Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Zobacz też: Gmina weszła na działkę bez zgody właściciela. Czy to legalne i kto zapłaci za szkody?

Kiedy można wykreślić służebność z księgi wieczystej?

Odpowiedź Eksperta: Najłatwiejszy sposób na „pozbycie” się służebności, to złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się jej przez samego zainteresowanego, to znaczy właściciela nieruchomości, na rzecz której służebność została ustanowiona. Takie oświadczenie może być podstawą do wykreślenia służebności z księgi wieczystej.

Jeśli to się nie uda, można powołać się na przepis art. 293 § 1 Kodeksu cywilnego. Stanowi on, że służebność gruntowa (również drogi koniecznej) wygasa wskutek niewykonywania przez dziesięć lat. W tym przypadku w...

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Przeczytaj również: Zadłużenie w gospodarstwie pod kontrolą. Jak działać, by nie pogorszyć swojej sytuacji finansowej?

Kiedy sąd może nakazać wyjawienie majątku dłużnika?

Odpowiedź Eksperta: Bezskuteczność egzekucji oznacza, że dłużnik nie dysponuje majątkiem, który pozwoliłby pokryć choćby koszty postępowania egzekucyjnego. Najczęściej to właśnie komornik jest władny (i zobowiązany) ustalić, czy dłużnik majątek posiada. Może się jednak okazać, że dłużnik ma majątek, lecz „ukryty”, którego nie ujawniono w żadnych oficjalnych rejestrach i bankach. W takich przypadkach pomocna może być pomoc wyspecjalizowanych (ale działających zgodnie z prawem) firm i osób specjalizujących się w pozyskiwaniu informacji (agencje wywiadu gospodarczego, detektywistyczne itp.). Nie mają one jednak uprawnień egzekucyjnych, a efekty ich pracy mogą być tylko pomocą w prowadzeniu działań windykacyjnych przez odpowiedni organ. ]]> Porady prawne adwokat@pomin.com.pl (adw. Mikołaj Pomin) Wed, 29 Apr 2026 09:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/top-prawo/rolnik-nie-moze-odzyskac-pieniedzy-sad-moze-zmusic-dluznika-do-ujawnienia-majatku-2669243 false https://www.topagrar.pl/articles/top-prawo/spozniona-faktura-a-rozliczenie-vat-jak-postapic-i-czy-groza-sankcje-2669095 W lipcu sprzedano rzepak i wystawiono fakturę VAT, która dopiero w sierpniu trafiła do księgowości. Jak w takiej sytuacji prawidłowo rozliczyć VAT i czy może to rodzić konsekwencje? Spóźnienie z fakturą

Pytanie Czytelnika: Sprzedałem w lipcu partię rzepaku i wystawiłem fakturę VAT. Dopiero w sierpniu zauważyłem, że nie przekazałem tej faktury księgowej. Jak w takiej sytuacji rozliczyć VAT za lipiec? Czy będą jakieś konsekwencje karne za to spóźnienie?

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Bezwzględny obowiązek odprowadzenia VAT

Odpowiedź eksperta: Obowiązek rozliczenia i odprowadzenia VAT należnego jest bezwzględny. Wynika to z art. 19a ustawy o VAT, który podaje zasadę ogólną: obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. Podatnik ma obowiązek ujęcia każdej sprzedaży w dacie dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi.

Zobacz także: Brak OC ciągnika: po 14 dniach wchodzi pełna kara. Ile wynosi?

Zatem w omawianym przypadku faktura za rzepak nie została zaksięgowana, a podatek należny nie został rozliczony i odprowadzony. Ponieważ z pewnością nie doszło jeszcze do kontroli skarbowej na tę okoliczność (faktycznie kontrola mogła już być, ponieważ zakładamy, że nabywca rzepaku prawidłowo zaksięgował tę...

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Czy gmina może budować sieć bez zgody właściciela?

Problemy z sieciami gminnej infrastruktury zgłaszają też inni rolnicy: Wiesław C. z woj. dolnośląskiego pyta, czy gmina może bez jego zgody zlokalizować na jego działce urządzenia takiej infrastruktury. Z kolei mieszkanka województwa podlaskiego, która zastrzegła swoje dane, prosi o wyjaśnienie: czy gmina w ogóle zobowiązana jes...

Umowy przedwstępne sprzedaży, w zależności od celów nabycia oraz przedmiotu, często są bardzo obszernymi i skomplikowanymi dokumentami, przewidującymi konsekwencje różnych zdarzeń dotyczących przedmiotu umowy, mających miejsce przed zawarciem umowy przyrzeczonej.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Kiedy możliwe jest odstąpienie od umowy przedwstępnej?

Jako przykład można wskazać możliwość odstąpienia od umowy przedwstępnej przez nabywcę w sytuacji, gdy przedmiot umowy nie będzie spełniał określonych warunków lub utraci pewne funkcje.

Co zrobić, gdy umowa nie przewiduje takich sytuacji?

Umowa umowie nie równa, zatem odpowiedzi na zadane pytania Czytelnik powinien w pierwszej kolejności szukać w jej treści. Jeśli jednak treść umowy jest prosta i nie przewiduje takich szczególnych przypadków jak opisany, kierować się należy ogólnymi zasadami prawa.

Zobacz także: Obowiązkowe ubezpieczenia dla sołtysów od 2026 roku! Co muszą zapewnić gminy na wsi?

Negocjacja ceny zamiast rezygnacji z zakupu

W obrocie ziemią rolną umowa przedwstępna jest szczególnie ważna. Zawiera się ją wtedy, gdy strony chcą zagwarantować sobie finalizację transakcji, ale z różnych powodów – formalnych, kredytowych czy wynikających z procedur KOWR – nie mogą jeszcze podpisać umowy sprzedaży. Dokument ten stanowi zobowiązanie do zawarcia w przyszłości umowy przyrzeczonej, czyli właściwej umowy sprzedaży gruntu. 

Zwykła umowa czy akt notarialny? Różnice są kluczowe

Skutek prawny umowy przedwstępnej zależy od jej formy. Zwykła forma pisemna jest ważna, ale pozwala dochodzić jedynie odszkodowania, jeśli druga strona nie stawi się do zawarcia umowy ostatecznej i nie daje możliwości prawnego wymuszenia sprzedaży.

Przykład: jeśli kontrahent się rozmyśli, nie można zmusić go do podpisania umowy sprzedaży.

Zobacz także: Obniżenie składki zdrowotnej dla działów specjalnych pod lupą. Ministerstwo odpowiada!

Umowa przedwstępna w formie aktu notarialnego natomiast daje prawo żądania zawarcia umowy przyrzeczonej, w razie odmowy drugiej strony można wystąpić do sądu, a wyrok sądu zastępuje oświadczenie woli, czyli działa jak podpis pod umową. To rozwiązanie wybierają najczęściej rolnicy chcący mieć pełne zabezpieczenie transakcji.

Zadatek czy zaliczka? To robi różnicę

W umowie przedwstępnej można przewidzieć wpłatę:

• zaliczki – zwrotnej, gdy umowa nie dojdzie do skutku z winy drugiej strony,
• zadatku – dużo silniej zabezpieczającego interesy stron.

Jeśli do transakcji nie dojdzie z winy sprzedającego, kupujący może żądać podwójnego zadatku. Jeśli to kupujący wycofa się bez podstawy – sprzedający może zadatek zatrzymać. To jeden z najbardziej praktycznych instrumentów ochrony interesów w obrocie ziemią.

Co powinna zawierać poprawna umowa przedwstępna?

Dla bezpieczeństwa transakcji warto dopilnować, by zawierała:

• precyzyjny opis nieruchomości – numer działki, KW, powierzchnia, adres,
• cenę,
• termin podpisania umowy ostatecznej – choć nie jest konieczny, zdecydowanie pomaga,
• zobowiązanie stron do zawarcia umowy sprzedaży,
• dodatkowe klauzule – np. zadatek, warunki, prawo odstąpienia, ujawnienie roszczenia w księdze wieczystej.

Kiedy zdecydowanie warto iść do notariusza?

Dobrze jest wybrać formę aktu notarialnego, gdy:

• grunt ma wysoką cenę, 
• konieczne jest rozłożenie płatności,
• strony stosują zadatek,
• istnieje ryzyko, że sprzedający może zmienić zdanie,
• transakcja zależy od decyzji KOWR lub kredytowania,
• ważna jest możliwość dochodzenia zawarcia umowy.

Dlaczego w obrocie ziemią rolną umowa przedwstępna jest tak ważna?

Podpisuje się ją m.in. gdy nabywca potrzebuje czasu na pozyskanie finansowania, trzeba uregulować formalności z KOWR lub gdy na przykład obie strony chcą zabezpieczyć się przed nagłą zmianą decyzji. 

fot. Katarzyna Sierszeńska

Zobacz także: Nowe kwoty przychodu: oto obowiązujące limity!

Odpowiedź Eksperta: ubezpieczenie społeczne rolników

Zgodnie z art. 27a, ust. 1 ustawy z 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (DzU 2025 r., poz. 197 ze zm.), do emerytury rolniczej przysługuje dodatek z tytułu opłacania podwójnej lub dodatkowej składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w wysokości 0,5% emerytury podstawowej za każdy pełny rok opłacania takiej składki. Wobec powyższego organ rentowy KRUS prawidłowo przyjął do ustalenia wysokości tego dodatku tylko pełne 2 lata i ustalił wysokość 0,5% × 1691,02 zł (emerytura podstawowa od 1 marca 2025 r.) × 2 lata = 16,91 zł.

fot. Dorota Kolasińska

Odpowiedź Eksperta: ubezpieczenie syna

Zgodnie z ustawą z 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (DzU z 2025 r., poz. 197 ze zm.), ubezpieczeniu z mocy ustawy podlega rolnik prowadzący osobiście i na własny rachunek działalność rolniczą w pozostającym w jego posiadaniu gospodarstwie rolnym o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego użytków rolnych lub dział specjalny produkcji rolnej, a także domownik rolnika stale pracujący w tym gospodarstwie rolnym, jeżeli rolnik ten, jego domownik, nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu, nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty, albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Przeczytaj także: Poddzierżawa ziemi: co zrobić, gdy ktoś inny uprawia ziemię?

Uznaje się, że w okresach pobierania zasiłku dla bezrobotnych do...

Oddziaływanie potężnego projektu jest znacznie szersze, niż może się to wydawać. Problem już dawno zauważyła Wielkopolska Izba Rolnicza, która w kolejnych wystąpieniach argumentowała, że bardzo duży areał gruntów rolnych zostanie z powodu tych inwestycji zabrany rolnikom, głównie w procedurze wywłaszczeń.

Wiele zwartych działek geodezyjnych (pól uprawnych) zostanie jednokrotnie, a niekiedy i dwukrotnie przeciętych, powodując trudności w ich uprawie. Część gospodarstw zniknie całkowicie, ponieważ planowany grunt do wywłaszczenia pod inwestycje to niekiedy 80% areału gospodarstwa.

Po takich wywłaszczeniach gospodarz najprawdopodobniej zaprzestanie jakiejkolwiek działalności z powodu braku ekonomicznego uzasadnienia prowadzenia gospodarstwa.

W etapie pierwszym powstanie pirs północny (po prawej) i pirsy centralne. Termin budowy pirsu południowego zależy od prognoz ruchu

FOTO: CPK, Foster + Partners

Wielkie nadzieje w ministerialnym rozporządzeniu

Rolnicy, będąc tym faktem przerażeni, zwrócili się do Wielkopolskiej Izby Rolniczej z prośbą o pilną interwencję. Większość z nich nie chce odszkodowań, a tzw. grunty zamienne.

"Taka postawa jest spowodowana faktem, iż nie da się odtworzyć gospodarstwa za żadne odszkodowanie, bez względu na jego wysokość, ponieważ handel międzysąsiedzki gruntami rolnymi na tym terenie właściwie nie istnieje. Rolnicy, którzy pozbywają się swoich gruntów, robią to w formie dzielenia gruntu rolnego na działki budowlane, a cena takich gruntów jest zdecydowanie wyższa niż gruntów rolnych" – informuje Wielkopolska Izba Rolnicza.

Rozwiązaniem patowej sytuacji może okazać się przygotowywana właśnie nowelizacja rozporządzenia ministra rolnictwa w sprawie warunków i trybu dokonywania zamiany nieruchomości.

Atrium, czyli wspólna przestrzeń przesiadkowa dla pasażerów lotniska, kolei i autobusów

FOTO: CPK, Foster + Partners

Zamiany do pilnej korekty

W przesłanym do konsultacji dokumencie wskazano, iż "zmiana rozporządzenia polega na rozszerzeniu katalogu nieruchomości podlegających zamianie dokonywanej na wniosek osoby fizycznej lub osoby prawnej".

Chodzi o dopuszczenie możliwości dokonania zamiany, na podstawie której, osoba fizyczna (a więc nie tylko rolnik) lub osoba prawna, przenosiłaby do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa własność nieruchomości (zarówno tych, które mają charakter rolny, jak i tych, które nie są nieruchomościami rolnymi), w zamian za przeniesienie przez KOWR, na ten podmiot własności nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu WRSP.

Taka zamiana będzie dopuszczalna w sytuacjach, w których nieruchomości stanowiące własność osoby fizycznej lub osoby prawnej są położone na obszarze określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 28  ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1747).

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zauważyło, iż "sposób realizacji zamian dokonywanych przez CPK nie odpowiada potrzebom i oczekiwaniom społecznym".

Przyjęty w ustawie o Centralnym Porcie Komunikacyjnym sposób pozyskiwania nieruchomości na cele zamiany, a następnie dokonywania tych zamian jest niezwykle złożony i – jak wynika z obecnej praktyki w szczególności w odniesieniu do nieruchomości rolnych – nie jest ani efektywny, ani skuteczny.

"Dlatego, mając na względzie oczekiwania podmiotów uprawnionych z obszaru Inwestycji, jak i planowanych Inwestycji, zasadne jest stworzenie w obowiązujących przepisach możliwości dokonywania zamian nieruchomości bezpośrednio między tymi podmiotami a KOWR. Warto podkreślić, że posiadacze nieruchomości położonych na terenie Inwestycji wielokrotnie wskazują, że dla nich cenniejszy jest grunt niż odszkodowanie finansowe" – zauważa MRiRW.

Podziemny dworzec kolejowy CPK przy terminalu. Nawet połowa pasażerów może dojeżdżać na lotnisko pociągiem

FOTO: CPK, Foster + Partners

Postulaty, które mają kluczowe znaczenie

Wielkopolska Izba Rolnicza, przekazała Krajowej Radzie Izb Rolniczych swoje uwagi dotyczące rozporządzenia, zaznaczając, iż WIR pozytywnie ocenia rozpoczęcie prac nad możliwością zamiany nieruchomości dla rolników, których grunty zostały bądź zostaną wywłaszczone pod budowę Centralnego Portu Komunikacyjnego.

Stwierdzono, że projekt przedstawionego rozporządzenia jest zbyt lakoniczny i nie reguluje faktycznie tych kwestii. W związku z powyższym Wielkopolska Izba Rolnicza wniosła o:

1. Rozszerzenie rozporządzenia nie tylko o osoby fizyczne lub prawne wywłaszczane pod CPK, ale także te wywłaszczane przy budowie dróg w szczególności, gdy inwestycje prowadzi GDDKiA. Również rolnicy wywłaszczani pod drogi oczekują niejednokrotnie gruntów zamiennych zamiast odszkodowania, dlatego powinni mieć taką możliwość.

2. Dodanie do rozporządzenia tzw. przywileju korzyści 40% – w programie dobrowolnych nabyć przy realizacji CPK właściciele nieruchomości zabudowanych (i tylko takich) w zamian za przekazanie dobrowolne gruntu dostają bonus w postaci 40% wartości nieruchomości. Taki mechanizm powinien być również zastosowany przy przyznawaniu gruntów zamiennych. Jeżeli rolnik przekazuje 5 ha pod CPK lub drogę winien dostać 7 ha (2 ha dodatkowo – 40%) gruntów zamiennych. Konstytucja mówi o równości według prawa, a więc jeżeli ktoś dostaje bonus 40% przy rozliczaniu finansowym, również taki bonus winien być uwzględniany w procedurze gruntów zamiennych w przypadku rolników.

3. Uregulowanie kwestii odległościowych gruntów zamiennych tak, aby grunty zamienne Zasobu Własności Rolnych Skarbu Państwa były, jak najbliżej wywłaszczanego rolnika. W przypadku, gdy potencjalny grunt zamienny jest dzierżawiony innemu podmiotowi, rolnik powinien przejmować korzyści i obowiązki z tego wynikające, czyli powinno się umożliwić dotychczasowemu dzierżawcy do wygaśnięcia umowy możliwość uprawy w zamian za czynsz, jaki płacił dotychczas KOWR. Względnie możliwe jest dodanie bonusu za odległość, jeżeli grunt zamienny jest w znacznej odległości od siedziby gospodarstwa – 1 km dalej gruntu zamiennego w stosunku do gruntu wywłaszczonego licząc od siedziby gospodarstwa, tj. 5% bonusu. Rolnicy mają pola niejednokrotnie obok domów, a grunty, które zostaną zaproponowane, mogą znajdować się w znacznej odległości od siedziby gospodarstwa. Dojazd do nich to czas i koszty, które winny być zrekompensowane. Tak, więc wymiana 1 do 1 w takich przypadkach nie wchodzi w grę. Odległość gruntu zamiennego w stosunku do siedziby gospodarstwa winna być zdaniem wielkopolskiego samorządu rolniczego zrekompensowana.

Stanowiska autobusów dalekobieżnych. Poczekalnia połączona z budynkiem dworca kolejowego

FOTO: CPK, Foster + Partners

4. Uregulowanie kwestii tzw. resztówek – jeżeli pozostały po wywłaszczeniu grunt ma znikomą wartość gospodarczą, grunt taki powinien zostać przejęty przez KOWR w zamian za grunt zamienny. Jeżeli grunt zabudowany jest wywłaszczany pod CPK w programie dobrowolnych nabyć, to spółka ma obowiązek kupić całą nieruchomość bez względu czy na niej buduje czy nie. Natomiast pola rolników są poprzecinane i tzw. resztówki zostawiane rolnikom, którzy nie mogą na nie ani dojechać, ani uprawiać, np. grunt 0,4 ha. Tak zdewastowana nieruchomość winna być wykupiona (wymieniona) w całości.

5. Uregulowanie kwestii różnic w wycenie – jeżeli grunt zamienny ma wartość większą od gruntu wywłaszczanego, rolnik powinien móc dopłacić różnicę i wykupić całość gruntu zamiennego.

6. Uregulowanie kwestii przyznawania gruntów zamiennych wcześniej niż przed formalnym wywłaszczeniem tak, aby potencjalny grunt zamienny był przyznawany natychmiast po "rezerwacji" gruntu przeznaczonego pod inwestycję celu publicznego. Do czasu formalnego wywłaszczenia rolnik płaciłby za ten grunt czynsz KOWR. Inwestycje niejednokrotnie trwają latami, a rolnik ma niepewność prawną, wstrzymując inwestycję na swoim gruncie, gdyż ma lada moment być wywłaszczony, następnie budowa jest odkładana w czasie, a rolnik dalej czeka nie mając gruntu zamiennego przed formalnym wywłaszczeniem, żyjąc latami w zawieszeniu. Rezerwacja gruntu, np. pod CPK powinna uruchamiać procedurę przyznania gruntu zamiennego. Grunt powinien już w chwili rezerwacji być przyznawany rolnikowi, który płaciłby czynsz do czasu formalnego wywłaszczenia.

kz, WIR

Odpowiedź Eksperta: kiedy użyczenie synowi maszyn będzie najbardziej opłacalne

Ponieważ Czytelnik nie sprecyzował, kiedy i w jakim statusie VAT nabył ciągniki i maszyny, które chce udostępnić synowi, musimy poczynić tutaj pewne założenia. Udostępnianie (użycie) składników majątku przedsiębiorstwa podatnika czynnego jest nieodpłatną usługą, zaś przekazanie takich składników jest darowizną towaru, co generalnie podlega opodatkowaniu – jednak pod pewnymi warunkami. Rozważmy najpierw sytuację, kiedy te maszyny rolnik nabył wiele lat temu, jeszcze przed przejściem na VAT, lub już jako podatnik czynny nabył je od rolnika ryczałtowego lub od pośrednika na fakturę VAT-Marża, a więc rolnik nie miał prawa do odliczenia VAT.

W takiej sytuacji użyczenie synowi takich maszyn będzie zwolnion...

Odpowiedź Eksperta: przepisy związane z RHD

W omawianym przypadku kluczowe jest ustalenie, czy po uruchomieniu RHD w tym gospodarstwie będzie prowadzona jednolita – w sensie VAT – działalność rolnicza opodatkowana i czy działalność w zakresie RHD może być traktowana jako odrębna działalność, podlegająca opodatkowaniu lub zwolnieniu z VAT. Co do zasady w zakresie działalności rolniczej na podstawie art. 15, ust. 4 ustawy o VAT, w zakresie produkcji osób prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie za podatnika uważa się osobę, która złoży zgłoszenie rejestracyjne – w tym przypadku jest nim mąż Czytelniczki. Równocześnie przepis ten stosuje się odpowiednio do osób fizycznych, prowadzących wyłącznie działalność rolniczą w innych niż wymienione w ust. 4 przypadkach, tutaj działalność w zakresie usług rolniczych jest d...

21 postulatów w obronie rolnictwa

Nic dziwnego, że wśród 21 postulatów stworzonych przez Warsaw Enterprise Institute wraz z rolnikami znalazła się także kwestia poboru wody.

Postulat numer 6 brzmi: „Znieść kary dla rolników za pobór wody dla zwierząt z własnej studni”.

Propozycja opiera się na wdrożeniu jasnych przeliczników zużycia wody na DJP (duże jednostki przeliczeniowe): – Ujednolicenie przepisów i wprowadzenie jasnych norm zużycia wody na DJP zlikwiduje przestrzeń do arbitralnych decyzji WIOŚ. Rolnicy odzyskają pewność prawną, a zwierzęta wodę bez biurokratycznych absurdów. To elementarne prawo do użytkowania własnych zasobów bez fiskalnego szantażu – czytamy w uzasadnieniu.

Przeczytaj także: Inwestycje w poprawę dobrostanu bydła i świń: warunki budowy, przebudowy wodopoju i zakupu poideł

Prawo wodne a pojenie zwierzą z własnej studni

Przypominamy, że art.  33. Prawa wodnego (Prawo właściciela gruntu do zwykłego korzystania z wód) mówi o tym, że:

• Właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wód podziemnych znajdujących się w jego gruncie.
• Prawo do zwykłego korzystania z wód nie uprawnia do wykonywania urządzeń wodnych bez wymaganej zgody wodnoprawnej.
• Zwykłe korzystanie z wód służy zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego.
• Zwykłe korzystanie z wód obejmuje: pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę i wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w ilości nieprzekraczającej łącznie 5 m3 na dobę.

Ograniczenia a pojenie zwierząt gospodarskich

Argumentacja WIOŚ swoje uzasadnienie zasadza na nadmiernym poborze zasobów wodnych. Z drugiej strony jednak, rolnicy pobierający wodę z własnej studni w celu zabezpieczenia upraw czy tym bardziej pojenia swoich zwierząt mają związane ręce – przecież nie mogą pozwolić na rażące zaniedbania w stosunku do swojego bydła, trzody czy drobiu. Limity, które nie są wystarczające dla wielu gospodarstw rolnych, mogą zniechęcać rolników do inwestowania w rozwój produkcji rolnej. Czy jest szansa na zmianę przepisów? Tego jeszcze nie wiemy.

Źródło: Prawo wodne, Warsaw Enterprise Institute

Fot. envato elements

Odpowiedź Eksperta

W związku z pracami melioracyjnymi przepisy ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. DzU 2024.1176) przewidują dwa rodzaje ulgi. Po pierwsze, art. 12, ust. 1, pkt 3 przewiduje zwolnienie podatkowe dla gruntów ornych, łąk i pastwisk objętych melioracją w roku, w którym uprawy zostały zniszczone wskutek robót drenarskich. Zwolnienie to co prawda nie dotyczy samego wykonania melioracji, a szkód spowodowanych wykonaniem takich prac. Warunkiem jego zastosowania jest powstanie szkody w związku z pracami drenarskimi. Po drugie, art. 13, ust. 1, pkt 2b stwierdza, że podatnikom podatku rolnego przysługuje ulga inwestycyjna z tytułu wydatków poniesionych na zakup i zainstalowanie urządzeń melioracyjnych oraz urządzeń zaopatrzenia gospodarstwa w wodę, jeżeli wydatki te nie zostały sfinansowane w całości lub w części z udziałem środków publicznych. W tym przypadku mowa już jest o zakupie i zainstalowaniu urządzeń melioracyjnych.

Przeczytaj także: KRUS zwiększa pulę pieniędzy na sanatoria dla rolników...

Ekspert odpowiada

W momencie śmierci ustaje byt prawny osoby jako podatnika, wygasają też wszelkie ustanowione przez niego pełnomocnictwa. Ustawa o VAT praktycznie nie zajmuje się problemem śmierci podatnika. Wszelkie sprawy związane z rozliczeniem VAT oraz następstwem prawnym są regulowane przez Ordynację podatkową. Przedstawiona sprawa jest wielowątkowa ...

Odpowiedź Eksperta

Umowa pożyczki polega na tym, że jedna ze stron (pożyczkodawca) zobowiązuje się przenieść na drugą (pożyczkobiorca) własność określone ilości pieniędzy bądź rzeczy, oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Dopuszcza się możliwość zawarcia umowy pożyczki w formie ustnej, jeżeli jednak jej wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga się zachowania formy pisemnej. Co prawda, nie jest to obowiązek skutkujący nieważnością umowy, ale w razie problemów ze spłatą udowodnienie zawarcia pożyczki może być trudne.

Przeczytaj także: Własna działalność i spółka, a Premia dla młodego rolnika – czy to się łączy?

Artykuł 721 Kode...

Odpowiedź Eksperta

W przypadku stwierdzenia, że pracodawca niezasadnie bądź niezgodnie z prawem rozwiązał umowę o pracę, pracownikowi przysługują prawa wynikające z ustawy Kodeks pracy (tekst jednolity DzU 2025.277): żądania przywrócenia do pracy lub odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy (w zależności od okresu wypowiedzenia, jaki miał zastosowanie do danego pracownika). Pracownicy pozostający pod ochroną (kobiety w ciąży, osoby w wieku przedemerytalnym i inni) mogą ubiegać się o odszkodowanie za cały okres pozostawania bez pracy. Niezależnie od roszczeń z Kodeksu pracy, pracownik może domagać się odszkodowania na zasadach ogólnych (np. z powodu utraty zarobków), o ile udowodni, że pracodawca umyślnie naruszył prawo, zwalniając go z pracy....

Odpowiedź Eksperta:

Prawo przewiduje sytuację, gdy w toku prowadzonej egzekucji umiera jedna ze stron – czy to dłużnik, czy wierzyciel. W obu przypadkach zastosowanie ma przepis art. 819 Kodeksu postępowania cywilnego. Stanowi on, że organ egzekucyjny zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci wierzyciela lub dłużnika. W czasie zawieszenia postępowania nie podejmuje się żądnych czynności egzekucyjnych. Przerwa (zawieszenie) generalnie ma na celu ustalenie kręgu spadkobierców wierzyciela lub dłużnika, a w razie ich braku ustanowienia kuratora dla spadku bądź dla spadkobierców. Dopiero po tym postępowanie podejmuje się z udziałem spadkobierców zmarłego albo – w zakresie w jakim dotyczy ono praw i obowiązków wynikających z działalności gospodarczej – zarządcy sukcesyjnego, jeżeli został ustanowiony zarząd sukcesyjny.

Przeczytaj także: Ile kosztuje wypełnienie wniosku o dopłaty bezpośrednie w ODR i firmie doradczej?​

Trzeba jednak zaznaczyć, że jeżeli spadkobiercy dłużnika nie objęli spadku albo nie są znani, a nie ma kuratora spadku, sąd n...

Odpowiedź Eksperta

Spółki wodne oraz związki wałowe, to zgodnie z przepisami ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jednolity DzU 2024.1087) niepubliczne formy organizacyjne, które zrzeszają osoby fizyczne lub prawne na zasadzie dobrowolności, a ich celem jest zaspokajanie wskazanych przepisami ustawy potrzeb w zakresie gospodarowania wodami. Spółkę mogą założyć co najmniej 3 osoby fizyczne lub prawne – np. spółki z o.o. Założyciele muszą przyjąć statut oraz wybrać władze. Statut musi zawierać informację o nazwie i siedzibie spółki wodnej oraz terenie jej działalności, celu działania oraz sposobie i środkach służących do osiągnięcia tego celu, zasadach ustalania wysokości składek członkowskich oraz innych świadczeń adekwatnych do celów spółki wodnej. Należy w nim też określić prawa i obowiązki członków spółki, warunki przyjmowania nowych członków, wykluczania ich, ale też ustania członkostwa w spółce wodnej, rezygnacji z członkostwa oraz warunki następstwa prawnego członk...

Obowiązkowe ubezpieczenie budynków rolnych

Budynki rolne należy ubezpieczyć – mówi o tym Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.

Jakie budynki trzeba ubezpieczyć?

Według przepisów ubezpieczeniem powinny zostać objęte i budynki mieszkalne w gospodarstwie, i budynki gospodarcze – czyli takie, które znajdują się w gospodarstwie rolnym. W ustawie zapisano, czym jest gospodarstwo rolne, to: – obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami oraz sklasyfikowanych jako użytki rolne gruntów pod zabudowaniami, przekraczający łącznie powierzchnię 1,0 ha, jeżeli podlega on w całości lub części opodatkowaniu podatkiem rolnym, a także obszar takich użytków i gruntów, niezależnie od jego powierzchni, jeżeli jest prowadzona na nim produkcja rolna, stanowiąca dział specjalny w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przeczytaj także: Dopłaty bezpośrednie 2025: których rolników obejmie norma GAEC 2?

Zatem w tym kontekście kluczowa jest powierzchnia gospodarstwa, a nie przeznaczenie budynków. Ubezpieczeniem nie mogą być natomiast objęte budynki: których stan techniczny osiągnął 100% normy zużycia, te przeznaczone do rozbiórki, a także namioty i tunele foliowe.

Kiedy przysługuje odszkodowanie?

Z tytułu ubezpieczenia budynków rolniczych odszkodowanie zostanie wypłacone, jeśli szkody powstałe w gospodarstwie rolnym są skutkiem zdarzeń losowych z powodu działania:

• ognia,
• huraganu,
• powodzi,
• podtopienia,
• deszczu nawalnego,
• gradu,
• opadów śniegu,
• uderzenia pioruna,
•  eksplozji,
• obsunięcia się ziemi,
• tąpnięcia,
• lawiny,
• upadku statku powietrznego.

Jaka kara za brak ubezpieczenia budynków rolnych w 2025 roku?

Osoba, która nie ubezpieczyła budynków w gospodarstwie rolnym, musi liczyć się z karą finansową. To równowartość jednej czwartej minimalnego wynagrodzenia za pracę – ustalonego na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207 oraz z 2023 r. poz. 1667).

Od 1 stycznia 2025 roku minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4666 zł – rolnicy zapłacą zatem za brak ubezpieczenia budynków rolnych 1 170 zł,  czyli kara rośnie o 90 zł. Kontrolę spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia budynków rolniczych przeprowadza starosta lub wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce położenia gospodarstwa rolnego lub miejsca zamieszkania rolnika.

Fot. envato elements

Źródło: Dz. U. 2003 Nr 124 poz. 1152

Podatek rolny

Szczegóły dotyczące podatku rolnego, w tym przedmiotu opodatkowania, sposobów jego wyliczania oraz ulg i zwolnień określają przepisy ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jednolity DzU 2024.1176). W art. 3 ustawodawca wymienił podmioty, które są podatnikami tego podatku ("na które" wydawana jest decyzja), a wśród nich właściciela, posiadacza samoistnego, użytkownika wieczystego, posiadacza gruntów należących do Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Podatnikiem tego podatku jest też dzierżawca, ale tylko wtedy, gdy grunty gospodarstwa rolnego zostały w całości lub w części wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, lub przepisów dotyczących uzyskiwania rent strukturalnych.

Przeczytaj także: Zwolnienie lekarskie KRUS – ile dni przysługuje rolnikowi?

Skoro dzierża...

Budowa domu a pozwolenie

Artykuł 61 § 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity DzU 2024.1130) mówi, że wydanie decyzji jest możliwe, gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu (nie dotyczy to siedliska, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie); 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub...

Przed wybraniem numeru telefonu, pamiętaj o przygotowaniu swojego numeru klienta. Po jego weryfikacji adwokat udzieli Tobie bezpłatnych porad.

Jednocześnie informujemy, że kolejny dyżur adw. Mikołaja Pomina odbędzie się: 21 stycznia w godzinach: od 9 do 13.

KRUS poinformował, że 1 stycznia 2025 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o rencie socjalnej, dzięki której podwyższeniu ulega limit łącznej kwoty zbiegu renty rodzinnej wypłacanej z rentą socjalną z 200% do 300% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Oznacza to, że górna granica sumy kwot obu rent podwyższona zostanie z 3.561,92 zł do 5.342,88 zł.

Zobacz też: Powrót do zwolnienia przy działalności gospodarczej żony i rolniczej męża

W związku z powyższym, osobom uprawnionym do renty socjalnej w zbiegu z rolniczą rentą rodzinną, które miały ograniczaną wysokość pobieranych świadczeń do 200% (czyli do 3.561,92 zł) KRUS przeliczy w styczniu wysokość renty socjalnej i przekaże decyzje ustalające nową wysokość zbiegu świadczeń.    

Dodatek dopełniający z KRUS. Kto może liczyć na nowe świadczenie?

Ponadto osobom uprawnionym do renty socjalnej, które są całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji będzie przysługiwało nowe świadczenie pieniężne – dodatek dopełniający.

Od kiedy można otrzymać dodatek dopełniający z KRUS? 

Prawo do dodatku dopełniającego można uzyskać od 1 stycznia 2025 r., ale pierwsza wypłata tego świadczenia nastąpi dopiero w maju 2025 r.

Ile wynosi dodatek dopełniający z KRUS?

Wysokość dodatku dopełniającego wynosi 2.520,00 zł miesięcznie i kwota ta będzie corocznie waloryzowana (pierwsza waloryzacja będzie od 1 marca 2025 r.).

Jak i gdzie złożyć wniosek o nowy dodatek z KRUS?

Z wnioskiem o dodatek dopełniający, analogicznie jak z wnioskiem o rentę socjalną, należy występować do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. 

KRUS przypomina, że jest jedynie płatnikiem rent socjalnych wypłacanych w zbiegu z rolniczymi rentami rodzinnymi i razem z tymi świadczeniami będzie wypłacała również dodatki dopełniające, które przyzna ZUS.

KRUS 2025 - jaka zaliczka na podatek i składkę zdrowotną będzie pobierana w tym roku?

Uwaga! Ważne dla świadczeniobiorców KRUS niezdolnych do samodzielnej egzystencji na dzień 1 stycznia 2025 r.: z wnioskiem o dodatek dopełniający nie muszą występować osoby uprawnione do zbiegu renty socjalnej z rolniczą rentą rodzinną, które na dzień 1 stycznia 2025 r. posiadają orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji (wydane w postępowaniu orzeczniczym ZUS lub w postępowaniu orzeczniczym KRUS). Takim osobom w styczniowych terminach płatności rent KRUS z urzędu przyzna prawo do dodatku dopełniającego i zawiesi jego wypłatę do maja 2025 r. O przyznaniu dodatku KRUS poinformuje stosownym zawiadomieniem.

Źródło: tygodnik-rolniczy.pl

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Zobacz także: Zasiłek pogrzebowy: czy zostanie podwyższony z 4 do 7 tys. zł?

- Jeżeli masz uprawnienia do świadczenia emerytalno-rentowego z KRUS i z innego organu rentowego (np. ZUS, ZER MSWiA, WBE…) wniosek o zbieg świadczeń możesz złożyć w dowolnym organie rentowym (także w KRUS).  Wówczas organy rentowe we własnym zakresie pozyskają informacje o świadczeniu z innego organu – wyjaśnia KRUS.

Renta wdowia 2025 – pobierz wniosek

Wniosek o wypłacenie renty wdowiej, dostępny jest TUTAJ. Należy go wypełnić, wydrukować oraz podpisać.

Wniosek o rentę wdowią można złożyć w dowolnym Oddziale Regionalnym lub Placówce Terenowej KRUS, osobiście lub za pośrednictwem przedsiębiorcy, który jest uprawiony do działalności pocztowej, albo za pomocą ePUAP.

Kiedy wypłata renty wdowiej?

Wypłata świadczenia w formie renty wdowiej, zaplanowana jest od 1 lipca 2025.

Rolnicy z niepełnosprawnością mogą skorzystać ze zwrotu składek KRUS!

Bernat Patrycja

Źródło: KRUS

Fot: Canva/KRUS

Statuty spółek wodnych

Uczestnictwo w spółce jest dobrowolne, a co za tym idzie ani statut, ani jej władze nie mogą nikogo zmusić do wstąpienia bądź wystąpienia ze spółki. Z drugiej strony nie każdy może wstępować i występować z niej, bowiem w tym zakresie zarówno członkowie, jak i władze winny kierować się zapisami statutu. Decydującym w sprawie członkostwa jest zatem statut spółki. Trudno sobie jednak wyobrazić, by zawierał zapisy pozwalające na wciągnięcie kogoś do spółki bez wiedzy i zgody tej osoby. Wyjątek może jednak stanowić sytuacja, gdy następuje następstwo prawne członków spółki. Z orzeczeń sądów wynika, że następcą prawnym członka spółki wodnej w drodze sukcesji można stać się np. w przypadku nabycia nieruchomości znajdującej się na terenie objętym działalnością spółki wodnej od dotychczasowego członka spółki, czy nabycia składników majątkowych, ...

Dlaczego warto się ubezpieczyć?

Głównie mieszkańcy wsi zdali sobie sprawę, że przez zmiany klimatu nie są już tak bezpieczni, jak kiedyś i potrzebują zabezpieczenia finansowego na wypadek nieszczęścia. Przed stratą dobytku, zdrowia, a nawet bliskich nie da się całkowicie zabezpieczyć, ale można próbować straty minimalizować. Taką funkcję pełnić mają właśnie ubezpieczenia – w zamian za opłaconą składkę zakład ubezpieczeń przekazuje ubezpieczonemu (poszkodowanemu) środki w ustalonej wysokości,...

Poprzedni wywiad możesz zobaczyć: ARiMR żąda zwrotu dopłat bezpośrednich. Wszczyna kontrolę tworzenia sztucznych warunków. Jak się bronić?

Sztuczne warunki w gospodarstwie

- Cały problem sztucznych warunków wynika poniekąd z faktu, że mamy wiele przepisów regulujących to samo zjawisko, tyle że w odniesieniu do różnych perspektyw finansowych Wspólnej Polityki Rolnej. Generalnie da się w sprytny sposób zaburzyć obraz rzeczywistości różnymi zabiegami polegającymi na przytaczaniu poszczególnych przepisów wyrwanych z całego większego i spójnego systemu prawa unijnego – podkreślił adw. Paweł Zouner.

Nie wszyscy rolnicy otrzymali zaliczki dopłat bezpośrednich. Sygnały alarmowe od rolników z całej Polski!

- Możliwe są różne stany faktyczne dotyczące sztucznych warunków. Przykładowo zdarzały się sytuacje, w których działalność rolnicza w ogóle nie była prowadzona. Albo zdarzały się sytuacje sztucznie podzielonego gospodarstwa w celu utworzenia grupy producenckiej. W wielu przypadkach stworzenie sztucznych warunków warunkowało otrzymanie jakichkolwiek środków z Unii Europejskiej. Jednak ten konkretny przypadek, o którym rozmawiamy, to stan faktyczny dotyczący podziału gospodarstwa w celu ominięcia degresywności stawek, przy jednoczesnym niekwestionowaniu tego, że działalność rolnicza była prowadzona na wszystkich zgłoszonych do płatności gruntach i w odniesieniu do całej tej powierzchni były realizowane cele wspólnej polityki rolnej. Jest to stan faktyczny powtarzalny w dziesiątkach postępowań, które prowadzimy w ramach reprezentowania rolników. I właśnie w odniesieniu do takich stanów faktycznych – w których nawet już zakładając, że ARiMR udowodniła stworzenie sztucznych warunków – dążymy do zgodnego z prawem unijnym ustalenia jaki mechanizm, korekcyjny czy sankcyjny, powinien być stosowany.  Nie mamy żadnych wątpliwości, że właściwym jest wyłącznie mechanizm korekcyjny, czyli wypłata płatności w kwotach z zastosowaniem degresywności i limitów powierzchniowych. Zwracamy tylko „górkę”, a nie całość płatności – tłumaczył adw. Zouner. To właśnie tych zagadnień dotyczyła interpelacja poselska. Dodał, że odpowiedź wiceministra rolnictwa nie była satysfakcjonująca, a co w szczególności zaskakujące – istotnie odbiegająca w tym zakresie od pierwotnej odpowiedzi z 15 października 2024 r.

Korygujemy czy się wycofujemy?

W poprzedniej odpowiedzi można było wyprowadzić wniosek, że jeżeli mamy stworzone sztuczne warunki, to korygujemy płatność do limitu płatności, które gospodarstwo uzyskałoby nie tworząc sztucznych warunków. Czyli płatność się należy, ale w niższej kwocie.

Druga interpelacja miała na celu uzyskanie szczegółowych informacji na temat tego jak są rozstrzygane tego typu spory i czy kryteria są jednolite dla całego kraju i wynikają z rozporządzeń unijnych. Jednak adw. Zouner zaznacza, że z przepisów unijnych jasno wynika, że tworzenie sztucznych warunków może podlegać wyłącznie środkom administracyjnym, czyli korygującym, a nie karom administracyjnym o charakterze sankcyjnym. Mimo tej jednoznaczności przepisów unijnych, w Polsce przepisy te są jednak stosowane w charakterze sankcyjnym, co powoduje, że rolnicy muszą oddawać całość przyznanych im płatności, a nie to co ARiMR uzna za dodatkową korzyść wynikającą ze stworzenia sztucznych warunków.

O tym, jak to wygląda w orzecznictwie np. niemieckim oraz o dalszych planach walki o równość przepisów i stosowania ich w sposób korygujący, aby polskie rodziny rolnicze mogły poczuć się bezpieczniej, rozmawiamy poniżej.

Zobacz całą rozmowę!

Podczas jednego z ostatnich dyżurów adwokackich skontaktował się z redakcją mocno zaniepokojony młody Czytelnik. Najpierw zapytał o to, co robić, gdy ojciec, rolnik z dużym areałem, nie płaci na jego rzecz zasądzonych przez sąd alimentów. Sprawa, choć poważna, nie wydawała się na pierwszy rzut oka zbyt skomplikowana prawnie: wystarczy wystąpić o odpis wyroku, złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji w jednej z kancelarii komorniczych i czekać na efekt.

W trakcie rozmowy zaczęły jednak pojawiać się schody. Jak przekazał Czytelnik, od jakiegoś czasu on i jego matka skonfliktowani są z jego ojcem.

– Najpierw był spór między rodzicami o rozwód, podział majątku, a na koniec sprawa o alimenty. Ojciec co prawda miał ponadstuhektarowe gospodarstwo, ale pozbył się go w trakcie trwania sprawy o alimenty. Żyje, jak sam utrzymuje, z niedużej renty, a koszty życia pokrywa mu mój przyrodni brat, któremu przekazał gospodarstwo w zamian za dożywocie. Komornik, u którego byłem rozkłada ręce, a radca prawny prowadzący sprawę o alimenty nie potrafi znaleźć rozwiązania… A ojciec i przyrodni brat śmieją mi się w twarz i mówią, że nic nie mogę zrobić,...

Aby móc prowadzić kombajn, należy uzyskać prawo jazdy jednej z kategorii: B (samochody osobowe), C (pojazdy ciężarowe o masie przekraczającej 3,5 tony), D (autobusy) lub T (ciągniki rolnicze i pojazdy wolnobieżne). Tak więc jest to podstawowy wymóg, który należy spełnić, aby jeździć kombajnem. Więcej o tym pisaliśmy TUTAJ: Jak uzyskać uprawnienia na kombajn? Czy kurs jest obligatoryjny?

Kara za prowadzenie kombajnu bez uprawnień 

W kwestii kary, która grozi rolnikowi za poruszanie się kombajnem bez odpowiednich uprawień, zwróciliśmy się do Komendy Głównej Policji. 

- W kwestii odpowiedzialności karnej – reguluje ją art.  94 Kodeksu Wykroczeń - [Prowadzenie pojazdu bez uprawnienia] - odpowiedział podkom. Bohdan Shelest. 

Jakie uprawnienia na ciagnik z wózkiem dolly i naczepą?

Jak podaje Kodeks wykroczeń:

- Art. 94. § 1. Kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu prowadzi pojazd mechaniczny, nie mając do tego uprawnienia, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 1500 złotych. § 1a.

Bernat Patrycja

Fot: Canva

W tajemnicy przed żoną kupiłem ziemię. Było to w trakcie małżeństwa. Dwa lata później się rozwiedliśmy i podzieliliśmy w sądzie majątek. Ta ziemia nie została objęta podziałem, gdyż nic o niej nie wspomniałem. Czy po sprzedaży tej działki będę musiał oddać połowę pieniędzy żonie?

Grzegorz S. (woj. mazowieckie)

Wspólność i rozdzielność majątkowa a zakupione grunty

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Sąsiad blokuje inwestycje

Sąsiad, który wprowadził się na naszą wieś kilka lat temu, protestuje przeciwko wszystkim inwestycjom, jakie chcemy realizować w naszych gospodarstwach. Czy ma on prawo złożyć odwołanie od decyzji środowiskowej (decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych), dotyczącej budowy chlewni na sąsiadującej z nim parceli? Czy gdyby jego odwołanie zostało oddalone, mogę skarżyć go za szkody, gdy utracę przez to dofinansowanie unijne na budowę (jest ograniczone czasowo)?

Michał D. (woj. mazowieckie)

Żłożenie odwołania decyzji

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Uciążliwy dym ze spalania

Sąsiad ma obok nas zakład, w którym spala odpady z produkcji stolarskiej. Dym jest bardzo uciążliwy, szczególnie dla naszych dzieci. Czy sąsiad może spalać tego typu odpady?

Anna N. (woj. pomorskie)

Co wolno spalać?

- Takim miejscem nie jest pole, łąka czy prywatne podwórko. Więc, co do zasady, za samo poruszanie się po własnych polu rolnik nie może zostać ukarany na podstawie przepisów kodeksu karnego. Zakaz jazdy w stanie nietrzeżwości obowiązuje już natomiast np. na drogach gruntowych między wsiami czy drogach leśnych - wyjaśnia Komenda Główna Policji. 

Czyli z powyższego wynika, że zakaz jazdy w stanie nietrzeźwości nie obejmuje pola czy gospodarstwa, więc teoretycznie kontrola alkomatem raczej nie ma miejsca, ale.... z drugiej strony, jeśli Policja zauważy nietypowe zachowanie to może zainterweniować. Inaczej też będzie w sytuacji jeśli w stanie nietrzeźwości rolnik spowoduje wypadek. 

Kiedy zatem Policja interweniuje?

Robert Opas, nadkom. Robert Opas, Biuro Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji wyjaśnia, że Policjanci mają prawo podejmować czynności związane z zapobieganiem oraz wykrywaniem przestępstw, wykroczeń oraz innego przeciwdziałania zagrożeniom dla porządku publicznego.

- W praktyce to oznacza, że w każdej chwili, mając podejrzenia, że łamane jest prawo, mogą interweniować na polu rolnika. To regulują odpowiednie przepisy, a konkretnie zapis z art. 29.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. W przypadku wypadku na polu, policja może przeprowadzić czynności procesowe, w tym badanie trzeźwości osób biorących udział w wypadku, nawet jeśli zdarzenie nie miało miejsca na drodze publicznej. Policja jest odpowiedzialna za ściganie przestępstw i podejmuje działania w celu ustalenia okoliczności każdego zdarzenia, które może stanowić naruszenie prawa - podkreśla nadkom. Opas. 

Zamierzam kupić ziemię, którą właściciel wydzierżawił osobie trzeciej. Czy dzierżawcy mają prawo pierwokupu? Czy można rozwiązać tę umowę dzierżawy?

Sylwia R. (woj. dolnośląskie)

Prawo pierwokupu

Przy orce nieświadomie przekraczałem granice mojej działki. Właściciel stwierdził, że korzystam z jego ziemi przez 10 lat i zażądał ode mnie odszkodowania za te 10 lat. Czy słusznie?

Krzysztof M. (woj. wielkopolskie)

Odszkodowanie za korzystanie bez umowy

Nasz adwokat Mikołaj Pomin dostępny będzie do Państwa dyspozycji pod numerem telefonu: 61 869 06 23

• piątek 20.09 - w godzinach od 12 do 14,
• poniedziałek 23.09 - w godzinach od 12 do 14,
• środa 25.09 - w godzinach od 12 do 14,
• oraz w piątek 27.09 - w godzinach od 12 do 14,
• wtorek 01.10.2024 r. w godzinach od 13 do 15,
• czwartek 03.10.2024 r. w godzinach od 13 do 15.

Pytanie Czytelniczki: Jesteśmy z mężem w separacji i od czasu rozstania mamy dwa gospodarstwa. Czy mogę otrzymać osobny numer gospodarstwa dla siebie?

Zobacz także: Kiedy KRUS wypłaci czternastą emeryturę?

W ustawie z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. DzU.20243.885) z art. 12 wynika, że w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę.

Czy można rozwiązać kontrakt na zboże, jeśli cena na rynku jest wyższa?

Odrębny numer identyfikacyjny nadawany jest, jeżeli wnioskodawca jest producentem rolnym i prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą lub zamierza uczestniczyć w mechanizmach innych niż wspar...

Czym jest elektroniczna książka obiektu i czy obowiązuje ona też rolników?

Wojciech K. (woj. małopolskie)

Co mówi prawo budowlane o książkach obiektów?

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Tańsze żyto na kontrakcie

Zawarłem umowę nazwaną kontraktem, w której zobowiązałem się dostarczyć zakładom zbożowym żyto. Jestem po zbiorach, ale zauważyłem, że cena w umowie jest niższa niż ta, za którą mógłbym sprzedać z wolnej ręki. Czy mogę rozwiązać ten kontrakt? Czy znajdują do niego zastosowanie przepisy o kontraktacji?

Radosław W. (woj. mazowieckie)

Rozwiązanie kontaktu

Zobacz także: Dlaczego rolniczce nie przysługuje świadczenie Mama 4+?

Renta wdowia - ile wynosi?

Choć obiecywano, że renta wdowia wyniesie 50 proc. świadczenia po zmarłym małżonku lub renty rodzinnej po nim, w rzeczywistości będzie inaczej. Pomiędzy 1 lipca 2025 a 31 grudnia 2026 będzie ona wypłacana w wysokości 15 proc. emerytury lub renty rodzinnej. W kolejnych latach odsetek ten ma wzrosnąć do 25 proc. Po 2027 roku rząd poinformuje, czy jest szansa na podniesienie renty wdowiej do obiecywanych 50 proc. 

Dla kogo przeznaczona jest renta wdowia?

Renta wdowia ma być formą wsparcia dla seniorów, którzy stracili swoich współmałżonków i znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej. Wielu starszych ludzi po owdowieniu musi odnaleźć się nie tylko w nowej rzeczywistości, ale także w nowych warunkach ekonomicznych, w których muszą utrzymywać się samodzielnie. Wdowia renta ma im w tym pomóc. To część polityki socjalnej rządu Donalda Tuska. 

Stawki składek na ubezpieczenie w KRUS. Ile wynoszą na 3 kwartał?

Renta wdowia, a wiek - czy można być za młodym?

Rząd wprowadził kryterium wiekowe, przez które część osób nie otrzyma świadczenia. Będzie ono przysługiwało tym wdowcom, których mąż lub żona zmarli nie wcześniej niż pięć lat przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. Pozostały przy życiu małżonek w chwili śmierci drugiej połówki musi mieć zatem nie mniej niż: 

• 55 lat dla kobiety, 
• 60 lat dla mężczyzny. 

Oznacza to, że jeżeli kobieta owdowieje, mając 58 lat, będzie jej przysługiwała renta wdowia po zmarłym mężu. Jednak mężczyzna, który straci żonę w tym samym wieku, nie dostanie po niej świadczenia. 

Czy renta wdowia zadziała wstecz? Dowiedz się na halowies.pl!

Fot: envato.elements

Pytanie Czytelnika: Moja mama pracuje w spółdzielni mleczarskiej. Do emerytury zostało jej 2,5 roku. Boi się jednak, że po ostatnich zmianach organizacyjnych w spółdzielni może stracić pracę. Czy istnieje takie ryzyko?

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Zobacz także: Wypowiedzenie umowy najmu na czas określony

Pytanie Czytelnika: Wynająłem od sąsiada pomieszczenia biurowe do prowadzenia spraw gospodarstwa. Zawarliśmy umowę najmu na 10 lat, w której zapisano, że każda ze stron może ją rozwiązać z zachowaniem 2 miesięcy wypowiedzenia. Sąsiad umowę wypowiedział. Słyszałem jednak, że umowy na czas określony nie można rozwiązać. Jak jest w rzeczywistości?

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

W omawianym przypadku zastosowanie znajdzie przepis art. 673 Kodeksu cywilnego. Regulacja ta stanowi, że przewiduje następujące zasady rozwiązywania umów najmu (nie dotyczy najmu lokali mieszkalnych):

Pytanie Czytelnika: Jestem w trakcie przygotowania do budowy nowej obory i mam problem z siecią średniego napięcia, która przebiega nad moją działką i przeszkadza w posadowienia budynku. Operator sieci pozwala na wykonanie obejścia nową siecią na mój koszt i żąda przekazania nieodpłatnie poniesionych nakładów po wykonaniu robót. Czy będę mógł odliczyć VAT od nakładów na przesunięcie sieci i czy przy przeniesieniu nakładów do operatora będę musiał naliczyć i odprowadzić VAT?

Zobacz także: Dzierżawa gruntów a prawo do świadczeń KRUS

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Prawo do odliczenia VAT

Prawo do odliczenia VAT naliczonego od poniesionych nakładów w każdym przypadku musi mieć związek ze sprzedażą opodatkowaną, przy czym ustawa o VAT nie określa, czy ma to być związek bezpośredni, np. zakup pasz, paliwa, czy związek pośredni, jak w omawianym przypadku – np. interpretacja indywidualna IPTPP3/4512-509/15-4/JM Izby Skarbowej w Łodzi z 17 lutego 2016 r. pozytywnie dla podatnika rozstrzyga taki problem (dla sieci NN),...

Pyatnie Czytelnika: Na drogę gminną wchodzą gałęzie z zaniedbanej działki sąsiada. Kilka dni temu podczas deszczu zahaczyłem o jedną z nich i urwałem lusterko w ciągniku. Czy właściciel działki odpowiada za to?

Zobacz także: Meldunek w jeszcze nieukończonym domu. Czy jest możliwy?

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Gałęzie drzew czy krzewów, wystające na chodnik, drogę rowerową, czy jezdnię nie są wcale widokiem wyjątkowym. Warto zdać sobie sprawę z tego, że mogą stwarzać realne zagrożenie dla uczestników ruchu. Niewątpliwie za utrzymanie drzewa i krzewów w należytym stanie odpowiada właściciel gruntu, na którym one rośnią, bowiem też one do niego należą, zgodnie z ogólną zasadą, że właściciel nieruchomości jest jednocześnie właścicielem tego, co na niej rośnie. Powinien zatem dbać również o to, by gałęzie nie przekraczały granic działki i nie wystawały na sąsiednie nieruchomości.

Właściciel ma prawo wejść na grunt sąsiedni w celu usunięcia zwieszających się z jego drzew gałęzi lub owoców. ...

Pytanie Czytelnika: Prowadzę gospodarstwo rolne jako podatnik VAT od 5 lat. Obecnie buduję dom i równocześnie budynek gospodarczy. Wiem, że nie mam prawa odliczać VAT od nabycia materiałów budowlanych do budowy domu mieszkalnego. Niestety ostatnio firma dostarczającą beton towarowy wystawiła paragon, a następnie fakturę na moje nazwisko na dostawę, a chodzi o kwotę ok. 11 tys. zł VAT. Fakturę tę nieświadomie przyjąłem i zareagowałem w momencie rozliczenia VAT. Czy można skorygować tę fakturę, aby móc odzyskać VAT? Dostawca betonu nie chce w ogóle dyskutować na ten temat. Czy biuro rachunkowe może rozliczyć VAT na podstawie faktury korygującej?

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Zobacz także: Dzierżawa gruntów a prawo do świadczeń KRUS

Z punktu widzenia przepisów VAT została wydana tzw. faktura niepełna, dokumentująca sprzedaż na rzecz osoby fizycznej lub rolnika ryczałtowego (bez NIP nabywcy). Faktura, jak wynika z opisu, została wprowadzona prawidłowo do obrotu prawnego. Na dodatek faktura ta została wystawiona do paragonu, ...

Mikrobiologiczne środki w rzepaku ozimym

Warto tutaj przypomnieć, że wśród środków mikrobiologicznych których stosowanie uprawnia do wejścia w ww. ekoschemat w uprawie rzepaku ozimego mamy następujące preparaty:

1. Integral Pro – środek zawierający bakterię Bacillus amyloliquefaciens szczep MBI600 do zwalczania sprawcy suchej zgnilizny kapustnych, oraz ograniczania szkodliwości pchełki rzepakowej i pchełek ziemnych do stosowania metodą zaprawiania (zatem tylko jesienią);
2. Lalstop Contans WG – środek zawierający grzyb Coniothyrium minitans do zwalczania sprawcy zgnilizny twardzikowej do stosowania przed siewem rzepaku ozimego (zatem tylko jesienią);
3. Polygreen Fungicide WP – środek zawierający lęgniowca Pythium oligandrum do zwalczania sprawców zgnilizny twardzikowej i suchej zgnilizny kapustnych do stosowania w różnych terminach (w tym jesienią i wios...

Pytanie Czytelnika: Po ślubie mieszkaliśmy u teściów i tam byliśmy zameldowani. Jednocześnie rozpoczęliśmy budowę domu, który jest na ukończeniu. Ostatnio relacje z teściami się popsuły i zażądali, byśmy się zameldowali gdzie indziej. Czy możemy się zameldować w jeszcze nieukończonym budynku mieszkalnym?

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Zobacz także: Oddłużenie i restrukturyzacja gospodarstwa rolnego. Co musisz wiedzieć? Część 2

Ustawa z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jednolity DzU 2024.736) określa m.in. zasady i sposób prowadzenia ewidencji ludności oraz zasady wykonywania obowiązku meldunkowego przez obywateli polskich i cudzoziemców. Art. 24 stanowi, że obywatel polski, przebywający na terytorium RP jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy. Polega on na:

• zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego;
• wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego;
• zgłoszeniu wyjazdu poza granice RP oraz powrotu z wyjazdu poza granice RP.

Pobytem stałym jest zamieszkani...

Chciałbym córce pożyczyć pieniądze na otwarcie sklepu. Czy umowa ta jest opodatkowana?

Michał K. (woj. podkarpackie)

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Opodatkowanie pożyczki między bliskimi

Pytanie Czytelnika: Jestem prezesem spółki z o.o. i otrzymałem grzywnę za niezłożenie sprawozdania do KRS i nieujawnienie zmiany wspólników. Czy słusznie i czy możliwe jest jej anulowanie?

Zobacz także: Prawo do odliczenia VAT od maszyny rolniczej

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Zarząd spółki z o.o. jest nie tylko uprawniony, ale przede wszystkim zobowiązany ujawniać wszelkie zmiany w KRS dotyczące spółki (zasadniczo w terminie 7 dni od zaistnienia zmiany). Jest też zobowiązany publikować w nim sprawozdania finansowe za rok poprzedni (do 15 lipca).

Zaniechania w powyższym zakresie stanowią podstawę do nałożenia na zarząd grzywny. Najpierw jednak sąd winien wezwać spółkę do ujawnienia danych bądź publikacji dokumentów.

Ponowne niezastosowanie się do wezwania może skutkować kolejnymi grzywnami. W celu ich uniknięcia należy zastosować się do pierwszego wezwania. Gdyby jednak grzywna została nałożona, po skutecznym złożeniu wniosku bądź publikacji dokumentów, należy wystąpić o uchylenie grzywny na podstawie 1052 zd. 2 Kpc....

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Sąsiad chce unieważnić pozwolenie na budowę chlewni. Twierdzi, że jest niezgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Czy jest to podstawą do unieważnienia pozwolenia? Jakie się z tym wiążą konsekwencje? Jak sprawdzić, czy inwestycja jest zgodna z planem?

Marian D. (woj. wielkopolskie)

Unieważnienie pozwolenia na budowę