Weź udział w konkursie i wygraj odpicowanego Ursusa!  
   

Your browser version is not supported. Download the latest browers, or use other.

Zamknij

r e k l a m a

Partner portalu

Jak kwitnie pszenica i kiedy opryskiwać na fuzariozy?

28.05.2020

Drukuj

Jak kwitnie pszenica i kiedy opryskiwać na fuzariozy?

Zarejestruj się i zaloguj aby przeczytać kolejne 3 artykuły.
Wszystkie przeczytasz dzięki prenumeracie lub kupując dostęp.

Zarejestruj się lub Zaloguj się

Czytaj bez ograniczeń

Kup dostęp

r e k l a m a

Kwitnienie, czyli główna faza BBCH 6 u zbóż ma miejsce albo równolegle z kłoszeniem, czyli fazą główną BBCH 5, jak jest to u jęczmienia i owsa, albo jest to osobna faza. U pszenicy ma ono miejsce po wykłoszeniu, w zależności od pogody od 7 do 14 dni po wysunięciu całych kłosów z pochwy liścia flagowego. Jeżeli jest słonecznie, ciepło i sucho (ale jest dostarczana ilość wilgoci w glebie, to szybciej, gdy. jest chłodno i deszczowo, to później).

Kwitnienie na roślinie nie przebiega równolegle. Najpierw kwitną kwiaty na kłosach na pędzie głównym, następnie na rozgałęzieniach 1-stopnia a później na kolejnych stopniach rozkrzewień. Rozrzut czasowy początku kwitnienia poszczególnych kosów bywa dość duży i zelży od kondycji rośliny. Gdy jest wyrównana, i pędy mają podobną wielkość to początek kwitnienia skrajnych kłosów ma rozrzut 3-4 dni. Gdy roślina nie jest wyrównana i ma np. dodatkowe młode pędy kłosonośne, które pojawiają się w wyniku opadów po suchej wiośnie, albo gdy na skutek niewłaściwego podawania regulatorów wzrostu i azotu to czas pomiędzy kwitnieniem pędu głównego a pędów bocznych może mieć długość nawet kilku tygodni. Jest to zjawisko niepożądane, gdyż rozciąga dojrzewanie i nawet jeśli zrezygnujemy z pędów bocznych, to energia przekierowana przez roślinę na ich wytworzenie nie idzie w pędy główne i przez to są one mniej plenne.

r e k l a m a

U pszenicy w ramach pojedynczego kłosa kwiaty też nie rozwijają się równomiernie. Pierwsze kwitną w środkowej części kłosa a dopiero po 1-2-3 dniach górne i dolne. Co ważne - pszenica jest samopylna. Nie wymaga do wydania płodnych ziaren pyłku obcych roślin. Zapylenie zachodzi najczęściej w ramach tego samego kwiatu – pyłek z pręcików osiada na znamionach słupka zaraz obok.

Samopylność pszenicy nie jest jednak obowiązkowa. Można zapylić pyłkiem innych roślin. W ten sposób prowadzi się krzyżowanie roślin w ramach hodowli twórczej. Jednak musi ono być przeprowadzone bardzo wcześnie, zanim pylniki dojrzeją i ziarna pyłki z nich wytworzone zapylą kwiat. Dlatego w procesie hodowli przed dojrzeniem pylników kwiaty kastruje się z pylników. W praktyce zapylenie u pszenicy zachodzi jeszcze przy zamkniętych plewkach i nie jest konieczne ich wysunięcie na zewnątrz.

Polecany artykuł

Propozycje nowelizacji badania opryskiwaczy



Budowa kwiatu pszenicy - fot. Tomasz Czubiński

Po co w takim razie pszenica wysuwa pylniki na zewnątrz? Nie jest to cecha, bez której gatunek nie wydałby kolejnego pokolenia. Przypuszcza się, że ma to na celu wprowadzenie w populacji niewielkiej zmienności genetycznej - pyłek z pylników wysuniętych poza plewkę zapylić może kwiaty, które są otoczone wadliwymi pylnikami. Nie są do tego konieczne pszczoły ani inne owady zapylające. Pszenica w takiej sytuacji jest wiatropylna - jak żyto.

Budowa kłoska

Kłos pszenicy jest kwiatostanem złożonym, co oznacza, że składa się z wielu kwiatostanów prostych. Takimi prostymi kwiatostanami są kłoski. Na osadce kłosowej - przedłużeniu źdźbła - są tzw. pięterka. Są one zwieńczeniem członów kłosa. U pszenicy człony są one nieco wygięte i naprzemiennie skierowane w dwie strony. Zgrubiała szczytowa część takiego członu, to właśnie pięterko. z pięterka wyrasta kwiatostan prosty – kłosek. U pszenicy kłosek ma także swoją osadkę, tym razem w postaci prostego wyrostka.


Budowa kwiatu pszenicy - fot. Tomasz Czubiński


U podstawy osadki kłoskowej pszenicy są dwie plewy (dolna i górna). Powyżej niej wyrastają z osadki kwiaty pszenicy. Każdy kwiat składa się z dwóch plewek (zewnętrznej, która może u form ościstych być wyposażona w ość i wewnętrznej - delikatniejszej, zawsze bezostnej) oraz jednego słupka z dwoma piórkowatymi znamionami i trzech pylników. Dodatkowo pod lupą można pomiędzy plewkami a słupkiem zauważyć błoniaste dwie plewinkiłuszczki. Przypuszcza się, że to ich pęcznienie powoduje rozchylanie plewek i wysuwanie pylników na zewnątrz.

W kłosku pszenicy jest do 5 kwiatów. Płodne są 2-3 kwiaty a przy dobrej kondycji roślin nawet 5. Nie dotyczy to jednak całego kłosa. Przykładowo dolne i górne kłoski mogą mieć tylko po jednym płodnym kwiecie. Średnio dla całego kłosa trzeba liczyć w przeciętnych warunkach 2,5–3 płodne kwiaty na kłosek a dla dobrych stanowisk 3–3,5.

Kwitnienie pszenicy ma miejsce, gdy pylniki i słupek dojrzeją. Objawia się to zmianą barwy pylników. Gdy są jeszcze żywo zielone, to są jeszcze nie dojrzałe. Gdy pylniki przybierają kolor seledynowo żółty, to są w przededniu pylenia. Pylenie zachodzi, gdy pylniki są już żółte. Wtedy pyłek spada na znamię słupka. Do zapłodnienia pszenicy zachodzi bardzo szybko. Praktycznie po 2-3 godzinach tzw. łagiewka pyłkowa, która wyrasta z ziarna pyłku na znamieniu słupka przerasta słupek i osiąga zalążnię słupka.


Budowa kwiatu pszenicy - fot. Tomasz Czubiński

Newralgiczny moment dla infekcji

Faza kwitnienia a konkretnie zapylanie ma kolosalne znaczenie dla infekcji fuzariozami. Jeżeli w chwili zapylenia na plantacji unosi się dużo zarodników, np. po opadach deszczu jest wietrznie a dodatkowo w łanie panuje wysoka wilgotność powietrza, to ryzyko, że na znamiona słupka oprócz ziarna pyłku spadnie zarodnik fuzariozy jest wysokie. Ma on podobne właściwości jak pyłek do wrastania ze strzępką infekcyjną. Gdy następuje ten typ infekcji fuzariozą, to jest najgorsza z możliwych sytuacji, gdyż grzyb wrasta w ziarniak pomiędzy okrywę owocowo-nasienną a bielmo. Jak zatem temu zaradzić?

Nie ma możliwości powstrzymania zarodników w 100 procentach. Najczęściej są one w środowisku w dużej liczebności. Możemy jednak nieco je ograniczyć. Mniej ich będzie, jeżeli w płodozmianie mamy mało zbóż i kukurydzy, co jest trudne do osiągnięcia. Nawet na takich plantacjach, a szczególnie tam, gdzie jest dużo zbóż na polu (i w okolicy) fuzariozy powinny być powstrzymywane od początku wegetacji, szczególnie wiosennej. Warunkiem ograniczenia liczby zarodników w okresie kwitnienia pszenicy jest zatem zabieg w fazach BBCH 30-32 na choroby podstawy źdźbła w tym na fuzariozą zgorzel podstawy źdźbła i korzeni. Drugi zabieg w pszenicy, tzw. T2, w fazie BBCH 37-39 a czasem BBCH 51 ma nieco mniejsze znaczenie w latach suchych. Ale przy dużej wilgotności powietrza powstrzymuje też zarodnikowanie grzybów fuzaryjnych.

Mimo to konieczny jest na fuzariozy zabieg T3. Powinien on być przeprowadzony tak, aby środek układowy był w roślinie w chwili infekcji, czyli w fazie pylenia. Często poprzedni zabieg, zwłaszcza jeżeli był opóźniony i miał miejsce na początku kłoszenia a jednocześnie kwitnienie nadeszło bardzo szybko po nim zapewnia odpowiednią koncentrację w roślinie substancji fungicydowej. Trzeba jednak sprawdzić czy zastosowany w T2 lub T2/T3 środek ma substancję spełniającą taki warunek. Musi ona być wybitnie układową. Nie może to być preparat translaminarny, wgłębny czy powierzchniowy. W zakresie zwalczanych chorób musi on zwalczać także fuzariozy.

Zastosowanie fungicydu w zabiegu T3 w pszenicy powinno mieć miejsce przed kwitnieniem kwiatów w środkowej części kosa na pędzie głównym lub dokładnie w tym momencie. Późniejsze zabiegi powstrzymają fuzariozy atakujące późniejsze kłosy a także infekcje grzybów powierzchniowe, które z plewek przerastają do uwodnionych rozwijających się ziarniaków. Natomiast późniejszy zabieg nie jest najczęściej w stanie w pełni zlikwidować grzybów, które wrosły razem z pyłkiem do zalążni.

tcz

Czytaj artykuły w naszej aplikacji!

Aplikacja TAP jest już dostępna

Tagi:

r e k l a m a

r e k l a m a

więcej artykułów z tej kategorii

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody