksporcie pszenicy przekroczył 26%. – poinformował dr Urban.

– Mamy też powody do dumy, bo Unia Europejska była druga. Unijny eksport pszenicy wzrósł w poprzednim sezonie do 35,3 mln t, ale udział w globalnym handlu zmniejszył się  do 16,7%. Natommiast 3 miejsce przypadło Kanadzie, która zmniejszając dostawy do 25 mln t, straciła 0,5% udziałów w całkowitym eksporcie dostarczyła nie całe 12%.  Łączna ilość pszenicy wysyłanej w świat przez Wielką Trójkę wynosząc 115,6 mln t, stanowiła prawie 55% globalnego handlu pszenicą –podsumował ubiegłoroczny eksport Juliusz Urban.

Start tego sezonu 

 Z obserwacji międzynarodowego rynku wynikają kolejne ciekawe informacje. 

– U tradycyjnych importerów zbóż sporo się dzieje. Niedawno Egipt kupił na przetargu 770 tys. t pszenicy konsumpcyjnej od Bułgarii i Rosji. A algierska państwowa agencja nabyła 600 tys. ton pszenicy konsumpcyjnej pochodzącej z regionu Morza Czarnego, w tym z Rosji, Ukrainy i Bułgarii. Ceny tak zakontraktowanej pszenicy mieściły się pomiędzy 241–244 USD/t CIF (ok. 950–960 zł) – poinformował ekspert to agrar Polska.

Bułgaria budzi się pierwsza

– Zwykle Bułgaria na początku sezonu była w pierwszej trójce unijnych eksporterów, dopiero później górę brały ilości podawane przez o wiele większych producentów pszenicy. W tym roku w Bułgarii warunki pogodowe były sprzyjające dla zbóż ozimych i wypełnienie ziarna było dobre. Dojrzewanie i rozpoczęcie zbiorów w tym roku było wyjątkowo wczesne, dlatego plony pszenicy przez JRC MARS Bulletin zostały zrewidowane w górę do 5,72 t/ha, aż o 11% powyżej średniej 5-letniej i 5% powyżej ubiegłorocznych – podkreślił Juliusz Urban

–Tym samym bułgarskie plony pszenicy będą wyższe od unijnej średniej, która ma wynieść 5,65 t/ha. Dla porównania plony w Polsce wynosząc 5,27 t/ha, rosną o 3% w stosunku do średniej z ostatnich pięciu lat i spadają o 2% w porównaniu do ubiegłego roku – dodał na podsumowanie tego wątku ekspert.

Ekoschematy – ważne daty i terminy! (Rolniczy temat odc. 63)

Ukraińskie zbiory i tańszy fracht

Julek: W eksporcie pojawia się także już nowa pszenica ukraińska. Tam według danych Ministerstwa Polityki Agrarnej i Żywności, na 18 lipca br. Pszenica w Ukrainie została skoszona z 2,63 mln ha, co dało 10,34 mln t, a średni plon wyniósł 3,94 t/ha. Rzepak skoszono na powierzchni 779 tys. ha. Z tego obszaru zebrano 1,83 mln t, przy średnim plonie 2,25 t/ha.

Bartek: Tę pszenicę trzeba jeszcze przewieźć, ile to kosztuje?

Julek: Stawki frachtowe dla statków Panamax w portach ukraińskich spadły o 2 dolary w ciągu ostatniego tygodnia, podczas gdy stawki dla Handysize (10-30 tys. t) i coasterów (do 10 tys. t) nieznacznie wzrosły o 1 dolara.

Za transport z portów Ukrainy stawki były następujące:

• rejs do Hiszpanii 25–26 USD (30–35 tys. t)
• rejs na wschodnie wybrzeże Włoch 22–23 USD (30–35 tys. t)
• rejs do południowych  Chin  50–52 USD (60–65 tys. t)
• rejs do południowego Wietnamu 48–50 USD (60–65 tys. t)

Czy pojadą na ful speed?

Większość rzepaków na krajowych polach zostało już skoszone, już raczej nikt się nie łudzi, ze rzepaku będzie równie dużo co przed rokiem. Wciąż trwają dyskusje o zapasach ubiegłorocznych, które szacowane są na 300–600 t, ale zarówno jedna jak i druga liczba nie gwarantują utrzymania poziomu przerobów z ubiegłego roku. Choć jeszcze pierwsza część sezonu i zarazem druga połowa roku kalendarzowego mogą w statystykach branżowych zaciemnić ten obraz. Stanie się tak, jeśli przetwórcy już teraz nie podejmą jakiś decyzji koncernowych, o całorocznym obniżeniu poziomów wykorzystania swych mocy. Jazda na full speed się w tym sezonie raczej nie opłaci.

W świetle niższego zaopatrzenia obniżenie celu przerobu o 10–15% z punktu widzenia przetwórcy byłoby bardziej wskazane niż ...

Jednakże nawet jeśli dane z bazy ARiMR są nieco zaniżone, to i tak są to bardzo precyzyjne informacje. Dodatkowo agencja publikuje je już piąty rok z rzędu i można na ich podstawie zacząć wyciągać wnioski o trendach w produkcji polowej.

Rośnie powierzchnia soi

W 2020 r. soję uprawialiśmy w Polsce na nieco ponad 20 tys. ha (patrz wykres poniżej). W 2024 roku mamy gwałtowny sok jej powierzani w górę, do wartości prawie 80 tys. ha. Zatem 4 razy więcej! Co takiego stało się, że soja znalazła tylu chętnych do jej siewu?  

Powierzchnia uprawy soi w Polsce w latach 2020 - 2024

FOTO: Tomasz Czubiński wg danych ARiMR

Przyczyn jest kilka. Pierwsza to coraz większa liczba rolników, którzy nauczyli się ją uprawiać i uzyskiwać stabilne plony. To zasługa drugiej z przyczyn – coraz lepszych, bardziej dostosowanych, czyli zwykle wcześniejszych odmian. Tutaj swój wkład mają firmy hodowlane, ale tez COBORU, który to zaczął badać odmiany i rekomendować je do uprawy w różnych rejonach kraju. Powstała też przy COBORU polska skala wczesności, co ułatwia wybór odmian. Kolejna z przyczyn, bardziej globalna, to ocieplający się klimat, który umożliwia nie tylko siew, ale zbiór suchych nasion. Rozwinęła się też branża biopreparatów oferujących różne szczepionki z bakteriami brodawkowymi dla soi.

Jednak jak widać na wykresie gwałtowny sok miał miejsce w bieżącym sezonie. Tutaj przyczyną jest UE, a konkretnie ekoschemat zróżnicowana struktura upraw. Według niego trzeba siać różne gatunki roślin, w tym mające pozytywny wpływ na bilans glebowej materii organicznej. Muszą one stanowić co najmniej 20% powierzchni gruntów ornych w gospodarstwie. W to wpisują się bobowate a wśród nich soja. Co ciekawe dopłata ta, w wysokości ostatnio równowartość 3 punktów, czyli ponad 300 zł/ha, dotyczy nie tylko powierzchni ww. roślin, np. bobowatych, ale do wszystkich GO. Stąd atrakcyjność ekoschematu. Ponadto w tym ekoschemacie nie ma mowy, jak to było jeszcze z dopłatami do bobwatych w EFA, zakazu stosowania chemicznych środków ochrony roślin. Ronicy mają zatem co najmniej 3 korzyści:

• dopłatę do całości GO;
• stabilny plon, gdyż można chronić rośliny przed chwastami, szkodnikami i chorobami środkami chemicznymi;
• poprawę gleby dla roślin następczych.

Rośnie udział soi w strączkowych

Wielu rolników zachęciła stawka oraz dodatkowe korzyści i korzystają z tego ekoschematu. Zatem nic dziwnego, że wzrosła powierzchnia soi w Polsce. Rosła też powierzchnia strączkowych (bobowatych grubonasiennych, jak bobik, grochy, łubiny i soja). W 2020 r. zasialiśmy ich 336 tys. ha, a w tym roku jest ich już ponad 508 tys. ha. Jednak to właśnie soi najbardziej przybywa hektarów. W 2020 r. stanowiła ona 6,4% wszystkich strączków (dominują od zawsze łubiny), a w tym roku jest jej 15,7% wśród strączkowych. Jeszcze daleko jej do poziomu łubinów, których w tym roku zgłoszono ponad 214 tys. ha, ale obecnie soja stanowi już dużo ponad 1/3 ich powierzchni.

Udział soi w powierzchni strączkowych (bobik, grochy, łubiny, soja) w latach 2020-2024

FOTO: Tomasz Czubiński wg danych ARiMR

Niestety nie zmienia się zasięg geograficzny uprawy soi w Polsce, a nawet jeszcze bardziej koncertują się jej zasiewy na południu Polski, a konkretnie w woj. małopolskim i podkarpackim. Rejony te wyrastają na liderów sojowych od początku istnienia tego gatunku w większej skali na naszych polach. Nic dziwnego – zarówno gleby, jak i klimat są tam sprzyjające.

Udział soi w UR powiatów (grodzkie i ziemskie uśredniono)

FOTO: Tomasz Czubiński wg danych ARiMR

Nie widać jednak rosnącego zainteresowania soją ze strony rolników w woj. dolnośląskim, o także sprzyjających warunkach. Mało tego – zainteresowanie w porównaniu do sytuacji sprzed 2–3 lat spadło. Wydaje się, że w większych gospodarstwach w tym rejonie soja nie znajduje przychylności ze względów organizacyjnych – jej siewy i zbiór przypadają w okresie intensywnej pracy w innych uprawach, jak kukurydza, ziemniak czy burak. Do eksochematu wykorzystuje się tam groch i bobik, zwłaszcza ten pierwszy wpisuje się organizacyjnie w sezon żniwny jarych.

Patrząc przez pryzmat województw największy udział w UR soja ma w powiatach:

• dolnośląskie – powiat średzki: 3,50%
• kujawsko-pomorskie – powiat lipnowski: 0,33%
• lubelskie – powiat chełmski i Chełm (uśrednione dla obu obszarów): 7,02%
• lubuskie– powiat nowosolski: 1,15%
• łódzkie – powiat skierniewicki i Skierniewice (uśrednione dla obu obszarów): 1,09%
• małopolskie – powiat tarnowski i Tarnów (uśrednione dla obu obszarów): 19,13%
• mazowieckie – powiat lipski: 0,74%
• opolskie – powiat głubczycki: 5,12%
• podkarpackie – powiat przemyski i Przemyśl (uśrednione dla obu obszarów): 17,49%
• podlaskie – powiat hajnowski: 0,42%
• pomorskie – powiat wejherowski: 0,72%
• śląskie – powiat pszczyński: 5,24%
• świętokrzyskie – powiat kazimierski: 1,89%
• warmińsko-mazurskie – powiat kętrzyński: 0,34%
• wielkopolskie – powiat chodzieski: 0,32%
• zachodniopomorskie – powiat policki: 0,78%

Udział soi w powierzchni UR w województwach w 2024 r.

FOTO: Tomasz Czubiński wg danych ARiMR

tcz

Na efekty piątkowego raportu, który mogliśmy w Europie przeczytać dopiero późniejszym popołudniem, a więc i giełdy przed weekendem nie zdążyły zareagować, nie musieliśmy długo czekać.

https://www.topagrar.pl/articles/raporty-usda/raport-usda-amerykanscy-eksperci-dzwigaja-swiatowa-produkcje-2514787

W rzepaku mamy dodatkowo efekt potrójnego tłoka, bo wspomniany raport, żniwa a i uciekanie z pozycji sierpniowych, bo za chwilę znikną się kłania. Dlatego właśnie rzepak na Matifie spadł zarówno na kontraktach sierpniowych, jak i listopadowych dokładnie po 8,75 €/t i sierpień wyceniany jest na 465,75 €/t, a listopad 471 €/t.

W efekcie tych zmian rzepak w kraju tanieje średnio o 40 zł/t, a przetwórcy za rzepak płacą najczęściej 1900–1970 zł/t.

Pszenica, która wydawało się że tańsza już...

Zobacz też: Żniwa 2024: jakie plony i ceny jęczmienia w woj. wielkopolskim?

Spokojne, lecz trudne żniwa na Opolszczyźnie

W Bukowie Śląskiej żniwa przebiegają spokojnie zarówno na skupach, jak i na polach. Jak wyjaśnia rolnik Marcin Wołczański, duża część roślin jest wciąż zielona u dołu łodygi dole, podczas gdy górna część jest sucha, co budzi obawy rolników o sprawny przebieg żniw.

- Suche nasiona rzepaku mogą wypaść z łuszczyn, zanim te na dole dojrzeją, co skutkowałoby jeszcze większą stratą w plonach – mówi Wołczański.

W tym roku sytuacja jest nietypowa. Jak zaznaczył rolnik, kiedy ceny rzepaku na giełdzie rosły, rolnicy „chowali rzepak na przyczepach”. Natomiast po spadku cen rzepaku rolnicy zaczęli się udawać do punktów skupu i sprzedawać go mimo niskich plonów, które są od 30% do 50% mniejsze niż zwykle. Robią to prawdopodobnie w obawie o jeszcze większymi spadkami cen na rynku rzepaku.

- Obecna sytuacja jest niezrozumiała, gdyż przy tak słabych plonach rzepak powinien kosztować około 2,5 tysiąca złotych – dodaje Wołczański. 

Najgorszy rok w pamięci rolnika

W Bukowiu sytuacja jest szczególnie trudna, zwłaszcza dla wczesnych odmian rzepaku. Rolnik Wiesław Kowalczyk tłumaczy, że plony z wczesnych odmian rzepaku są bardzo niskie – poniżej 3 ton/ha. Późne odmiany, choć nieco lepsze, również nie zachwycają, osiągając nieco ponad 3 tony z hektara.

- Jakość nasion jest dobra, ale plony są tragiczne. To rekord na minus w mojej historii rolnictwa – wyjaśnia rolnik.

Wszystko trafia do magazynu, a sprzedaż nastąpi dopiero po zakończeniu żniw, gdy sytuacja na rynku stanie się bardziej klarowna. Kowalczyk podkreśla, że plony są wszędzie niskie, co rodzi nadzieję na wyższe ceny, poprawiające opłacalność produkcji: - W tym roku naprawdę wychodzimy na minus, zwłaszcza przy plonach poniżej 3 ton i obecnych kosztach produkcji - dodaje.

Plaga fitoplazm na łuszczynach rzepaku

Zróżnicowane plony i zawirowania cen

W Pągowie żniwa rzepakowe już dobiegają końca. Rolnikowi Dariuszowi Klusko do skoszenia zostały ostatnie pola, głównie na lżejszych ziemiach, więc to kwestia najbliższego tygodnia by je zebrać. Według rolnika plony są bardzo zróżnicowane – od 1,5 tony do prawie 4 ton w zależności od lokalizacji pola i odmiany rzepaku.

- Główny pęd jest w tym roku pozbawiony łuszczyn z powodu przymrozków. Boczne pędy też rozczarowują – dodaje.

Tam, gdzie spadł deszcz i ziemia jest lepsza, rzepak zregenerował się, natomiast na słabszych glebach susza kwietniowo-majowa uniemożliwiła jego odbudowę.

Klusko zauważa, że cena rzepaku rosła, ale ostatnio spadła na giełdzie Matif o 15 euro, co wpłynęło na zamieszanie w punktach skupu. Obecnie nie wiadomo, czy to już koniec obniżek cen, czy czeka nas dalszy ich spadek.

- Może to być wynik paniki związanej z niższymi plonami na słabszych ziemiach, ale sytuacja może się jeszcze zmienić – podsumowuje z nadzieją rolnik.

Co będzie z rynkiem rzepaku w sezonie 2024/2025? Czekał(a) na Urbana - podcast odc. 16

dr Mariusz Drożdż

oprac. mkh

Dr Juliusz Urban nadal przebywa na zasłużonym urlopie, dlatego pod jego nieobecność przygotowaliśmy najciekawsze fragmenty rozmów przeprowadzonych przez nas z ekspertami i prelegentami podczas VI Ogólopolskiej Giełdy Rzepaczano - Zobożowej, która odbyła się 12 czerwca br. we Wrześni. Z naszymi gośćmi rozmawialiśmy zarówno po podsumowaniu sezonu 2023/2024, jak i o prognozach na sezon 2024/2025 w zakresie produkcji i przetwórstwa rzepaku.

Przerób polskiego rzepaku idzie na rekord

Rekordowy przerób rzepaku, wyzwania branży biopaliwowej, wpływ importu rzepaku na polski rynek – o tych i wielu innych zagadnieniach rozmawialiśmy podczas VI Ogólnopolskiej Giełdzie Rzepaczono-Zbożowej z Adamem Stępniem, dyrektorem generalnym Polskiego Stowarzyszenia Procentów Oleju oraz Krajowej Izby Biopaliw.

- Z perspektywy Polskiego Stowarzyszenia Procentów Oleju sezon można uznać jeszcze za trwający, a ostateczne podsumowanie będzie możliwe po uzyskaniu szczegółowych danych dotyczących przerobów w drugim kwartale bieżącego roku. Analizując zwłaszcza pierwszy kwartał 2024 i cały rok 2023, wydaje się, że mamy do czynienia z kolejnym rekordem przerobu. Dużą rolę odgrywa dostępność krajowego rzepaku z ubiegłorocznych zbiorów. Rok 2023 zamknęliśmy bilansem o ponad 250 tysięcy ton większego przerobu rzepaku. Porównując pierwszy kwartał 2023 z pierwszym kwartałem 2024, mamy wzrost o ponad 100 tysięcy ton, osiągając rekordowe 960 tysięcy ton. To pokazuje, że w tym sezonie będziemy zdecydowanie powyżej 3,5 miliona ton - mówi Adam Stępień.

Jakie będą zbiory rzepaku w 2024 roku?

Kończy się sezon gospodarczy 2023/2024 i niebawem rozpocznie nowy 2024/2025. O tym jak producenci rzepaku oceniają mijający okres i jakie nadzieje wiążą z nowym rozmawialiśmy z prezesem Krajowego Zrzeszenia Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych Juliuszem Młodeckim.

- W 2023 roku rzeczywiście mieliśmy rekordowe zbiory. Przypomnę, że rok wcześniej zasialiśmy blisko 1,1 mln ha rzepaku i to był rekord jeśli chodzi o powierzchnię. To potem przełożyło się na ten poziom zbioru między 3,5 a 4 mln ton. To nie był rok rekordowych zbiorów, ale stabilnych plonów. Nie mieliśmy bardzo niskich plonów, ale i też te bardzo wysokie bardzo zdarzały się sporadycznie. Była taka stabilizacja i wyrównanie plonów. Poziom cen nie zadowalał nas oczywiście, bo to był rok niskich cen, ale on był spotęgowany również tym, że bardzo rozjechały się nożyce cenowe między cenami środków do produkcji, zwłaszcza nawozów, a tym co mogliśmy uzyskać za nasze produkty i to nie dotyczy tylko rzepaku, ale również zbóż. Przypomnę, że również ceny pszenicy konsumpcyjnej 720-730 złnetto/tonę to było bardzo nisko. To się trochę teraz zmienia. Obserwujemy systematyczny wzrost cen rzepaku, zwłaszcza już kontraktów na zbiory 2024.Już można zawierać kontakty w granicach 2000 zł netto/tonę, a ceny środków produkcji spadają. Jest więc taka nutka nutka optymizmu jeśli chodzi o spojrzenie na przyszłość. W 2023 roku zasialiśmy około 1 mln ha rzepaku, czyli plus minus 10 proc. mniej niż rok wcześniej. Właściwie trudno mówić o szkodach mrozowych, bo praktycznie zimy nie było w tym roku, ale zanotowaliśmy trochę strat na plantacjach z powodu wymknięć po zimie i to w pewnych rejonach na zachodzie Polski spowodowało, że część plantacji trzeba było przeorać. W tej chwili szacujemy, że do zbiorów w tym roku mamy tak między 950 a 980 tys. ha. Przebieg wegetacji powodował,  że wiosna była dość zimna i przymrozki występujące w okresie kwitnienia, a tutaj nałożyła się jeszcze taka sytuacja, że w tym roku obserwujemy przyspieszenie wegetacji i rzepak zaczął kwitnąć w połowie kwietnia co się nigdy nie zdarzało. I ta przyspieszona wegetacja oraz fala przymrozków, która miała miejsce w drugiej połowie kwietnia obawiamy się, że spowoduje spore straty lokalnie. To jest przykre dla rolnika oczywiście. Ale jeśli patrzymy na to w sposób kompleksowy, globalnie w skali kraju to nie spowodowało to wiele większych strat na polach, czyli to nie będzie miało przełożenia na ten bilans zbiorów, których oczekujemy - oceniał Juliusz Młodecki.

Największe wyzwania dla przetwórstwa rzepaku

Przetwórstwo rzepaku w Polsce idzie na rekord. Jakie w związku z tym są największe wyzwania dla branży przetwórczej? M. in. o tym rozmawialiśmy z Arkadiuszem Gasidło, odpowiedzialnym za zakupy surowca w Zakładach Tłuszczowych Bielmar oraz od niedawna wiceprezesem Polskiego Stowarzyszenia Producentów Oleju.

- Jesteśmy na podsumowaniu sezonu, drugiego z kolei bardzo dobrego w Unii Europejskiej. Jednakże import rzepaku postępuje. od 1 lipca 2023 roku do 10 czerwca 2024 roku mamy ok 5,2 mln ton rzepaku zaimportowanego do UE. Bilans jest dobry, przetwórcy są na poziomie UE pokryciu na najbliższe miesiące w zakresie zabezpieczenia tłoczni, natomiast wyzwaniem będzie kolejny sezon 2024/2025 -  informuje Arkadiusz Gasidło.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Rekordowy przerób rzepaku

W Polsce przerób rzepaku od 2017 r. stale rośnie – za rok 2023 zanotowaliśmy rekordowe 3 mln 518 tys. t, a potencjał mamy nawet do 4 mln t – prezentował Adam Stępień, dyrektor generalny PSPO. – Krajowa produkcja biodiesla zagospodarowuje 2,3 mln t rzepaku – dokumentował dyrektor stowarzyszenia przetwórców, który wskazywał, że produkcja biopaliw i rzepaku mocno spoczywa na trzech filarach, którymi są narodowy cel wskaźnikowy (NCW), współczynnik redukcyjny NCW (przysługujący kupującym polski rzepak) oraz obligatoryjny blending (przymus domieszek w paliwach). Zagrożeniem dla niej natomiast są:

• spadek popytu na olej napędowy w Europie,
• niepewna sytuacja cenowa na rynku europejskim,
• import UCOME oraz olejów posmażalniczych (UCO),
• a także nowe ...

Po odwołaniu przetargu na dzierżawę nabrzeża i inwestycję w tzw. "Agroport" w Gdańsku, nadeszły do nas pocieszające informacje dotyczące innego unieważnionego wcześniej postępowania i otwarcia kolejnego dotyczącego Terminalu Zbożowego w Gdyni. W tym drugim aspekcie ważnym wydarzeniem jest utrzymanie funkcjonowania terminalu przez aktywne działanie dotychczasowego dzierżawcy terminalu.

Niestety, jak donosi "Rzeczpospolita" tak dużo szczęścia może nie mieć inny polski terminal, tym razem zlokalizowany w Szczecinie. Gdyż elewator Andreas ma być sprzedany i wycofany z eksploatacji w branży zbożowej, nabywca teren elewatora ma przerobić na magazyn do przechowywania składników do produkcji klejów.

A jest czego żałować, bo za cały 2023 r. przyportowy elewator SNOP Andreas w Szczecinie, jak podaje Sparks Polska przeładował łącznie 327 tys. t zbóż, śrut i rzepaku, a tylko w okresie lipiec–kwiecień w sezonie 2023/24 przeładunki płodów rolnych wynoszą już ponad 278 tys. ton.

Zdecydowanie więcej informacji o polskich terminalach portowych i ich aktywności w kończącym się sezonie oraz o perspektywach na nadchodzący sezon pozyskasz biorąc udział w VI Ogólnopolskiej Giełdzie Rzepaczano-Zbożowej.

Ten właśnie temat dotyczący naszych portów i ich roli w eksporcie zbóż poruszy na otwarcie Giełdy Pierre Pages prezes Mondry Sp. z o.o.

Zapisz się klikając na link: gielda.topagrar.pl

VI Ogólnopolska Giełda Rzepaczano-Zbożowa

Termin: 12.06.2024 r. godz. 10.30

Miejsce: Pałac na Opieszynie, Września k. Poznania

Temat: Kryzys na rynku zbóż i oleistych, czy raczej stabilizacja na niskich poziomach cenowych?

Godz. 10.35 Wprowadzenie: Aktualny stan i perspektywy dla światowego rynku zbóż i roślin oleistych – Levin Flake, Radca Rolny Ambasady USA w Polsce

Godz. 11.10 Rola polskich portów w świetle konieczności zdjęcia nadwyżek bilansowych z krajowego rynku – Pierre Pages, prezes Mondry Sp. z o.o.

Godz. 11.30 Blok zbożowy:

Czy w kontekście produkcji i zużycia zapasy zbóż na krajowym rynku rzeczywiście są nabrzmiałe? – Krzysztof Gwiazda, dyrektor Louis Dreyfus Company Polska Sp. z o.o. (11.30–11.55)

Problemy z nadprodukcją zbóż o jakości paszowej, czy mamy szansę na zwiększenie zużycia w przemyśle paszowym? – Jakub Kowalski, kierownik Działu Zakupu Zbóż De Heus Sp. z o.o. (11.55–12.15)

Godz. 12.15 Dyskusja:

Jakie rozwiązania stabilizujące sytuację na krajowym rynku można wypracować w świetle rolniczych protestów i nadprodukcji zbóż?

W dyskusji udział wezmą:

• Adam Zaleski, prezes De Heus Sp. z o.o.
• Marcin Gryn, członek zarządu Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych
• Krzysztof Gwiazda, dyrektor Louis Dreyfus Company Sp. z o.o.
• Artur Gołębiowski, dyrektor Działu Zbóż Agrii Polska Sp. z o.o.
• Tomasz Januszaniec, manager ds. zbóż Mondry Sp. z o.o.

Godz. 13.15–13.45 Przerwa na kawę

Godz. 13.45 Blok rzepakowy:

Jak spadek cen oleju wpływa na przerób i wzrost zużycia rzepaku na cele spożywcze i biopaliwowe? – Adam Stępień, dyrektor generalny PSPO (13.45–14.10)

W tym sezonie UE rzepaku zaimportowała mniej, czy czeka nas rok napiętego bilansu? – Arkadiusz Gasidło, kierownik agrotechniki ZT Bielmar Sp. z o.o. (14.10–14.30)

Godz. 14.30 Dyskusja:

Czy w rzepaku mamy już do czynienia z optymalnymi proporcjami produkcji i zużycia, czy w sezonie 2024/25 możemy liczyć na jakieś znaczne zmiany?

W dyskusji udział wezmą:

• Grzegorz Marchwiński, prezes ADM Czernin SA
• Juliusz Młodecki, prezes KZPRiRB
• Adam Stępień, dyrektor generalny PSPO
• Piotr Szysz, z-ca dyrektora zarządzającego BZK Group Sp. z o.o.
• Arkadiusz Gasidło, kierownik agrotechniki ZT Bielmar Sp. z o.o.

Godz. 15.30 Zakończenie i Lunch dla Uczestników

Partner Główny Giełdy:

Logo firmy Mondry

FOTO:

Partnerzy bloków tematycznych:

Logo de Heus

FOTO:

Logo Młyny Szczepanki

FOTO: Młyny Szczepanki

Logo PSPO

FOTO: PSPO

Zapraszamy serdecznie nie zwlekaj zapisz się: gielda.topagrar.pl

– Brazylia ma potencjał, aby stać się jednym z największych producentów rzepaku na świecie, bez konieczności powiększania obszarów rolnych – podkreśla Bruno Laviola z instytutu badawczego Embrapa Agroenergia.

Powiększenie uprawy rzepaku w Brazylii jest możliwe dzięki szerokiemu zastosowaniu na biopaliwa, w segmentach takich jak biodiesel, odnawialny olej napędowy, zrównoważone paliwo lotnicze (SAF) i paliwo żeglugowe. Brazylijczycy zauważają także, o czym my w Europie wiemy od lat, że olej rzepakowy jest zdrowym i szczególnie zalecanym składnikiem diety człowieka.

Na wstępie z dwóch prezentacji dowiemy się, czy, gdy na półkach sklepowych po poprzednim drogim sezonie potaniał olej, pobudziło to apetyty na olej z rzepaku i czy mamy do czynienia z rozwojem sprzedaży w segmencie spożywczym. A może przy wciąż drogich paliwach olej rzepakowy i wyprodukowane z niego estry stały się bardziej atrakcyjne dla koncernów paliwowych i z tego względu możemy liczyć na większe zapotrzebowanie na rzepak? O tym wszystkim będzie mówił Adam Stępień, Dyrektor Generalny PSPO.

Kolejna prezentacja otworzy nam szerzej oczy na bilans rzepaku w UE i konsekwencje zmniejszającego się importu rzepaku do Unii, jakie mogą dotknąć nasz rynek w nadchodzącym sezonie. Temu zagadnieniu przyglądnie się uważniej w swoim wystąpieniu Arkadiusz Gasidło, odpowiadający za politykę i organizację zakupów surowca na potrzeby ZT Bielmar Sp. z o.o.

Blok zwieńczy godzinna debata, w której wezmą udział wspomniani powyżej prelegenci oraz prezes KZPRiRB, Juliusz Młodecki, a także reprezentujący ADM Czernin SA, prezes Grzegorz Marchwiński i BZK Group Sp. z o.o., podmiotu kupującego na rzecz Komagry, z-ca dyrektora zarządzającego, Piotr Szysz.

Jak zwykle jednak najważniejszym uczestnikiem Giełdy będą zgromadzeni na Sali słuchacze, którzy biorąc udział w dyskusji i zadając rożne pytania biernymi odbiorcami nie pozostają.

To właśnie na Twój udział liczymy szczególnie. Zapisz się i przyjedź na Giełdę

Zapisu dokonasz klikając na link, a system przeprowadzi Ciebie sprawnie przez cały proces rejestracji: gielda.topagrar.pl

Program Giełdy:

VI Ogólnopolska Giełda Rzepaczano-Zbożowa

Termin: 12.06.2024 r. godz. 10.30

Miejsce: Pałac na Opieszynie, Września k. Poznania

Temat: Kryzys na rynku zbóż i oleistych, czy raczej stabilizacja na niskich poziomach cenowych?

Godz. 10.35 Wprowadzenie: Aktualny stan i perspektywy dla światowego rynku zbóż i roślin oleistych – Levin Flake, Radca Rolny Ambasady USA w Polsce

Godz. 11.10 Rola polskich portów w świetle konieczności zdjęcia nadwyżek bilansowych z krajowego rynku – Pierre Pages, prezes Mondry Sp. z o.o.

Godz. 11.30 Blok zbożowy:

Czy w kontekście produkcji i zużycia zapasy zbóż na krajowym rynku rzeczywiście są nabrzmiałe? – Krzysztof Gwiazda, dyrektor Louis Dreyfus Company Polska Sp. z o.o. (11.30–11.55)

Problemy z nadprodukcją zbóż o jakości paszowej, czy mamy szansę na zwiększenie zużycia w przemyśle paszowym? – Jakub Kowalski, kierownik Działu Zakupu Zbóż De Heus Sp. z o.o. (11.55–12.15)

Godz. 12.15 Dyskusja:

Jakie rozwiązania stabilizujące sytuację na krajowym rynku można wypracować w świetle rolniczych protestów i nadprodukcji zbóż?

W dyskusji udział wezmą:

• Adam Zaleski, prezes De Heus Sp. z o.o.
• Przemysław Bochat, prezes Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych
• Krzysztof Gwiazda, dyrektor Louis Dreyfus Company Sp. z o.o.
• Artur Gołębiowski, dyrektor Działu Zbóż Agrii Polska Sp. z o.o.
• Tomasz Januszaniec, manager ds. zbóż Mondry Sp. z o.o.

Godz. 13.15–13.45 Przerwa na kawę

Godz. 13.45 Blok rzepakowy:

Jak spadek cen oleju wpływa na przerób i wzrost zużycia rzepaku na cele spożywcze i biopaliwowe? – Adam Stępień, dyrektor generalny PSPO (13.45–14.10)

W tym sezonie UE rzepaku zaimportowała mniej, czy czeka nas rok napiętego bilansu? – Arkadiusz Gasidło, kierownik agrotechniki ZT Bielmar Sp. z o.o. (14.10–14.30)

Godz. 14.30 Dyskusja:

Czy w rzepaku mamy już do czynienia z optymalnymi proporcjami produkcji i zużycia, czy w sezonie 2024/25 możemy liczyć na jakieś znaczne zmiany?

W dyskusji udział wezmą:

• Grzegorz Marchwiński, prezes ADM Czernin SA
• Juliusz Młodecki, prezes KZPRiRB
• Adam Stępień, dyrektor generalny PSPO
• Piotr Szysz, z-ca dyrektora zarządzającego BZK Group Sp. z o.o.
• Arkadiusz Gasidło, kierownik agrotechniki ZT Bielmar Sp. z o.o.

Godz. 15.30 Zakończenie i Lunch dla Uczestników

Partner Główny Giełdy:

logo firmy Mondry

FOTO:

Partnerzy bloków tematycznych:

Logo de Heus

FOTO:

Logo Młyny Szczepanki

FOTO: Młyny Szczepanki

LOgo PSPO

FOTO: PSPO

Konsorcjum, które wygrało przetarg domaga się jego realizacji i podpisania umowy na drodze sadowej, a politycy układają w swoich głowach scenariusze przejęcia zarządzania terminalem przez spółkę państwową, wskazując na KGS. Czy nie ma lepszych rozwiązań?

Temat ograniczonych możliwości przeładunkowych polskich portów morskich, o tym czego po naszych terminalach możemy oczekiwać obecnie oraz o ich przyszłości kontynuowany będzie na naszej Ogólnopolskiej Giełdzie Rzepaczano-Zbożowej.

Jedno z nabrzeży Terminala Zbożowego w Gdyni

FOTO: Urban

O tych wszystkich sprawach, a także o pojawiających się szansach na zmiany takiej sytuacji mówić będzie w swojej prezentacji na otwarcie Giełdy Pierre Pages, prezes firmy Mondry, która administruje Terminalem Zbożowym w Gdyni, a w unieważnionym przetargu na wieloletnią dzierżawę zajęła drugie miejsce.

Zapraszamy serdecznie na Giełdę! Nie czekaj, czasu coraz mniej!

Zapiszesz się klikając na link: gielda.topagrar.pl

Program Giełdy

Baner na VI Giełdę Rzepaczano-Zbożową

FOTO: pwr

VI Ogólnopolska Giełda Rzepaczano-Zbożowa

Termin: 12.06.2024 r. godz. 10.30

Miejsce: Pałac na Opieszynie, Września k. Poznania

Temat: Kryzys na rynku zbóż i oleistych, czy raczej stabilizacja na niskich poziomach cenowych?

Wprowadzenie: Aktualny stan i perspektywy dla światowego rynku zbóż i roślin oleistych – Levin Flake, Radca Rolny Ambasady USA w Polsce

Rola polskich portów w świetle konieczności zdjęcia nadwyżek bilansowych z krajowego rynku – Pierre Pages, prezes Mondry Sp. z o.o.

Blok zbożowy:

Czy w kontekście produkcji i zużycia zapasy zbóż na krajowym rynku rzeczywiście są nabrzmiałe? – Krzysztof Gwiazda, dyrektor Louis Dreyfus Company Polska Sp. z o.o.

Problemy z nadprodukcją zbóż o jakości paszowej, czy mamy szansę na zwiększenie zużycia w przemyśle paszowym? – Jakub Kowalski, kierownik Działu Zakupu Zbóż De Heus Sp. z o.o.

Dyskusja:

Jakie rozwiązania stabilizujące sytuację na krajowym rynku można wypracować w świetle rolniczych protestów i nadprodukcji zbóż?

W dyskusji udział wezmą:

Adam Zaleski, prezes De Heus Sp. z o.o.

Przemysław Bochat, prezes Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych

Krzysztof Gwiazda, dyrektor Louis Dreyfus Company Sp. z o.o.

Artur Gołębiowski, dyrektor Działu Zbóż Agrii Polska Sp. z o.o.

Tomasz Januszaniec, manager ds. zbóż Mondry Sp. z o.o.

Blok rzepakowy:

Jak spadek cen oleju wpływa na przerób i wzrost zużycia rzepaku na cele spożywcze i biopaliwowe? – Adam Stępień, dyrektor generalny PSPO

W tym sezonie UE rzepaku zaimportowała mniej, czy czeka nas rok napiętego bilansu? – Arkadiusz Gasidło, kierownik agrotechniki ZT Bielmar Sp. z o.o.

Dyskusja:

Czy w rzepaku mamy już do czynienia z optymalnymi proporcjami produkcji i zużycia, czy w sezonie 2024/25 możemy liczyć na jakieś znaczne zmiany?

W dyskusji udział wezmą:

Grzegorz Marchwiński, prezes ADM Czernin SA

Juliusz Młodecki, prezes KZPRiRB

Adam Stępień, dyrektor generalny PSPO

Piotr Szysz, z-ca dyrektora zarządzającego BZK Group Sp. z o.o.

Arkadiusz Gasidło, kierownik agrotechniki ZT Bielmar Sp. z o.o.

Partner Główny Giełdy:

logo firmy Mondry

FOTO:

Partnerzy bloków tematycznych:

Logo de Heus

FOTO:

Logo Młyny Szczepanki

FOTO: Młyny Szczepanki

Logo PSPO

FOTO: PSPO

Kto wygrał przetarg na Terminal Zbożowy?

Do przetargu stanęły cztery podmioty. Obecny dzierżawca czyli firma Mondry, wraz z Chemirolem oraz Agrolokiem, OT Port Gdynia, konsorcjum Szczecin Bulk Terminal, Tapini i Ribera, oraz firmy Speed, Astar, NTA i Tridente.

8 listopada 2023 r. a więc już po wyborach zarząd Portu Gdynia zdecydował, że przetarg wygrało konsorcjum:

• Szczecin Bulk Terminal sp. z o.o
• TAPINI sp. z o.o.
• RIBERA sp. z o.o.

Z konsorcjum zawarto przedwstępną umowę dzierżawy terminala do 2053 r.

Dzierżawca zaoferował minimalny roczny przeładunek na poziomie 2 mln ton.

Protesty rolników przyniosły skutek

Decyzja władz Portu Gdynia spotkała się z ostrą krytyką zarówno organizacji rolniczych jak i przedstawicieli nowego rządu.  

Będzie unieważnienie przetargu na dzierżawę portu zbożowego w Gdyni?

Wskazywano, że do przetargu powinna stanąć Krajowa Grupa Spożywcza, a oddanie strategicznego agroportu w ręce firm powiązanych z globalnym handlem zbożami (grupa Vittera)  jest niezgodne z interesem państwa.

Nowy zarząd – nowe decyzje

Nowo zarząd Portu Gdynia mógł zgodnie z przepisami unieważnić postępowanie lub wystąpić z wnioskiem do ministerstwa infrastruktury o wyrażenie zgody na zawarcie umowy z oferentem, który otrzymał drugi wynik w postępowaniu przetargowym. Ostatecznie podjęto decyzję o unieważnieniu postępowania na dzierżawę Terminalu Zbożowego. A to z kolei oznacza to, że cała procedura ruszy od początku.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Rośnie przerób roślin oleistych w UE

Okazuje się, że przerób wszystkich oleistych w UE ma dalsze perspektywy rozwoju. W roku 2024/25 w UE oczekuje się zwiększenia wolumenu przerobu nasion do produkcji oleju o 2% w porównaniu z sezonem poprzednim i jak szacuje Komisja Europejska, łączny przerób ma wynieść 48,4 mln ton. Ponieważ UE spodziewa się w 2024 r. wzrostów zbiorów słonecznika prawie o 5% i soi o 11%, spodziewany jest zwiększenie przetwórstwa słonecznika do 9,8 mln t (+4,5%) i soi do 14,5 mln t
(+2,8%). Pomimo tak sporych przerobów innych nasion wciąż najważniejszą rośliną oleistą w UE pozostanie rzepak.

Zobacz także: To są te zapasy, czy nie?– Rynkowy Serwis Spod Lady – 19.04.24 r.

Jednak w tym sezonie, w związku z prawdopodobnym zmniejszeniem unijnych zbiorów rzepaku o 1,8%, wyzwaniem będzie utrzymanie jego przerobu na poziomie z sezonu 2023/24, a więc ok. 24 mln ton. I choć UE w produkcji i w zużyciu jest bezsprzecznym rzepakowym liderem, to wśród największych konsumentów rzepaku zaraz za Unią plasują się Chiny. Łatwo też zauważyć, że obydwaj ci konkurenci rynkowi więcej rzepaku konsumują, niż produkują (rys. 1.).

Słabszy import powoduje wzrosty notowań

Od VII ub.r. do II br. UE w tym sezonie zaimportowała nieco ponad 12 mln t oleistych, co oznacza, że surowców do produkcji olejów roślinnych zakupiliśmy prawie 3,5 mln t mniej, niż w analogicznym okresie sezonu 2022/23 i 1 milion ton mniej w stosunku do adekwatnego okresu sezonu 2021/22. Gdy jeszcze bardziej zagłębimy się w unijne statystyki, okaże się, że aż 60% tej obniżki ilości przypada na rzepak.

Pszenica i rzepak drożeją na giełdach. Co mają z tym wspólnego ropa i banany? Czekał(a) na Urbana, czyli rynkowy last minute, odc. 5 [PODCAST]

Od początku tego sezonu zaimportowaliśmy 3,76 mln t, tj. zaledwie 66% ilości, które w tym samym okresie Unia zaimportowała w poprzednim sezonie. Do największych importerów rzepaku w UE należą Niemcy, Belgia, Francja i Holandia. Od razu widać, że są to kraje mające największy potencjał portowy, bo rzepak musi pokonać długą drogę, zanim trafi do Europy. Największymi dostawcami są jak zwykle Ukraina i Australia, ale eksport z obu tych krajów jest mniejszy, zwłaszcza szczególną uwagę zwraca spadek importu od tego drugiego dostawcy, gdzie zbiory zostały znacznie zredukowane.

Zdecydowanie mniejszy importu rzepaku do UE może spowodować problem z pokryciem zapotrzebowania na ten surowiec, co powoduje wzrosty cen na giełdach. W połowie marca rzepak na Matifie ostro podskoczył i 18.03.2024 r. w kontraktach na maj kosztował już 443,25 €/t, także rzepak na nowe zbiory w kontraktach na sierpień był wyceniany na 444 €/t.

Rys. 2 Import rzepaku do UE (VII–II)

FOTO: Krajewska

Rys. 4. Import śruty rzepakowej do UE

FOTO: Otocki

Stopień pokrycia surowcowego

O prawdziwym stopniu pokrycia surowcowego bardzo trudno się z przetwórcami rozmawia, bo nikt nie chce ujawniać swoich tajemnic handlowych. Z ofert olejarni możemy wysnuć wnioski, że do pełnego pokrycia potrzeba jeszcze surowca na dwa miesiące. W poprzednich sezonach o tej porze roku często mieliśmy do czynienia z zakupami na maj i czerwiec, a w tym sezonie przeważają oferty z dostawami na bieżąco. Jednak aktualne przyspieszenie w handlu może spowodować szybkie przejście na późniejsze terminy.

Obecnie przetwórcy kupują rzepak po 1820–1860 zł/t w dostawach na marzec/kwiecień, a zakupy majowe promują 10–15-złotową zwyżką ceny. Ciekawa jest też relacja w stosunku do kontraktów na nowe zbiory, bo okazuje się, że dostawy nowego rzepaku w okresie żniw są wyceniane podobnie.

Australia i UE zbiorą mniej rzepaku

Już w tym sezonie produkcja rzepaku w Australii spadnie o 31%. O mniejszych zbiorach rzepaku w Australii analitycy ABARES mówili już wcześniej, ale teraz, choć cięcia są nieco mniejsze, potwierdzają się poprzednie prognozy. ABARES oszacował australijską produkcję rzepaku w sezonie 2023/24 na 5,7 mln t, co oznacza co prawda trzeci wynik w historii, ale aż o 31% mniej w stosunku do ubiegłego roku.

"Czekał(a) na Urbana, czyli rynkowy last minute" to nowy cykl podcastów Redakcji top agrar Polska. W trzecim podcaście z tego cyklu redaktor naczelny topagrar.pl Bartłomiej Czekała rozmawia z rynkowym ekspertem top agrar Polska dr. Juliuszem Urbanem m. in. o tym jak Rosja zalewa Unię Europejską swoim rzepakiem, o egipskich planach szefowej KE Ursuli von der Leyen oraz jak szkodniki w krajowych magazynach mogą narobić szkód na rynkach zbóż.

Ile rzepaku trafia do UE z Rosji?

Pierwszym z tematów, które podejmujemy jest napływ rzepaku i innych roślin oleistych do UE. Po opublikowaniu danych dotyczących importu produktów rolnych z Rosji Komisja Europejska nabrała wody w usta i nie wypowiada się w tym temacie.

Jak zdjąć nadwyżkę zbóż z krajowego rynku?

Podczas drugiego Szczytu Rolniczego w Warszawie pojawił się pomysł, aby przeznaczyć 1,5 mld zł na zdjęcie z krajowego rynku 5-7 mln ton zbóż. Czy przy zapasach magazynowych na poziomie ok. 9 mln ton zbóż ma to sens i jak można to zrealizować? Pytamy o to dra Juliusza Urbana, bo rolnicy, politycy i eksperci jeszcze się w tym temacie nie porozumieli.

Szkodniki w krajowych magazynach zbóż

Mimo kłopotów rynkowych jakiś handel krajowym ziarnem jednak się toczy. Ale okazuje się, że w dostawach pojawiają się szkodniki. Przyczyn takiego stanu rzeczy jest kilka. Je też omawiamy w naszym podcaście.

Czy Krajowa Grupa Spożywcza może mieć wpływ na rynki rolne?

W tym odcinku naszego podcastu opowiemy także o tym, czy Krajowa Grupa Spożywcza może skutecznie wpływać na krajowe rynki rolne korzystając ze swoich spółek zależnych i instrumentów holdingowych. Będzie też o tym co się dzieje, gdy politycy zabierają się za regulowanie wolnego rynku.

Zachęcamy do słuchania!

W wywiadzie dla Financial Times wiceminister gospodarki Ukrainy Taras Kaczka powiedział, że Ukraina akceptuje propozycję Brukseli dotyczące wprowadzenia ograniczeń w imporcie jaj, drobiu i cukru z Ukrainy do czerwca br. Dodał także, że mogą pogodzić się na zamknięcie rynków niektórych krajów na ukraińskie zboże, z wyjątkiem dalszego tranzytu do innych krajów.

Kaczka przyznał, że eksport tych produktów z Ukrainy do UE znacznie wzrósł w ostatnich latach, co wywołało niezadowolenie niektórych krajów członkowskich, zwłaszcza Polski.

- Być może na okres przejściowy takie kontrolowane podejście do przepływów handlowych między Ukrainą a UE jest tym, czego wszyscy potrzebujemy – powiedział ukraiński wiceminister gospodarki.

Kaczka podkreślił, że Ukraina jest gotowa na współpracę i kompromis z UE, i że nie chce zagrażać interesom rolników europejskich. Powiedział, że Ukraina dobrowolnie zrezygnowała z eksportu kukurydzy do pięciu ościennych krajów UE, i zamiast tego skierowała swój eksport do Włoch i Hiszpanii przez Morze Czarne.

- Mimo to wyeksportowaliśmy kolejny rekordowy wolumen – 15 mln ton kukurydzy w roku kalendarzowym 2023. Mamy więc duży popyt z innych krajów. Ukraina wypełniła luki w produkcji UE – stwierdził Kaczka.

Ukraina chce zamknięcia rynku UE dla rosyjskiego zboża

Jednocześnie Ukraina apeluje do UE, aby wprowadziła zakaz importu zboża z Rosji, która od początku wojny dalej eksportuje swoje zboże do UE przez Białoruś i kraje bałtyckie. Według Kaczki to Rosja, a nie Ukraina, jest odpowiedzialna za problemy polskich rolników, którzy nie mogą konkurować z niskimi cenami na rynku zbóż.

- Jeśli chodzi o pszenicę, to nie Ukraina stwarza problemy polskim rolnikom, ale Rosja – podkreślił ukraiński wiceminister.

Podwójna mentalność, czyli jak UE importuje zboża z Rosji

Rosja podsyca protesty rolników?

Kaczka oskarżył również Rosję o podjudzanie polskich protestów. Przypomnijmy, że niedawno doszło do kilku aktów wandalizmu, w tym do rozsypania ładunku pociągu z ukraińskim zbożem.

- Rosjanie są zaangażowani w przypadki wandalizmu lub sabotażu, które można interpretować jako wrogie wobec całej Ukrainy – powiedział Kaczka.

Podobne oskarżenia wysunął europejski komisarz ds. handlu Valdis Dombrovskis, który wezwał Rosję do zaprzestania ingerencji w stosunki handlowe między UE a Ukrainą.

Generalny protest rolników w Warszawie (6.03.2024): RELACJA NA ŻYWO

Mkh na podst. Suspilne

Jak informuje PIORiN, w związku z natężonym ruchem granicznym towarów, w Oddziałach Granicznych na granicy z Ukrainą, zwiększono obsadę osobową. Za bezpieczeństwo fitosanitarne odpowiadają w sumie 33 osoby, pracujące całodobowo przez 7 dni w tygodniu na kolejowych i drogowych przejściach granicznych w Dorohusku, Hrubieszowie, Hrebennem, Korczowej i Medyce.

Przypomnijmy, że granica polsko-ukraińska jest równocześnie wschodnią granicą Unii Europejskiej. Dlatego to na polskich urzędnikach spoczywa odpowiedzialność za kontrolę tych towarów.

Dlaczego potrzebna jest kontrola PIORiN na granicy?

Celem granicznej kontroli fitosanitarnej, za przeprowadzenie której odpowiada Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN), jest sprawdzenie czy wprowadzany na terytorium Unii Europejskiej towar nie jest porażony przez agrofagi, czyli szkodniki, bakterie, wirusy czy grzyby szkodliwe dla roślin, wskazane w przepisach UE jako stanowiące zagrożenie fitosanitarne dla roślin uprawianych w Unii lub obecnych w środowisku.

Jak informuje PIORiN, kontrola ta, zgodnie z obowiązującymi przepisami, odbywa się w wyznaczonym punkcie kontroli granicznej na zewnętrznej granicy Unii Europejskiej. Kontroli poddawane są również przesyłki przeznaczone do innych państw członkowskich UE.

Podwójna mentalność, czyli jak UE importuje zboża z Rosji

Jakie towary kontroluje PIORiN na granicy z Ukrainą?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami towary podlegające granicznej kontroli fitosanitarnej to:

• rośliny przeznaczone do sadzenia, np. drzewka i krzewy, sadzonki, rośliny doniczkowe, podziemne organy rozmnożeniowe (cebule, bulwy, kłącza itp.),
• nasiona przeznaczone do siewu,
• świeże warzywa i owoce,
• kwiaty i zieleń cięta,drewno oraz kora roślin iglastych i liściastych (określone gatunki),
• drewniane materiały opakowaniowe, np. palety, skrzynie.

Jak zaznacza PIORiN, wbrew obiegowym opiniom, kontrola fitosanitarna nie obejmuje sprawdzenia takich parametrów jak zagrożenia dla zdrowia ludzi (np. pozostałości pestycydów) lub zwierząt, ani jakości handlowej, gdyż właściwości te badane są przez służby sanitarne, weterynaryjne oraz jakościowe. Dla przykładu importowany materiał siewny zbóż podlega kontroli fitosanitarnej wykonywanej przez PIORiN, ale ziarno zbóż przeznaczone na paszę jest kontrolowane przez Inspekcję Weterynaryjną.

Kontrola przesyłek z Ukrainy

W ostatnich tygodniach pojawiło się wiele sygnałów od rolników dotyczących przesyłek z Ukrainy, które trafiają do Polski. PIORiN wyjaśnia więc, że obowiązkiem osoby odpowiedzialnej za przesyłkę, zawierającą towary regulowane prawem zdrowia roślin, jest każdorazowe zgłoszenie jej do granicznej kontroli fitosanitarnej w systemie TRACES NT.

W tym samym systemie rejestrowany jest również wynik przeprowadzonej kontroli, dostępny także dla funkcjonariuszy granicznych Krajowej Administracji Skarbowej. Stanowi on informację dla Służby Celno-Skarbowej o decyzji PIORiN o zezwoleniu lub zakazie wwozu przesyłki.

- Towary regulowane, które nie zostały zgłoszone przez odpowiedzialny podmiot, są przez organ celny kierowane do kontroli PIORiN z wykorzystaniem systemu Platforma Koordynacji i Wymiany Danych Single Window, co skutecznie zapobiega wprowadzeniu na teren Unii towaru bez przeprowadzenia przez PIORiN wymaganej kontroli fitosanitarnej - informuje PIORiN.

Ile przesyłek z Ukrainy kontroluje PIORiN?

W informacji opublikowanej przez PIORiN czytamy, że w 2023 roku organy graniczne Inspekcji skontrolowały 7.730 przesyłek pochodzących z Ukrainy.

- Były to głównie przesyłki drewna (6.986), kukurydzy przeznaczonej do siewu (238 przesyłek o tonażu 4.269 t), owoce i warzywa świeże (344). W przypadku stwierdzenia niezgodności towaru z wymaganiami lub nieprawidłowości w dokumentacji, wynikiem kontroli był zakaz wwozu kwestionowanych przesyłek do Polski. Podkreślenia wymaga, że kontrolą objęto 100% towarów regulowanych zgłoszonych do kontroli fitosanitarnej, nie tylko przeznaczonych do Polski, ale również w tak zwanym tranzycie wewnętrznym do innych państw członkowskich UE - czytamy w komunikacie Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa.

Ile próbek do badan pobrała PIORiN na granicy z Ukrainą?

Jednym z postulatów protestujących rolników było też zwiększenie liczby prób pobieranych z transportów towarów rolnych na granicy z Ukrainą do kontroli laboratoryjnej. PIORiN wskazała jak to wyglądało w ubiegłym roku.

- W czasie przeprowadzanych w 2023 roku kontroli towarów importowanych z Ukrainy, Oddziały Graniczne pobrały 448 prób do badań laboratoryjnych, w tym najwięcej ze świeżych borówek i kukurydzy siewnej. Próby do badań laboratoryjnych pobierane są z każdej przesyłki przeznaczonych do siewu nasion zbóż, świeżych owoców miękkich (borówka, truskawka, malina) oraz pomidorów.  Badania prób są przeprowadzane w urzędowych laboratoriach Głównego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa, wyspecjalizowanych w diagnostyce fitosanitarnej, posiadających akredytację Polskiego Centrum Akredytacji - informują kontrolerzy.

​PIORiN zaznacza, że wszelkie pytania dotyczące granicznej kontroli fitosanitarnej można zgłaszać drogą elektroniczną na adres: granica@piorin.gov.pl.

oprac. bcz na podst PIORIN

Kukurydza z własnych zbiorów czy nasiona z internetu? Gdzie szukać oszczędności i co jest legalne?

Zdjęcia wysypanego z wagonów kolejowych na tory rzepaku zostały opublikowane na profilu GR Ojdana, a do zdarzenia miało dość w niedzielę 25 lutego br. Lokalizacja nie została jednak podana. Nie są znane także okoliczności tego zdarzenia.

160 ton kukurydzy wysypanych z wagonów kolejowych

Z kolei lokalizacja wysypanej z wagonów kolejowych na tory kukurydzy jest znana. Do tego zdarzenia doszło w miejscowości Kotomierz w woj. kujawsko-pomorskim. Na miejscu pojawiła się policja i lokalne władze. Trwają czynności wyjaśniające okoliczności zdarzenia.

Więcej szczegółów podamy gdy tylko będą znane.

Ukraiński wicepremier: To ukraińskie zboże jechało tranzytem do Gdańska

O sprawie napisał na platformie X ukraiński wicepremier ds. Odbudowy Ukrainy – Minister Rozwoju Społeczności i Terytoriów oraz Infrastruktury Ukrainy Oleksandr Kubrakov.

- Na zdjęciach widać 160 ton zniszczonego ukraińskiego zboża. Zboże trafiało tranzytem do portu w Gdańsku, a stamtąd do innych krajów. To czwarty przypadek wandalizmu na polskich stacjach kolejowych. Czwarty przypadek bezkarności i nieodpowiedzialności. Jak długo rząd i polska policja będą pozwalać na ten wandalizm? Po raz kolejny wszystkie te produkty rolne są przewożone w zapieczętowanych wagonach i przewożone tranzytem do innych krajów. Ściśle przestrzegamy prawa. A ty? - pyta na platformie X Kubrakov.

Ekspert: "To robota ruskiej agentury"

JArosław Wolski, ekspert ds. wojskowości uważa, że kukurydza została wysypana przez rosyjskich agentów.

- Robota ruskiej agentury w akcji. Nie, nie rolników którzy protestują (ich protest co do zasady popieram) ale RUS agentów. Znaleziono konkretne wagony na absolutnym uboczu i w miejscu które było idealne do czegoś takiego. To nie jest robota "polskich rolników" a ruskich sabotażystów. Cel oczywisty - dalsze wbijanie klina między Polaków a Ukraińców. A co do protestów - co do zasady popieram ale blokowanie przejść granicznych jest moim zdaniem niedopuszczalne. Pomocy militarnej to nie blokuje ale utrudnia całą resztę dostaw na Ukrainę. Skala zaangażowania prorosyjskiej V kolumny w Polsce i to jak ową rzucili RUS nad granicę jasno pokazuje o co jest gra - pisze WOslki na platformie X.

Wczoraj informowaliśmy o zablokowaniu przez rolników granicy z Ukrainą w 5 miejscowościach. Te blokady są kontynuowane. Z całej Polski na granice docierają rolnicy, którzy chcą wesprzeć swoich kolegów z województw: podkarpackiego i lubelskiego w kontrolowaniu ciężarówek wjeżdżających do Polski z Ukrainy z towarami rolnymi. To nie tylko zboże, rzepak i kukurydza, lecz także oleje, miód, cukier czy ciastka.

Rolnicy zablokowali 5 przejść granicznych z Ukrainą! "Jesteśmy pod ścianą, nie mamy się już gdzie cofnąć"

Minister Czesław Siekierski komentuje wysypanie zboża na granicy

Wcześniej, w niedzielę 11 lutego kilku rolników wysypało z 3 ukraińskich aut zboże na jezdnię. Sprawę skomentował w poniedziałek minister rolnictwa Czesław Siekierski, który ubloewa, że rolnicy nie opanowali swoich emocji, ale rozumie ich desperację i determinację.

- Nie ukrywam, że sytuacja jest napięta. Polscy rolnicy wysypali część zboża z ukraińskich ciężarówek. W mojej ocenie nie jest to właściwa forma protestu, ale często stosowana przez rolników w różnych krajach. Rolnicy nie opanowali swoich emocji, ale należy pamiętać, że są oni w bardzo trudnej sytuacji ekonomicznej. U progu wiosennych prac polowych nie mają pieniędzy na zakup nawozów i środków ochrony roślin. Trudno nie zrozumieć ich desperacji. Jestem zwolennikiem dialogu i bezpośrednich rozmów, jako najlepszej formy rozwiązywania trudnych problemów - podkreśla szef MRiRW w swoim komentarzu.

Rolnicy wysypali zboże z TIR-ów na granicy z Ukrainą. Jest komentarz ministra Siekierskiego!

Co wjeżdża do Polski przez granicę z Ukrainą?

Ale do Polski towary rolne z Ukrainy wjeżdżają nie tylko transportem drogowym, ale i kolejowym. Protetsujacy na granicy w Dorohusku rolnicy alarmowali wczoraj o transportach kolejowych z rzepakiem, które są rozładowywane na zlokalizowanych na uboczu terminalach kolejowych i przeładowywane na ciężarówki.

Czy to transporty zgłoszone w ramach tranzytu i jadące do portów? Tego rolnicy nie mogli się dowiedzieć. Opublikowali jednak w mediach społecznościowych film, na którym widać najpierw stojące na bocznicy wagony, do których zajrzęli pokazując, że jest w nich rzepak i kukurydza.

A następnie drugi film, w którym widać przeładunek rzepaku z wagonów na ciężarówki.

Wiceminister Kołodziejczak kontroluje granicę w Dorohusku

Rano na granicy w Dorohusku pojawił się wiceminister rolnictwa Michał Kołodziejczak, który chciał sprawdzić sygnały rolników. Poczatkowo nie chciano go wpuścić do siedziby spółki, która przeładowuje rzepak.

- Jestem w Dorohusku. Przeprowadzam kontrolę poselską. Chcę sprawdzić jaki towar w ostatnich dniach wjeżdżał do Polski. Niestety, napotkałem na opór. Pracownicy nie chcą przedstawić mi dokumentów z dwóch ostatnich pociągów, które przyjechały z Ukrainy do Polski - napisał Kołodzijczak na swoim profilu na platformie X.

Jednak po negocjacjach wiceministra z kilkoma rolnikami wpuszczono do siedziny spółki. Gdy ten poprosił o dokumenty dotyczące transportów otrzymał informację, że prezes firmy jedzie z Warszawy na miejsce i będzie w Dorohusku za 3 godziny.

GR Ojdana prowadzi transmisję na żywo ze spotkania na swoim profilu na FB. Na granicy ma się też dziś pojawić minister infrastruktury.

FOTO: GR Ojdana live FB

[AKTUALIZACJA godz. 16:00]

Grupa rolników weszła do siedziby firmy, która przeładowuje rzepak z Ukrainy.

UE będzie musiała zwiększyć import

Aby zaspokoić popyt na rzepak i olej rzepakowy, UE będzie musiała zwiększyć import z innych krajów. Głównymi dostawcami rzepaku do UE prawdopodobnie będą Australia i Ukraina. Jedynym krajem UE, który ma lepsze perspektywy dla rzepaku, jest Francja. Tam wcześnie zasiany rzepak nie ucierpiał tak bardzo z powodu ulewnych deszczów, jak na przykład pszenica ozima.

Nasiona słonecznika i soja na plusie

W przeciwieństwie do rzepaku produkcja innych nasion oleistych w UE ma się dobrze. Strategie Grains prognozuje, że zbiory nasion słonecznika wzrosną z 9,9 mln ton o 8% do 10,7 mln ton, a zbiory soi – o 7% do 3,1 mln ton.

Zobacz także: Ceny rzepaku: rzepak sypnął jak z rękawa

- Oczekuje się, że w sezonie 2024/25 średnie ceny rzepaku i nasion słonecznika wzrosną ze względu na zacieśnienie bilansu olejów roślinnych w UE i na świecie – uważają eksperci Strategie Grains.

Tymczasem w bieżącym sezonie 2023/24 Strategie Grains wprowadziło jedynie niewielkie korekty, utrzymując zbiory rzepaku na prawie niezmienionym poziomie –19,83 mln ton, i obniżając szacunkowe zbiory nasion słonecznika do 9,88 mln ton, co nadal jest powyżej poziomu poprzedniego roku.

Mkh na podst. Nasdaq

Fot: Canva

Trwa dialog z Ukrainą w sprawie importu

W odpowiedzi przedstawiciele resortu rolnictwa przyznali, że MRiRW prowadzi dialog ze stroną ukraińską, również w porozumieniu z Komisją Europejską.

- Pan minister odbył szereg spotkań z ministrem polityki rolnej i żywności Ukrainy panem Mykołą Solskim w celu wypracowania mechanizmu licencjonowania eksportu produktów rolnych z Ukrainy do Polski. Faktycznie, jak pan poseł zauważył, jest to rozwiązanie wzorowane na przyjętym już przez Rumunię, ale podobny mechanizm wdrożyła również Bułgaria – mówił w Sejmie wiceminister rolnictwa Adam Nowak.

Mechanizm licencjonowania, będzie opierał się na wprowadzeniu z góry ustalonych wolumenów limitów. Wprowadzenie tych licencji odbywałoby się w porozumieniu ze stroną ukraińską.

Czy polska utrzyma embargo na import z Ukrainy?

Polska cały czas lobbuje w Komisji Europejskiej za wprowadzeniem korzystnych dla nas zasad wymiany handlowej z Ukrainą. Wiadomo już, że pierwotny plany KE przedłużenia dotychczasowych zasad, które są niczym innym jak strefą wolnego handlu, nie mają szans na wprowadzenie. Komisarz Valdis Dombrovskis zaproponował więc, aby zaczęły obowiązywać limity powyżej, których eksport z Ukrainy, nie byłby możliwy. Problem w tym, że limity mają być równe wielkości eksportu z 2023 r., który był rekordowo wysoki.

- Strona polska jednoznacznie optuje za tym, że nieprzedstawienie przez Komisję Europejską w tym zakresie rozwiązań satysfakcjonujących dla strony polskiej będzie skutkowało utrzymaniem embarga (na zboża przy. red.), tylko że embargo, które obecnie obowiązuje, nie jest korzystne dla żadnej ze stron, bo należy pamiętać, że Polska jest również eksporterem produkcji rolno-spożywczej do Ukrainy – powiedział w Sejmie wiceminister rolnictwa A. Nowak.

MRiRW ma wsparcie całego rządu

Przedstawiciel resortu rolnictwa podkreślił, że sprawa jest traktowana bardzo poważnie przez cały rząd. Zarówno minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski podczas grudniowej wizyty w Ukrainie, jak i premier Donald Tusk podczas styczniowej wizyty w Ukrainie również zwracali uwagę na tę kwestię.

Ministerstwo rolnictwa jest również w kontakcie ze stałym przedstawicielstwem Polski przy Unii Europejskiej, z panem ambasadorem Piotrem Serafinem, który zadeklarował udział w tzw. platformie koordynacyjnej do spraw relacji handlowych pomiędzy Unią Europejską a Ukrainą.

wk