Perspektywy dla ukraińskich producentów zbóż są coraz trudniejsze. Cena pszenicy spadła niemal o połowę w ciągu roku, a koszty produkcji nadal rosną. W tej sytuacji wielu rolników zaczyna mieć wątpliwości, czy tegoroczne zbiory będą w ogóle opłacalne.

Jak podaje firma analityczno-konsultingowa ProAgro Group, rolnicy na północy Ukrainy muszą obecnie sprzedawać pszenicę za równowartość zaledwie około 100 euro za tonę. Rok wcześniej cena uzyskiwana przez producentów wynosiła około 180 euro/t.

Ukraińskie zboże ma coraz mniej dróg do eksportu

Według ukraińskiego portalu Agronews jednym z głównych powodów spadku cen pszenicy są problemy z funkcjonowaniem portów nad Morzem Czarnym, które mocno ograniczają eksport zbóż. 

Sytuację pogarsza brak skutecznych alternatywnych kanałów sprzedaży. Obecnie nawet krajowe zakłady przetwórcze niechętnie przyjmują zboże. Nie chcą zwiększać zapasów, ponieważ nie wiedzą, kiedy i na jakich warunkach będą mogły później sprzedać surowiec.

Agronews wskazuje, że obecne przychody rolników nie wystarczają na pokrycie bieżących kosztów paliwa, pracy i użytkowania maszyn. W efekcie część gospodarstw może nawet wstrzymywać zbiory, licząc na poprawę sytuacji.

Takie rozwiązanie również niesie jednak duże ryzyko. Zboże pozostawione zbyt długo na polu może stracić jakość, zanim logistyka eksportowa wróci do normalnego funkcjonowania.

Jaki plon jest potrzebny, by produkcja pszenicy się zwróciła?

Agronews powołuje się na wyliczenia naukowców, według których przy cenie pszenicy wynoszącej około 174 euro/t próg rentowności dla pszenicy ozimej znajduje się na poziomie około 5 t/ha. Przy takim plonie i cenie przychody ze sprzedaży pokrywają koszty produkcji, które w tym roku wynoszą około 870 euro/ha.

Przy obecnych, znacznie niższych cenach sytuacja wygląda jednak zupełnie inaczej. Aby wyjść na zero, gospodarstwo musiałoby osiągnąć plon przekraczający 8,5 t/ha. Dla większości producentów taki wynik jest nierealny.

Przeczytaj również: Słabsze plony nie zawsze oznaczają mniejszy skup. Jakie zaawansowanie żniw i ile kosztują zboża?

Ukraińskie zboże zalega, a eksport kosztuje coraz więcej

Pawło Kowal, dyrektor generalny Ukraińskiego Związku Rolniczego (UAC), przedstawia równie trudny obraz sytuacji. Wojenne ograniczenia w eksporcie przez Morze Czarne mogą kosztować ukraiński sektor rolny kilka miliardów dolarów.

Utrata części morskich szlaków handlowych sprawiła, że koszty eksportu ukraińskiego zboża wzrosły od 1,5 do 2,5 razy. Kowal przewiduje, że w ciągu najbliższych 6-12 miesięcy sektor może stracić od 2 do 4 mld dolarów, czyli około 1,7-3,5 mld euro przychodów. Straty może ponieść nawet 60% producentów zbóż.

Największego zagrożenia spodziewa się nadchodzącej jesieni. Problemy logistyczne mogą wtedy przerodzić się w kryzys finansowania i produkcji w rolnictwie.

– Według różnych scenariuszy w ciągu sezonu w kraju może zgromadzić się od 27 do 32 mln ton zbóż i nasion oleistych – stwierdził Kowal.

Tak duże zapasy wywarłyby dodatkową presję na krajowe ceny skupu.

Ukraińscy eksporterzy chcą większego kontyngentu pszenicy do UE

Tymczasem Ukraińskie Stowarzyszenie Zbożowe (UGA) zwróciło się do premiera Ukrainy Serhija Koreckiego z apelem o działania wspierające sektor rolny. Podczas spotkania przedstawiono wspólny plan działań rządu i branży, który zakłada przede wszystkim odbudowę i dywersyfikację szlaków transportowych przez Morze Czarne.

UGA zaapelowało również o rozpoczęcie konsultacji z Komisją Europejską w sprawie tymczasowego zwiększenia kontyngentu taryfowego na eksport ukraińskiej pszenicy do UE. Organizacja proponuje dodatkowy kontyngent wynoszący do 5 mln ton.

Obecnie Ukraina może eksportować do Unii Europejskiej około 1,3 mln ton pszenicy rocznie na preferencyjnych warunkach celnych. Większe ilości podlegają standardowym unijnym stawkom celnym.

Jak rząd chce zabezpieczyć rolników przed tranzytem zbóż z Ukrainy?

Według UGA ukraińskie porty morskie formalnie pozostają otwarte dla żeglugi, jednak w praktyce ich wykorzystanie mocno spadło. Wcześniej do portu w Odessie zawijało 10-12 statków towarowych, podczas gdy obecnie jest ich zaledwie 1 lub 2. Coraz więcej armatorów i załóg odmawia realizacji przewozów ze względu na wysokie ryzyko związane z żeglugą.

Źródło: topagrar.com

Choć pszenica na giełdzie MATIF zaczyna tanieć, to nie są to korekty, które wstrząsają krajowym rynkiem zbóż. Po piątkowym wzroście notowań, w poniedziałek (10.08.26 r.) wrześniowe kursy pszenicy spadły o 5,25 euro i są wyceniane na 217,75 €/t. Handel, zwłaszcza ten eksportowy do którego często odnoszą się skupujący w kraju opiera się już na kursach grudniowych, a te zachowują się bardziej stabilnie. Na poniedziałkowym zamknięciu pszenica na grudzień przez paryską giełdę wyceniana jest bowiem na 230,25 €/t, a wtorkowe otwarcie przynosi dodatkowe jedno euro. 

• Na krajowym rynku, przy kończących się żniwach trwa rywalizacja o ostatni schodzący z pól towar. Dlatego pszenica o pełnych parametrach konsumpcyjnych od czwartku zyskała 5 zł i średnia cena aktualnie wynosi 828 zł/t. Krajowe skupy dziś za pszenicę konsumpcyjną z zawartością 12,5% białka płacą 770–875 zł/t.
• Pszenica paszowa także idzie do góry, choć tutaj cena od ostatniego monitoringu rynku wzrosła o 3 zł, do średniej 775 zł/t. Oferty firm skupujących ceny paszówki ustawiają pomiędzy 700–860 zł/t, 
• Jęczmień, który praktycznie bezustannie drożał, teraz na chwilę przystanął, średnia cena nadal wynosi 656 zł/t, a widełki cen to 580–740 zł/t.
• Na podwyżki cen pszenicy natomiast zareagowało pszenżyto, którego średnia cena wzrosła podobnie jak paszówki o 3 zł i teraz wynosi 667 zł/t. Dzieje się tak pomimo niezmiennych widełek wynoszących nadal 600–720 zł/t.
• W ślad za pszenżytem podąża żyto, notując wzrost o 2 zł do średniej 598 zł/t. Tutaj także graniczne oferty skupów są niezmienne i mieszczą się w korytarzu 540–690 zł/t.
• Owies raz traci raz zyskuje 2 zł, tym razem ma  miejsce ten korzystniejszy scenariusz, bo średnia rośnie do 507 zł/t. Co absolutnie nie zmienia widełek cenowych, które tak jak poprzednio wynoszą 470–560 zł/t.
• Na czoło najmocniej drożejących zbóż znów wysuwa się kukurydza. Zaledwie w kilka roboczych dni średnia cena kukurydzy zyskała 10 zł i teraz wynosi 854 zł/t. Wzrastają najwyższe proponowane ceny i dziś za kukurydzę oferuje się 790–930 zł/t.

ZOBACZ PEŁNE NOTOWANIA - ZBOŻA

Poukładane kursy powodują wzrosty cen (11.08.2026 r.)

Kursy rzepaku na giełdzie MATIF na trzy kolejne terminy poukładały się w okolicy 536 €/t. We wtorek (11.08.26 r.) wczesnym popołudniem rzepak na listopad wyceniany jest na 535,50 €/t. Luty 2027 r. paryska giełda wycenia na 536,50 €/t, a kontrakty na maj przyszłego roku, które są ostatnimi notowaniami tego sezonu, są wyceniane na 535,75 €/t. 

Firmy handlowe w Polsce, widząc taki równo poukładane kursy rzepaku na MATIF, w ciągu dosłownie trzech dni podniosły swoje ceny o 23 zł do średniej 2262 zł/t. Aktualnie handlowcy za rzepak proponują 2190–2350 zł/t. Zdecydowanie bardziej, bo o 20, do nawet 70 zł wzrosły ceny proponowane przez przetwórców, którzy już wyraźnie odczuwają oddech kończących się żniw rzepakowych i zbliżający się moment konieczności wręcz wyciągania z magazynów gospodarstw złożonych wcześniej partii skoszonego z trudem rzepaku. 

Ceny rzepaku w zakładach tłuszczowych:

• Bunge Kruszwica – 2315 (PL) i 2280 (D)
• Brzeg – 2355 zł/t (PL) i 22080 zł/t (D)
• ADM Szamotuły –2355 (PL bd) i 2285 zł/t (D)
• Czernin – 2355 (PL bd) i 2285 zł/t (D)
• Komagra Tychy – 2320 zł/t (PL bd) i 2210 zł/t (D) 
• Kosów Lacki – 2320 zł/t (PL bd) i 2210 zł/t (D) 
• Agrolok Osiek – 2340 zł/t (PL bd) i 2250 zł/t (D) 
• LDC Polska Bodaczów – 2360 zł/t (PL bd) i 2270 zł/t (D) (wrzesień)
• Bestoil – 2360 zł/t (PL bd)
• Bielmar – 2320 zł/t (PL bd) i 2225 zł/t (D) 

Uwaga!

Publikowane powyżej ceny należy traktować jako aktualne 11.08.26 r. na godz. 14.30.

ZOBACZ PEŁNE NOTOWANIA - RZEPAK

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi informuje, że Elewarr otrzyma dodatkowe 120 mln zł od Krajowej Grupy Spożywczej. Finansowanie ma zwiększyć możliwości zakupowe Elewarru.

Minister rolnictwa Stefan Krajewski ocenia, że większe możliwości zakupowe państwowej spółki mogą ułatwić rolnikom sprzedaż ziarna w okresie, gdy na rynek trafia duża ilość zbóż.

– Zależy nam na tym, aby rolnicy mieli możliwość sprzedaży swoich plonów i mogli korzystać ze stabilnego, wiarygodnego rynku zbytu – zaznaczył minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski.

Środki mają zasilić działalność skupową Elewarru, dzięki czemu spółka będzie mogła dysponować większym kapitałem na zakup płodów rolnych.

Najważniejsze znaczenie ma to w okresie żniw, kiedy podaż ziarna gwałtownie rośnie. Większe możliwości skupu oznaczają również możliwość szybszego przyjmowania kolejnych dostaw.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Krajowa Grupa Spożywcza wskazuje, że Elewarr dysponuje ponad 700 tys. ton powierzchni magazynowej w 17 obiektach rozmieszczonych w różnych częściach kraju.

– Krajowa Grupa Spożywcza jest aktywnym uczestnikiem rynku rolnego i konsekwentnie wzmacnia bezpieczeństwo żywnościowe Polski – podkreślił prezes Krajowej Grupy Spożywczej Lech Świętochowski.

Dodatkowe finansowanie dla Elewarru

Państwowa spółka rozwija także transport kolejowy. Ziarno zgromadzone w jej magazynach jest kierowane koleją do portów, skąd może zostać wysłane na rynki zagraniczne.

Zobacz także: Nowy terminal ma rozładować nadwyżki zboża. Czy podniesie ceny w skupach?

Ma to znaczenie nie tylko dla sprzedaży zboża, ale również dla samego skupu. Wywóz ziarna z magazynów pozwala zwalniać miejsce na kolejne dostawy od rolników.

W praktyce sprawny transport i dostępna powierzchnia magazynowa są szczególnie ważne podczas żniw, gdy do punktów skupu w krótkim czasie trafiają duże ilości ziarna.

– Przyznanie dodatkowego finansowania dla Elewarru to wsparcie dla polskich rolników całego kraju. Naszym priorytetem jest zwiększanie bezpieczeństwa żywnościowego państwa poprzez utrzymanie sprawnego systemu magazynowania i obrotu zbożem. Elewarr pełni również ważną funkcję w zabezpieczaniu krajowych zasobów zbóż, na wypadek sytuacji kryzysowych i klęsk żywiołowych – powiedział podsekretarz stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych Grzegorz Wrona.

860 zł za tonę pszenicy

Dodatkowe finansowanie ma zwiększyć możliwości zakupowe Elewarru, który już prowadzi skup tegorocznych zbóż. Jak poinformował podczas wizyty w magazynie spółki w Rzeszowie, w dniu 8 sierpnia br., dyrektor zarządzający Elewarru Adrian Urban, od początku żniw firma oferowała ceny sięgające 860 zł za tonę pszenicy.

Urban zaznaczył jednocześnie, że wraz ze zmianą podaży spółka będzie dostosowywać ceny skupu do aktualnej sytuacji rynkowej. Celem ma być utrzymanie ciągłości zakupów i zapewnienie rolnikom możliwości sprzedaży ziarna.

Co ważne, dodatkowe 120 mln zł nie jest jedynym finansowaniem, którym dysponuje Elewarr. Jak przekazał wiceminister aktywów państwowych Grzegorz Wrona, pożyczka w wysokości 120 mln zł, połączona z wcześniej dostępnymi 130 mln zł finansowania w ramach Grupy KGS, daje spółce łącznie 250 mln zł zdolności finansowej.

Postęp tegorocznych zbiorów

Elewarr przedstawił również informacje dotyczące postępu tegorocznych zbiorów. W południowej i centralnej Polsce żniwa są już praktycznie zakończone. Znacznie wolniej przebiegają natomiast prace na północy, gdzie rolnicy zebrali około 40 proc. upraw. Powodem są częste opady deszczu. W przypadku rzepaku zbiory są bardziej zaawansowane. Według danych przekazanych przez Elewarr zebrano około 85 proc. areału, a do zakończenia pozostały przede wszystkim plantacje na północy kraju. Pierwsze wyniki dotyczące jakości ziarna są według Elewarru dość dobre. Zawartość białka w pszenicy najczęściej wynosi 13–15 proc.

Żniwa jęczmienia 2026. Gdzie rolnicy ruszyli już w pola i ile płacą skupy?

Nie wszystkie parametry są jednak równie dobre. Problemem jest gęstość ziarna, która w wielu przypadkach okazuje się niższa od oczekiwanej. Na północnym wschodzie pojawiają się również problemy z liczbą opadania, co może utrudniać sprzedaż części ziarna na eksport.

Większy popyt jesienią?

Spółka przewiduje, że jesienią może zwiększyć się zapotrzebowanie na zboże ze strony krajowych zakładów przetwórczych, przede wszystkim młynów i producentów pasz.

Według Elewarru może to pomóc utrzymać stabilną sytuację cenową na krajowym rynku. Jednocześnie ceny w portach pozostaną zależne od sytuacji na światowym rynku oraz notowań giełdy MATIF.

Spółka zwraca także uwagę na kukurydzę. Problemy z jej produkcją w części państw Europy mogą zwiększyć zainteresowanie polskim ziarnem za granicą. Jeżeli ten kierunek utrzyma się w kolejnych miesiącach, kukurydza może również pośrednio wspierać ceny pszenicy na rynku krajowym.

Produkcja zbóż w Polsce 

Według przedstawionych prognoz tegoroczna produkcja zbóż w Polsce ma wynieść około 33,6 mln ton. To o blisko 3,4 mln ton mniej niż w 2025 roku, podaje resort.

Produkcja pszenicy jest obecnie szacowana na około 12,2 mln ton. Jeszcze większy spadek prognozowany jest w przypadku rzepaku. Tegoroczne zbiory rzepaku mają wynieść około 2,83 mln ton, podczas gdy rok wcześniej było to około 3,6 mln ton.

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku kukurydzy. Obecne szacunki mówią o zbiorach przekraczających 9 mln ton.

Źródło: MRiRW

Oprac. Agnieszka Sawicka

Co zawiera raport?

Raport ze szczegółami omawia cały rzepakowy sezon 2025/26 i na progu jego startu wprowadza nas w rok gospodarczy 2026/27. Pierwszą część stanowią nie tylko dane dotyczące samego rzepaku, znajdziemy bowiem informacje o produkcji wszystkich głównych roślin oleistych w ostatnich sezonach, a bardziej szczegółowym analizom poddajemy światowy bilans soi i nasion słonecznika.

Jak na dłoni podane są wszystkie istotne dane dotyczące produkcji, wykorzystania, zapasów rzepaku i ilości pojawiających się w światowym handlu. Znajdziemy także porównawczą ekspozycję notowań rzepaku na europejskiej giełdzie MATIF w trzech kolejnych sezonach.

Publikujemy tutaj także ceny rzepaku na rynku krajowym w oparciu na danych regularnie zbieranych przez portal topagrar.pl. Raport obejmuje również najważniejsze wydarzenia, wpływające na sytuację rynkową w rzepakowym handlu i wypowiedzi ekspertów, omawiających tę sytuację.

Znajdziemy w nim także zmiany w zaleceniach uprawowych, ochronie roślin, nawożeniu i agrotechnice oraz nowe odmiany. Wisienkę zwieńczającą cały raport stanowi najnowsza prognoza rynkowa na sezon 2026/27, wzbogacona o informacje z tegorocznych zbiorów.

Tak szczegółowy raport może stanowić swego rodzaju przewodnik po rzepakowym rynku i pozwala na zgromadzenie w jednym miejscu najistotniejszych informacji przydatnych w produkcji rzepaku, przetwórstwie oraz handlu. Do tego wydania warto więc będzie zaglądać częściej, do czego serdecznie zachęcamy.

Żeby pozyskać te wszystkie informacje wystarczy kliknąć na poniższe zdjęcie i wypełnić krótkie informacje o sobie.

Pobierz raport w wersji PDF

Rynek rzepaku w jednym raporcie. Ceny, bilanse i prognoza na 2026/27

FOTO: R.l.

Pszenica zyskuje nawet 55 zł/t

Deszczowa pogoda zatrzymała żniwa w wielu regionach kraju. Rolnicy wykorzystują krótkie okna pogodowe, dlatego do skupów trafiają na razie pojedyncze transporty ziarna. Ograniczona podaż sprzyja wzrostom cen.

– Pszenica konsumpcyjna w ciągu zaledwie dwóch ostatnich dni podrożała o 18 zł/t, do średniej wynoszącej 829 zł/t przy zawartości 12,5 proc. białka – informuje dr Juliusz Urban.

Od połowy lipca cena tego zboża wzrosła już o około 55 zł/t. W niektórych skupach rolnicy mogą otrzymać nawet 900 zł/t, podczas gdy najniższe oferty wynoszą około 750 zł/t.

Drożeje również pszenica paszowa. Jej średnia cena wynosi obecnie 775 zł/t, a skupy oferują od 700 do 840 zł/t.

Pozostałe zboża rosną wolniej

Podwyżki objęły także pozostałe gatunki zbóż, choć ich skala jest mniejsza.

Jęczmień:

• Średnia cena: około 665 zł/t
• Widełki cenowe: 580–750 zł/t
• Wzrost od połowy lipca: około 20 zł/t

Pszenżyto

• Średnia cena: 658 zł/t
• Widełki cenowe: 600–710 zł/t
• Wzrost w ostatnich dwóch dniach: około 5 zł/t

Żyto

• Średnia cena: 591 zł/t
• Widełki cenowe: 520–680 zł/t
• Wzrost od połowy lipca: około 13 zł/t

Owies

• Średnia cena: 509 zł/t
• Widełki cenowe: 460–580 zł/t
• Wzrost od połowy lipca: około 3 zł/t

Kukurydza podrożała w ciągu dwóch dni średnio o 4 zł/t. Od połowy lipca jej cena wzrosła o około 12 zł/t. Obecnie średnia oferta wynosi 831 zł/t, przy widełkach od 790 do 880 zł/t.

Rzepak podrożał o niemal 100 zł/t

Jeszcze wyraźniejsze wzrosty widać na rynku rzepaku. W krajowych firmach handlowych średnia cena wynosi około 2334 zł/t, czyli o blisko 100 zł/t więcej niż w połowie lipca.

W firmach przetwórczych pojawiają się oferty sięgające 2450 zł/t przy sprzedaży na warunkach polskich i bez dopłat.

– W rzepaku mamy jeszcze większe skoki. W ostatnie dwa dni średnia cena podskoczyła o 12 zł/t, ale od połowy lipca wzrost wynosi niemal 100 zł/t – mówi dr Juliusz Urban.

Na rynek wpływają między innymi ceny ropy, napięcia geopolityczne oraz notowania giełdowe. Ekspert zwraca jednak uwagę, że obecne wzrosty mogą być podatne na korektę.

IGC i USDA zbiory rzepaku oceniają inaczej. U nas rzepak sypie słabiej, ale drożeje

Ceny pszenicy wspiera MATIF i sytuacja na Morzu Czarnym

Według dr. Juliusza Urbana obecne podwyżki cen pszenicy wynikają przede wszystkim z dwóch czynników: pogody oraz sytuacji na światowym rynku zbóż.

– Z jednej strony mamy pogodę, która wcześniej mocno podsuszyła zboża, a teraz ciągłe opady nie pozwalają na dobre rozpocząć żniw – wyjaśnia ekspert.

Drugim elementem są wzrosty na giełdzie MATIF. W połowie lipca pszenica z dostawą na wrzesień kosztowała około 215–216 euro/t. 23 lipca jej notowania sięgały już około 243 euro/t.

– Ten silny wzrost został spowodowany aurą, ale przede wszystkim eskalacją konfliktu pomiędzy Rosją i Ukrainą. Ataki dezorganizują handel zbożem z regionu Morza Czarnego – dodaje dr Urban.

Jego zdaniem obecna sytuacja stworzyła na rynku swoistą „poduszkę” cenową. Jeżeli pogoda się poprawi, żniwa ruszą, a handel zbożem z Rosji i Ukrainy zostanie częściowo przywrócony, ceny mogą zacząć spadać.

– Gdy wszyscy nieco ochłoną, a żniwa ruszą, powietrze z tej poduszki może ujść i ceny mogą się skorygować – ocenia ekspert.

Ryzykowne czekanie na większe ceny – Rynkowy Serwis Spod Lady – 24.07.26 r.

Pierwsze pszenice z Polski Wschodniej mają dobre parametry

Pierwsze informacje ze skupów są zróżnicowane, ale część dostaw z Polski Wschodniej wyróżnia się dobrymi parametrami jakościowymi. Odnotowano tam pszenicę z glutenem powyżej 30 proc. i liczbą opadania na poziomie około 400 sekund.

Trzeba jednak pamiętać, że są to zboża zebrane przed ostatnimi opadami.

Na Dolnym Śląsku sytuacja jest bardziej złożona. Początkowo pojawiały się partie pszenicy z niską liczbą opadania, ale później skupy otrzymywały również ziarno o dobrych parametrach:

• białko: około 13,5 proc.,
• gęstość: 76–77 kg/hl,
• liczba opadania: około 360 sekund,
• plony: nawet około 8 t/ha.

Na słabszych polach plony wynosiły około 5 t/ha.

Kujawy: wysokie białko, ale słabsza gęstość

Także na Kujawach wyniki są bardzo zróżnicowane. Na słabszych stanowiskach pszenica plonuje na poziomie około 4,5 t/ha, ale charakteryzuje się dobrymi parametrami.

– Na słabszych polach pszenica sypnęła około 4,5 t/ha, ale miała niezłą gęstość – około 78 – oraz 14–15 proc. białka – przekazuje dr Urban.

Na lepszych polach plony są wyższe, jednak gęstość ziarna spada do 72–73 kg/hl. Zdaniem eksperta pokazuje to, jak trudno na początku żniw wyciągać wnioski na temat całego sezonu.

Alkalizacja zbóż - naprzeciw mokrym żniwom i kwasicy

Rzepak plonuje od 2,5 do 3 t/ha

Pierwsze dostawy rzepaku wskazują na plony w granicach 2,5–3 t/ha. Na Dolnym Śląsku zaolejenie wynosi około 42–43 proc. W województwie łódzkim jest nieco niższe i przeciętnie sięga 41 proc. Trafiają się również partie o zaolejeniu na poziomie zaledwie 40 proc.

– Rozpiętość zarówno plonów, jak i parametrów jest spora. Dlatego trzeba uważać na warunki, na których zawiera się kontrakty – ostrzega dr Juliusz Urban.

Różnice w zaolejeniu mogą znacząco wpłynąć na końcową cenę rozliczeniową rzepaku.

Wysokie białko nie gwarantuje trwałej jakości

Młynarze zwracają uwagę, że bardzo dobre parametry świeżo zebranej pszenicy nie zawsze utrzymują się podczas przechowywania.

– Zdarzało się, że kupowano cały silos pszenicy o glutenie powyżej 31 proc., a po dwóch, trzech miesiącach do przemiału trafiało ziarno z glutenem na poziomie zaledwie 26 proc. – opowiada ekspert.

Jak wyjaśnia, przy wysokich początkowych parametrach gluten może z czasem tracić swoje właściwości. Dlatego podczas oceny ziarna należy brać pod uwagę nie tylko zawartość białka i glutenu, lecz także liczbę opadania, gęstość, wilgotność oraz warunki magazynowania.

FOTO: Ahm

Czy ceny utrzymają się po rozpoczęciu żniw?

Na pełną ocenę tegorocznych zbiorów jest jeszcze za wcześnie. Pierwsze koszone pola często należą do słabszych, a wyniki są silnie uzależnione od lokalnych warunków pogodowych.

– Dzisiejsze wnioski są jeszcze zbyt odległe, żeby mówić o projekcji cen, parametrów i przede wszystkim plonów – podkreśla dr Juliusz Urban.

Jeżeli pogoda się poprawi i żniwa ruszą w całym kraju, na rynek trafi większa ilość ziarna. Może to ograniczyć presję na dalszy wzrost cen. Z drugiej strony niepewność dotycząca plonów, jakości oraz sytuacji geopolitycznej nadal będzie sprzyjać dużej zmienności rynku.

Najbliższe tygodnie pokażą, czy obecne podwyżki cen są trwałym trendem, czy jedynie reakcją na opóźnione żniwa i ograniczoną podaż.

Bartłomiej Czekała

Po ubiegłotygodniowych podwyżkach notowań na giełdzie MATIF ceny pszenicy ponownie wzrosły. We wtorek 21 lipca kontrakty wrześniowe osiągnęły poziom 231,50 euro za tonę, czyli o 2 euro więcej niż podczas poprzedniego zamknięcia.

Na krajowym rynku średnia cena pszenicy konsumpcyjnej wzrosła w ciągu dwóch dni roboczych o 17 zł, osiągając 810 zł/t. W skali tygodnia oznacza to podwyżkę o 36 zł. Standardowa pszenica konsumpcyjna o zawartości 12,5 proc. białka kosztuje obecnie od 750 do 900 zł/t, przy czym najwyższe stawki dotyczą szybkich dostaw.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

– Kolejne wzrosty cen pszenicy są efektem pogarszających się prognoz zbiorów po wcześniejszych upałach, opóźnień żniw spowodowanych opadami oraz utrzymujących się ograniczeń eksportowych z regionu Morza Czarnego. Rynek reaguje na każdą informację dotyczącą podaży – podkreśla dr Juliusz Urban.

Zboża paszowe również drożeją

Wzrosty cen objęły także zboża paszowe, choć są one mniej dynamiczne niż w przypadku pszenicy konsumpcyjnej.

• Średnia cena pszenicy paszowej wzrosła do 757 zł/t, a oferty skupu mieszczą się obecnie w przedziale 650–840 zł/t.
• Jęczmień odrabia wcześniejsze straty. Jego średnia cena zwiększyła się do 642 zł/t, a skupy oferują od 580 do 720 zł/t.
• Stabilizację utrzymuje natomiast pszenżyto. Średnia cena pozostaje na poziomie 653 zł/t, a krajowe punkty skupu płacą od 600 do 720 zł/t.
• Żyto nadal drożeje, choć wolniej niż w poprzednich dniach. Średnia cena wynosi obecnie 588 zł/t, a oferty zakupu mieszczą się w przedziale 520–670 zł/t.
• Jedynym zbożem pozostającym pod presją spadkową jest owies. Jego średnia cena obniżyła się do 500 zł/t, przy ofertach wynoszących od 460 do 550 zł/t.

Zobacz także: Dwa dni zmieniły rynek zbóż. Pszenica wyraźnie drożeje

Kukurydza wraca do wzrostów

Po krótkiej przerwie ponownie drożeje również kukurydza. Średnia cena wzrosła do 827 zł/t, a skupy oferują od 790 do 880 zł/t. Oznacza to, że różnica między cenami kukurydzy a pszenicy konsumpcyjnej nadal się zmniejsza.

Rzepak korzysta z sytuacji na światowych rynkach

Silne wzrosty utrzymują się także na rynku rzepaku. Kontrakty sierpniowe na giełdzie MATIF osiągnęły poziom 557,50 euro za tonę. Wzrost cen jest wspierany przez drożejącą ropę naftową, której notowania zbliżyły się do 90 dolarów za baryłkę, oraz utrzymujące się napięcia geopolityczne na Bliskim Wschodzie i w regionie Morza Czarnego.

Średnia cena rzepaku w krajowych punktach skupu wzrosła w ciągu tygodnia o 87 zł, osiągając 2322 zł/t. Firmy handlowe oferują obecnie od 2200 do 2400 zł/t, natomiast część zakładów tłuszczowych płaci nawet 2450 zł/t.

– Wysokie ceny ropy przekładają się na wzrost notowań oleistych, w tym rzepaku. Dodatkowo rynek pozostaje bardzo wrażliwy na wydarzenia geopolityczne, które wpływają zarówno na logistykę, jak i oczekiwania dotyczące światowej podaży – ocenia dr Juliusz Urban.

Rzepak wyraźnie drożeje, pszenica odbija po wzrostach na MATIF. Rynek czeka na żniwa

Zakłady tłuszczowe podnoszą stawki

Najwyższe ceny za rzepak oferują obecnie zakłady przetwórcze. W zależności od lokalizacji i warunków dostawy producenci mogą uzyskać od około 2385 do nawet 2450 zł za tonę, co potwierdza utrzymujący się popyt na krajowy surowiec oraz rosnącą konkurencję o dostępne partie rzepaku.

Ceny zbóż i rzepaku dwa razy w tygodniu SMS-em!

Gdzie dziś najlepiej sprzedać pszenicę, jęczmień, kukurydzę czy rzepak? Który skup podniósł stawki, a gdzie ceny spadły? W czasie żniw każda informacja może przełożyć się na realny zysk. Uruchamiamy specjalną akcję SMS, dzięki której najważniejsze dane z rynku trafią prosto na Twój telefon.

Zapisz się klikając w baner poniżej! 

FOTO: Ahm

Pszenica wygląda lepiej, ale tylko miejscami

Na polach widać skutki bardzo suchej i chłodnej wiosny, a potem gwałtownego ocieplenia. Zbigniew Stajkowski z Wielkopolskiej Izby Rolniczej przyznaje, że pszenice „jako tako wyglądają”, choć poprawa jest raczej powierzchowna. – Teraz te deszcze to na kwiatek można powiedzieć – ocenia.

Dużo lepiej, jego zdaniem, prezentuje się kukurydza. – Najładniej to kukurydza w tej chwili liśni po tych deszczach, ale co będzie ze zbiorami i cenami to się okaże – mówi.

FOTO: Ahm

Upały przyspieszą dojrzewanie zbóż

W Wielkopolsce największe obawy budzą nadchodzące upały. Prognozy mówią o temperaturach przekraczających 32–34 st. C, a to może mocno przyspieszyć dojrzewanie zbóż.

– Jadąc do Wrześni na Giełdę Rzepaczano -Zbożową aż się przeraziłem, patrząc na plantację jęczmienia ozimego, który w ostatnich dniach praktycznie zmienił kolor na słomkowy – relacjonuje Stajkowski. Dodaje też, że na słabszych stanowiskach gleba przypomina dziś „skałę albo popiół”.

Zboża nie ucierpiały tak mocno jak rzepak

Podobnie sytuację ocenia Juliusz Młodecki, prezes Krajowego Zrzeszenia Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych, który zwraca uwagę, że zboża nie ucierpiały tak mocno jak rzepak. – Rzeczywiście widzimy, że one wyglądają nieźle. Może zostały zredukowane trochę rozkrzewienia, ale nawozy później zadziałały – mówi.

Jak podkreśla, kłosy są dorodne i dobrze wypełnione, choć nie będzie to rok bogaty w słomę. Dla gospodarstw z produkcją zwierzęcą to istotna informacja, ale z punktu widzenia plonów Młodecki zachowuje umiarkowany optymizm.

Kukurydza na razie daje rolnikom nadzieję

W jego ocenie także kukurydza radzi sobie obecnie dobrze. – Kukurydza radzi sobie dobrze w ten krytyczny moment, gdzieś koło 10 lipca, kiedy ona wchodzi w okres wiechowania. Wydaje się, że jest niezagrożony – mówi.

Zaznacza jednak, że dalszy przebieg pogody będzie decydujący.

Lubelszczyzna też bez dużego komfortu

Z kolei na Lubelszczyźnie, jak relacjonuje Marcin Sobczuk, prezes Zamojskiego Towarzystwa Rolniczego, zboża ozime mocno odczuły suchą wiosnę, ale ostatnie upały też nie pomagają. – No niestety z ostatniego tygodnia upały, bo ponad 30 stopni robią swoje, pszenica zwija liście, w dole już mamy tak zwane sianko – mówi.

Jednocześnie ocenia, że jeśli chodzi o jare zboża i kukurydzę, sytuacja jest na razie nieco lepsza. – Do tej pory nie potrzebowała wody, więc sobie jako tako radziła – dodaje.

Sobczuk zaznacza jednak, że bez większych opadów szybko może zrobić się bardzo trudno. – Deszcze rzędu 2 do 5 milimetrów, jakie nam się trafiały w ostatnim czasie, trudno uznać za coś, co zmienia sytuację – podkreśla.

Pogoda zdecyduje o tym, jak szybko ruszą żniwa

Na podstawie rozmów rolników z trzech regionów widać więc wyraźnie, że zboża i kukurydza są dziś w relatywnie lepszej kondycji niż rzepak, ale ich przyszłość zależy przede wszystkim od pogody w najbliższych dniach. Jeśli upały utrzymają się dłużej, żniwa mogą ruszyć wcześniej niż zwykle.

Bartłomiej Czekała

Wielkopolskie plantacje rzepaku wyglądają w tym sezonie wyjątkowo słabo. Zbigniew Stajkowski, wiceprezes Wielkopolskiej Izby Rolniczej, nie ukrywa rozczarowania.

– Strasznie wyglądają plantacje. Trudno określić, gdzie tutaj jest ten punkt straty, bo przezimowanie niby obsada została, ale rzepak nie miał ducha, żeby ruszyć – mówi rolnik. Jak dodaje, rośliny osiągają dziś 50–60 cm wysokości, ale nawet na lepszych polach nie widać dobrze rozwiniętych pędów bocznych. Problemem jest też zachwaszczenie.

Susza i nierówne opady pogarszają sytuację

W Wielkopolsce wiosna przyniosła bardzo zróżnicowane opady. – Pierwszy taki porządny deszcz, jaki dostaliśmy, to 20 mm w kwietniu i to też tylko część Wielkopolski. W jednym miejscu spadło około 20, nawet do 40 mm, a w innym tylko 2 milimetry – relacjonuje Stajkowski.

Zboża wyglądają lepiej niż rzepak, ale i one nie dają pełnego komfortu. Najlepiej prezentuje się kukurydza, która po opadach wyraźnie odbiła.

Upały przyspieszą żniwa

Prognozy zapowiadają w Wielkopolsce temperatury sięgające 32–34 st. C. To może znacząco przyspieszyć dojrzewanie zbóż.

– Jadąc tutaj dzisiaj aż się przeraziłem, patrząc na plantację jęczmienia ozimego, który w ostatnich dniach praktycznie zmienił kolor na słomkowy już – mówi Stajkowski. Przy takich warunkach wilgoć z pól znika błyskawicznie. – Na słabszych ziemiach już po prostu skała albo popiół – dodaje.

Opłacalność nadal pod kreską

Nie poprawia się też sytuacja ekonomiczna. Wielkopolska Izba Rolnicza od lat wylicza koszty produkcji i porównuje je z aktualnymi cenami skupu. Z tych kalkulacji wynika, że większość upraw jest dziś nierentowna.

– Patrząc na globalne możliwości, nie bardzo tu widzimy poprawę – ocenia Stajkowski. Jak wyjaśnia, na plusie pozostaje jedynie rzepak, ale tylko przy plonie około 3,5 t/ha. – To, co widzimy na plantacjach, tego wyniku raczej nie osiągniemy – zaznacza.

Zboża, w tym pszenica i jęczmień ozimy, a także kukurydza na ziarno, są – według tych wyliczeń – pod kreską.

Wspólna sprzedaż zamiast czekania na idealną cenę

Stajkowski zwraca też uwagę na sposób sprzedaży płodów rolnych. Jego zdaniem większe znaczenie powinno mieć wspólne magazynowanie i sprzedaż niż indywidualne szukanie najlepszego momentu na rynku.

– Jestem człowiekiem grup producentów, czyli wspólnego działania. Tutaj mamy nieodrobioną lekcję, jeśli chodzi o wspólne magazynowanie i wspólną sprzedaż – mówi. Jak dodaje, to właśnie większa skala dostaw i współpraca mogłyby poprawić pozycję rolników na rynku.

Bartłomiej Czekała

Jednym z kluczowych wskaźników ujętych w planie jest produkcja zbóż. Zgodnie z przedstawionymi założeniami ma ona do 2030 roku wzrosnąć do 725 mln ton rocznie. Dla porównania, w ubiegłym roku zbiory zbóż w Chinach wyniosły blisko 715 mln ton. Był to zarazem drugi rok z rzędu, w którym produkcja przekroczyła poziom 700 mln ton.

Bezpieczeństwo żywnościowe pozostaje jednym z głównych celów

Plan obejmuje również wskaźniki dotyczące jakości produktów rolnych. Do 2030 roku 98% produkcji ma spełniać obowiązujące normy krajowe. Dokument przewiduje ponadto szersze wdrażanie nowoczesnych technologii w rolnictwie, w tym rozwój cyfryzacji, rolnictwa precyzyjnego oraz dalszy postęp w hodowli roślin.

Zobacz również: Ceny zbóż przed żniwami zaczynają się cofać. Pszenica i jęczmień pod presją

W planie wskazano także kierunek stopniowego przechodzenia na bardziej przyjazne środowisku metody produkcji. Oznacza to, że obok wzrostu skali i wydajności produkcji coraz większe znaczenie mają mieć również działania związane z modernizacją technologii oraz poprawą zrównoważenia sektora rolnego.

Źródło: topagrar.com

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

„Sprzedawaj po trochu”  popularna strategia

Część rolników nie chce ryzykować i decyduje się na stopniową sprzedaż. Śledząc media społecznościowe i wypowiedzi rolników, widać że większość gospodarzy kieruje się zasadą, sprzedawania części magazynowanego zboża. 

-  Sprzedawaj po trochu - radzi jeden z gospodarzy. Podobne podejście widać też w innych wypowiedziach: "Sprzedaj z połowę, a z resztą jeszcze poczekaj". 

To rozwiązanie powinno pozwolić zachować płynność finansową gospodarstwa, ale jednocześnie daje szansę skorzystania z ewentualnych wzrostów cen na rynku zbóż. 

Sprzedaż zboża z konieczności

Dla wielu decyzja nie wynika z analizy rynku, ale z bieżących potrzeb gospodarstwa.  „To wszystko zależy od sytuacji. Jak kasa potrzebna, to sprzedaj”, „Zależy czy jesteś na musiku. Jeżeli nie, to poczekaj”. Rolnicy jasno podkreślają, że presja finansowa często wygrywa z oczekiwaniem na lepsze ceny.

Zobacz także: USDA: rosnącym zapasom zbóż wojna na Bliskim Wschodzie nie zagraża

Czekać ze sprzedażą zboża, czy to ma jeszcze sens?

Nie brakuje też głosów od rolników, które pokazują rosnącą niepewność z tym co mają zrobić.  „Ja zostawiam, ale moje przeczucie mówi, że nie ma sensu”, „Ja czekam”. Z drugiej strony pojawia się sceptycyzm wobec ewentualnych wzrostów: „Nie zdrożeje za dużo, bo jest potężna nadwyżka na świecie”. Rolnicy coraz częściej zauważają, że rynek może nie przynieść wyraźnych podwyżek przed kolejnymi żniwami.

Konkretne ceny i realne decyzje

W wypowiedziach pojawiają się też aktualne poziomy cen: „Mam umówiony odbiór za tydzień 710 brutto, sprzedaję wszystko”,  „Miałem ofertę na 750 netto, ale odbiór dopiero w maju”, „U nas paszowa 780 netto, konsumpcja 770 netto”

To pokazuje, że wielu rolników podejmuje decyzję na podstawie konkretnych ofert, a nie prognoz.

Rynek niepewny, opinie podzielone

Niektórzy rolnicy także liczą na czynniki zewnętrzne:  „Miesiąc może dużo zmienić”. Inni są bardziej ostrożni: „Jak ktoś wiedziałby, jakie będą ceny, to by się rolnictwem nie zajmował”. 

To dobrze oddaje nastroje, rynek jest nieprzewidywalny, a decyzje podejmowane są często intuicyjnie.

Rolnicy apelują do premiera o większy skup zbóż przez Elewarr. Czy to podniesie ceny zbóż?

Wśród rolników nie ma jednej odpowiedzi na pytanie, czy sprzedać pszenicę teraz. Jedni sprzedają wszystko, inni czekają, a wielu wybiera sprzedaż partiami. Kluczowe znaczenie mają: potrzeba gotówki, dostępne ceny oraz podejście do ryzyka.

Najczęściej powtarzający się wniosek? Lepiej podejmować decyzję dopasowaną do własnego gospodarstwa niż ślepo liczyć na to, że rynek „na pewno odbije”.

Jakie są aktualne ceny zbóż?

Już jutro z samego rana, mój redakcyjny kolega Juliusz Urban przekaże najświeższe informacje z rynku zbóż oraz rzepaku. Poniżej można przeczytać raport z poprzedniego tygodnia.

Wiosną ceny zbóż w skupach rosną

Patrycja Bernat

Ceny zbóż stoją w miejscu. Dlatego Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych apeluje do premiera Donalda Tuska o uruchomienie większego skupu zbóż przez państwową spółkę Elewarr we współpracy z Rządową Agencją Rezerw Strategicznych (RARS). To rozwiązanie od kilku dni pojawia się coraz częściej w dyskusji o rynku zbóż. Wcześniej podobne sugestie zgłaszał także w rozmowie z nami prezes Elewarru.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Ceny zbóż poniżej kosztów produkcji

Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych alarmuje, że sytuacja producentów zbóż staje się coraz bardziej napięta.

– Od wielu miesięcy ceny zbóż utrzymują się na poziomie, który w wielu przypadkach nie pozwala producentom na pokrycie kosztów produkcji. W konsekwencji gospodarstwa rolne zaczynają doświadczać poważnych problemów z utrzymaniem płynności finansowej – czytamy w piśmie skierowanym do premiera.

Organizacja zwraca uwagę, że ceny ziarna w Polsce należą obecnie do jednych z najniższych w Unii Europejskiej, a obrót zbożem jest ograniczony.

– Znaczne ilości ziarna z poprzednich zbiorów wciąż pozostają w magazynach gospodarstw rolnych, podczas gdy za kilka miesięcy rozpoczną się kolejne żniwa – podkreśla związek.

Elewarr i RARS zwiększą skup zbóż?

W swoim apelu PZPRZ proponuje konkretne rozwiązanie. Chodzi o większe zaangażowanie państwowej spółki Elewarr w skup zboża od rolników.

– Postulujemy, aby spółka Elewarr w większym stopniu zaangażowała się w skup zbóż od krajowych producentów – wskazuje organizacja.

Według związku ziarno skupione przez Elewarr mogłoby zostać wykorzystane do zwiększenia zapasów strategicznych państwa.

– Uruchomienie szerszego skupu zbóż przez Elewarr we współpracy z Rządową Agencją Rezerw Strategicznych mogłoby stanowić właściwe połączenie funkcji bezpieczeństwa żywnościowego państwa z aktywnym udziałem sektora publicznego w stabilizowaniu rynku zbóż – podkreśla PZPRZ.

Zobacz także: Wojna zagraża rynkowej stabilizacji – Rynkowy Serwis Spod Lady – 6.03.26 r.

Prezes PZPRZ Justyna Jasińska zwraca uwagę, że takie rozwiązanie mogłoby pomóc ustabilizować rynek i poprawić sytuację finansową gospodarstw.

– Rolnicy potrzebują wsparcia, a takie rozwiązanie mogłoby realnie wpłynąć na poprawę sytuacji popytowej, tworząc instrument interwencyjny umożliwiający ograniczenie nadmiernych wahań cenowych i stabilizację rynku – napisała Jasińska w mediach społecznościowych.

Jak podkreśla, większe zaangażowanie instytucji publicznych mogłoby także wzmocnić zaufanie rolników do krajowej polityki rolnej.

Większe wykorzystanie magazynów Elewarru

Temat skupu zbóż przez Elewarr pojawił się już wcześniej w wypowiedziach prezesa spółki Marcina Roszczyka. Jego zdaniem większe wykorzystanie magazynów Elewarru do przechowywania rezerw państwowych mogłoby poprawić sytuację na rynku.

– Gdyby poprzez Elewarr skupowano rocznie 400–500 tys. ton zboża w okresach nadpodaży, ceny w skupach mogłyby wzrosnąć o kilkadziesiąt złotych na tonie – wskazywał.

Jak szacuje, różnica mogłaby wynieść nawet 30–50 zł na tonie.

Zdaniem Roszczyka kluczowe jest stworzenie stałego popytu na zboże w momentach największej presji podażowej.

– Nie chodzi o administracyjne ustalanie cen, ale o stworzenie realnego popytu na rynku – podkreślał prezes Elewarru.

Rakiety wybuchają na Bliskim Wschodzie, a co na to rynki rolne? Podcast Czekał(a) na Urbana, odc. 62

Producenci zbóż liczą, że rząd zdecyduje się na uruchomienie takiego mechanizmu jeszcze przed kolejnymi żniwami. W wielu gospodarstwach wciąż zalegają zapasy z ubiegłorocznych zbiorów, a sprzedaż jest ograniczona przez niskie ceny.

Zdaniem organizacji branżowych większy skup przez państwową spółkę mógłby pomóc rozładować nadwyżki ziarna na rynku i poprawić płynność finansową gospodarstw.

Kamila Szałaj

Fot: Elewarr

Światowa produkcja zbóż zmierza do 2,5 mld t?

Wzmocnione lepszymi plonami (+5%) i wzrostem powierzchni (+1%), całkowite zbiory zbóż w sezonie 2025/26 pobiją wszelkie dotychczasowe rekordy, osiągając poziom o 6% wyższy w porównaniu z poprzednim sezonem.

Oprócz rekordowych plonów kukurydzy i pszenicy, spodziewane są również szczyty zbiorów jęczmienia i sorgo. Przewidywany wzrost zużycia o 3% dokonuje się dzięki przewidywanemu solidnemu wzrostowi pasz. Po trzech sezonach kolejnych redukcji tym razem zapasy zbóż mogą wzrosnąć o 8%, co będzie najwyższym poziomem od dziewięciu lat.

Według styczniowego raportu Międzynarodowej Rady Zbożowej produkcja zbóż ogółem (pszenicy i zbóż paszowych łącznie) rośnie mocniej niż prognozowano we wcześniejszej prognozie. Uwzględniając podwyższone prognozy dla kukurydzy (głównie USA, Chiny), pszenicy (Argentyna, Kanada) i jęczmienia (Kanada, Australia), szacunki światowej produkcji wzrosły o 31 mln ton w porównaniu z raportem z listopada, osiągając rekordowy poziom 2 mld 461 mln t.

Dzięki temu dodatkowe 16 mln t może zostać przeznaczone na konsumpcję, obecnie szacowaną na 2 mld 416 mln t. Jednocześnie prawie tyle samo (15 mln t) może również zostać dodane do zapasów pozostających na koniec sezonu, szacowanych na 634 mln t. Globalny handel w sezonie 2025/26 szacuje się obecnie na 446 mln t. Jest to o 4 mln t więcej niż w ostatniej prognozie i o 5% więcej niż to miało miejsce w sezonie poprzednim. Eksperci Rady podkreślają, że zapasy zbóż u głównych eksporterów z roku na rok wzrosną o 40% i wyniosą 181 mln t.

Pszenica sezon 2025/26

W pszenicy wzrost szacunków zbiorów o 12 mln w porównaniu pod poprzedniego raportu i o 41 mln t w stosunku do sezonu 2024/25 pozwala na zwiększenie wykorzystania o 13 mln t w skali roku.

A przecież 41 mln t ziarna pszenicy to jest o 1 mln t więcej niż wyprodukuje łącznie w tym sezonie Kanada, która jest przecież jednym z największych eksporterów pszenicy na świecie. Jest to także zaledwie o 3 mln t mniej niż wyeksportuje pszenicy Rosja.

Tak znaczna produkcja jest także okazją do powrotu globalnych zapasów pszenicy do poziomów zbliżonych do zakończenia sezonu 2022/23.

Rys. 1.  Zbiory, zużycie i zapasy pszenicy wg IGC

FOTO: Rys. Urban

Kukurydza sezon 2025/26

Piętnastomilionowy skok produkcji kukurydzy w porównaniu z raportem z listopada przynosi przekroczenie 1,3 mld t światowej produkcji i oznacza wzrost roczny aż o 75 mln t. Dla wzmocnienia obrazu warto sobie uzmysłowić, że jest to tak duża ilość ziarna kukurydzy, jaką rocznie wykorzystuje cała Unia Europejska.

Podobnie jak w przypadku pszenicy, także w kukurydzy zdecydowany wzrost produkcji przekracza w tym sezonie wykorzystanie. Zużycie kukurydzy rosnąc o 49 mln t w porównaniu z poprzednim sezonem, wynosząc 1 mld 297 mln t pozwala na zwiększyć zapasy. Sezon 2025/26 powiększy światowe zasoby kukurydzy o 16 mln t do 305 mln t.

Rys. 2. Zbiory, zużycie i zapasy kukurydzy wg IGC

FOTO: Rys. Urban

Następny sezon dla pszenicy już nie tak dobry ?

W sezonie 2026/27 eksperci IGC oczekują, że powierzchnia zbiorów pszenicy nieznacznie spadnie. Zakładając podtrzymanie plonów na średnim poziomie prognozują, że przyszłoroczne zbiory spadną o około 2% r/r.

Wraz z osiągnięciem nowego szczytu popytu, w nowym sezonie globalne zapasy prawdopodobnie nieznacznie spadną. Jednak zdaniem ekspertów Rady łączne zapasy głównych eksporterów powinny nadal utrzymać się na komfortowym poziomie.

W Rosji eksperci kreślą czarny scenariusz dla pszenicy

Według SovEcon ceny rosyjskiej pszenicy spadły do poziomów nie notowanych od 18 miesięcy. Z monitoringu cenowego prowadzonego przez tą firmę konsultingową średnia cena pszenicy klasy 4 w europejskiej części Rosji spadła w połowie stycznia br. do 165 USD/t), co stanowi spadek o 7 dolarów względem wycen pojawiających się miesiąc wcześniej.

Analitycy informują, że obecne poziomy są najniższymi od półtora roku, bowiem niższe ceny notowano w lipcu 2024 r. kiedy to pszenica wyceniana była po 146 USD/t. Obecny spadek cen w głąb kraju nastąpił w związku z wysoką podażą pszenicy w regionach oddalonych od portów i jednoczesnym niskim popytem. Ich zdaniem na lekko duszący się rosnącą podażą rynek dodatkowo wpływają powolne ruchy kolejowe.

Eksperci SovEcon dla krajowych cen pszenicy na terenie Rosji kreślą czarny scenariusz zmierzający do dalszego spadku cen w regionach oddalonych od portów. Nawet, gdy to niekoniecznie doprowadzi to do spadku cen eksportowych, bo te wspomagane będą rosnącym eksportem.

IKAR podnosi prognozy rosyjskiego eksportu, ale nie pod każdym warunkiem

Eksperci badający rynki rolne zgrupowani w instytucie IKAR podnieśli prognozę eksportu rosyjski zbóż z 58 do 60,2 mln t. Złożył się na to głównie wzrost szacunku realnego planu eksportowego dla pszenicy z Rosji w sezonie 2025/26, tutaj prognozy podwyższono o 2,5 mln t do 46,5 mln ton.

Jak zapewnił dyrektor instytutu Dimitry Ryło aktualny wzrost eksportowego potencjału wynika głównie ze wstępnych danych pochodzących od rządowych statystyków (Rosstat), według których zbiory zbóż okazały się wyższe od pierwotnie oczekiwanych i wyniosły łącznie 139,4 mln ton, w tym 91,4 mln ton pszenicy

Według szacunków IKAR, na regiony południowe przypada 57% potencjału eksportowego, co jest najniższym poziomem w historii. Tym samym, aby do portów przewieźć cały potencjalny wolumen, przy drogiej i skomplikowanej logistyce regionalne ceny pszenicy musiałyby gwałtownie spaść. Jeśli to się nie stanie, dyrektor IKAR uważa, że pod koniec sezonu eksport pszenicy może zbliżyć się do wcześniejszych szacunków, a więc może wrócić ilość 44 mln t.

W Ukrainie pszenica właśnie zaczęła iść do góry

Na ukraińskim rynku w ubiegłym tygodniu dało się wreszcie zaobserwować niewielkie odbicie cen. Stało się to nie pod wpływem eksportu, a dzięki wzmożonej aktywności zakupowej zarówno krajowych przetwórców, jak i handlowców. Za to rolnicy nie spieszyli się ze sprzedażą pszenicy, spodziewając się wzrostów cen w najbliższym czasie, co samo zapoczątkowało już ruch cen do góry.

Rosnący popyt firm przetwórczych i producentów drobiu był na tyle duży, że niektórzy z nich byli skłonni maksymalnie zapłacić ceny bliskie najniższym cenom ofertowym na konsumpcję. Według APK-Inform ceny pszenicy klasy 2 i pszenicy paszowej mieściły się w przedziale odpowiednio 9 600–10 600 UAH/t (średnio 234 USD/t, ok. 842 zł/t) i 8 500–9 700 UAH/t (średnio 211 USD/t, ok. 760 zł/t)CPT. CO bardzo ciekawe ukraińskich w portach ceny pszenicy konsumpcyjnej dostarczonej do portu utrzymywały się nadal w przedziale 206–214 USD/t (średnio ok. 760 zł/t). Natomiast ceny pszenicy paszowej spadły o ok. 2 USD za tonę i wynosiły 198–208 USD/t (średnio ok. 730 zł/t) CPT-port.

Jak podają eksperci rynku, przy obecnej podaży i słabym popycie nie ma przesłanek do szybkiego wzrostu cen zbóż. To oznacza dalszą presję na dochody gospodarstw, szczególnie tych nastawionych na produkcję towarową.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Inny cel niż paszowy i konsumpcyjny

W tej sytuacji ponownie wraca postulat, który środowisko rolnicze zgłasza od lat: przeznaczanie części zbóż na inne cele niż paszowe i konsumpcyjne. Chodzi przede wszystkim o wykorzystanie ziarna do produkcji paliw.

Zdaniem rolników to jeden z najszybszych sposobów na zdjęcie nadwyżki z rynku i ustabilizowanie cen. Taką propozycję przedstawił Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych.

Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych przekazał swoje postulaty ministrowi rolnictwa Stefanowi Krajewskiemu 27 października 2025 roku. Organizacja podkreśla, że rynek zbożowy w Polsce nie funkcjonuje prawidłowo, co bezpośrednio uderza w większość gospodarstw.

Jak zaznaczono, działania resortu mogłyby uporządkować rynek zbóż i dać impuls całemu rolnictwu. Jednym z kluczowych punktów jest właśnie szersze wykorzystanie zbóż na cele paliwowe.

Zobacz także: Unijny import pszenicy mniejszy o połowę! Co z cenami na starcie roku?

Odpowiedź ministerstwa

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi z 31 grudnia 2025 roku przyznało, że dostrzega potrzebę poszerzania możliwości wykorzystania zbóż na inne cele, w tym paliwowe.

Resort przypomina jednak, że w Polsce takie rozwiązania już funkcjonują. Umożliwia je ustawa o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, która wprowadziła m.in. obowiązkowy blending paliw oraz Narodowy Cel Wskaźnikowy.

Od 1 stycznia 2024 roku na rynku obowiązuje benzyna E10 z 10-procentowym dodatkiem bioetanolu. Jak podaje MRiRW, spowodowało to wzrost krajowej produkcji bioetanolu o ok. 90 tys. ton.

Problem w tym, że przy obecnej nadprodukcji zbóż rolnicy oceniają ten efekt jako niewystarczający. Nadwyżka nadal ciąży rynkowi, a ceny pozostają niskie.

Więcej biopaliw? 

Resort rolnictwa jasno zaznacza, że dalsze zwiększanie udziału biokomponentów w paliwach nie będzie proste. Wymaga to szczegółowych analiz technologicznych i kosztowych po stronie branży paliwowej.

Czy ostra zima pomoże rynkowi zbóż i rzepaku? – Rynkowy Serwis Spod Lady – 9.01.26 r.

Dla rolników oznacza to jedno: szybkie i radykalne wykorzystanie zbóż jako „zaworu bezpieczeństwa” dla rynku może nie nastąpić.

Przy braku wzrostu cen zbóż i ograniczonych możliwościach zagospodarowania nadwyżek sytuacja finansowa wielu gospodarstw pozostanie trudna. Eksperci ostrzegają, że bez realnych działań popytowych problem niskich cen może się utrwalić.

Zboże w bakach brzmi jak ratunek, ale na razie rząd mówi ostrożne „sprawdzamy”.

źródło: pzprz.pl

Agnieszka Sawicka

Mały eksport pachnie większymi zapasami

Biorąc pod uwagę przychody bilansowe rzędu 16–16,5 mln t, razem z naszymi rozmówcami zastanawiamy się, z jakimi zapasami wchodzimy w rok 2026 i ile tej pszenicy może zostać na koniec całego sezonu. Wychodząc od tegorocznych przychodów staramy się oszacować wykorzystanie pszenicy w różnych obszarach handlu i przetwórstwa.

Jakub Matusiak, dyrektor pionu zakupów De Heus. Sp. z o.o.

FOTO: Matusiak

W większości wypowiedzi spora zgodność jest przy szacowaniu eksportu, bez zbytniej przesady można pokusić się o tezę, że taki eksport jak dotychczas już dzisiaj pachnie większymi zapasami. Pomimo że dane o handlu eksportowym w obrębie UE mamy sporo spóźnione, na podstawie informacji o handlu pozaunijnym, pochodzących z KE oraz dzięki rzetelnym danym o przeładunkach portowych, sprzedaż zagraniczna polskiej pszenicy daje się całkiem dobrze wyliczyć.

Rys. 2. Załadunki portowe zbóż VII–XI 2024 i 2025 r.

FOTO: Krajewska

Podobne załadunki portowe i dużo mniejszy eksport poza obszary UE pozwalają stwierdzić, że rośnie aktywność eksportowa prowadzona mniejszymi statkami przewożącymi naszą pszenicę do innych portów Wspólnoty Europejskiej.

Wojciech Sabarański, członek Zarządu Sparks Polska Sp. z o.o.

FOTO: Sparks Polska

Przy szacowaniu zużycia okazuje się, że różne obszary oddziaływania na terenie kraju nie prowadzą do jakichś większych rozbieżności, inny jest tylko sposób liczenia. Dostrzegając bardzo realne możliwości ponownego zwiększenia zapasów pszenicy na koniec tego sezonu, nasi rozmówcy nie określają tego stanu rzeczy jako przynoszącego jakieś szczególne zagrożenie. Jest to jednak jeden z powodów, dla których trudno jest liczyć na zdecydowane podwyżki cen w skupach.

Wojciech Bieszczad, wspólnik Agrena Sp. z o.o.

FOTO: Bieszczad

Jakie prognozy?

Wspomniana wcześniej kukurydza, której zbiory w Polsce KE oszacowała na 10 mln t, ustawiając nasz kraj na pozycji drugiego producenta kukurydzy w Unii, może dodatkowo powodować kontrolowanie cen przez rynek paszowy. Choć pod koniec roku handel zaczyna zamierać, to właśnie realizuje się długo oczekiwany ruch cen zbóż paszowych ku górze. Te podwyżki każą na nowo spoglądnąć na relację cen pszenica konsumpcyjna kontra paszówka i kukurydza, no i ceny pszenżyta.

Rys. 3. Eksport pszenicy przez porty vs eksport poza UE

FOTO: Krajewska

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Pszenica konsumpcyjna chyba jednak będzie stabilna, bo i MATIF nie chce się ruszać z miejsca. Paszówka i jęczmień już zaczęły iść do góry, a więc zaczyna się spłaszczać różnica cen pomiędzy pszenicą konsumpcyjną i paszową. Niektóre firmy zresztą już teraz ich ceny zrównały, płacąc za jedną i drugą pszenicę 700 zł/t i więcej. Pszenica konsumpcyjna maksymalnie była wyceniana po 770 zł/t, a paszowa po 720 zł/t.

Ceny obu pszenic i kukurydzy blisko siebie i drożejący do ok. 650 zł/t jęczmień oraz goniące go pszenżyto, to całkiem przyjazny scenariusz. Porty już pod koniec pierwszej dekady grudnia kukurydzę kupowały w cenie klasycznej konsumpcji, płacąc po 780 zł/t, więc i na krajowym rynku kukurydza długo tańsza chyba już nie pozostanie.

Jacek Łukaszewicz, dyrektor operacyjny PZZ Wałcz Sp. z o.o.

FOTO: Łukaszewicz

Jeśli paszówkę trudniej jest od posiadaczy tego zboża wyrwać, to rynek bardzo szybko zwróci się ku tańszemu pszenżytu, na które niedawno jeszcze nie było zbytu. Pszenżyto także zacznie iść do góry. W perspektywie spadającego zużycia na paszę i tak dużych zapasów, o jakich mówią nasi eksperci, nie ma co jednak liczyć na jakieś ekstremalne podwyżki i trzeba korzystać ze sprzedaży w momencie bardziej sprzyjających chwil, które regionalnie przynosi bieżący handel.

Zacznijmy od tego, że Główny Urząd Statystyczny w wynikowym szacunku z 18 grudnia 2025 roku ocenił, iż: zbiory zbóż ogółem w Polsce wyniosły 37,3 mln ton, czyli o 6,7% więcej niż rok wcześniej. 

Produkcja zbóż podstawowych z mieszankami zbożowymi została oszacowana na 26,6 mln ton, co oznacza wzrost o 4,8% rok do roku. Średnie plony zbóż ogółem (łącznie z kukurydzą na ziarno) sięgnęły 53,9 dt/ha, czyli były o 9,1% wyższe niż w 2024 roku.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Według GUS żniwa, mimo opóźnień na początku sierpnia spowodowanych opadami, zostały sprawnie zakończone w skali całego kraju jeszcze przed końcem miesiąca.

Trudne zbiory kukurydzy

Najwięcej emocji budzi kukurydza. Wiosna 2025 roku, jak podaje GUS, nie sprzyjała tej uprawie: niskie temperatury powietrza i gleby opóźniały siewy, a wschody były nierówne i rozciągnięte w czasie. Dopiero czerwiec przyniósł wyraźną poprawę warunków. Latem sytuacja była już bardziej korzystna. Lipiec z częstymi opadami wsparł nalewanie ziarna, a ciepły wrzesień sprzyjał dojrzewaniu kukurydzy, szczególnie w południowej i południowo-zachodniej Polsce.

Jednocześnie w centralnej części kraju niedobory opadów pogorszyły warunki wegetacji, co przełożyło się na silne zróżnicowanie plonów, nawet lokalnie.

Powierzchnia uprawy kukurydzy

Według GUS powierzchnia uprawy kukurydzy na ziarno wzrosła o 5,1% rok do roku i przekroczyła 1,3 mln ha. Średni plon oszacowano na 78,5 dt/ha, czyli o 6,7% więcej niż w 2024 roku.

W efekcie zbiory kukurydzy na ziarno oceniono na 10,5 mln ton, co oznacza wzrost aż o 12,1% rok do roku. Równolegle produkcja kukurydzy na zielonkę wyniosła 31,2 mln ton, czyli o 3,9% więcej niż przed rokiem, mimo nieco mniejszego areału.

Zobacz także: Przedświąteczny marazm na rynku zbóż i nerwowa Bruksela. Rzepak wyjdzie z dołka, ale bez fajerwerków

Warto jednak podkreślić, jak informuje GUS, że zbiór kukurydzy był utrudniony przez jesienne opady. Część plantacji pozostała niezebrana, a wilgotność ziarna często przekraczała 30%, znacząco podnosząc koszty dosuszania i pogarszając jakość surowca.

Dane GUS, a realia?

Choć oficjalne statystyki pokazują wyraźny wzrost, nie wszyscy eksperci podzielają ten optymizm. Mirosław Marciniak z InfoGrain, analizujący rynki zbóż i roślin oleistych, zwraca uwagę na rozdźwięk między danymi a praktyką rynkową.

- Według GUS tegoroczne zbiory zbóż ogółem w PL wynoszą 37,3 mln ton i są 6,7% wyższe r/r. Zbiory kukurydzy aż 10,5 mln ton, przy średnim plonie o 6,7% wyższym r/r. Moja ocena? Zbiory zbóż podstawowych są wyższe. A kukurydzy znacząco niższe!!!

Ta opinia pokazuje, że realna dostępność kukurydzy handlowej, jakość ziarna oraz straty związane z opóźnionym zbiorem i wysoką wilgotnością mogą sprawić, iż faktyczny wolumen rynkowy będzie mniejszy niż wskazują szacunki.

Nowa umowa handlowa UE–Ukraina po 2025 roku. Co czeka polskie rolnictwo?

Rok 2025 zapisze się w danych GUS jako dobry sezon dla zbóż i kukurydzy, z wyraźnym wzrostem produkcji i poprawą plonów. Jednocześnie to kolejny przykład, że same tony nie mówią wszystkiego.

Dla rolników i rynku kluczowe pozostają jakość ziarna, koszty suszenia oraz regionalne różnice w plonowaniu. I to właśnie te czynniki, bardziej niż tabelaryczne podsumowania, będą decydować o realnej sytuacji na rynku kukurydzy w nadchodzących miesiącach.

Opracowała: Agnieszka Sawicka na podstawie danych GUS oraz komentarza rynkowego Mirosława Marciniaka (InfoGrain).

Fot: Sierszeńska

Wykresy pszenicy na MATIF

FOTO: Topagrar.pl

Notowania pszenicy na MATIF

FOTO: Topagrar.pl

Rynek rzepaku

Wykresy rzepaku na MATIF

FOTO: Topagrar.pl

Notowania rzepaku na MATIF

FOTO: Topagrar.pl

Kursy walut

Kursy walut NBP

FOTO: Topagrar.pl

Juliusz Urban

– W ciągu ostatnich czterech-pięciu miesięcy w niemieckich portach morskich zmagazynowano około 250 tys. t nawozów. Ma to na celu uniknięcie opodatkowania tych ilości nawozów podatkiem węglowym. Zakłóciło to kompletnie logistykę eksportu zboża. To była dziwna sytuacja, gdy sprzedaż była możliwa, a na przykład w porcie w Rostocku trudno było o dostarczające zboża ciężarówki, również statki były zajęte importem nawozów. Eksport zboża nie szedł najlepiej – poinformował Jan Peters.

W kontekście tych niemieckich problemów teraz zwracamy uwagę na innego dużego eksportera pszenicy jakim jest Rosja.

Zapasy zbóż w Rosji rosną o 20%

Okazuje się bowiem, że ceny eksportowe na zboża od początku tego sezonu są niezbyt zadowalające dla rosyjskich przedsiębiorstw rolnych, które niechętnie pozbywają się tak taniego ziarna. Według danych rosyjskiego federacyjnego biura statystycznego (Rosstat), na początek grudnia przedsiębiorstwa rolne w Rosji posiadały w swoich magazynach 37,4 mln t zbóż i oleistych, co jest wynikiem o 20,5% większym w porównaniu do tego samego momentu ubiegłego roku.

Co ciekawe najbardziej, bo aż o 22,5% wzrosły zapasy pszenicy osiągając 22,9 mln t. Natomiast zapasy kukurydzy wzrosły tylko o 6,6% do 4,1 mln t. Tyle o zapasach w rolniczych przedsiębiorstwach w grudniu.

Jeśli chodzi o cały sezon i cały kraj, to na koniec 2025/26 USDA prognozuje, że zapasy pszenicy wyniosą 13,2 mln t i będą aż o 24% wyższe niż na zakończenie sezonu 2024/25, a zapasy kukurydzy wynosząc 1,1 mln t wrosną o ok. 20%.

Za rok będzie mniej

Temu zatrzymaniu głównie pszenicy towarzyszą zapewne logiczne przemyślenia dotyczące przewidywań na kolejny sezon. S&P Global Energy prognozuje, że w sezonie 2026/27 rosyjska produkcja pszenicy wyniesie 84,1 mln t, a więc będzie niższa o 4,1 mln t porównaniu do bieżącego sezonu.

SovEcon prognozuje jeszcze słabsze zbiory wynoszące 83,8 mln t, co odzwierciedla zmniejszenie areału zasiewów pszenicy od 0,5 mln ha do 26,3 mln ha do zbioru na przyszły roku.

Rosyjski eksport spada pomimo zerowych ceł

Pomimo zachęt celnych już teraz zaczyna się w Rosji oszczędzanie pszenicy. W połowie grudnia Rosyjskie Federacyjne Ministerstwo Rolnictwa o kolejny tydzień przedłużyło zerowe stawki celne cło na eksport pszenicy. Także na jęczmień i kukurydzę również cła eksportowe pozostają na poziomie zerowym.

Pomimo korzystniejszych warunków eksportowych Rosja na zagraniczne rynki już zaczyna sprzedawać mniej. Jak informuje APK-Inform, powołując się na Interfax i dane monitoringu Rosyjskiego Związku Zbożowego, w pierwszej dekadzie grudnia sprzedaż eksportowa głównych zbóż spadła o 25,7%, do 1,46 mln t.

W tym czasie Rosja wysłała na eksport 1,38 mln t pszenicy, czyli o 21,6% mniej niż w tym samym okresie w roku ubiegłym. Dostawy kukurydzy wynosząc 62 tys. t, wobec 127,9 tys. t przed rokiem, spadły o połowę, a dostawy jęczmienia spadły odpowiednio z 76,6 tys. t do 17,5 tys. t.

Chiny znów zebrały rekordowe ilości

Jak widać Rosja nie za bardzo chce sprzedawać, a największy światowy konsument zbóż jakim są Chiny ma w tym sezonie korzystniejszy bilans krajowy.

Według Narodowego Biura Statystycznego, w 2025 r. całkowite zbiory zbóż w Chinach wyniosły 714,9 mln t, co stanowi dalszy wzrost wynoszący 1,2% w porównaniu z ubiegłorocznym rekordem. Produkcja pszenicy wyniosła 140,1 mln t, czyli bardzo podobnie co w ubiegłym roku, a produkcja kukurydzy zwiększając się o 2,1% w porównaniu za zbiorami 2024 r. osiągnęła rekordowe 301,2 mln t.

Według autorów zestawienia najwyższe wyniki finansowe przynosi uprawa słonecznika. W sprzyjających warunkach i przy dobrej technologii uprawy zysk może sięgnąć nawet 985 dolarów z hektara. Rolnicy zwracają jednak uwagę na konieczność zachowania przerw w zmianowaniu.

Wiceprzewodniczący Kongresu Rolników, Grihorij Szamrycki, mówi wprost, że w jego gospodarstwie słonecznik od lat jest numerem jeden:

– „Uprzednio przez dziesięć lat najzyskowniejszą kulturą w moim gospodarstwie był słonecznik. Dlatego go siejemy, ale raz na 4–5 lat – nie częściej”.

Słonecznik wymaga nie tylko zmianowania, ale też wody. Ukraińskie gospodarstwa coraz częściej dotyka susza rolnicza, m.in. z powodu bezśnieżnych zim. Jak podkreśla Mykoła Bajbarak z gospodarstwa „Bajbarak”, gdzie w całym sezonie wegetacyjnym słonecznika spadło zaledwie 7 mm deszczu, plony były skrajnie niskie - średnio ok. 1 t/ha:

– „Gdyby pola stały odłogiem, każdy hektar przyniósłby nam dodatkowe 5000 hrywien, a nie straty” – powiedział redakcji portalu Agronom.

Kukurydza daje plon, ale wymaga technologii

W rankingu rentowności kukurydza znalazła się za słonecznikiem, jednak rolnicy podkreślają jej wysoki potencjał plonowania. W zależności od regionu rośliny dają od 4 do niemal 10 ton z hektara. Wyższe są też koszty, m.in. na nawożenie i ochronę.

– „Kukurydza u nas daje dobrą wydajność, ale pod nią obowiązkowo trzeba dawać bezwodny amoniak i obowiązkowo herbicyd doglebowy” – dodał Szamrycki.

Pszenica i rzepak trzymają ceny, soja na minusie

Rolnicy z centralnych i wschodnich regionów zwracają uwagę, że pszenica pozostaje pewnym elementem zmianowania. Przy odpowiedniej agrotechnice jej plon dochodzi do 6–7 t/ha. W części gospodarstw dobrze sprawdza się także rzepak, choć wymaga starannego prowadzenia.

W zestawieniu najmniej korzystnie wypada soja – najwyższa rentowność to 140 USD/ha. Szamrycki przyznaje, że przez dwa lata nie uzyskał plonu, który pokryłby koszty produkcji. Dane ekspertów potwierdzają, że w części regionów uprawa przynosi straty i jest najmniej przewidywalna ekonomicznie.

Warzywa tanie przez nadpodaż

W zestawieniu nie znalazły się warzywa, bardzo tanie w tym sezonie, z powodu nadpodaży wywołanej wysokimi cenami w ubiegłym sezonie i brakiem możliwości przechowywania plonów (m.in. z powodu wojny i drogiej energii).

Ceny jesienią wynosiły ok. 10,8–11 hrywien/kg, czyli nieco ponad 1 zł. Producenci sprzedawali towar szybko, bo – jak podkreśla szef Stowarzyszenia Owocowo-Warzywnego Taras Basztannyk – wielu rolników obawia się magazynowania:

– „Rolnicy nie mają pewności, czy magazyn nie zostanie zbombardowany, czy będzie prąd, czy warzywa się nie zepsują. Dlatego wolą sprzedać towar od razu, nawet taniej”.

Warunki opłacalności - przetwórstwo i eksport

Zestawienie pokazuje, że opłacalność produkcji rolnej na Ukrainie coraz bardziej zależy od warunków klimatycznych, technologii i możliwości przechowywania. Jednocześnie wysokie miejsce słonecznika wskazuje, że o rentowności decyduje dziś także popyt przetwórczy i silny eksport. Ukraina pozostaje największym producentem oleju słonecznikowego na świecie, a popyt przetwórczy jest bardzo duży. Każdy spadek plonu (np. z powodu suszy) natychmiast podnosi ceny surowca, dlatego nawet przy bardzo niskich zbiorach słonecznik pozostaje dla wielu gospodarstw uprawą rentowną.

Albert Katana

źródła: Agronom: "Фермери назвали найбільш прибуткові культури 2025 року"; "ФГ «Байбарак» після посушливого сезону переходить до нових технологій"

Louis Dreyfus Company jest wiodącą firmą handlową i przetwórcą produktów rolnych, założoną w 1851 roku. Wyróżnia nas globalny zasięg i rozbudowana sieć aktywów, które pozwalają nam obsługiwać naszych klientów i konsumentów na całym świecie, dostarczać odpowiednie produkty w odpowiednie miejsce, w odpowiednim czasie – bezpiecznie, niezawodnie i odpowiedzialnie. Nasze działania obejmują cały łańcuch wartości, od pola do stołu w ramach portfela linii biznesowych, które obejmują kawę, bawełnę, rozwiązania żywnościowe i paszowe, transport, rynki globalne, zboża i oleje, soki, ryż oraz cukier. Obecnie LDC przetwarza i transportuje ok. 95 mln t produktów w ok. 100 krajach w sześciu regionach geograficznych i zatrudnia ok. 19 tys. osób na całym świecie.

Michał Dybał, dyrektor zarządzający Louis Dreyfus Company Polska Sp. z o.o.

FOTO: Ldc

A kiedy firma weszła na polski rynek i jaką rolę wypełniała dotychczas?

LDC weszła na rynek polski w 1992 r. i od tego czasu stopniowo rozszerza swoją ofertę produktów, koncentrując się na handlu zbożami i roślinami oleistymi. Dziś ponad 30 lat po wejściu na lokalny rynek, corocznie handlujemy kilkoma milionami ton towarów, takich jak pszenica, rzepak i śruta sojowa. Jesteśmy dumni z tej drogi rozwoju, który przyczynił się do dynamicznego wzrostu produkcji polskiego mięsa, a szczególnie drobiu, który zależy od stabilnych dostaw śruty sojowej jako źródła białka do produkcji pasz. Nadal dążymy do bycia wiodącym i długoterminowym partnerem w dostarczaniu białka z rzepaku, słonecznika i soi dla producentów pasz i hodowców.

I teraz wchodzicie w przetwórstwo oleistych, wasza aktywność nie jest jednak ograniczona do Polski. Gdzie jeszcze prowadzicie przerób?

Właściwie nasza firma jako przetwórca rzepaku jest już dobrze znana rolnikom i handlowcom w niektórych częściach Polski, szczególnie w Lubuskiem i na Dolnym Śląsku. Od 2009 r. posiadamy i prowadzimy zakład w Wittenberdze w Niemczech, gdzie przetwarzamy rzepak na różne produkty i produkujemy biodiesel. Ta olejarnia od lat stanowi strategiczną alternatywę dla polskich rolników uprawiających rzepak na zachodzie Polski. A dzisiaj, oprócz ekspansji w Polsce, rozszerzyliśmy naszą obecność w Europie Środkowej, nabywając olejarnię w Foktő na Węgrzech, która koncentruje się na przetwarzaniu słonecznika. Ma także możliwość przerobu rzepaku i soi. Oczywiście, poza Europą, LDC prowadzi różne zakłady przetwórcze w Ameryce Południowej i Północnej oraz w Azji.

Zobacz także: Biopaliwowcy obawiają się decyzji KE

W Polsce pojawiają się głosy o niedoborach rzepaku, które nie pozwalają na całkowite wykorzystanie potencjału, Bodaczów przerabia rzepak i soję, jakie to są wolumeny?

Rosja wyeksportowała cztery razy mniej pszenicy

Jak podaje agencja Interfax od początku sezonu do 20 lipca Rosja powołując się na dane, wyeksportowała 1,21 mln t zbóż i strączkowych.

Według informacji z Rosyjskiego Związku Zbożowego RGU, dostawy pszenicy w pierwszych trzech tygodniach sezonu wyniosły 604 tys. t i spadły czterokrotnie, bo w zeszłym roku było to 2,466 mln t. Największa ilość rosyjskiej pszenicy trafiła do Egiptu (138,5 tys. t). Na drugim miejscu znalazła się Turcja (89 tys. t), a trzecie miejsce zajął Iran (54 tys. t).

Eksport jęczmienia spadł ponaddwukrotnie, do 290 tys. ton. Jęczmień został wysłany głównie do Iranu (140 tys. t). Iran jest również głównym odbiorcą rosyjskiej kukurydzy, której zakupił w tym okresie 138 tys. t, prawie o 20% więcej od analogicznego okresu poprzedniego sezonu.

Rosyjscy zbożowcy utyskując na swój los informują, że ich pszenica staniała w lipcu o 4 dolary i w porcie Noworosyjsk na FOB-ie kosztuje 220 USD, a pszenica francuska jest o 13 dolarów droższa.

Spadają też prognozy zbiorów i szacunki eksportu pszenicy z Rosji w całym sezonie. Zgodnie z nową prognozą ProZerno produkcja pszenicy obniża się o 0,5 mln t i wyniesie 82,5 mln ton, a kukurydzy 14,2 mln ton.​

W Ukrainie paszówka w górę

Te spadki cen w Rosji dotyczą pszenicy konsumpcyjnej, kierowanej na eksport. Natomiast duży popyt ze strony krajowych nabywców i handlowców podnosi w Ukrainie ceny pszenicy paszowej

Według APK-Inform w ciągu ostatniego tygodnia ceny pszenicy paszowej wzrosły o 200–300 UAH/t, a w niektórych przypadkach nawet o 400–500 UAH/T. Na dzień 22 lipca br. ceny pszenicy paszowej w większości regionach utrzymywały się w przedziale 8900–10 000 UAH/t (ok. 775–870 zł/t).

Na giełdzie nie drożeje

W ciągu trzeciego tygodnia lipca tygodnia pszenica konsumpcyjna na giełdach i w krajowym skupie zachowywała się w miarę stabilnie. Jednak w czwartek (24.07.2025 r.) na Matifie na zakończenie giełdowego dnia kursy wrześniowe spadły do 197 €, są więc o 2,5 euro tańsze niż w ubiegłym tygodniu.

Baner akcji wygraj silos

FOTO: Ahm

Dobre parametry pszenicy

Na krajowym rynku regionalnie zaczyna pojawiać się więcej dostaw, które wskazują na bardzo dobre parametry wcześniej skoszonej pszenicy. – Zaczyna przyjeżdżać coraz więcej nowej pszenicy. Jest bardzo ładna i jak na razie parametry jak murowane. Dobra gęstość a białka od 13 do nawet 18%. Liczby opadania na razie też wysokie zdecydowanie ponad 300 sek., najsłabiej wyszło 280 sek. Boję się jednak o to co będzie dalej – mówi młynarz z Kujaw.

Te wieści stanowią dodatkową presję na giełdowe notowania pszenicy, które jednak zaczynają sie bronić. A wycena kontraktów na wrzesień zaczyna znów wracać do 202 euro. We wtorek na zamknięciu paryskiej giełdy pszenica na wrzesień wyceniana była na 202,875 €/t. Co się zatem dzieje u największych producentów, eksporterów i importerów zbóż w Unii? Jak na tym tle wygląda Polska?

Francja – prognozy dla upraw ozimych skorygowane w górę

Pomimo bezprecedensowo upalnego czerwca z nowymi rekordowo wysokimi temperaturami w tym okresie i znacznym deficytem opadów, szczególnie w środkowo-zachodniej Francji, wpływ na uprawy ozime i jare pozostał ograniczony. Zboża spokojnie zmierzały w kierunku kończenia cyklu rozwojowego lub osiągnęły już dojrzałość. Żniwa rozpoczęły się prawie dwa tygodnie wcześniej niż zwykle, a ich zakończenie przewidywane jest na koniec lipca. Dlatego plony pszenicy we Francji z roku na rok wzrosną o 18% i wyniosą średnio 7,12 t/ha, a jęczmienia francuscy rolnicy zbiorą nawet 20% więcej, osiągając średni plon 6,52 t/ha

Niemcy – upalny czerwiec ułatwia zbiory, ale zwiększył presję na zboża jare

Uprawy ozime w Niemczech radziły sobie stosunkowo dobrze pomimo rekordowo wysokich temperatur, które spowodowały bardzo wczesne rozpoczęcie zbiorów jęczmienia ozimego, szczególnie na zachodzie i południu kraju, a następnie rozpoczęcie zbiorów pozostałych upraw ozimych.

Pierwsze oceny jęczmienia na polu wskazują na ogólnie zadowalającą jakość, ale z różnicami regionalnymi. Inne zboża ozime prawdopodobnie bardziej ucierpiały z powodu niedawnej fali upałów, co spowodowało wcześniejsze dojrzewanie. W związku z tym niemieccy rolnicy nie mogą się pochwalić tak dużym wzrostem plonów pszenicy, ale już wcześniej średnie plony mieli mocno wyśrubowane i tak zbierając tylko o 4% więcej od poprzedniego roku średnią będą mieli 7,39 t/ha, o 5% wzrosną natomiast plony jęczmienia do 6,73 t/ha

Rumunia – potwierdzono wysokie plony ozimin

Pomimo niewielkich opadów w czerwcu i na początku lipca, dzięki korzystnym opadom w poprzednich miesiącach w okresach napełniania ziarna ozimin wilgotność gleby pozostała odpowiednia. W głównych regionach produkcyjnych analizy wskazują na dobrze rozwinięte zboża ziarnowe i wysoki poziom odrostu masy zielonej.

Plony pszenicy w Rumunii wzrosną o 12% w skali roku i aż o 25% w stosunku do średniej z ostatnich 5 lat. Średni plon pszenicy wyniesie 5,16 t/ha, co oznacza sporą presję eksportową.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Realne zapasy zbóż

Jednocześnie niestabilność podaży i brak pewności dostępu do realnych zapasów zbóż tak skutecznie wyhamowały eksport, że już wiemy, że jego skala będzie w tym sezonie o ponad 60% niższa niż rok temu. Polska spadła na ósme miejsce wśród unijnych eksporterów pszenicy, a dane Komisji Europejskiej wskazują, że nasz udział w unijnym eksporcie zbóż to zaledwie 8%, co daje nam dopiero piątą lokatę w ogólnym rankingu. Jeszcze gorzej wygląda sytuacja poza UE – eksport zbóż z Polski poza Wspólnotę spadł o blisko 60%. O ile w niektórych sezonach lokalne ceny były częściowo stabilizowane przez dopłaty, to w obecnym sez...

Sprawdź też: Zapasy zbóż rosną, a kompletnie tego nie widać. Co się dzieje na rynku zbóż?

Produkcja pszenicy utrzymuje się na stabilnym, dobrym poziomie

Zgodnie z prognozą FAO globalna produkcja pszenicy wzrośnie w porównaniu do poprzedniego sezonu o 0,9%, osiągając 805 mln ton (rok poprzedni: 798 milionów ton). Zużycie pszenicy na świecie ma wynieść 801 mln ton, czyli również więcej niż rok wcześniej – 795 mln ton. Szacuje się, że zapasy pszenicy na koniec sezonu będą o 3 mln ton wyższe niż na jego początku, co oznacza utrzymanie dobrej sytuacji pod względem dostępności tego zboża.

Zapasy kukurydzy na świecie nadal poniżej średniej

W przypadku zbóż gruboziarnistych, ze szczególnym uwzględnieniem kukurydzy, FAO prognozuje wzrost globalnej produkcji o 3,45% w porównaniu do ubiegłego sezonu. Konsumpcja wzrośnie jednak tylko o 0,3%, co oznacza, że zapasy kukurydzy również się powiększą. Mimo to wskaźnik zapasów końcowych w stosunku do zużycia wyniesie tylko 22,5%, a więc pozostanie wyraźnie poniżej wieloletniej średniej, która wynosi 24,5%.

Handel zbożem wzrośnie mimo spadku eksportu ze Wschodu

Ogólnie rzecz biorąc, FAO przewiduje, że ogólna sytuacja na światowym rynku zbóż w 2025/26 będzie zbliżona do tej z poprzedniego roku, a mówiąc dokładniej tylko nieznacznie wyższa. Międzynarodowy handel zbożem ma nieznacznie wzrosnąć. Malejący eksport zbóż z Rosji i Ukrainy zostanie w pełni zrekompensowany przez zwiększone dostawy z Unii Europejskiej, Stanów Zjednoczonych oraz krajów Ameryki Południowej.

O cenach skupu w żniwa 2025 zdecydują ostatnie dni i tygodnie przed zbiorem. Marcin Sobczuk, Zamojskie Towarzystwo Rolnicze

A co z cenami zbóż?

Ceny zbóż na głównych giełdach światowych są obecnie bardzo niestabilne i utrzymują się na obniżonym poziomie. Ceny pszenicy na paryskiej giełdzie MATIF oscylują tuż poniżej granicy 200 euro za tonę, natomiast ceny kukurydzy utrzymują się nieco powyżej tej wartości.

Źródło: topagrar.com

Odnosząc się do zapasów mówi wyraźnie, że one są rozsiane po kraju i tak mocno rozdrobnione, że absolutnie nie oddziaływują na rynek i nie tworzą presji na sprzedaż.

Zobacz także: Ile mamy w Polsce hektarów rzepaku i jakich plonów możemy się spodziewać w 2025 roku? Juliusz Młodecki, prezes KZPRiRB

Handlowiec nie widzi także chęci do zawierania transakcji mających na celu zagwarantowanie sobie ceny sprzedaży na przyszłe terminy. Przyczyn tego stanu rzezy upatruje w niestabilności politycznej i gospodarczej na świecie i wrażliwych na nią giełd.

Odnosząc się do prognoz na nowy sezon mówi wprost, że ceny będziemy musieli dopasować do tego, co nam pokaże świat.

Ale dodaje zaraz, że krajowy rynek w nadchodzącym sezonie znów może oferować ceny wyższe, niż będą pokazywali eksporterzy w portach.

Rolnicy nie mieli satysfakcji z cen - wywiad z Prezesem Elewarr Sp. z o.o.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Stało się tak, pomimo iż przetwórcy, eksporterzy i firmy handlowe odnosząc się do Matifu płaciły nawet przewyższające giełdowe notowania ceny.

Zobacz także: Surowca brakuje, a importuje się produkty ze Wschodu

W zarządzanej przez Jacka Łukaszewicza spółce, był także okres, gdy oferowano ceny wyższe nawet od propozycji eksporterów w portach, a i to nie pobudziło podaży.

Patrząc w przyszłość, prezes Elewarr uważa, że nadchodzący sezon niewiele w tym temacie zmieni i dostrzega związane z tym poważne zagrożenia, o których mówi pod koniec wywiadu. Wysłuchaj go więc do samego końca!

Baner Konkurs Silos

FOTO: Marta Łyskawińska

Produkcja pasz w Polsce osiąga regularnie 22–23 mln t, z czego 60–65% surowca stanowią zboża. Oznacza to że 13–13,5 mln t idzie na paszę łącznie, z czego około połowę pasz produkuje się bezpośrednio na fermach. Pozostałą część zużycia zbóż stanowi eksport, regularnie jest to ok. 4 mln t pszenicy i ok. 3–4 mln t kukurydzy, zależnie od roku. Wykorzystanie konsumpcyjne to kolejne 4–4,5 mln t, no oczywiście i rozwijający się coraz bardziej dynamicznie przemysł biopaliwowy.

Jakub Kowalski,
kierownik Sekcji Zakupu Zbóż De Heus Sp. z o.o.

FOTO: Fot. Urban

A jak mocno odczuwacie konkurencję biopaliw?

Zdecydowanie odczuwamy. Ta konkurencja przejawia się jednak bardzo lokalnie w miejscach pokrycia się lokalizacji skupisk hodowlanych i fabryk bioetanolu. Biopaliwa mają inną technologię wykorzystania surowca w produkcji i w związku z tym inne pieniądze potrafią położyć rolnikom. Nie muszą korzystać z kukurydzy suszonej, tak jak my, ale mogą używać kukurydzy wilgotnej. Mają t...

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

W rozmowie zabrakło też odniesienia się do stanu zapasów, ale tym razem oglądanych od strony przetwórcy rzepaku.

Arkadiusz Gasidło powiedział, że na koniec tego sezonu pozostanie ok. 300 tys. t rzepaku, ale chcąc utrzymać przerób na stałym poziomie na koniec następnego sezonu, a nawet przy dobrych zbiorach dojdziemy do 100–130 tys. t.

Zobacz także: Surowca brakuje, a importuje się produkty ze Wschodu

Pojawia się też zagrożenie, że chcąc nadal tłoczyć podobne ilości musimy się liczyć w niedoborami rzędu 400–600 tys. ton, które musimy pokryć importem.

Baner Konkurs Silos

FOTO: Marta Łyskawińska

Vittera, inwestując mocno w zakład przetwórstwa rzepaku i soi w Bodaczowie stała się w ostatnich latach ważnym partnerem dla rolników na wschodzie naszego kraju. Dlatego Agnieszka Szechniuk zarządzająca właśnie częścią rzepakowa w tym koncernie w Polsce, poinformowała także o tym jak Komisja Europejska wyznaczając zasady odsprzedaży tego zakładu zadbała o zabezpieczenie interesów polskich rolników.

Niepewność i niewiadoma w produkcji pasz

Niewiadome do końca, choć oszacowane na ponad 2 mln t są krajowe zapasy pszenicy pozostające na kolejny sezon.

Niepewny jest także los eksportu polskich zbóż w następnym sezonie, bo w przetargach eksportowych przegrywamy kolejne przetargi z potęgami światowego handlu.

Stąd pojawił się apel do naszych rządzących o efektywne wsparcie dla polskich eksporterów, by udało się tak wypromować nasze surowce rolne, by ich sprzedaż nie spadała.

O czym szumiała Giełda? Co będzie z cenami zbóż i rzepaku? Podcast Czekał(a) na Urbana odc. 45

O czym szumiała Giełda? Co będzie z cenami zbóż i rzepaku? Podcast Czekał(a) na Urbana odc. 45

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Dobre prognozy

Na zbożowym rynku nieodwołalnie nadchodzi czas, kiedy o cenach decydować będą nadchodzące wielkimi krokami nowe zbiory. W prognozach na sezon 2025/26 KE przewiduje, że produkcja pszenicy w UE wyniesie 126,5 mln t w porównaniu z 111,8 mln t w sezonie 2024/25. Będziemy więc mieli do czynienia z proporcjonalnym wzrostem, wynoszącym aż 13%.

Rosnące o 14,7 mln t zbiory pszenicy oznaczają, że niebawem jej podaż w całej Wspólnocie zwiększy się bardziej niż nawet w bardzo korzystnych latach zbieraliśmy w całej Polsce. Pracujący nad satelitarnymi danymi unijni eksperci wieszczą w Polsce korzystny bilans, bowiem JRC MARS Bulletin donosi, że średni plon pszenicy w 2025 r. będzie wynosił 5,31 i będzie o 11 dt większy od ubiegłego roku i 4 dt wyższy od średniej z ostatnich p...

Giełda idzie w kierunku nowego zbioru

Przy zdecydowanie mniejszym spadku zainteresowania importerów i gasnącej w oczach ofercie eksporterów pszenicy, międzynarodowy rynek zaczyna zmierzać w kierunku nowych zbiorów. Tyle, że na nowe zbiory też nikt się do zawierania kontraktów nie kwapi, bo kupujący spoglądają w kierunku 200 euro, a sprzedający wciąż w pamięci mają jeszcze dawne ceny.

Giełdowa rzeczywistość jest jednak dość szara, bo notowania na znikający maj pociągnęły w dół także wrześniowe kursy i w środę na otwarciu giełdy majowe kontrakty na pszenicę wyceniane były na 203,50 €/t, a pszenica na wrzesień była po 206 €/t, czyli znów o 1,5 euro tańsza w stosunku do poprzedniej środy. Giełda wyraźnie wyznacza trend spadkowy skierowany już ku nowym zbiorom.

Zdecydowanie nie można jeszcze spisywać sezonu na straty, choć rzeczywiście początek był trudny. W pierwszych miesiącach sezonu 2024/2025 eksport zbóż drogą morską znacząco spadł – wg dostępnych danych porty przeładowały dotychczas ok. 2,5–3 mln ton, co jest wynikiem wyraźnie niższym niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Na sytuację wpływa zarówno presja ze strony tanich dostaw z Morza Czarnego, jak i ograniczenia logistyczne w krajowych portach. Niemniej obserwujemy pewne ożywienie w ostatnich tygodniach i liczymy, że końcówka sezonu pozwoli nieco poprawić bilans.

Przemysław Błażejewski, BST Brokers

FOTO: Fot. BST Brokers

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Przy mocnej rywalizacji z pszenicą rosyjską i ukraińską oraz kukurydzą z Basenu Morza Czarnego,...

- Jesteśmy po okresie spadku i takiego wyhamowania na rynku. Wynika to z tego, że przede wszystkim towarzyszy nam ciągły brak eksportu z uwagi na silną polską walutę. Jesteśmy niekonkurencyjni - zaznacza Wojciech Bieszczad z firmy Agrena z Łąki Prudnickiej.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Jak zaznacza Bieszczad, całe zboże zostaje w Polsce, eksport jest zbyt mały, aby odblokować krajowe nadwyżki. Niestety patrząc na aktualne ceny, są one niższe niż te oferowane w listopadzie, czy grudniu 2024 roku.

- W tej chwili ceny oscylują w okolicach 900 zł z dostawą. W zależności od jakości oczywiście paszówka niżej, konsumpcja troszkę wyżej. Ale ceny w porcie nie naprawiają optymizmem. Wydaje mi się, że powinniśmy korzystać jako sprzedający z tych momentów, kiedy rzeczywiście jest jakieś lekkie wybicie, jest jakaś lekka poprawa ceny - dodaje Wojciech Bieszczad.

Zobacz także: Raport IGC: w następnym sezonie zbiory zbóż sporo wyższe

Co się stanie z nadwyżką zbóż?

Nie da się ukryć, że czasu, aby uporać się z nadwyżką, jest coraz mniej. Nic nie wskazuje na to, żeby kwestia eksportu miała się zmienić i prawdopodobnie Polska zostanie z zapasami na koniec sezonu.

- Oczywiście te zapasy nie muszą być dostępne dla rynku, one mogą być przeniesione na przyszły sezon - mówi Bieszczad.

Marian Górecki, prezes Rogowskiej Hodowli Roślin, zboża konsumpcyjne za to sprzedał praktycznie na pniu.

- Trzymamy zboża typu Durum, bo to jest twarda pszenica, która praktycznie do młynów jako tako się nie nadaje. Pszenica twarda idzie do Lubelli na produkcję makaronów i oni sobie z Lubelli to wszystko wykupili na podstawie umowy i ejst towar sukcesywnie odbierany - dodaje Górecki.

Chcesz wiedzieć więcej o sytuacji rynkowej zbóż? Koniecznie zobacz nasz reportaż w całości!

Konflikt handlowy między Unią Europejską a USA wywołuje niepokój w coraz większej liczbie sektorów. Niemieckie Stowarzyszenie Żywienia Zwierząt (DVT) wyraziło „głębokie zaniepokojenie” amerykańskimi cłami eksportowymi na europejskie produkty ze stali i aluminium oraz środkami zaradczymi podjętymi przez Komisję Europejską. Europejskie cła są reakcją na 25% cła nałożone przez administrację Trumpa na stal i aluminium z UE.

Sprawdź też: Ceny zbóż: rynkiem zbóż już nie bilanse rządzą, tylko emocje

Czy unijne cła zagrożą dostawom pasz? Branża bije na alarm

Stowarzyszenie ostrzegało przed zakłóceniem „kluczowych łańcuchów dostaw pasz”. UE będzie nadal zależna od importu pasz, szczególnie w przypadku pasz bogatych w białko, takich jak soja, ale także kukurydzy i innych zbóż paszowych, a także ważnych dodatków paszowych, takich jak lizyna, w przypadku których UE zmaga się z deficytem strukturalnym.

DVT i Europejska Federacja Producentów Pasz (FEFAC) wzywają „natychmiastowego” przeprowadzenia negocjacji między USA i UE. Zamiast wprowadzać nowe cła, obie strony powinny rozważyć ukierunkowane umowy handlowe.

Ile żywności eksportujemy do USA? Czy nałożenie cła przez Trumpa odbije się na polskich rolnikach?

Europa drugim największym odbiorcą amerykańskiej soi

Europejska Federacja Producentów Pasz (FEFAC) jest również bardzo zaniepokojona unijnymi cłami na amerykańskie produkty, takie jak soja i kukurydza. UE wprowadzi te cła 1 kwietnia br. dla kukurydzy i 13 kwietnia dla soi. Według FEFAC środek ten będzie miał poważny wpływ na europejskich importerów pasz:

• W ubiegłym roku Stany Zjednoczone wyeksportowały do Unii Europejskiej 5,57 mln ton soi o wartości 2,24 mld euro. Tym samym Europa stała się drugim po Chinach odbiorcą soi z USA. Ponad 10% całej amerykańskiej soi trafia do Unii Europejskiej (UE). Za miesiąc soja ta stanie się znacznie droższa.
• W przypadku kukurydzy udział był niższy i wyniósł 3%. USA wyeksportowały do Europy 1,91 mln ton kukurydzy. Wartość tego eksportu wyniosła 360 mln euro. Według USDA UE jest szóstym co do wielkości klientem USA.

Źródło: topagrar.com

To jednak nie koniec wzrostów – Ukraina intensywnie poszukuje nowych rynków zbytu, a jednym z kierunków mogą być Chiny. Jak wyglądał handel produktami rolno-spożywczymi w lutym 2025 roku i jakie plany ma Ukraina?

Polska liderem w tranzycie ukraińskich produktów rolnych

Wolumen eksportu produktów rolnych transportem lądowym przez Ukrainę wyniósł w lutym br. 293,7 tysięcy ton, co oznacza wzrost o 19,8% w porównaniu z wolumenem ze stycznia. Polska okazała się kluczowym partnerem, przepuszczając przez granicę 125 tys. ton, co stanowi wzrost o nieco ponad 17% miesiąc do miesiąca.

Natomiast nie tylko polska granica zanotowała wzrosty – na przejściach w Rumunii i Mołdawii eksport zwiększył się odpowiednio o 22,4% oraz 36,6%. Najmniej przewożono przez Węgry i Słowację, gdzie liczby wyniosły odpowiednio 33,9 tys. ton i 17,4 tys. ton.

Jak informuje portal Latifundist, najwięcej w tym okresie Ukraina wysłała za granicę oleju słonecznikowego (37,7 tys. ton) i mięsa drobiowego (21,5 tys. ton). Warto podkreślić, że koszt transportu z Ukrainy do Europy zdrożał o 1-3 euro za tonę, co może wpłynąć na przyszłe decyzje eksporterów.

Eksport z Ukrainy rośnie, ale co zmienia się w jego strukturze?

Ukraińska produkcja rolna staje się coraz bardziej zróżnicowana. Jak wynika z danych Agrotimes, w lutym Ukraina wyeksportowała 4,9 mln ton produktów rolnych. Choć to o 1,3% mniej niż w styczniu, widoczne są pewne zmiany w strukturze eksportu.

O prawie 20% wzrósł eksport nasion oleistych, głównie dzięki zwiększonej sprzedaży soi, której cena była wyjątkowo korzystna. Z kolei eksport olejów roślinnych, w tym słonecznikowego spadł o 9%, a makuchów oleistych nawet o 14%. Stabilnie utrzymuje się eksport zbóż – największy udział ma kukurydza (53%), pszenica (34%) i jęczmień (2%).

Ukraina szuka nowych odbiorców swoich produktów rolnych

Podczas gdy eksport do Europy pozostaje istotny, Ukraina otwiera kolejne rynki. Jak informuje Państwowa Służba ds. Żywności i Ochrony Konsumentów, nasz wschodni sąsiad pracuje nad uzyskaniem dostępu do rynku chińskiego dla grochu, produktów akwakultury, paszy dla zwierząt, mięsa drobiowego i mąki. Według Serhija Tkaczuka, szefa tej instytucji, negocjacje są w końcowej fazie i pięć nowych produktów może trafić do Chin jeszcze w tym roku.

Nie jest to jedyny nowy kierunek – w ciągu ostatnich 5 lat Ukraina zdobyła prawo eksportu produktów rolnych do 91 nowych rynków. Obecnie kraj może wysyłać żywność do 364 różnych kierunków (w tym przypadku kierunkami eksportu są określane unikalne przypadki zezwolenia na eksport danego produktu do danego kraju – od red.).

Co dalej z eksportem do Unii Europejskiej?

Eksport rolny z Ukrainy do UE to gorący temat, zwłaszcza w kontekście przyszłości autonomicznych środków handlowych (ATM), które znoszą cła i kontyngenty na ukraińskie produkty rolne. Te przepisy obowiązują do czerwca 2025 roku, a ich dalszy los pozostaje niepewny. Jak wskazywaliśmy w naszym artykule „Co dalej z handlem Ukrainy z UE? Rolnicy po obu stronach chcą czego innego”, istnieją trzy scenariusze: powrót do ceł, przedłużenie obecnych zasad lub stopniowa integracja Ukrainy UE, co wiąże się z tym, ze Ukraina stanie się częścią Wspólnej Polityki Rolnej (WPR).

Dla ukraińskich producentów stawka jest wysoka – UE odbiera połowę ich eksportu rolnego. Jeśli powrócą cła, może to oznaczać spadek ukraińskiego eksportu o miliardy dolarów rocznie. Z drugiej strony unijni rolnicy, w tym polscy, domagają się ochrony przed nadmiernym napływem ukraińskich produktów, które ich zdaniem destabilizuje rynek.

Mocne spadki cen zbóż i rzepaku. Czy to się utrzyma? Podcast rynkowy "Czekał(a) na Urbana" odc. 38

Podsumowując te dane, właśnie polsko-ukraińska granica była największym odbiorcą ukraińskich towarów transportowanych drogą lądową, ale rosnące koszty transportu i możliwe zmiany w unijnych regulacjach mogą wpłynąć na przyszłość tego handlu. Równocześnie Ukraina szuka alternatywnych rynków, a otwarcie nowych kierunków eksportu, w tym Chin, może zmniejszyć presję na unijny rynek. Dla polskich rolników kluczowe będzie to, jakie decyzje podejmie UE w sprawie dalszego handlu z Ukrainą.

Na podst. Agrotimes, Latifundist

O tym, jak Chiny są istotnym krajem dla globalnego bilansu zbóż, rozpisywano się już wielokrotnie, warto tylko przypomnieć, że Chiny produkują 140 mln t pszenicy, a konsumują aż 151 mln t. Te dane się od styczniowego raportu USDA w lutym nie zmieniły, inaczej jest z zapasami, bo chińskie zasoby pszenicy na koniec sezonu 2024/25 zostały w tym miesiącu skorygowane o 2,5 mln t, do 130,6 mln t.

Zobacz także: Czy na rynku zbóż grozi nam opóźniony wysyp towaru? – Rynkowy Serwis Spod Lady – 28.02.25 r.

Tylko czy świadczy to o fakcie, że Chińczycy przejadają swoje zapasy? Raczej starannie je kontrolują i starają się nie przekraczać ok. 50% globalnych zasobów. Gdy na świecie zapasy spadają o 1,25 mln t, to Chiny korygują je dwukrotnie, by bilans ich udziału pozostał na tym samym poziomie. Do oceny ekspozycji Chin na zmienności rynku istotny jest jednak inny wskaźnik, którym jest stosunek zapasów do krajowej konsumpcji. Tu okazuje się, że Chiny, obniżając swoje rezerwy pszenicy, zdecydowały się na wystawienie na większe ryzyko, bo jeszcze w styczniu stosunek zapasów do rocznej konsumpcji wynosił 88%, a obecnie jest o...

Rolnicy czekają na lepsze ceny

Wielu gospodarzy sprzedało część zbiorów tuż po żniwach, ale sporo zboża nadal leży w magazynach. Rolnicy zastanawiają się, kiedy najlepiej sprzedać:

- Trochę cena drgnęła, ale jeszcze nie jest zadowalająca. Koszty produkcji były wysokie, a teraz jeszcze ceny energii idą w górę. Liczymy, że pszenica jeszcze trochę podrożeje – mówi Józef Walas, który wciąż trzyma w magazynie pszenicę.

Sprawdź również nasz Rynkowy Serwis Spod Lady! Przyglądamy się nowemu sezonowi. Co z cenami rzepaku i pszenicy?

Podobne podejście ma wielu rolników. Niektórzy wahają się także w sprawie kontraktów na nowy sezon. 

- Na kukurydzę mokrą już są oferty po 600-620 zł za tonę. Zastanawiamy się, czy podpisać kontrakt, czy jeszcze poczekać, bo widzę, że globalnie zaczyna brakować zboża – dodaje Walas.

Połowa zapasów sprzedana, reszta czeka

Niektórzy zdążyli sprzedać część zboża, ale mają jeszcze spore zapasy. Jak mówi Krzysztof Piech z Igłowic, był moment, że ceny poszły w górę, ale trwało to bardzo krótko i nie zdążył sprzedać zboże w dobrym momencie. Z jego obserwacji wynika, że wielu rolników kierowało się też możliwością otrzymania dopłat, co wpłynęło na decyzje o wstrzymaniu sprzedaży.

- Zapasy nie są ogromne, ale nadal w wielu gospodarstwach magazyny nie są pusty. Każdy czeka na lepszy moment – zaznaczył rolnik w rozmowie z naszym reporterem.

Większy ruch w skupach od stycznia

Jak zauważa Marcin Wołczański z firmy AGROPLON, rolnicy zaczęli sprzedawać więcej zboża dopiero od początku roku: „Od stycznia w skupach widać większy ruch, ale ceny zmieniają się niewiele – różnice to 30-40 zł na tonie. Wyraźniej podrożał tylko rzepak – o 200-300 złotych”. Jak wspomina prezes Spółdzielni „Polski Rzepak i Zboże” ceny rzepaku oscylują w granicach 2 250 zł.

Jednocześnie zwraca uwagę, że zapasy u rolników wcale nie muszą być tak duże jak się wydaje, odnosząc się do zeszłorocznej sytuacji:

- W zeszłym roku w maju nagle się okazało, że zboża jest bardzo mało. Wielu gospodarzy musiało wcześniej sprzedać plony, żeby spłacić zobowiązania za nawozy – mówi Wołczański.

Raport USDA: rekordowa korekta importu pszenicy do Chin!

Czy eksport poprawi ceny?

Eksperci zwracają uwagę na sytuację na rynkach światowych. Wojciech Bieszczad z firmy AGRENA zauważa, że kończą się nadwyżki zboża w Rosji i w Ukrainie, co może otworzyć więcej możliwości dla europejskiego eksportu, w tym dla Polski. Natomiast jest pewien element, który może to utrudnić…

Czy mocny złoty ułatwi sprzedaż polskich zbóż za granicę? Lepiej sprzedać zboże teraz czy później? Obejrzyj nasz reportaż w całości, a dowiesz się, jak dobrze zaplanować sprzedaż!

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Słabsza druga połowa

Styczniowy raport Amerykańskiego Departamentu Rolnictwa (USDA) zakłada wzrost zbiorów pszenicy. W tym sezonie zbiory pszenicy wynosząc 793,24 mln t, będą o 2 mln t większe niż poprzednio i o 3 mln t w stosunku do sezonu 2022/23. Globalna konsumpcja, choć w aktualnym raporcie obniżana o 0,6 mln t do 801,9 mln t, wciąż zdecydowanie przewyższa produkcję i nie pozwala na większą podaż pszenicy w międzynarodowym handlu. Wynoszący 212 mln t światowy eksport w bieżącym sezonie będzie o 9 mln t mniejszy od obu poprzednich lat.

Zobacz także: Raport IGC: pszenicy i kukurydzy więcej niż uważa USDA

Ukraina w tym sezonie w porównaniu z 2023/24 zredukuje eksport o 2,6 mln t i wyniesie on 16 mln t. ...

W nadesłanym do naszej redakcji w dniu 16.01.2025 r. otwartym oświadczeniu do Polskiego rządu przedstawiciele Konsorcjum przypominają o wciąż trwającym, a w zasadzie ciągle zawieszonym procesie przekazania dawnego Bałtyckiego Terminala Zbożowego, który mógłby już być wykorzystywany w eksporcie zbóż, a zadeklarowane w ofercie inwestycje nabrały by tempa.

Choć trzeba też wspomnieć, że dotychczasowy dzierżawca firma Mondry Sp. z o.o. wciąż obsługuje bieżący eksport z tego terminala. W tym sezonie dotychczas intensywność załadunków portowych polskiego zboża we wszystkich terminalach jest zdecydowanie mniejsza niż miało to miejsce w sezonie 2023/24.

Przeanalizujmy najpierw fakty dotyczące obydwu przetargów

W roku 2023, firmy Szczecin Bulk Terminal Sp. z o.o. (SBT), Tapini Sp. z o.o. i Ribera Sp. z o.o., dalej nazywane "Konsorcjum", wygrały przetarg na dzierżawę Bałtyckiego Terminalu Zbożowego Sp. z o.o. (BTZ), terminalu do przeładunku towarów masowych w porcie w Gdyni.

Konsorcjum zawarło przedwstępną umowę dzierżawy z Zarządem Portu. W marcu 2024 r. Minister odmówił zgody ze względu na nieuzasadnione obawy dotyczące bezpieczeństwa narodowego, a w kwietniu Zarząd Portu anulował przetarg. W następstwie Zarząd Portu ogłosił nowy proces przetargowy, na niemal dokładnie takich samych warunkach jak pierwszy przetarg.

Według informacji od przedstawiciela Konsorcjum, złożyło ono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając decyzję Ministra o odmowie wydania zgody. Sprawa ta została odrzucona (bez otwartej rozprawy) na podstawie braku interesu prawnego konsorcjum w tej sprawie.

Konsorcjum złożyło również pozew przeciwko Zarządowi Portu w gdańskim sądzie, domagając się wyegzekwowania przedwstępnej umowy dzierżawy i żądając zakazania drugiego przetargu. Wniosek o wydanie zakazu został odrzucony po tym, jak sąd w Warszawie orzekł na niekorzyść konsorcjum, ale główny pozew pozostaje w toku. Konsorcjum złożyło skargi do Komisji Europejskiej i polskiego Centrum Unijnych Projektów Transportowych w związku z możliwymi nieprawidłowościami w wydatkowaniu funduszy unijnych, które zostały wykorzystane na modernizację Portu Gdynia. Skargi te są obecnie rozpatrywane i pozostają w toku.

Ogłoszono jednak kolejny przetarg i w listopadzie 2024 r. konsorcjum wygrało przetarg po raz drugi. – Od tego czasu tymczasowa umowa dzierżawy z dotychczasowym operatorem została przedłużona bez wyjaśnienia i z możliwym naruszeniem zasad przetargu. Obecnie mamy do czynienia z szeregiem opóźnień w zakresie postępu w naszej dzierżawie – czytamy w oświadczeniu przedstawiciela Konsorcjum.

O Konsorcjum

Konsorcjum jest wspólnym przedsięwzięciem CM Holdings A/S (Copenhagen Merchants) i naszego wieloletniego partnera strategicznego, Viterra Ltd (Viterra).

Tym bardziej warto zapoznać się z treścią oświadczenia, ale najpierw lepiej poznać firmy stanowiące konsorcjum i zadeklarowane przez nie wartości.

Copenhagen Merchants Group o sobie

W Copenhagen Merchants łączymy punkty w międzynarodowym handlu towarami poprzez pośrednictwo, spedycję, logistykę i operacje terminalowe. Nasza rodzinna firma w drugim pokoleniu zapewnia stabilność na niestabilnych rynkach, a nasze doświadczenie pomaga kupującym i sprzedającym zarządzać ryzykiem cenowym i zabezpieczać transakcje. Od analizy rynku po zintegrowane rozwiązania wysyłkowe i logistyczne, zapewniamy płynne wsparcie w całym procesie handlowym.

O firmie Viterra

W firmie Viterra wierzymy w siłę związków. Nasza wiodąca na świecie sieć rolnicza łączy producentów z konsumentami dzięki zrównoważonym, identyfikowalnym i kontrolowanym pod względem jakości produktom rolnym. Z ponad 16 000 utalentowanych pracowników działających w 37 krajach, nasza strategiczna sieć magazynów rolniczych, przetwórstwa i transportu pozwala nam oferować innowacyjne rozwiązania i otwierać ścieżki dla naszych klientów, tworząc udane partnerstwa, które są trwałe. Razem jesteśmy silniejsi i osiągamy więcej.

Konsorcjum chce działać w porcie

Oczekiwania przedstawiciela Konsorcjum zawarte w nadesłanym oświadczeniu, zamieszczamy poniżej bez redakcyjnych zmian.

Do trzech razy sztuka? Czy kończymy tę farsę?

Może ten artykuł spowoduje, że wokół Terminala Zbożowego w Gdyni zacznie się wreszcie coś dziać, bo niewątpliwie Zarząd Morskiego Portu Gdynia SA ma z tym spory problem do rozwiązania. A my przyglądamy się temu kolejny już rok, opisując toczącą się batalię, a inwestycji w porcie jak nie było, tak nie ma.

O ile opublikowany 16 stycznia br. ostatni raport IGC wskazał na zmniejszenia szacunków zbiorów kukurydzy i zbóż ogółem, o tyle utrzymał ilości zebranej pszenicy.

Zbiory mniejsze, ale z zapasami, to już przepaść!

Tym samym zbiory zbóż ogółem zmniejszając się o 6 mln t do 2 mld 305 mln t będą o 4 mln t mniejsze od ubiegłorocznych. Co biorąc pod uwagę rosnąca z roku na rok o 15 mln t konsumpcję wszystkich zbóż, która w tym sezonie wyniesie 2 mld 335 mln t poskutkuje spadającymi zapasami.

Na koniec sezonu 2024/25 globalne zapasy zbóż ogółem wyniosą 573 mln t i będą aż o 31 mln t niższe niż na koniec poprzedniego sezonu. Będzie to najniższy poziom od 10 lat! Nawet u czołowych eksporterów rezerwa zbożowa zmniejszy się o 12 mln t rok/roku.

Konsumpcja pszenicy nieco na kredyt

Dziwić może nieco fakt, że eksperci IGC szacując zbiory pszenicy nie dokonali żadnych zmian od listopada i tym samym zbiory pszenicy na całym świecie wynosząc 796 mln t będą nawet o 1 mln t wyższ...

W magazynach polskich rolników wciąż zalegają zapasy zboża i rzepaku, choć spora część została sprzedana podczas żniw i jesienią. Wielu gospodarzy wstrzymuje się jednak z dalszą sprzedażą, licząc na wyższe ceny w najbliższych miesiącach.

Jak podkreśla prezes RSP Gronowice Ronald Szulc, w jego gospodarstwie większość zboża została sprzedana już w listopadzie: „Sprzedaliśmy wszystko oprócz części rzepaku, który nie został zbyty w odpowiednim momencie”. Zauważa jednak, że ceny rzepaku na giełdach ponownie rosną, co daje nadzieję na korzystniejsze warunki sprzedaży.

Zobacz też: Wróciły lepsze czasy dla cen rzepaku

Trudne wybory rolników – sprzedać teraz czy poczekać na lepsze ceny?

Jak widać, niełatwo jest przewidzieć, kiedy nadejdzie najlepszy moment na sprzedaż. Rolnik z Ligoty Wołczyńskiej wskazuje, że zmiany na rynku przypominają ruletkę:

- Chciałoby się po prostu zarobić, ale sztuką jest wyprodukować i wstrzelić się w najlepsze okienko finansowe – mówi Tomasz Burban.

Z jęczmieniem sytuacja była szczególnie trudna – niskie plony i ceny wymusiły sprzedaż poniżej oczekiwań: „Do jęczmienia dużo dołożyliśmy, sprzedaliśmy go po 800 zł za tonę, ale to ledwo pokryło koszty”.

Zastój w punktach skupu – 900 zł za pszenicę to za mało

Część rolników zdecydowała się wstrzymać z wywozem zboża do punktów skupu, licząc na wzrost cen w najbliższym czasie. Gerard Gorhlich zauważa, że obecna stawka za pszenicę konsumpcyjną wynosi około 900 zł netto, ale dla opłacalności produkcji powinna przekroczyć 1200 zł.

- Czekamy, aż sytuacja na światowych giełdach się poprawi, bo obecne ceny ledwo pokrywają koszty – wyjaśnia rolnik z Olbrachcic.

Rolnicy wstrzymują sprzedaż zbóż, licząc na dopłaty od państwa

Dodatkową niepewność na rynku wprowadza polityka państwowa. W ubiegłym roku rolnicy, którzy sprzedali plony przed końcem grudnia, nie otrzymali dopłat, co zniechęciło wielu do szybkiej sprzedaży. Paweł Wójtowicz, wiceprezes Spółdzielni „Polski Rzepak i Zboże”, zwraca uwagę, że obecnie część rolników celowo opóźnia transakcję, licząc na kolejne dopłaty w roku wyborczym.

- Widzimy, że zapasy są utrzymywane, bo rolnicy mają nadzieję na rekompensaty od państwa. Ludzie się wstrzymują ze sprzedażą, nauczeni zeszłym rokiem, że im późniejsza sprzedaż, to prawda gorsza cena, ale dopłaty ze strony państwa rekompensują po prostu te niedobory – wskazuje Paweł Wójtowicz. Podkreśla jednak, że taka taktyka może być ryzykowna – Nie możemy pozwolić sobie na przetrzymywanie zboża przez lata, musimy patrzeć na płynność finansową i robić miejsce na kolejne plony.

Czy warto czekać? Obejrzyj nasz reportaż w całości!

Najnowszą inwestycją Cefetry jest zakład przerobu roślin strączkowych na koncentrat białkowy, oddany do użytku w 2024 roku w Dobrym Mieście. Przy obecnej skali zakupów nasion roślin białkowych rocznie, gdzie ok. 60% stanowi bobik, a 25% groch – Cefetra jest największym podmiotem skupującym ten asortyment w kraju.

– Polskie zboże i surowce paszowe trafiają przez nas prawie na cały świat. Wysłaliśmy żyto do Japonii i USA, owies do Turcji, kukurydzę do Islandii, pszenicę na Bliski Wschód. Handlowaliśmy śrutą sojową i importowaliśmy biomasę z Indonezji na potrzeby przemysłu energetycznego. W pierwszych latach działalności udało się też skupić blisko 100 tys. ton owsa, ale dziś zebranie takiej ilości w jednym sezonie graniczyłoby z cudem. Polski oddział Cefetra stanowi ok. 5% obrotu całej grupy – mówi Tomasz Pasalski, prezes Zarządu Cefetra. Grupa Cefetra to holenderska korporacja z siedzibą w Rotterdamie. Składają się na nią 11 spółek działających głównie w Europie, a także przedstawicielstwa w obu Amerykach oraz na Bliskim i Dalekim Wschodzie.

Cefetra Zarząd

FOTO: Cefetra

Na początku  była spółdzielnia

Historia Cefetry to po prostu historia holenderskich spółdzielni rolniczych, produkujących pasze i poszukujących stałych źródeł surowców. Komponenty paszowe, skupowane w ogromnych ilościach z całego świata, są tam bowiem potrzebne ze względu na bardzo rozwiniętą produkcję zwierzęcą.

Rolnicze kooperatywy z Holandii założyły w 1988 r. firmę Cebeco Feed Trading. To ona, przekształcona w 2002 roku w spółkę o nazwie Cefetra, została zakupowym ramieniem holenderskiego przemysłu paszowego. W 2002 roku Cefetra trafiła na Węgry, a dwa lata później – do Polski. Zbiegło się to z akcesją naszego kraju do UE w 2004 r.

Dwie dekady w Polsce

Cefetra w Polsce dynamicznie się rozwijała. W 2005 r. założyła konsorcjum z ADM Szamotuły. Wspólnie w drodze przetargu kupiła Bałtycki Terminal Zbożowy w Gdyni. To pozwoliło jej bezpośrednio sprowadzać śrutę sojową z Ameryki Południowej. Import śruty przez firmę wzrósł do ok. 0,5 mln ton rocznie, co stanowiło 25% zapotrzebowania na ten komponent białkowy w Polsce.

Firma Cefetra kupiła elewatory w Dobrym Mieście i Nidzicy. W 2011 r. dołączył do nich elewator w Lęborku. Czwarty magazyn wybudowano w 2016 r. w Pawłowie.

Od 2012 r. Grupa Cefetra zmieniła strategię. Postawiła na rynek europejski. Oznaczało to rozszerzenie portfolio handlowego Cefetry w Polsce o praktycznie wszystkie surowce rolne na potrzeby przemysłu paszowego i spożywczego. Do tego doszły oleje roślinne i produkty mleczne.

Dziś, po dwudziestu latach działalności w Polsce w firmie pracuje ponad 100 osób, z czego w centrali w Gdyni zatrudnionych jest 40 pracowników, a w terenie – 10 przedstawicieli. Do dyspozycji ma cztery bazy magazynowe: w Dobrym Mieście, Lęborku, Nidzicy i Pawłowie oraz własną przetwórnię.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Szanse na wzrosty cen

Na Matifie pszenica od początku października wciąż kręci się wokół 230 euro, raz tę granicę przeskakując, by kolejnego dnia zejść nieco poniżej tego poziomu. Kontrakty grudniowe 14 października wyceniane były na 228,75 €/t. Spore nadzieje na jeszcze większe wzrosty kursów przynosi jednak fakt, że notowania giełdowe na kolejny termin, a więc na marzec przyszłego roku, są aż o 12 euro droższe od grudniowych. Tak duża różnica nie jest często spotykana i wyraźnie wskazuje na obawy o niepewność o wolumeny dostępne w światowym handlu. Te obawy mogą w okresie przeskakiwania giełdy z pozycji grudniowych na marcowe zaowocować sporymi podwyżkami.

Warto pamiętać, że choć produkcja rosyjska, ukraińska i unijna w naszym regionie limitują eksport, to na wiel...

Większość zboża znajduje się jeszcze w magazynach. W gospodarstwie Józefa Walasa, rolnika z miejscowości Włochy, w magazynie na sprzedaż czeka jeszcze 500 ton pszenicy.

- Większość zboża mamy jeszcze w magazynie, tak naprawdę po żniwach sprzedaliśmy niewielką część, około 20 do 30 ton. W tej chwili sprzedaliśmy kolejne 100 ton, a tak jak widać za mną, 500 ton pszenicy jest magazynowane – mówi Walas.

Szczegółowy raport z rynku cen zbóż przeczytasz TUTAJ: Ceny pszenicy: świat wytacza giełdowe działa przeciwko Rosji, a rykoszetem dostaje polski rolnik

Magazynowanie dla lepszych cen zboża

Powód magazynowania zboża jest bardzo prosty, rolnicy poszukują lepszej ceny.

- Widząc w tym roku niższe plony, zakładając mniejszą podaż ziarna, a to w zestawieniu z większymi kosztami, rolnicy wyczekują wzrostu cen, wyczekują momentu, kiedy będzie można opłacalnie zbyć swój towar – dodaje Józef Walas.

Kukurydza jeszcze na polu

Zbiory kukurydzy u Mieczysława Myśliwego, współwłaściciela firmy „Farmer” w Głubczycach jeszcze są w toku. Jak mówi Myśliwy, dostarczana jest jednak do punktów skupu kukurydza dobrej jakości, sucha, poniżej 25% wilgotności, zdrowa oraz czysta, którą wykorzystać można do różnych celów w tym paszowych.

Raport IGC: w tym roku zbóż zbierzemy więcej, ale zużycie rośnie jeszcze bardziej

Mało zboża dobrej jakości na rynku

- Jeśli chodzi o inne zboża, to w te chwili skup został przystopowany. Myślę, że rolnicy czekają na korzystniejszą ceną rynkową, na chwilę obecną ceny w porównaniu do tych w czasie zniż, zmieniły się o 100 złotych na tonie, na korzyść rolnika. Spodziewamy się, że pod koniec roku, czy w pierwszym kwartale te ceny będą jeszcze wyższe za te zboża konsumpcyjne – mówi Myśliwy.

Jak zaznacza, wyższe ceny powinny wynikać przede wszystkim z faktu, mniejszej ilości zboża dobrej jakości na rynku.

Jakie są ceny mokrej kukurydzy i rzepaku? Koniecznie obejrzyj cały czas reportaż!

Tekst: Bernat Patrycja

Film, montaż: dr Mariusz Drożdż

Prognozy dla światowego rynku zbóż na sezon 2024/25 pozostają optymistyczne, z zakładaną produkcją na poziomie 2,315 mld ton, mimo pewnych regionalnych przesunięć. Jak wynika z raportu Międzynarodowej Rady Zbożowej (IGC), wzrost produkcji spodziewany jest w krajach takich jak USA, Australia i Argentyna, co może zrekompensować spadki w Unii Europejskiej.

Zobacz też: Ukraina apeluje o pełną liberalizację handlu z UE. Kto zyska, a kto straci?

Zwiększone zapotrzebowanie na biopaliwa dodatkowo podnosi światową konsumpcję zbóż, która ma wynieść 2,325 mld ton. Wzrost globalnej podaży pszenicy, owsa, jęczmienia i sorgo wskazuje na rekordowe zbiory, choć zapasy końcowe, wynoszące 581 mln ton, będą najniższe od dekady.

Ryż i soczewica – stabilizacja i wzrost produkcji

Choć mówimy o rynku zbóż, warto wspomnieć także o nie do końca popularnych uprawach w Polsce, które mają jednak dosyć duże znaczenie w innych krajach. Światowa produkcja ryżu, który jest ważny dla konsumentów w Azji, według oczekiwań IGC wzrośnie o 1% w sezonie 2024/25 do ok. 528 mln ton, głównie dzięki większym zbiorom na Dalekim Wschodzie.

Zapotrzebowanie, podobnie jak w poprzednich latach, pozostaje stabilna, co pozwala na umiarkowane nagromadzenie zapasów. Wzrost handlem ryżem o 1% jest napędzany przede wszystkim przez rosnące zapotrzebowanie z Afryki. 

Problemy logistyczne i geopolityczne wpływają na ceny zbóż

W globalnym handlu zbożami nie brakuje wyzwań. Rosja, największy eksporter pszenicy na świecie, rozbudowuje swoje porty nad Morzem Bałtyckim, aby uniezależnić się od tradycyjnych szlaków eksportowych na Morzu Czarnym. Według danych Reuters kraj ten planuje zwiększyć eksport produktów rolnych o całe 50% do 2030 roku.

Konflikt z Ukrainą znacząco wpływa na transport zboża nie tylko z Ukrainy, ale również z Federacji Rosyjskiej, a zakłócenia i ogólne niebezpieczeństwo na Morzu Czarnym mogą ograniczyć światowe dostawy. W tym kontekście Rosja zwiększa swoją obecność na rynkach Ameryki Łacińskiej i Afryki, co może mieć długofalowe konsekwencje dla globalnego rynku zbóż.

Przetargi międzynarodowe stabilizują ceny pszenicy

Ożywienie na rynku pszenicy jest widoczne dzięki przetargom międzynarodowym. Japonia i Jordania ogłosiły zakup znaczących ilości pszenicy – odpowiednio 112,58 tys. ton i 120 tys. ton, co częściowo wpłynęło na wzrost cen na rynkach globalnych. Według portalu invasting.com cena pszenicy na giełdzie CBOT spadła o 0,4%, ale baza w Kansas City wzrosła o 8-10 centów za buszel z powodu presji logistycznych. Niemniej jednak globalna podaż pszenicy, szczególnie z półkuli południowej, pozostaje wystarczająca, co ogranicza potencjalne wzrosty cen w dłuższej perspektywie.

Wykresy rzepaku na Matifie

FOTO: topagrar.pl

Kursy rzepaku na Matifie

FOTO: topagrar.pl

Rynek pszenicy

Wykresy pszenicy na Matifie

FOTO: topagrar.pl

Kursy pszenicy na Matifie

FOTO: topagrar.pl

Komisja w pięcioosobowym składzie, której przewodniczył Janusz Mróz zgodnie z zakładanym harmonogramem prac dokonała publicznego otwarcia ofert, sprawdzając wcześniej hasła nadesłane przez uczestników przetargu.

Oferty ostateczne złożyli wszyscy dopuszczeni wcześniejszym postępowaniem do ich składania uczestnicy, a zgodnie z założeniami przetargu na tym etapie porównywane będą:

1. miesięczna suma czynszu stałego
2. stawka za przeładunek 1 tony ładunku
3. minimalny roczny przeładunek
4. pojemność składowa
5. rata przeładunkowa

Przewodniczący Komisji odczytywał kolejno wszystkie wymienione powyżej składniki oferowane kolejno przez:

• Krajową Grupę Spożywczą S.A.
• Mondry Sp. z o.o.
• Konsorcjum: Speed Sp. z o.o., Tridente Sp. z o.o., Astar Sp. z o.o.
• OT Port Gdynia Sp. z o.o.
• Konsorcjum: Szczecin Bulk Terminal Sp. z o.o., Tapini Sp. z o.o., Ribera Sp. z o.o.

We wrześniu 2024 roku FAO zaktualizowała swoje prognozy dotyczące globalnej produkcji zbóż. Według nowych szacunków produkcja może wynieść 2,851 mld ton, czyli o 2,8 mln ton mniej niż przewidywano w lipcu.

Ta korekta w dół wynika przede wszystkim z niekorzystnych warunków pogodowych i problemów gospodarczych w kluczowych regionach. Susze oraz wysokie temperatury wpłynęły na zbiory w Unii Europejskiej, Meksyku, Kanadzie oraz na Ukrainie.

Zobacz też: Początek żniw kukurydzianych przynosi obniżki cen skupu, którym opierają się pozostałe zboża

Zboża paszowe w dół o 7 mln ton. Co stoi za spadkiem?

Największy spadek dotyczy zbóż paszowych, których produkcja w roku bieżącym ma wynieść 1,523 mld ton. To o 7 mln ton mniej niż prognozowano wcześniej. Wpływ na to miały niekorzystne warunki pogodowe, szczególnie w Europie i Ameryce Północnej. Na przykład w Kanadzie prognozy dotyczące produkcji jęczmienia zostały obniżone z powodu susz, a w USA oczekuje się spadku zbiorów sorga.

Jednak prognozy dla kukurydzy w Stanach Zjednoczonych zostały podniesione. W korzystnych warunkach pogodowych tamtejsze zbiory mogą być większe, choć nadal niższe niż w 2023 roku.

Produkcja pszenicy rośnie: USA nadrabia straty, Rosja zmaga się z opadami

Produkcja pszenicy również przechodzi zmiany. W 2024 roku FAO prognozuje produkcję na poziomie 791,4 mln ton, co oznacza wzrost o 2,3 mln ton w porównaniu z lipcem. Główne powody to lepsze zbiory w USA i niewielkie korekty w Chinach oraz Argentynie. Z drugiej strony zbiory pszenicy w Rosji i Unii Europejskiej mogą być niższe z powodu nadmiernych opadów i niekorzystnych warunków pogodowych.

Z kolei ryż, mimo problemów w niektórych regionach Azji, ma osiągnąć rekordową produkcję na poziomie 537 mln ton. Jest to wzrost o 1% w porównaniu do sezonu 2023/24. Rewizja w górę dotyczyła szczególnie Wietnamu i Bangladeszu, gdzie intensywne tempo kampanii siewnej i dobre warunki pogodowe przyczyniły się do lepszych prognoz.

Konsumpcja zbóż w 2024 r.: Czego się spodziewać?

Światowa konsumpcja zbóż w sezonie 2024/25 jest prognozowana na poziomie 2,852 mld ton, co oznacza wzrost o 0,2% w porównaniu z poprzednim sezonem. Jednak mimo ogólnego wzrostu prognozy dotyczące spożycia pasz zostały obniżone o 3,8 mln ton, głównie z powodu spadku konsumpcji jęczmienia i sorga. Z drugiej strony konsumpcja ryżu na świecie ma osiągnąć rekordowy poziom, co wiąże się z rosnącym zapotrzebowaniem w Azji.

A co z zapasami zbóż w 2025 r.?

FAO przewiduje, że zapasy zbóż na koniec sezonu 2025 wyniosą 890 mln ton, co oznacza spadek o 4,5 mln ton w porównaniu do lipcowych prognoz. Największy spadek dotyczy kukurydzy, zwłaszcza w Europie i na Ukrainie. Prognozy zapasów jęczmienia i sorga również uległy obniżeniu, natomiast zapasy pszenicy mają wzrosnąć, głównie dzięki lepszym zbiorom w USA i rewizji danych z Chin.

Zboża nie patrzą na kukurydzę, a co z rzepakiem? – Rynkowy Serwis Spod Lady – 13.09.24 r.

Handel zbożem na świecie – mieszane prognozy FAO

Prognozy FAO dotyczące handlu zbożem na sezon 2024/25 wskazują na wzrost o 4,5 mln ton w porównaniu z wcześniejszymi prognozami, osiągając poziom 485,6 mln ton. Jednak mimo tej korekty w górę, globalny handel zbożami nadal będzie o 3,3% niższy niż w sezonie 2023-2024. Zwiększony eksport kukurydzy z USA, wynikający z wyższych plonów, przyczynił się do podniesienia prognoz dla handlu zbożami paszowymi.

Prognozy dla handlu pszenicą również zostały skorygowane w górę o 1,2 mln ton, co wynika z lepszych zbiorów w Kazachstanie i Stanach Zjednoczonych. Mimo to przewiduje się, że światowy handel pszenicą spadnie o 3,7% w porównaniu z poprzednim sezonem.

Aktualne prognozy FAO na 2024 rok wskazują na spadek światowej produkcji zbóż, zwłaszcza paszowych. Niekorzystne warunki pogodowe, wojna na Ukrainie i problemy gospodarcze w niektórych regionach mają wpływ na globalne wyniki. Mimo to, niektóre segmenty rynku, takie jak produkcja ryżu i pszenicy, mają szansę na wzrost.

Na podst. Oil World

Fot: Drożdż

Zbiory zbóż w Niemczech w 2024 roku przyniosły rolnikom spore rozczarowanie. Według Niemieckiego Stowarzyszenia Rolników (DBV) zarówno ilość, jak i jakość plonów okazały się niższe od oczekiwań.

Łączna produkcja wyniosła 39,3 mln ton, co jest wynikiem tylko nieznacznie wyższym od szacunków Niemieckiego Stowarzyszenia Raiffeisen (DRV). Dla porównaniu w ubiegłym roku zebrano jeszcze około 42 mln ton zbóż. Szczególnie dotkliwe okazały się straty w uprawie pszenicy, najważniejszej uprawy. Tegoroczne zbiory pszenicy oszacowano na 18 mln ton, co oznacza spadek o 3,2 mln ton w porównaniu z rokiem 2023.

Zobacz też: Rosyjscy rolnicy zebrali rekordową ilość pszenicy. Ceny w portach lecą w dół

Co wpłynęło na obniżenie plonów upraw w Niemczech?

Prezes DBV Joachim Rukwied opisał tegoroczne żniwa jako okres pełen wyzwań. Niekorzystne warunki pogodowe – deszcze, brak słońca i trudności związane z opadami podczas żniw – sprawiły, że prace na polach były wyjątkowo trudne. Rukwied wskazuje na zmiany klimatyczne jako główną przyczynę słabych wyników zbiorów. 

Dodatkowo jego zdaniem zbyt restrykcyjna polityka nawożenia i ochrony roślin negatywnie wpływa na plony. Brak możliwości odpowiedniego nawożenia oraz niedostateczna regulacja ochrony roślin prowadzą do spadku jakości i wydajności upraw.

Pszenica i jęczmień pod presją

Słabe zbiory pszenicy wynikają z ograniczenia powierzchni zasiewów o około 12% z powodu niekorzystnych warunków pogodowych oraz niższej wydajności na hektar, która spadła o 3%. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku jęczmienia ozimego – jego zbiory mają wynieść ok. 8,9 mln ton, czyli mniej niż ubiegłoroczne 9,5 mln ton.

Rzepak ozimy przyniósł nieco lepsze plony, osiągając średnio 3,38 ton z hektara, co jest minimalnym wzrostem w porównaniu z zeszłym rokiem. Mimo to względu na zmniejszenie powierzchni upraw o 7%, całkowita wielkość zbiorów rzepaku spadła o 6% do 3,7 mln ton. Dobre wyniki uzyskano w przypadku upraw jarych, a także upraw ziemniaków, kukurydzy i buraków cukrowych, które skorzystały z opadów deszczu.

W jakich regionach były największe plony pszenicy i jęczmienia?

Rukwied zauważył, że tegoroczne zbiory były stosunkowo równomierne w całych Niemczech. To stanowiło kontrast w porównaniu do poprzednich lat, kiedy różnice regionalne były bardziej wyraźne. Najlepsze plony pszenicy ozimej odnotowano w Nadrenii-Palatynacie, gdzie uzyskano 8 t/ha, podczas gdy najniższe zbiory były w Barndenburgii – 5,4 t/ha. W przypadku jęczmienia ozimego najwyższą wydajność osiągnięto w Szlezwiku-Holsztynie – 7,9 t/ha, a najniższą ma najwyższą wydajność, a najniższą w kraju związkowym Saara – 5,4 t/ha.

Uprawy stają się ledwo opłacalne

Rukwied wyraził również zaniepokojenie sytuacją rynkową: „Drastyczny spadek cen, szczególnie na rynkach zbóż, stawia rolników w trudnej sytuacji”. Podczas gdy w ubiegłym roku cena za tonę pszenicy wynosiła około 320 euro, obecnie jest tylko ok. 220 euro/t. Słabe zbiory w połączeniu z niskimi cenami prowadzą do znacznie niższych dochodów z hektara. W takich warunkach, jak podkreślił Rukwied, prowadzenie opłacalnej uprawy roli staje się „ledwo możliwe”.

Wartość niemieckiego eksportu spadła, a import wzrósł

Tegoroczna niepewność rolników i niestabilna sytuacja na rynkach rolnych miała swoje odbicie w handlu międzynarodowym Niemiec. W pierwszej połowie 2024 roku wartość niemieckiego eksportu produktów rolnych spadła, podczas gdy import wzrósł.

Według danych Destatis eksport produktów rolnych, żywności, produktów leśnych, wyrobów tytoniowych i napojów wyniósł 48,06 mld euro, co oznacza spadek o 807 mln euro (-1,7%). Z kolei wartość importu tych produktów wzrosła do 58,80 mld euro (+4,5%). W rezultacie deficyt handlowy Niemiec w sektorze rolnym zwiększył się do 10,74 mld euro, co stanowi wzrost o 45,2%.

Ceny zabijają handel, czy brak handlu zabija ceny? – Rynkowy Serwis Spod Lady – 23.08.24 r.

Niemcy wysłali mniej żywności i pasz za granicę 

Największą część tego handlu stanowiły „Żywność i pasza dla zwierząt”. W tej kategorii wartość eksportu spadła do 37,04 mld euro (-1,2%), podczas gdy import zmniejszył się do 32,88 mld euro (-0,8%). Mimo to Niemcy osiągnęły nadwyżkę w handlu żywnością i paszami na poziomie 4,15 mld euro.

Zupełnie inna sytuacja miała miejsce w przypadku „Produktów rolnych i łowieckich”. W pierwszej połowie 2024 roku eksport tych towarów wyniósł 5,49 mld euro, co oznacza spadek o 3,8%. Jednocześnie import wzrósł o 17,4%, osiągając wartość 19,44 mld euro.

Na podst. AgraEurope