Dzwonek  Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Skorzystaj

Your browser version is not supported. Download the latest browers, or use other.

Zamknij

r e k l a m a

Partner portalu

Wyniki PDO jęczmienia jarego

30.01.2021

Drukuj

Wyniki PDO jęczmienia jarego
Jęczmień jary uprawiany jest w głównej mierze z przeznaczeniem na paszę dla trzody chlewnej. Na ten cel można uprawiać wszystkie odmiany, a głównym kryterium wyboru odmiany powinien być stabilny i wysoki plon ziarna oraz odporność na choroby. Plon ziarna jęczmienia jarego w ostatnich 10 latach ulegał dość dużym wahaniom, w zależności od panujących warunków klimatycznych. Zdecydowanie najbardziej korzystny był rok 2014, kiedy uzyskano rekordowy plon ziarna (odmiany wzorcowe w doświadczeniach COBORU uzyskały 79  dt z ha). Do roku 2018 utrzymywał się też trend rosnący w wysokości plonów w doświadczeniach. Jednak wszystko zmieniło się wraz ze zmianami klimatycznymi - nadejściem okresu suszy i niedoboru wody. Od tego czasu plon jęczmienia jarego drastycznie zmalał. I pomimo, że warunki w roku 2020 były bardziej korzystne, a zboża jare zaplonowały nie najgorzej, to do pełnego wykazania się potencjałem plonowania jednak czegoś zabrakło.

Zmienna pogoda
Sam początek sezonu nie przysparzał problemów. Doświadczenia zakładane były w dobrych warunkach na przełomie marca i kwietnia. Jednak przygruntowe przymrozki pod koniec kwietnia, dochodzące lokalnie do -10 st C były przyczyną słabszego krzewienia i przyhamowały wegetację. Również kwietniowy niedobór wody spowolnił rozwój roślin. W maju pojawiły się opady deszczu. Uratowały one trudną sytuację w wielu miejscach i wpłynęły na uwilgotnienie gleby, poprawiając tym samym stan roślin. Jednak przedłużające się obfite opady doprowadziły do pojawienia się chorób grzybowych oraz lokalnie do wylegania doświadczeń.

r e k l a m a

Dobre wyniki plonowania
Plony jęczmienia jarego minionym sezonie były wyższe niż w roku 2019 jak i 2018. Odmiany wzorcowe, którymi w minionym sezonie były Avatar, RGT Planet i Runner uzyskały średnio 65,4 dt z ha na przeciętnym poziomie agrotechniki i 74,7 dt z ha na poziomie wysokim. Natomiast różnice w plonach najlepszej i najgorszej odmiany na przeciętnym poziomie agrotechniki wyniosły ponad 5,5 dt z ha. Najwyżej plonowała odmiana Amidala z plonem przeszło 67,8 dt z ha. Jęczmień w minionym sezonie osiągnął najlepsze plony w północno zachodniej części kraju (średnia z wszystkich odmian tym rejonie wyniosła 78,3 dt z ha i wzrosła o 7 dt z ha w porównaniu do roku 2019). Najniższe plony osiągnięto  w południowo-zachódniej części kraju, gdzie nie przekroczyły 55,5 dt z ha.

Liczne badania
Przy wyborze odmian jęczmienia do siewu, niezależnie od kierunku użytkowania warto sięgnąć po wyniki Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego. W COBORU w roku 2020 w ramach PDO badano 51 odmian jęczmienia jarego a wyniki pochodzą z 57 punktów doświadczalnych, rozlokowanych na terenie całego kraju. Dzięki temu uzyskano obiektywne dane na temat ważniejszych cech użytkowych oraz wymagań agrotechnicznych odmian. Pomaga to w podjęciu właściwej decyzji przy wyborze odpowiedniej odmiany do siewu.
Na koniec roku 2020 Krajowy rejestr odmian jęczmienia jarego liczył 83 odmiany. Wśród nich znaleźć można 24 odmiany typu browarnego oraz 59 odmian typu pastewnego. Większość w Krajowym rejestrze stanowią odmiany zagraniczne, których udział wyniósł 54%. Wśród zarejestrowanych w 2020 roku odmian znaleźć możemy 2 odmiany typu browarnego (Amidala i RGT Ylesia) oraz 7 odmian pastewnych (Adwokat, Brigitta, Feedaway, Flair, Jovita, Mariola i Pasjonat). Większość, bo aż 7 spośród zarejestrowanych pochodzi z hodowli zagranicznej, a zaledwie dwie to odmiany krajowe. roku z Krajowego rejestru wykreślono cztery odmiany: 2 browarne (Stratus i Uta) oraz 2 pastewne (Boss, Suweren).

r e k l a m a

Kłopotliwe choroby i wyleganie
Odporność na choroby w dużym stopniu warunkowana jest odmianowo, jednak wpływ na nią mają również warunki zewnętrzne tj. pogoda i środowisko. Jęczmień jary szczególnie narażony jest na porażenie mączniakiem prawdziwym, plamistością siatkową, rdzą jęczmienia, rynchosporiozą i ciemnobrunatną plamistością. W ostatnich latach najczęściej na jęczmieniu pojawiała się plamistość siatkowa, natomiast pozostałe choroby w nielicznych doświadczeniach. Spośród odmian zarejestrowanych, do najbardziej zdrowych zaliczyć można odmiany Radek, Brigitta i MHR Fajter.
Jęczmień jary jest zbożem podatnym na wyleganie, co wynika z delikatnej budowy źdźbła i dało się odczuć w minionym oku. Wyleganie występuje częściej przy intensywnej technologii uprawy. W przedstawionym zestawieniu (tab. 1) wyróżnić  możemy dwie odmiany o większej odporności na wyleganie: Pasjonat i Farmer.


Odmiany browarne
W grupie odmian browarnych ważne jest aby plenność szła w parze z jakością ziarna. Odmiany jęczmienia przeznaczone na cele browarne oceniane są pod innym kątem niż odmiany pastewne. Na ocenę wartości gospodarczej odmian jęczmienia browarnego składają się parametry jakościowe słodu i brzeczki oraz cechy ziarna, a dopiero w dalszej kolejności plon ziarna i zdrowotność. Jeśli chodzi o cechy ziarna, to ważne aby zawartość białka mieściła się w przedziale od 9,5% do 11,5%, ziarno powinno być dorodne – z wysoką masą 1000 ziaren, dobrze wykształcone i wyrównane. Spośród odmian zarejestrowanych wyróżnia się obecnie odmiana Accordine z bardzo dobrą wartością browarną (8,00). Nieznacznie tylko niższy wynik wartości browarnej mają odmiany Amidala i RGT Planet.