Dzwonek  Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Skorzystaj

Your browser version is not supported. Download the latest browers, or use other.

Zamknij

r e k l a m a

Partner portalu

Profilaktyka u świń

09.07.2021

Drukuj

Profilaktyka u świń

r e k l a m a

Profilaktyka swoista – immunoprofilaktyka – w związku z dynamicznym rozwojem wakcynologii i biologii molekularnej stała się ważnym i efektywnym narzędziem w rękach lekarzy weterynarii. Coraz powszechniejsze zastosowanie immunoprofilaktyki związane jest również z szerzeniem się oporności drobnoustrojów na stosowane chemioterapeutyki, ograniczeniami w zakresie wykorzystywania antybiotyków i stosunkowo małą liczbą nowych antybiotyków. 

Profilaktyka swoista ma początek już w starożytności, kiedy to zaobserwowano, że ludzie, którzy przeżyli chorobę zakaźną, rzadko zapadali na podobne schorzenie po raz drugi. Szczególnie przekonujące w tym zakresie były doświadczenia z ospą (Variola vera), którą od starożytności do I wojny światowej zaliczano do najważniejszych zakaźnych chorób ludzi. Przez stulecia zauważono, że nie wszyscy dotknięci tą chorobą ludzie mieli takie same objawy, a ci, którzy przeżyli zakażenie, nie chorowali na ospę już nigdy więcej. Obserwacje te doprowadziły do celowego, „sztucznego” wywoływania choroby, przez przeniesienie materiału ze strupów ospowych na skórę osobników zdrowych – proces ten nazywano wariolizacją. Dzisiaj wiadomo, że pierwszymi, którzy zastosowali tę metodę zapobiegania ospie, byli niezależnie Chińczycy i Hindusi. Interesujący jest fakt, że w czasach starożytnych zdawano już sobie sprawę z wpływu dawki czynnika zakaźnego oraz wieku materiału zakaźnego (czasu, w jakim pobierano zawartość strupa do zakażenia) na jego zakaźność i zjadliwość. Jeszcze w XVIII wieku procedurę takiego uodporniania przeciw ospie stosowano w wielu krajach świata, włączając w to Stany Zjednoczone Ameryki Północnej. W odniesieniu do obecnych standardów wariolizacja była przedsięwzięciem desperackim. W wyniku powikłań po tym zabiegu umierało na ospę 0,5–2% tak uodpornianych ludzi. Przy naturalnym zakażeniu w czasie epidemii umierało z powodu ospy około 20–30% chorych. Decydując się na wariolizację w okresie zagrożenia, wybierano zatem mniejsze zło.

r e k l a m a

W drugiej połowie XVIII wieku w Anglii zauważono, że u dojarek, szczególnie tych, które miały blizny na rękach, nie rejestrowano zachorowań na ospę. Edward Jenner wykazał doświadczalnie, że osoby te przechorowały zakażenie wirusem krowianki (vaccinia) – czynnikiem etiologicznym ospy bydlęcej, co uodporniło je na zakażenie wirusem ospy prawdziwej. Szczepienie wirusem krowianki indukowało odporność na ospę przy o wiele łagodniejszym przebiegu zakażenia, niż w przypadku wariolizacji. Szczepienie (wakcynacja) wirusem krowianki szybko zastąpiło poprzednią ryzykowną praktykę i przyspieszyło czas, w którym wprowadzono na świecie powszechny zakaz stosowania tej metody uodporniania przeciw ospie.

 Olbrzymi postęp w zakresie wiedzy związanej z profilaktyką swoistą doprowadził do sytuacji, kiedy to szczepionki będące do dyspozycji lekarzy są biopreparatami w pełni bezpiecznymi i swoistymi, równocześnie coraz częściej dysponujemy szczepionkami (biopreparaty znakowane), które umożliwiają odróżnienie zwierząt immunizowanych od zakażonych, co określa się jako strategię DIVA (Differentiating Infected from Vaccinated Animals).

 

Budowa i zasady funkcjonowania układu immunologicznego
Układ immunologiczny (układ odpornościowy) pozwala kręgowcom na odróżnianie „swego” od „obcego” i umożliwia wykształcenie odpowiedzi immunologicznej, dzięki której zwalczane są różnego rodzaju infekcje. Zanim dojdzie do zakażenia, drobnoustrój musi przylgnąć do komórek nabłonkowych, stanowiących granicę między organizmem i środowiskiem. Wnikanie drobnoustrojów do organizmu może się odbywać w sposób bierny lub czynny. W praktyce większość z nich wnika drogą oddechową lub pokarmową.

Polecany artykuł

Bezpieczne odsadzenie prosiąt bez ZnO i antybiotyków

Mechanizmy regulujące funkcjonowanie układu immunologicznego są zbyt złożone i wyspecjalizowane, by można je szczegółowo omówić na łamach tego opracowania, dlatego też zostaną przedstawione w sposób uproszczony, pozwalający jednak na zrozumienie zjawisk zachodzących w organizmie zwierzęcia po kontakcie z antygenem. 

Mechanizmy odporności można podzielić na dwie grupy:

a) mechanizmy nieswoiste – działają w każdym przypadku, także przy pierwszym kontakcie z antygenem,

b) mechanizmy swoiste – indukowane wpływem i skierowane przeciwko określonym antygenom – działają w późniejszej fazie, po pierwszym kontakcie oraz natychmiast przy kolejnych kontaktach tym samym antygenem.

Najważniejsze różnice pomiędzy mechanizmami nieswoistymi i swoistymi to:

a) szybkość reakcji – reakcja szybsza w przypadku mechanizmów nieswoistych,

b) rodzaj zaangażowanych komórek: komórki NK (natural killers – naturalne komórki zabijające), dendrytyczne, limfocyty γδ, makrofagi, granulocyty w odporności nieswoistej; limfocyty T i B w odporności swoistej,

c) pamięć immunologiczna – trwała w przypadku odporności swoistej, brak w przypadku odporności nieswoistej,

d) mechanizmy wykonawcze: cytotoksyczność (niezależna od MHC), wytwarzanie cytokin: interferony, interleukiny, chemokiny, cytokinozależna odporność komórek w przypadku odporności nieswoistej; cytotoksyczność limfocytów T, cytotoksyczność oparta na dopełniaczu, zależna od przeciwciał, aktywność cytokin w przypadku odporności swoistej,

e) mechanizmy odporności nieswoistej działają niezależnie od odpowiedzi swoistej, mogą być wspomagane przez swoistą, natomiast odpowiedź nieswoista do rozwoju wymaga współdziałania z odpowiedzią swoistą.


Jesteś lekarzem weterynarii? A może hodujesz świnie i chcesz wiedzieć jak zabezpieczać je przed chorobami? Zapraszamy do zakupu najnowszej książki "Zdrowie świń, prewencja i terapia" na www.agrarsklep.pl


Zamów książkę TUTAJ


 

Widziałeś już nasze video "III Forum Rolników i Agrobiznesu: Świnie - zobacz jak było w Poznaniu!"?

Polecane dla Ciebie:

article icon

Rada UE o sytuacji rolnictwa: Czy bezpieczeństwo żywnościowe jest zagrożone?

Czytaj

Czytaj artykuły w naszej aplikacji!

Aplikacja TAP jest już dostępna

r e k l a m a

b'\n'

r e k l a m a

więcej artykułów z tej kategorii

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody