🔔 Letnia promocja - prenumerata za 1 zł
   

Your browser version is not supported. Download the latest browers, or use other.

Zamknij

r e k l a m a

Partner portalu

Wyniki PDO pszenicy jarej

29.01.2021

Drukuj

Wyniki PDO pszenicy jarej

r e k l a m a

Pogoda w ostatnich latach bardzo często zaskakuje producentów swoim przebiegiem, a jej negatywne skutki niewątpliwie rzutują na wysokość uzyskiwanych plonów. W 2020 roku pszenica jara plonowała o 8,1 dt z ha lepiej w stosunku do roku 2019 i o około 3,5 dt z ha gorzej w porównaniu z rokiem 2018. Średni plon ziarna na przeciętnym poziomie agrotechniki (a1) dla odmian wzorcowych tego gatunku wynosił 62,4 dt z ha, natomiast na wysokim poziomie agrotechniki był o 9,3 dt z ha większy. W wieloleciu 2018-2020 najlepiej plonowała zarejestrowana w 2020 roku odmiana z grypy A – WPB Troy (64,2 dt z ha). Wysoki plon uzyskała także rok starsza odmiana chlebowa – Alibi (63,0 dt z ha).

Krajowy rejestr
W ramach badań PDO w COBORU w 2020 roku testowano 30 odmian pszenicy jarej w 54 punktach doświadczalnych rozlokowanych na terenie całego kraju. W tabeli 1 przedstawiono wyniki odmian, które w latach 2018-2020 przeszły co najmniej dwuletni cykl badań. Oznacza to, że pominięto w niej odmiany Bombona (grupa E), Arabella, Griwa, Izera, Kandela, Katoda, KWS Torridon, Monsun, Ostka Smolicka, Raweta, Serenada, Struna (grupa A) oraz Zadra (grupa B), które nie były badane w ciągu ostatnich dwóch lub trzech lat.  Odmiany w tabeli uszeregowano według wysokości plonu na przeciętnym poziomie agrotechniki (a1), od najwyżej do najniżej plonującej odmiany w danej grupie technologicznej.
W 2020 r. Krajowy rejestr pszenicy zwyczajnej jarej wzbogacił się o sześć nowych jakościowych odmian chlebowych (grupa A): Akcja, Anakonda, Aura, Fama, SU Ahab i WPB Troy. Odmiany – Akcja, Anakonda, Aura i Fama pochodzą z krajowej hodowli, pozostałe dwie nowości legitymują się rodowodem hodowli zagranicznych. Obecnie zarejestrowanych jest 37 odmian pszenicy zwyczajnej jarej, z których 29 to odmiany polskie, 8 odmiany zagraniczne oraz jedna odmiana pszenicy twardej i dwie odmiany pszenicy orkisz, wszystkie trzy z polskiej hodowli. Formy zagraniczne stanowią 22% wszystkich zarejestrowanych odmian pszenicy zwyczajnej jarej. Przeważają jakościowe odmiany chlebowe (32), natomiast mało jest odmian chlebowych (4) oraz elitarnych odmian chlebowych (1).

r e k l a m a

Wybór odmiany
Szeroki zestaw odmian daje producentowi możliwość doboru najbardziej odpowiedniej z nich, nadającej się do uprawy w konkretnych warunkach przyrodniczo-rolniczych. W tej kwestii ważne mogą okazać się specyficzne cechy morfologiczne odmian (np. ościstość kłosów). Obecnie w Krajowym rejestrze pszenicy zwyczajnej jarej znajdują się dwie odmiany ościste – Ostka Smolicka (A) oraz Zadra (B). Oścista jest również jedyna zarejestrowana odmiana pszenicy twardej SMH87. Odmiany o takiej morfologii nadają się szczególnie do uprawy na polach położonych w bliskim sąsiedztwie terenów leśnych, gdzie występuje ryzyko szkód powodowanych przez zwierzynę.
Ryzyko dokonania nietrafnego wyboru odmiany istnieje prawie zawsze a coraz większa nieprzewidywalność pogody zwiększa problem. Jednym ze sposobów zminimalizowania tego ryzyka jest uprawa w gospodarstwie kilku odmian różniących się pod względem ważnych cech rolniczych np. odporność na choroby i wyleganie, zawartość białka.

Odporność odmian na choroby i wyleganie
Podatność na choroby jest cechą zróżnicowaną odmianowo. W ostatnich latach na pszenicy jarej powszechnie występują septoriozy liści, rdza brunatna i mączniak prawdziwy. W minionych latach notowano także większe porażenie odmian rdzą żółtą (mającą zazwyczaj lokalny charakter). Choroba ta pojawia się tylko w niektórych latach, jednak na odmianach podatnych przyczynia się do znacznej obniżki plonu. Odmianami o największej wrażliwości na patogen powodujący tę chorobę są Anakonda, Rusałka, Merkawa oraz Alibi (tabela 1.).
Przy wyborze odmiany zwraca się również uwagę na wysokość roślin oraz wyleganie. Pszenica jara jako gatunek odporny na wyleganie, przy niskim poziomie nawożenia azotowego, nie wymaga stosowania regulatorów wzrostu, natomiast przy wyższym nawożeniu azotem zabieg skracania źdźbła może być traktowany jako drugoplanowy. W roku 2019 wyleganie notowano w około 35% doświadczeń.

Przeznaczenie ziarna
Istotnym kryterium wyboru odmiany do uprawy jest przeznaczenie uzyskanego ziarna. O wartości technologicznej ziarna pszenicy oprócz uwarunkowań genetycznych decydują także czynniki zewnętrzne, zarówno warunki pogodowe jak i zastosowana agrotechnika. Nie w każdych warunkach klimatyczno-środowiskowych dana odmiana (o potencjalnie bardzo dobrej jakości) uzyska zadowalające wartości wskaźników przemiałowych czy wypiekowych. Ważne jest również odpowiednie nawożenie azotem; przy zbyt niskim nawet odmiana o genetycznie uwarunkowanej wysokiej zawartości białka czy glutenu może nie spełniać wymagań skupowych.

Polecany artykuł

Listy odmian zalecanych jęczmienia jarego

Listy odmian zalecanych (LOZ)
Rolnicy chcący z powodzeniem uprawiać pszenicę jarą powinni posiadać wiedzę o odmianach. Informacje na temat nowych odmian można uzyskać ze strony internetowej COBORU oraz z wydawanej co roku Listy Opisowej Odmian. Ponadto przy wyborze odmiany do uprawy wspomóc się można „Listą odmian zalecanych do uprawy na obszarze województw”. Lista ta tworzona jest co roku przez zespoły ekspertów z poszczególnych województw, na podstawie wyników doświadczeń przeprowadzonych w ramach PDO i zawiera odmiany najlepiej sprawdzające się w danym rejonie kraju.

Agrotechnika – wybrane elementy
Wartość gospodarcza odmian pszenicy, a także innych zbóż wyznaczana jest przez szereg cech i właściwości, z których wysokość i jakość plonowania roślin to jeden z ważniejszych, jak nie najważniejszy czynnik, pozwalający dokonać  wyboru odpowiedniej odmiany. Jara forma pszenicy cechuje się stosunkowo małą krzewistością dlatego zaleca się wczesne siewy i stosunkowo dużą obsadę ziaren. W doświadczeniach COBORU na glebach kompleksów 1, 2, 4, 10 wysiewa się 450 szt./m2, natomiast na pozostałych kompleksach – 500 szt./m2.

Plantacje nasienne
W ostatnich latach obserwuje się spadek powierzchnia plantacji nasiennych z pszenicą zwyczajną jarą. Według danych PIORiN w 2020 roku pszenicę jarą rozmnażano na powierzchni ok 3,6 tys. ha (2019 rok – 4,0 tys. ha, 2018 – 7,9 tys. ha). Podobnie jak w latach wcześniejszych, w nasiennictwie wyraźnie dominowały jakościowe odmiany chlebowe (68,6%). Stosunkowo duże znaczenie w produkcji nasiennej mają również odmiany ze Wspólnego Katalogu Odmian Roślin Rolniczych (CCA). Łączny udział tych odmian w 2020 roku wynosił blisko 21%. W 2020 roku największy udział w powierzchni zakwalifikowanych plantacji nasiennych miały odmiany Tybalt (31,5%), Arabella (9,1%) i Harenda (7,9%) a także odmiana z CCA – Telimena (6,6%).

Mgr Anna Skrzypek
Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych
Słupia Wielka

Widziałeś już nasze video "Tajemnicze kręgi w zbożu, znowu w Wielkopolsce!"?

Czytaj artykuły w naszej aplikacji!

Aplikacja TAP jest już dostępna

r e k l a m a

Komentarze (?)

r e k l a m a

więcej artykułów z tej kategorii

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody