Cena kilograma mieszanki to tylko jeden z elementów kalkulacji. Tańsza pasza może oznaczać gorsze przyrosty, wyższe zużycie na kilogram przyrostu, więcej problemów zdrowotnych lub wydłużenie tuczu. Z kolei droższe, ale lepiej dopasowane żywienie może przynieść korzystniejszy wynik ekonomiczny.

Dlatego tak ważne jest to, na jakie wskaźniki zwracać uwagę i jak oceniać rzeczywiste koszty żywienia świń. Olga Wendrowicz wskazuje, dlaczego decyzji nie należy podejmować wyłącznie na podstawie ceny surowców czy gotowej mieszanki. Jej zdaniem trzeba uwzględniać cały cykl produkcyjny i końcowy efekt ekonomiczny.

Ile kosztuje uzyskanie przyrostu?

Czy ograniczanie wydatków na paszę zawsze poprawia opłacalność? Jak sprawdzić, ile naprawdę kosztuje uzyskanie przyrostu? Dlaczego pozorne oszczędności mogą w praktyce generować dodatkowe koszty?

Obejrzyj video z Olgą Wendrowicz i sprawdź, jak podejście life costing może pomóc lepiej zarządzać żywieniem świń, poprawiać efektywność produkcji i zwiększać zysk gospodarstwa.

Choroby w hodowli hamują rynek, ale nie zatrzymują wzrostu

Zdaniem przedstawiciela De Heus Polska końcówka poprzedniego roku przyniosła więcej niepewności, niż ostatecznie się zmaterializowało. Branża obawiała się skutków ptasiej grypy i pomoru, które mogły silnie uderzyć w produkcję zwierzęcą i popyt na pasze.

- Zapowiadało się dużo gorzej. Mieliśmy dość dynamiczną sytuację związaną z ptasią grypą i pomorem. Mieliśmy mieć spadek 3–4 proc. produkcji pasz, a skończyło się niewielkim wzrostem, niecały 1 proc. - mówił Kowalski.

Jego zdaniem także nowy sezon nie powinien przynieść większych spadków. De Heus zakłada raczej kontynuację dodatniego trendu, choć już bez wcześniejszej dynamiki.

- W tym roku jestem optymistą i nie zakładam takich spadków jak w czerwcu poprzedniego roku - zaznaczył.

Bydło, trzoda i drób wciąż napędzają sprzedaż pasz

Kowalski zwrócił uwagę, że mimo spadku pogłowia trzody chlewnej sprzedaż pasz w Polsce nadal rośnie. Jednym z powodów jest zmiana sposobu żywienia zwierząt, szczególnie w przypadku trzody i bydła, gdzie coraz częściej stosuje się pasze suche.

- Bydło, trzoda. Mimo spadku pogłowia w trzodzie zakładam, że sprzedaż pasz jednak rośnie. Obserwujemy tę samą tendencję - mówił.

W jego ocenie potencjał wzrostu nadal istnieje, zwłaszcza w branży drobiarskiej, choć tu także rynek jest ograniczany przez choroby i niepewność epizootyczną.

Jak na handel zbożami paszowymi wpływa stabilizacja cenowa? Ekspert: to dziś najciekawsze zjawisko na rynku!

Wzrost już nie tak szybki jak kiedyś

Przedstawiciel De Heus Polska zaznaczył jednak, że tempo wzrostu sprzedaży pasz nie będzie już przypominało lat, gdy rynek rósł o 5–6 proc. rocznie.

- Myślę, że w dłuższej perspektywie czasu zakładam wzrost. Natomiast to już nie będzie wzrost rzędu 5–6 proc., tak jak w latach poprzednich - wyjaśnił.

Jak dodał, wraz z dojrzewaniem rynku procentowa dynamika spadnie, choć wolumenowo nawet 1 proc. wzrostu na dużym rynku oznacza dziś więcej niż dawniej.

To oznacza, że rynek paszowy w Polsce raczej nie wystrzeli, ale wciąż będzie się rozwijał.

Pszenica konsumpcyjna coraz bliżej paszowej

W rozmowie pojawił się także temat zbóż i ich znaczenia dla rynku paszowego. Kowalski zwrócił uwagę, że w końcówce sezonu jakość ziarna nie powinna się znacząco pogorszyć, ponieważ prognozy pogody nie wskazują większych zagrożeń.

- Prognoza pogody nie pokazuje niczego niepokojącego, widzimy suchy i gorący okres, więc nie zakładam tego, żeby jakość zbóż się pogorszyła - mówił.

Jego zdaniem w nowym sezonie można raczej oczekiwać większego udziału pszenicy konsumpcyjnej, a różnica cenowa między nią a pszenicą paszową będzie niewielka.

- Będziemy konkurować na niewielkiej różnicy pomiędzy pszenicą konsumpcyjną a pszenicą paszową - ocenił.

Dla firm paszowych oznacza to konieczność bardzo precyzyjnego monitorowania rynku i szybkiego reagowania na zmiany jakości surowca.

Rolnicy pod presją przed żniwami. „Nie opłacało się magazynować zboża”

Rolnicy nadal sprzedają falowo

Jednym z ważniejszych wątków rozmowy była także gotowość rolników do sprzedaży ziarna. Kowalski przyznał, że polski rynek zbóż nie jest jeszcze tak dojrzały jak rynki zachodnie, gdzie handel odbywa się regularnie i przewidywalnie.

- Polski rynek nie jest tak dojrzały jak na Zachodzie, gdzie ten handel odbywa się regularnie. My mamy swoje kotwice cenowe - mówił.

Jak zauważył, wielu rolników nadal czeka na cenowe „górki”, co bywa ryzykowne. Dlatego, jego zdaniem, lepszym rozwiązaniem jest rozłożenie sprzedaży na kilka etapów.

- Jeśli rolnik ma 200 ton do sprzedania i 100 ton sprzeda teraz, a 100 zostawi, to przy wzroście ceny będzie zadowolony, że część sprzedał, a przy spadku - że część zachował - tłumaczył.

Według Kowalskiego w nadchodzącym sezonie podaż będzie nadal falowa, co może utrudniać część zakupów, ale jest typowe dla polskiego rynku.

Ceny zbóż i rzepaku dwa razy w tygodniu SMS-em!

Rynek paszowy ma potencjał, ale bez wielkich fajerwerków

Podsumowując, przedstawiciel De Heus Polska ocenia, że rynek paszowy w Polsce nadal będzie rósł, choć już wyraźnie wolniej niż w ostatnich latach. Sprzyja temu rozwój produkcji zwierzęcej, zmiana sposobu żywienia i duża skala rynku. Ograniczeniem pozostają jednak choroby w hodowli, mniejsza dynamika wzrostu i wciąż mało przewidywalne zachowania sprzedażowe rolników.

Bartłomiej Czekała

Fot. Szymon Śliwiński

– Kiedy ja zaczynałem swoją karierę, włókno było największym wrogiem – podkreślał ekspert podczas Forum Świnie.

Dziś jednak coraz częściej mówi się o nim w zupełnie innym kontekście. Zdaniem Krola od około 15 lat włókno wróciło do dyskusji żywieniowej jako temat ważny i wart ponownego przeanalizowania.

Nie tylko wypełniacz, ale także narzędzie żywieniowe

Przez lata włókno kojarzono przede wszystkim z wypełniaczem, który zwiększa objętość paszy, ale nie wnosi istotnej wartości. Tymczasem obecnie coraz częściej podkreśla się jego funkcjonalne znaczenie. Odpowiednio dobrane włókno może wpływać na sytość zwierząt, regulować perystaltykę jelit i poprawiać warunki trawienia.

– Może to nie jest nasz wróg, może to jest nasz przyjaciel – mówił dr Krol, odnosząc się do zmiany, jaka dokonała się w badaniach nad włóknem.

Ekspert zwracał uwagę, że uczucie sytości u świń ma duże znaczenie z punktu widzenia dobrostanu. Zwierzęta, podobnie jak ludzie, lepiej funkcjonują, gdy są najedzone. To właśnie dlatego włókno może pełnić ważną rolę nie tylko żywieniową, ale i behawioralną.

Włókno wspiera trawienie i pasaż treści pokarmowej

Znaczenie włókna nie kończy się jednak na samym uczuciu sytości. Jak zaznaczał specjalista, jego obecność w dawce wpływa na regulację perystaltyki i pasaż treści pokarmowej przez przewód pokarmowy. To z kolei przekłada się na efektywność trawienia.

Duże znaczenie ma tu zdolność włókna do wiązania wody. Dzięki temu poprawiają się warunki oddziaływania składników pokarmowych w przewodzie pokarmowym, a organizm zwierzęcia może lepiej je wykorzystać.

– Włókno reguluje perystaltykę, czyli po prostu tranzyt treści pokarmowej w zwierzęciu – wyjaśniał Krol.

W praktyce oznacza to, że dobrze zbilansowany udział włókna może ograniczać straty składników odżywczych i wspierać prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego.

Problemem bywa objętość dawki

Jednocześnie włókno nadal stawia przed żywieniowcami konkretne wyzwania. W tradycyjnej formie surowce włókniste, takie jak otręby czy wysłodki, są bardzo objętościowe. W wielu recepturach ich udział może sięgać nawet 10–15%, co utrudnia precyzyjne bilansowanie dawki i ogranicza miejsce dla innych komponentów.

Właśnie dlatego, jak wskazywał dr Krol, firmy paszowe i producenci dodatków coraz częściej pracują nad koncentratami włóknistymi. Chodzi o to, by dostarczyć pożądane frakcje włókna w bardziej skoncentrowanej formie, bez nadmiernego zabierania miejsca w mieszance.

– Trzeba wyprodukować produkt, który będzie bardzo skoncentrowany – zaznaczał ekspert.

Takie rozwiązania mają pozwolić na lepszą kontrolę nad rodzajem włókna w dawce – zarówno rozpuszczalnego, jak i nierozpuszczalnego, fermentującego i niefermentującego – a jednocześnie ułatwić układanie receptur.

Nowe normy patrzą na minimum, nie maksimum

Ciekawą zmianą, na którą zwrócił uwagę ekspert, jest również sposób ujmowania włókna w nowoczesnych normach żywienia świń. Coraz częściej nie mówi się o górnym limicie, ale o minimalnej zawartości tego składnika w dawce.

– Jest powiedziane jakie ma być minimum włókna. Nie ma słowa maksimum – mówił dr Krol.

To istotna zmiana filozofii żywienia. Jeszcze niedawno włókno było składnikiem, który należało ograniczać. Dziś coraz częściej uznaje się, że jego zbyt niski poziom może być niekorzystny.

Liczy się nie tylko ilość, ale też rodzaj włókna

W ocenie dr. Krola współczesna dyskusja o włóknie nie powinna koncentrować się wyłącznie na jego ogólnej zawartości. Znacznie ważniejsze staje się pytanie, z jakim rodzajem włókna mamy do czynienia i jaką funkcję pełni ono w dawce.

Tradycyjne pojęcie włókna surowego, stosowane od dziesięcioleci, nie daje już wystarczająco precyzyjnego obrazu. Dlatego coraz większe znaczenie zyskują bardziej zaawansowane metody analityczne, które pozwalają lepiej określić charakter poszczególnych frakcji włókna.

– Przestaliśmy zwracać uwagę na włókno ogólne – zaznaczył ekspert.

To właśnie ten kierunek – odejście od prostego liczenia procentów na rzecz oceny jakości i funkcjonalności włókna – może w najbliższych latach najmocniej wpływać na praktykę żywienia świń.

Jak podkreśla Olga Wendrowicz, zootechnik, w praktyce z tego rozwiązania korzysta dziś niemal każdy producent trzody chlewnej, nawet jeśli nie zawsze nazywa to wprost.

Receptura paszy musi nadążać za rynkiem

Live costing polega na dynamicznym aktualizowaniu składu paszy w zależności od sytuacji rynkowej. Gdy cena jednego surowca rośnie, trzeba szukać alternatywy, która pozwoli utrzymać odpowiednią wartość żywieniową mieszanki, a jednocześnie nie podniesie kosztów produkcji.

– W dzisiejszych czasach live costing praktykuje właściwie każdy producent trzody chlewnej. Polega on na dynamicznym aktualizowaniu receptur paszowych w zależności od jakości surowców i ich ceny – mówiła zootechniczka podczas VIII Forum Świnie.

To podejście staje się szczególnie ważne w warunkach dużej niestabilności rynku. Ceny surowców paszowych zmieniają się szybko, a dostępność poszczególnych komponentów bywa ograniczona. W takiej sytuacji sztywne trzymanie się jednej receptury przestaje być opłacalne.

Pasza to największy koszt w produkcji świń

Nie bez powodu to właśnie na żywieniu skupia się dziś tak duża uwaga producentów. W realiach wysokich kosztów i dużej presji ekonomicznej każda oszczędność ma znaczenie, ale tylko wtedy, gdy nie odbija się na wynikach produkcyjnych.

– Produkcja trzody chlewnej jest dziś bardzo wymagająca i wymaga precyzyjnego liczenia kosztów na każdym etapie. Koszt paszy stanowi największy udział w kosztach całej produkcji, dlatego właśnie na nim skupiamy się najbardziej – zaznaczała Wendrowicz.

Elastyczne podejście do recepturowania może przynieść realne oszczędności, jednak wymaga stałej analizy. Nie chodzi wyłącznie o to, by kupować taniej, ale by kupować rozsądnie.

Tani surowiec nie zawsze oznacza oszczędność

Jak zwracała uwagę Olga Wendrowicz, pozornie atrakcyjna cena surowca może być myląca. Tańszy komponent często ma słabszy skład, gorszą strawność albo wymaga uzupełnienia innymi dodatkami, co ostatecznie podnosi koszt całej mieszanki.

– Zakup jednej tony taniego surowca wcale nie musi oznaczać oszczędności, bo taki produkt zwykle z jakiegoś powodu jest tani – podkreślała ekspertka.

Dlatego kluczowe znaczenie ma bieżąca kalkulacja opłacalności. Producent musi wiedzieć nie tylko, ile płaci za dany surowiec, ale też jaki będzie jego realny wpływ na końcową wartość paszy oraz efektywność żywienia zwierząt.

Dobra receptura to nie tylko liczby w komputerze

W praktyce najtrudniejsze jest znalezienie równowagi między ceną a jakością. Receptura może wyglądać bardzo dobrze w programie żywieniowym, ale nie przynosić oczekiwanych rezultatów w chlewni.

– Bardzo łatwo jest ułożyć recepturę, która na papierze i w komputerze wygląda świetnie, ale w praktyce nie sprawdza się u zwierząt – mówiła ekspertka.

Problemem mogą być surowce trudno strawne, zanieczyszczone albo zawierające składniki, które w nadmiarze nie służą zwierzętom. W efekcie pozorna oszczędność szybko zamienia się w dodatkowe koszty związane z gorszym wykorzystaniem paszy, słabszymi wynikami produkcyjnymi czy problemami zdrowotnymi stada.

Szycie receptury na miarę gospodarstwa

Live costing można więc porównać do szycia na miarę. Nie chodzi o mechaniczne cięcie kosztów, ale o takie układanie receptury, by jak najlepiej wykorzystać dostępne surowce bez pogarszania jakości żywienia.

– Elastyczne podejście do układania receptur jest dziś bardzo istotne, bo może przynieść realne oszczędności – podsumowała zootechniczka.

W obecnych realiach rynkowych to właśnie umiejętność szybkiego reagowania na zmiany cen i jakości surowców może decydować o opłacalności produkcji trzody chlewnej. Dobrze prowadzony live costing staje się więc nie dodatkiem, lecz jednym z podstawowych narzędzi zarządzania kosztami w gospodarstwie.

Współczesna produkcja trzody chlewnej to gra marginesów – tutaj o sukcesie lub porażce decydują niewielkie, niemal niezauważalne detale. O ostatecznej opłacalności nie decyduje już jeden, wybrany etap, ale płynność całego cyklu. Najwięcej pieniędzy „ucieka” hodowcom w momentach przejść – między laktacją, odsadzeniem a tuczem. Stres okołoodsadzeniowy, spadki pobrania paszy i nierówne przyrosty generują realne straty. Rozwiązaniem jest zmiana podejścia: wdrożenie jednego, spójnego systemu zamiast gaszenia pożarów, kiedy problem już się pojawi.

Joanna Rybak, kierownik produktu ds. trzody chlewnej

FOTO: De Heus

Gdzie uciekają kilogramy? Logika następstwa i ciągłość surowcowa

Wielu hodowców popełnia ten sam błąd: traktują żywienie loch, odsadzonych prosiąt i tuczników jako osobne światy. Skutek? Każda drastyczna zmiana receptury to szok dla układu pokarmowego zwierzęcia, spadek odporności i chwilowe zahamowanie wzrostu. Kondycja loch po laktacji spada, prosięta po odsadzeniu tracą dynamikę, a tuczniki wchodzą na tuczarnię nierówne.

Koncept DEFENDER rewolucjonizuje to podejście, wprowadzając rygorystyczną ciągłość surowcową i logikę następstw pasz. Układ pokarmowy zwierzęcia od urodzenia (poprzez mleko lochy i pasze przyuczeniowe) jest programowany na te same, powtarzalne i bezpieczne komponenty białkowe oraz energetyczne. Dzięki temu przejścia między poszczególnymi fazami (Locha-> prestarter -> Starter -> Grower -> Finisher) są płynne i pozbawione tzw. „dziur przyrostowych”.

Joanna Rybak, kierownik produktu ds. trzody chlewnej

FOTO: De Heus

Fundament u loch: rewolucja strukturalna FIBER VIBE

Ciągłość bezpiecznego cyklu zaczyna się na porodówce i sektorze krycia. Nowoczesny koncept żywienia loch opiera się na innowacyjnej linii FIBER VIBE, wprowadzającej tzw. paszę strukturalną. Nie chodzi tu o zwykły poziom włókna, ale o unikalną, grubą frakcję uzyskiwaną dzięki specjalistycznej, precyzyjnie kontrolowanej metodzie mielenia surowców w fabrykach De Heus.

Grubsza struktura cząstek mechanicznie stymuluje i zwiększa funkcjonalność przewodu pokarmowego lochy. Zapewnia lepsze wypełnienie żołądka, redukuje bolesne wrzody i zapewnia uczucie sytości, dzięki czemu lochy są zdecydowanie spokojniejsze. W wymiarze czysto produkcyjnym, prawidłowy pasaż treści eliminuje problem zaparć, co bezpośrednio ułatwia i skraca porody. Efekt? Stymulacja maksymalnej produkcji siary i mleka wyższej jakości, co przekłada się na cięższe mioty, wyższe wagi odsadzeniowe i wyrównanie statusu prosiąt.

FOTO: De Heus

Kumulacyjne działanie dodatków

Kluczem do niezawodności konceptu DEFENDER jest kumulacyjne działanie dodatków paszowych, które wspierają organizm zwierzęcia na każdym etapie życia:

• Tarcza OxiGuard: Unikalny kompleks chroni komórki przed stresem oksydacyjnym, co w praktyce ogranicza liczbę upadków w krytycznym momencie odsadzenia.
• Aktywne drożdże (Saccharomyces cerevisiae boulardii): Te żywe kultury drożdży działają jak naturalny stabilizator. Obecne w paszach dla loch, towarzyszą prosiętom w okresie odsadzeniowym, a także chronią tuczniki w paszy Starter. Ich ciągła obecność optymalizuje perystaltykę i trwale zabezpiecza jelita przed barierą patogenów.
• Potrójny pakiet enzymów: Fitaza, ksylanaza i glukanaza uwalniają energię z komponentów roślinnych, co obniża współczynnik FCR.
• Precyzyjne aminokwasy: Profil docięty pod genetykę wysokomięsną, dzięki czemu tuczniki budują mięso, a nie tłuszcz.

Joanna Rybak, kierownik produktu ds. trzody chlewnej

FOTO: De Heus

​Wdrożenie w praktyce: od czego zacząć?

Wprowadzenie linii DEFENDER nie wymaga rewolucji w strukturze gospodarstwa, a jedynie dopasowania logiki żywienia do realiów fermy. Program jest dostępny zarówno dla gospodarstw opierających się na gotowych paszach pełnoporcjowych, jak i dla tych, które przygotowują paszę we własnym zakresie.

Kiszone ziarno kukurydzy kluczem do oszczędności i zdrowia stada

WIZYTÓWKA GOSPODARSTWA

FOTO: Ewa Szydłowska

– Zawsze w naszym gospodarstwie była trzoda chlewna, co nie było łatwe, a raczej bardzo trudne. Przeszliśmy wiele, zarówno ASF, jak i sprawę w sądzie z zakładami mięsnymi. Ocieraliśmy się o utratę płynności finansowej, ale daliśmy radę, a w najtrudniejszym czasie uratowało nas to, że znacznie ograniczyliśmy koszty żywienia przechodząc na system mokry z dużym udziałem kiszonego ziarna kukurydzy. Dziś już połowę naszego areału obsiewamy kukurydzą, której ziarno zakiszamy w rękawach foliowych po uprzednim ześrutowaniu. To bardzo dobra i smakowita pasza, która sprawdza się idealnie jako pasza energetyczna dla świń. Jest to kiszonka, a więc pozytywnie wpływa na rozwój mikroflory jelit, dzięki czemu możemy ograniczyć zużycie antybiotyków. Również ma to wpływ na ograniczenie chorób przewodu pokarmowego, a co za tym idzie, mamy mniej upadków – wyjaśniła Ewa Szydłowska, dodając, że w niektórych momentach tuczu białko sojowe zastępują tańszym białkiem słonecznikowym, ale tylko częściowo, wszak soja ma najkorzystniejszy skład aminokwasów pod względem żywienia trzody.

Walka o rentowność poprzez cięcie kosztów i zmianę finansowania

Sami rolnicy nie mają wpływu na cenę żywca wieprzowego, dlatego Ewa Szydłowska z mężem postanowili ciąć koszty produkcji na tyle, na ile jest to możliwe, bo na to akurat wpływ mają. Robią to nie tylko poprzez odpowiednie żywienie, stosowane od ponad 10 lat, ale również przestali korzystać z drogich tzw. kredytów kupieckich udzielanych m.in. przez firmy paszowe, które zastąpili znacznie korzystniejszymi kredytami bankowymi.

Strategia przetrwania: ciągłość produkcji mimo rynkowych zawirowań

– Nieodzownym elementem tuczu trzody chlewnej są świńskie górki i dołki i trzeba się do tego przyzwyczaić i nie przerywać produkcji, nawet gdy mamy wyjść na zero lub pod kreską, bo prędzej czy później przyjdzie czas, że się odkujemy. Często też spadki cen trudno w jakikolwiek sposób wytłumaczyć, tak jak te co miały miejsce w ostatnim czasie. Przecież produkcja trzody chlewnej w Polsce jest znacznie mniejsza niż potrzeby konsumenckie. Dodatkowo mocno w górę poszły ceny środków produkcji na czele z paliwem, a trzoda chlewna dołuje. Mimo to wszystkie nerwowe ruchy spowodowane sytuacją koniunkturalną nie są wskazane, trzeba mieć ciągłość produkcji. My z mężem prowadząc gospodarstwo od 26 lat, a mąż jeszcze dłużej (przed ślubem), nigdy nie przerwaliśmy tuczu. Zawsze na opłacalność naszej produkcji patrzymy w ujęciu długofalowym, co najmniej rocznym, nigdy nie bierzemy pod uwagę jednego cyklu – powiedziała Ewa Szydłowska.

Rozmówczyni odniosła się też do bezpieczeństwa żywnościowego i patriotyzmu konsumenckiego poprzez pryzmat nie tylko rynku trzody chlewnej.

Patriotyzm konsumencki a realne bezpieczeństwo żywnościowe kraju

– Naiwnym jest przekonanie, że konsumenci będą szukać na półkach towarów pochodzących z Polski kierując się patriotyzmem konsumenckim. Oczywiście w samym założeniu i teorii patriotyzm konsumencki brzmi bardzo dobrze i jest to słuszna strategia, ale w praktyce wygląda to znacznie gorzej. W tak dużym tempie życia konsumenci w znacznej większości nie zwracają uwagi na to skąd pochodzi dany towar. Jeśli zapytamy konsumenta, to oczywiście odpowie, że wolałby kupować polskie, natomiast życie wszystko weryfikuje i często jedynym czynnikiem, na który patrzy konsument jest cena. Natomiast może się zdarzyć tak, że przyjdzie czas, w którym zostaną zerwane łańcuchy dostaw. Przecież mamy bardzo niestabilne czasy na arenie międzynarodowej. I jeśli tak by się stało, to dopiero wtedy patriotyzm konsumencki nabierze zupełnie innego wymiaru. Wtedy to czy będziemy mieli własną polską żywność zdecyduje o naszym bezpieczeństwie, bo jeść musimy wszyscy – zakończyła Ewa Szydłowska.

Andrzej Rutkowski

fot. red.

Prof. Józefiak podkreśla, że koncepcja karmienia świń owadami nie jest „fanaberią”, lecz powrotem do naturalnego zachowania zwierząt.

- Zwierzęta w warunkach naturalnych jedzą owady i potrafią je jeść w bardzo intensywny sposób. Świnie potrafią naprawdę dokonać dużej dewastacji pola, łąki, poszukując owadów – mówił w rozmowie z red. Dominiką Stancelewską, prof. Józefiak. Przypomniał, że owady są na Ziemi od około 400 mln lat, a dieta dzików – bliskich krewnych świń – od zawsze obejmowała bezkręgowce. To właśnie obserwacja zachowań dzików stała się jednym z impulsów do badań nad wykorzystaniem owadów w nowoczesnym żywieniu trzody.

FOTO: Ahm

Kwas laurynowy: naturalny „antybiotyk” z owadów

Jedną z najważniejszych substancji bioaktywnych, którą dostarczają owady, jest kwas laurynowy – dobrze znany producentom prosiąt z oleju kokosowego czy PKFD. W wersji „owadziej” zyskuje jednak nowy wymiar.

- Owady są właściwie jedynym europejskim źródłem kwasu laurynowego – dodaje prof. Józefiak i podkreśla, że kwas laurynowy działa przeciwbakteryjnie i bakteriostatycznie w przewodzie pokarmowym, co jest kluczowe w okresie okołoodsadzeniowym i przy problemach biegunkowych u prosiąt. Prof. Józefiak określa go jako rodzaj naturalnego antybiotyku, który pomaga ograniczać problemy gastryczne.

Białka funkcjonalne jak przeciwciała

Kolejną grupą substancji bioaktywnych, dostarczanych przez owady są AMP - białka funkcjonalne.

- To cała grupa substancji – niskocząsteczkowych białek funkcjonalnych, które można bardziej porównać do przeciwciał. Mamy białka o silnym działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwdrobnoustrojowym – mówił ekspert z UPP.  Te komponenty mają wspierać zdrowie jelit, szczególnie u wrażliwych prosiąt, ale także wpływać na ogólną odporność zwierząt.

Smak i zapach ważniejsze niż się wydaje

W HiProMine badano zachowania prosiąt bardzo szczegółowo, zarówno pod kątem wpływu produktów na zdrowie, ale również preferencji smakowych.

- Świnie mają więcej kubków smakowych niż ludzie. To nie jest tak, że świnia wszystko zje. Są bardzo selektywne – wyjaśnia prof. Józefiak. 

W jednym z testów zespół profesora sprawdzał, czy popularne w mieszankach dla prosiąt aromaty (wanilia, wiśnia) rzeczywiście są atrakcyjne dla nich atrakcyjne. Przeprowadzony test porównawczy pokazał silną preferencję pasz z zawartością komponentów z owadów nad paszami bez substancji aromatyzujących i tymi z aromatami. Jest to to efekt:

• specyficznej, „orzechowej” nucie zapachowej z komponentów owadzich,
• wolnych aminokwasach, w tym kwasie glutaminowym,
• setkach substancji zapachowych zwiększających atrakcyjność paszy.

- Głównym celem było zwiększenie pobrania paszy, zarówno w okresie około-odsadzeniowym, jak i późniejszym. Jeżeli prosięta jedzą, to mamy o wiele mniej innych problemów  – dodaje.

Lochy w laktacji: więcej mleka i… laurynianu w mleku

Druga grupa, na którą mocno postawiono w badaniach, to lochy w laktacji. Problem jest dobrze znany każdemu producentowi trzody: spadek apetytu loch po porodzie, depresja „poporodowa” dot. pobrania paszy i w konsekwencji niższa mleczność.

- Mleczność lochy jest wynikową tego, co ona je – nie tylko ilości, ale i jakości – wyjaśnia prof. UPP i dodaje, że zastosowanie komponentów z owadów ma działać dwutorowo:

• poprawiać pobranie paszy przez lochy,
• modyfikować skład mleka, zwłaszcza profil kwasów tłuszczowych.

Celem badań jest m.in. zwiększenie udziału kwasu laurynowego w mleku:

- Zależało nam na tym, żeby zmodyfikować profil kwasów tłuszczowych w mleku, czyli wprowadzić do mleka C12. Żeby prosięta w mleku miały wyższe ilości kwasu laurynowego – mówi prof. Józefiak.

To oznacza, że prosięta mogłyby korzystać z ochronnego działania kwasu laurynowego już od pierwszych dni życia, zanim zaczną pobierać prestarter.

Ten sam zapach w mleku i prestarterze

Ciekawym elementem koncepcji jest „most smakowo-zapachowy” między mlekiem lochy a prestarterem. Te same nuty aromatyczne, które trafiają do mleka dzięki żywieniu lochy, pojawiają się następnie w paszy dla prosiąt.

- Chodzi o to, żeby substancje zapachowe w mleku kojarzyły się później prosiętom z prestarterem. Wywołać efekt, że ten prestarter to ‘to samo’. I w ten sposób zwiększyć pobranie paszy – dodaje ekspert. To podejście ma skrócić i złagodzić krytyczny moment przejścia z mleka na stałą paszę oraz ograniczyć spadki przyrostów i problemy zdrowotne.

„Innowacyjne, czasem rewolucyjne”

Na zakończenie rozmowy prof. Józefiak przyznał, że część proponowanych rozwiązań może być postrzegana jako odważna zmiana podejścia do żywienia trzody. - Choć bazujemy na zachowaniach całkowicie naturalnych dla zwierząt, z punktu widzenia hodowców czy producentów pasz to wciąż są innowacyjne, a czasami wręcz rewolucyjne produkty – dodał. Profesor Józefiak podkreślił również, że wyniki badań związanych zarówno z pobraniem paszy jak i wpływem na zdrowotność, a co za tym idzie na wyniki producentów prosiąt, są obiecujące. Na tyle, że już wkrótce komponenty z owadów mogą stać się stałym elementem receptur pasz dla loch i prosiąt w komercyjnej produkcji trzody chlewnej.

Zobacz cały wywiad: 

Optymalny czas zbioru kukurydzy na ziarno do CCM jest wtedy, gdy zawartość suchej masy (s.m.) w kolbie wynosi od 60 do 64%. Ziarna nie można już wtedy wcisnąć palcem, a linia mleczna znajduje się na poziomie 2/3 (75%) ziarna lub mniej.

2. Zawartość osadki

Pożądana jest zawartość osadek w CCM poniżej 10%. Powyżej tej wartości spada zawartość energii metabolicznej i co ważne, wzrasta ryzyko skażenia mieszanki paszowej mikotoksynami. Procentowa zawartość osadek nie powinna jednak wzrosnąć powyżej 15%.

Pożądana jest zawartość osadek w CCM poniżej 10%. Nie powinna ona jednak wzrosnąć powyżej 15%.

FOTO: Sierszeńska, Kurek, prywatne

3. Temperatura śrutowania

Należy unikać wysokich temperatur podczas śrutowania. Aby tego uniknąć, śrutownika nie należy ładować zbyt szybko. W przeciwnym razie podczas przechowywania może dojść do kondensacji/skroplenia wody, co sprzyja psuciu się CCM.

4. Stopień rozdrobnienia

Ziarna kukurydzy nie mogą być zmielone zbyt drobno, aby świnie nie dostały wrzodów żołądka. Dobra CCM jest półpłynna i

Szybciej i bardziej ekologicznie

Łódzki magazyn został zaprojektowany jako strategiczne centrum dystrybucyjne De Heus. Dzięki centralizacji procesów firma chce:

• skrócić czas realizacji zamówień,
• odciążyć lokalne struktury logistyczne,
• zoptymalizować koszty i trasy transportowe,
• zredukować ślad węglowy dzięki mniejszej liczbie przejechanych kilometrów.

Wstęgę nowego magazynu przecięli (od lewej): Rafał Warchlewski - kierownik magazynu centralnego, Magdalena Grądzka - kierownik działu logistyki, Adam Zaleski - dyrektor generalny De Heus.

FOTO:

– W Łodzi nie postawiliśmy kolejnego magazynu. Postawiliśmy na przyszłość. A przyszłość to nie tylko szybkość i efektywność, ale też troska o środowisko. Centralny magazyn w Łodzi pozwala nam ograniczyć emisje i jednocześnie lepiej i szybciej obsługiwać klientów. Podnosimy jakość procesów dystrybucyjnych, szybciej reagujemy na potrzeby odbiorców i tworzymy zrównoważony fundament pod dalszy rozwój – mówi Ilona Wzgarda, dyrektor pionu operacyjnego De Heus Polska i dodaje: – To magazyn, który oszczędza czas klientom i kilometry naszej planecie.

Nowoczesna dystrybucja pasz

Jak informuje firma łódzki magazyn to centrum oparte na innowacyjnych rozwiązaniach technologicznych. Obiekt został wyposażony w system WMS (Warehouse Management System), który integruje wszystkie etapy pracy magazynu – od przyjęcia, przez składowanie i kompletację, aż po wydanie towaru. Dzięki temu możliwe jest m.in.:

• śledzenie każdej partii produktów, jej aktualnej lokalizacji i tej docelowej,
• wykorzystanie przestrzeni,
• automatyzacja zadań i eliminacja błędów ludzkich,
• zwiększenie bezpieczeństwa i przejrzystości procesów.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Zobacz też: Transport świń w gospodarstwie. Co musi wiedzieć każdy rolnik?

– Musimy zdawać sobie sprawę z tego, jak duży wpływ ma żywienie loch na ich potomstwo. Podczas 28–30 dni laktacji następuje największy i najważniejszy rozwój przewodu pokarmowego u prosiąt, co ma ogromny wpływ na całe ich późniejsze życie – dzielił się swoimi doświadczeniami podczas konferencji firmy ETOS „Wiedza jest drogą do rozwoju, a rozwój jest kluczem do sukcesu” Marek Rajchert.

Marek Rajchert, ETOS

FOTO: Kurek

Jakie są wyzwania w żywieniu loch?

Ważnym elementem układanki jest postęp genetyczny, który w ostatnich 25 latach jest ogromny. Wzrost plenności loch z 32 do 42 prosiąt odsadzonych od lochy w ciągu roku, zwiększenie masy urodzeniowej oraz odsadzeniowej ...

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Zobacz też: Jak taniej żywić świnie?

Gryka, choć botanicznie nie należy do grupy zbóż, od wieków zajmuje ważne miejsce w tradycyjnej diecie wielu kultur. Doceniana za walory odżywcze i właściwości prozdrowotne, a także miododajność, gości w naszych domach w wielu formach. Jak podkreślają naukowcy, gryka obok amarantusa należy aktualnie do najbardziej obiecujących roślin w kontekście walki z globalnym problemem niedożywienia oraz poprawy jakości diety.

Bioaktywne związki obecne w gryce mogą wspomagać trawienie, regulować mikroflorę jelitową oraz redukować stres oksydacyjny.

FOTO: Potocka

...

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

– To nie jest nic zupełnie nowego – świnie od wieków ryją w ziemi i instynktownie poszukują owadów. My tylko wracamy do tego, co dyktuje natura. Zidentyfikowaliśmy ponad 500 naturalnie występujących związków smakowo-zapachowych w larwach Hermetia illucens. Obecnie pracujemy nad tym, by w procesie ich przetwarzania odpowiednio uwydatnić te substancje – zarówno pod względem ilości, jak i formy – tak aby uzyskać możliwie najbardziej atrakcyjny dla zwierząt profil sensoryczny – mówił prof. Józefiak.

Zobacz także: Pekin gra na zwłokę? Śledztwo ws. wieprzowiny z UE przedłużone

Owadzie larwy, a szczególnie larwy hermetii, są źródłem nie tylko bioaktywnych substancji wspierających zdrowie i wzrost, ale również naturalnych aromatów, które zwiększają atrakcyjność paszy. Produkt „Umami Boost” – jak sama nazwa wskazuje – działa na zmysły smakowe prosiąt, znacząco poprawiając pobranie paszy w kluczowym okresie okołoodsadzeniowym.

Obecnie trwają również badania nad potencjałem zastosowania larw w żywieniu loch, szczególnie w okresie laktacji, gdzie może pomóc przełamać problem spadku apetytu po porodzie.

Chcesz wiedzieć więcej o zaletach wykorzystania owadów w żywieniu świń? Obejrzyj cały wywiad!

Nietypowy system utrzymania świń. Korea Południowa idzie w ślady Chin

dr hab. Agnieszka Ludwiczak z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu

FOTO: Zieja

Włoskie wyniki

We Włoszech przeanalizowano trzy czynniki, jedno doświadczenie było z różnymi liniami genetycznymi, jedno badające jakość przestrzeni (bez wzbogacenia i np. z gałęziami) i jedno badające wpływ dostępności przestrzeni (zarówno w budynku, jak i w budynku z dostępem do wybiegu).

– Wyniki we Włoszech pokazały, że znaczenie dla jakości fizykochemicznej mięsa miały genotyp i większa powierzchnia bytowania, natomiast jej jakość, przynajmniej w takiej postaci, w jakiej została ujęta, nie miała absolutnie znaczenia – mówiła ekspertka. W przypadku genotypu najwyższą jakością wieprzowiny wyróżniała się włoska rasa rodzima mora romangola. Jeżeli chodzi o powierzchnię, to w zasadzie sama obsada nie miała znaczenia, ale była różnica między tymi grupami, które miały dostęp do wybiegu, w porównaniu z tymi, które wybiegu w ogóle nie miały.

Polskie doświadczenie

– W Polsce przeprowadziliśmy jedno badanie z różnymi liniami genetycznymi, trzy doświadczenia żywieniowe, były to trzy niezależne doświadczenia na trzech różnych genotypach, cztery doświadczenia z dostępnością przestrzeni, w tym trzy przeprowadzone na różnych genotypach – tłumaczyła dr Ludwiczak. We wszystkich doświadczeniach uwzględniono naszą rodzimą rasę puławską.

– Doświadczenie, w którym wykorzystano dodatek siemienia lnianego, wytłoków jabłkowych i ostropestu, czyli dodatek, który był bardzo bogaty w kwasy tłuszczowe nienasycone. Świnie, które go otrzymywały, wykazywały zmiany profilu kwasów tłuszczowych w mięsie, czyli przede wszystkim wzrost kwasu linolowego oraz wzrost grupy kwasów omega-3 – mówiła wykładowczyni.

Na podstawie badań przeprowadzonych w Polsce można stwierdzić, że dostępność przestrzeni nie miała wpływu na jakość mięsa i największe różnice w jakości mięsa były spowodowane dodatkiem paszowym o zwiększonej zwartości kwasów nienasyconych, czyli żywieniem, a wyniki badań genetycznych są w toku analizy statystycznej.

Duńskie badanie

Dania jako jedyna miała możliwości, żeby połączyć wszystkie czynniki naraz, tak więc jednocześnie wprowadzono czynnik żywieniowy (dodatek zielonki), wzbogacenia i zwiększoną powierzchnię.

– Wzbogacenie środowiska w postaci piłek, sznurów, dodatek paszy objętościowej czy też podwojenie albo potrojenie powierzchni nie miało praktycznie żadnego wpływu na jakość mięsa – mówiła specjalistka.

Analiza w Hiszpani

W Hiszpanii przeanalizowano genetykę, ale w połączeniu z jakością powierzchni. Tutaj wykorzystano rasę iberyjską i były to albo świnie czystorasowe, albo mieszańce z duroc i wykorzystano także dwa systemy utrzymania: piaszczysty wybieg, na którym zadawana była zielonka lub dostęp do pastwiska. Przeprowadzono także dwa doświadczenia z wzbogaceniem środowiska na rasach białych i dwa doświadczenia żywieniowe. W przypadku wzbogacenia przestrzeni, to tak jak w pozostałych krajach, praktycznie nie miały one znaczenia dla jakości mięsa.

– Interakcje genotypów i systemy utrzymania – to w zasadzie tutaj właśnie mówimy o bardzo silnej interakcji i oba te genotypy, czyli mieszańce i świnie iberyjskie czystorasowe, zachowywały się zupełnie inaczej w tych dwóch środowiskach, które im udostępniono – wyjaśniała ekspertka. Mięso od świni iberyjskiej wykazywało niższe wycieki naturalne, czyli lepszą zdolność do trzymania wody, wyższe pH, ale tylko w systemie pastwiskowym. Według badań hiszpańskich genotyp ma wpływ na jakość mięsa oraz na profil kwasów tłuszczowych, ale wchodzi on również w interakcje z systemem utrzymania i trzeba to wziąć pod uwagę. Natomiast wzbogacenia środowiskowe czy też dodatki żywieniowe, które tam były badane, praktycznie nie miały żadnego znaczenia.

Wynik - dobrostan nie ma znaczenia dla jakości mięsa!

Z projektu wynika, że największy wpływ na jakość mięsa ma genetyka oraz żywienie. Dostęp do zwiększonej powierzchni, czy też przestrzeń wzbogacona nie mają większego znaczenia dla jakości kulinarnej produkowanej wieprzowiny. Warto jednak inwestować w dobrostan świń, ponieważ poprawia on zdrowie oraz wydajność zwierząt, a także pozytywnie wpływa na postrzeganie produkcji zwierzęcej przez konsumentów.

forum świnie baner

FOTO:

Krycie naturalne i sztuczne w przypadku knurów

Jeśli knury są wykorzystywane w naturalnych systemach krycia, głównym celem jest zminimalizowanie masy ciała osobników dojrzałych, aby umożliwić im krycie mniejszych loch. Przekarmianie rozpłodników może również osłabić libido i prowadzić do problemów reprodukcyjnych, a także skrócenia kariery rozpłodowej w stadzie, ...

Do jego głównych zadań należy m.in. opracowywanie i bilansowanie dawek pokarmowych, czyli analiza zapotrzebowania żywieniowego. Doradca ocenia zapotrzebowanie zwierząt na energię, białko, witaminy, składniki mineralne oraz inne składniki odżywcze, uwzględniając wiek, masę ciała, stan fizjologiczny (np. ciąża, laktacja) i cele produkcyjne (tucz, hodowla). Doradca tworzy też receptury pasz. Na podstawie analiz opracowuje optymalne dawki, które spełniają potrzeby żywieniowe świń, z uwzględnieniem dostępnych w gospodarstwie surowców, ich jakości i ceny.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Doradca żywieniowy odgrywa wszechstronną rolę – od tworzenia pasz, monitorowania zdrowia świń, kontroli jakości, po optymalizację kosztów produkcji. Podejmując współpracę z hodowcami oczekuje partnerstwa w działaniach, a przede wszystkim zwrotnych informacji o tym, co dzieje się na fermie. Zbiera informacje z fermy o wynikach produkcyjnych, m.in. dziennych przyrostach, liczbie dni tuczu, mięsności, zużyciu paszy, a także zdrowiu zwierząt – ogólnej kondycji ...

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Funkcje włókna surowego

Zadaniem włókna pokarmowego jest utrzymanie prawidłowej fizjologii układu pokarmowego. Wpływa ono na perystaltykę jelit, regenerację śluzówki oraz zwiększa wchłanianie, przez wydłużenie kosmków jelitowych, co zwiększa aktywność enzymatyczną i poprawia przyswajalność składników pokarmowych.

Część frakcji włókna pokarmowego jest pożywką probiotyczną dla bakterii jelitowych, a więc spełnia funkcje prebiotyczne. Wpływa na pH oraz skład gatunkowy mikrobiomu układu pokarmowego, który prowadzi do fermen...

Cyfryzacja, dobrostan i żywienie, te ważne tematy dla hodowców świń zostały poruszone na konferencji Trouw Nutrition.

FOTO: Zieja

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Nowości w żywieniu trzody

Firma przedstawiła swoje nowe rozwiązania żywieniowe dla prosiąt skupiające się głównie na ograniczaniu biegunek bez pomocy tlenku cynku, którego stosowanie jest zakazane od 2022 roku. Oprócz tego uczestnicy mogli też zapoznać się z firmowym programem do optymalizowania dawek żywieniowych Nutri-Opt, który połączony jest z nowoczesną technologią NIR analizującą w ciągu kilku minut skład komponentów paszowych. Można było się również zapoznać z zaletami stosowania Toxo-Mx jako dodatku paszowego neutralizującego działanie szkodliwych dla świń mikotoksyn, o którym mówiła Evelien van Donselaar z Trouw Nutrition Holandia.

Zobacz także: Aktualne ceny tuczników i warchlaków: to co jednych ucieszy, innych mocno zmartwi

Evelien van Donselaar z Trouw Nutrition Holandia

FOTO: Zieja

Dobrostan przyszłości

Goście wydarzenia mieli też okazję posłuchać bardzo ciekawego wykładu o duńskich doświadczeniach dotyczących wolnostanowiskowego systemu dla loch karmiących, które przedstawiła Vivi Aaerstrup Moustsen z niezależnego zrzeszenia SEGES w Danii

– Musimy traktować wysoko plenne lochy jak wybitnych sportowców, ale nie możemy im tylko zapewnić dobrych sportowych butów (warunków), musimy je także nauczyć wiązać sznurówki – mówiła duńska ekspertka. W Danii od 2025 roku wszystkie lochy będą musiały być utrzymywane w kojcach bezjarzmowych, wykładowczyni opowiadała w jaki sposób hodowca powinien zadbać o dobre warunki utrzymania oraz odpowiedni wymiar kojców dla loch. 

Uczestnicy mogli też zapoznać się z urządzeniem IDAL od firmy MSD Animal Health służącym do śródskórnego szczepienia świń o którym opowiadał lek.wet. Wojciech Bukała.

Vivi Aaerstrup Moustsen z niezależnego zrzeszenia SEGES w Danii

FOTO: Zieja

Potencjał genetyczny loszek

O wykorzystaniu potencjału genetycznego loszek wprowadzanych do stada mówił Oleksandr Vasyuta z Nutrimin należacego do grupy Nutreco.

– Oczekiwania hodowców to szybki wzrost i małe otłuszczenie loszek, musimy jednak podchodzić do tego racjonalnie, żeby jak najlepiej wykorzystać ich potencjał genetyczny. Ich wzrost musi być umiarkowany, ponieważ na przykłada zbyt duża ilość słoniny niekorzystnie wpływa na parametry rozrodu – wyjaśniał ekspert w swoim wystąpieniu.

Przyszłość to cyfryzacja

W ostatnim czasie ze względu na program Rolnictwo 4.0 oraz coraz większy rozwój technologiczny gospodarstw, cyfryzacja jest tematem numer jeden i również podczas konferencji Trouw Nutrition nie mogło go zabraknąć. Uczestnicy konferencji mieli okazję posłuchać wykladu Rafała Zięby z firmy AgroVision, który opowiedział o programie do zarządzania stadem trzody chlewnej skierowanym dla hodowców. Oprócz tego mogli poznać bliżej firmowy program Trouw Nutrition do optymalizowania dawek żywieniowych Nutri-Opt.

Jak szybko sprawdzić wartość pokarmową pasz w gospodarstwie?

Zobacz też: Pasze rzepakowe jako cenne źródła składników pokarmowych w diecie tuczników

Jak różnice w składzie pasz wpływają na zdrowie i produkcyjność świń?

Warunkiem racjonalnego żywienia trzody chlewnej jest pokrycie zapotrzebowania na składniki pokarmowe w ilościach i proporcjach odpowiadających potrzebom tych zwierząt. Zarówno niedobór, jak i nadmiar jednego ze składników pokarmowych może zmniejszać produkcyjność świń, pogarszać wykorzystanie paszy, jakość tuszy i powodować zaburzenia w pracy układu pokarmowego.

Przykładowo w tym roku zebrane ziarno pszenicy zawiera średnio 10,7% białka surowego, ale są partie zawierające 8,8% białka, jak i 14%. To bardzo duże różnice, z tego względu surowce te powinny być w zasadzie każdorazowo poddane analizom ce...

Wskazuje się, że żywienie świń surowcami pochodzącymi z krajowego rynku rolnego i przetwórstwa rolno-spożywczego, w tym w szczególności przemysłu olejarskiego, może istotnie wpływać na bilans pasz białkowych przy jednoczesnym ograniczeniu negatywnego wpływu na środowisko. Lokalne produkty przetwórstwa nasion roślin oleistych takie jak poekstrakcyjna śruta rzepakowa (PŚR), stały się coraz bardziej dostępne i powszechniejsze w ciągu ostatniej dekady w Europie, do czego znamiennie przyczynił się sektor biopaliw generujący wysoki popyt na olej rzepakowy zgłaszany przez producentów biodiesla. Z kolei rozwój nowych odmian znacznie poprawił przydatność PŚR do celów paszowych dla zwierząt. Poziomy glukozynolanów zostały znacznie obniżone w nowoczesnych odmianach przez hodowców roślin, co znacznie poszerzyło możliwości zastosowania PŚR w chowie zwierząt gospodarskich.  

Wiele doniesień naukowych wskazuje, że PŚR jest bogatym w białko surowcem paszowym (ok. 35% tego składnika), które przy właściwych zbilansowaniu z powodzeniem może zastąpić w tuczu świń poekstrakcyjną śrutę sojową (PŚS). W związku z tym zawartość PŚR w dietach dla zwierząt gospodarskich w zdecydowanej większości krajów europejskich wzrosła. Dla przykładu w Holandii, w której z początkiem lat 90-tych ubiegłego wieku zawartość PŚR w dietach dla świń w wynosiła 5%, po roku 2007 r. ilość stosowana w diecie wzrosła do średniego poziomu 12%.

Na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci przeprowadzono szereg badań nad oceną efektywności PŚR jako źródła składników o różnych właściwościach odżywczych w dietach dla świń, stosując zmienne metodologie i warunki eksperymentalne. Na tej podstawie naukowcy i technolodzy niedawno wykazali różnice w takich składnikach jak białko, włókno, poziom glukozynolanów czy udział lizyny w PŚR pochodzących z różnych zakładów olejarskich, jednakże  różnice te były głównie związane ze zmiennymi warunkami przetwarzania. Co istotne nie stwierdzono różnicy w poziomie strawności białka i aminokwasów PŚR pochodzącej z nasion uprawianych zarówno na terenach Ameryki Północnej jak i w Europie.

Badania jednostkowe jak i opracowania metaanaliz nie wykazały negatywnego związku pomiędzy zwiększeniem włączenia PŚR w diecie świń, a pogorszeniem wyników produkcyjnych w tym konwersji paszy na kg przyrostu masy ciała (FCR). Światowe badania wykazały, że 10% udział może być stosowany w dietach dla świń bez negatywnego wpływu na wydajność wzrostu, wydajność rzeźną i parametry jakości mięsa, a część opracowań wskazuje, także że przy zastosowaniu PŚR można spodziewać się poprawy wybarwienia mięsa i polepszenia jego atrybutów smakowych.

Aby zmaksymalizować korzyści stosowania PŚR, kluczowe jest zrozumienie właściwości odżywczych tego surowca w celu zwiększenia jego wykorzystania w sposób opłacalny w produkcji zwierzęcej. W tym miejscu więcej uwagi należy poświęcić składnikowi często uznawanym za niekorzystnym, a mianowicie roli włókna dość zasobnego przez PŚR (ok. 10-12%). W dzisiejszych realiach coraz częściej problemem nie jest nadmiar włókna w diecie, lecz jego niedobór. Choć jego zawartość może być zmienna, to powszechnie stosowane w żywieniu warchlaków i tuczników zboża nie zaspokajają potrzeb zwierząt pod względem ilości tego składnika (zawierają średnio 2,0-4,0%). Zdarza się bowiem, że pasze stosowane w żywieniu trzody należy wzbogacać dodatkiem komponentów bogatych w ten składnik, gdyż dieta uboga we włókno pokarmowe, może skutkować odczuciem głodu fizycznego. Głód z kolei może powodować niepokój, drażliwość i prowadzić do patologii zachowań, pojawieniu się krwi i sprzyja pojawieniu się obgryzania ogonów i uszu przez świnie. Ponadto u wszystkich grup technologicznych włókno odpowiada przede wszystkim za prawidłową perystaltykę przewodu pokarmowego. Przy niedoborach tego składnika może dochodzić do spowolnienia pasażu treści jelit, co w konsekwencji może być przyczyną zaparć. Zalegające masy kałowe stanowią dobre siedlisko do rozwoju populacji patogennych drobnoustrojów, co u świń  może sprzyjać biegunkom. Włókno przeciwdziała tym zaburzeniom również na innej płaszczyźnie - powstające w wyniku fermentacji niektórych jego frakcji lotne kwasy tłuszczowe obniżają pH treści jelit, co stwarza gorsze warunki bytowania drobnoustrojów patogennych. Ponadto włókno wpływa na prawidłową pracę kosmków jelitowych, stąd korzystnie oddziałuje na wchłanianie składników pokarmowych. Przez lata  żywienia ekstensywnego niedobór włókna nie stanowił problemu – głównie ze względu na stosowanie w żywieniu świń pasz objętościowych, takich jak zielonki czy kiszonki. Dziś dawki paszowe zostały niemal całkowicie wyparte przez mieszanki treściwe w głównej mierze oparte o PŚS jako źródło białka, która zawiera do 4% włókna.

Na łamach literatury branżowej niewiele publikuje się praktycznych opracowań pochodzących z terenu wskazujących na efektywne stosowanie PŚR w dietach dla świń, co jest najprawdopodobniej wynikiem braku takowych testów prowadzonych w warunkach produkcyjnych. Dla pełnego zidentyfikowania problemu jak wynikających potrzeb praktycznego wskazania dla przemysłu receptur w oparciu o lokalne surowce z przemysłu olejarskiego dokonano ocenę efektywności stosowania PŚR w pełnoporcjowych mieszanek paszowych w żywieniu tuczników.

Krótki opis założeń badań

Z grupy ok. 150 zwierząt wyselekcjonowano 90 warchlaków mieszańcy F1 ((wbp x pbz) x (pietrain x duroc)) i przydzielono do 3 grup po 30 osobników w każdej. Średnia masa początkowa zwierząt w dniu rozpoczęcia testu żywieniowego wynosiła ok. 33,5kg

Obserwacje przeprowadzone były w czasie 86-dniowego tuczu realizowanego w dwóch okresach (fazach) żywieniowych – grower oraz finisher. Zwierzęta usytuowano w 3 boksach/ kojcach stanowiących część komory w tuczarni z utrzymaniem świń na betonowych rusztach. Całość badań zaplanowano zgodnie z układem grup wskazanych w tabeli 1 przy stałej obserwacji i monitoringu zwierząt (fotografia). Świnie żywiono ad libitum przy stałym dostępie do wody z umieszczonych w środku każdego z kojcy tubomatów paszowych. Wymiary każdego z boksów wynosiły ok. 30,5m2=5,1x6m, pozwalając na swobodne przemieszczanie się zwierząt z zachowaniem podstawowego dobrostanu zwierząt.

Tab. 1.

FOTO: PSPO

Widoczny obraz z kamer na poszczególne grupy

FOTO: PSPO

Rezultaty zdrowotności zwierząt

W ramach prowadzonych codziennych obserwacji zwierząt w grupie 90 osobników nie stwierdzono upadków. W czasie codziennych obchodów komory w okresie ok. 2 tyg. po rozpoczęciu skarmiana paszy typu grower i przy zakończeniu tego okresu żywieniowego, stwierdzono w grupach otrzymujących PASZE 1 (PŚS) i PASZE 2 (50% PŚS/50%PŚR) manifestowanie biegunki u pojedynczych osobników z w/w grup, natomiast z dnia na dzień sytuacja pogarszała się w kojcach. Po poinformowaniu o tym fakcie i po konsultacji hodowcy z lekarzem weterynarii podjęto decyzje o podaniu środka o charakterze bakteriostatycznym i przeciwdrobnoustrojowym dla obu grup. Po zastosowaniu preparatu w ciągu kolejnych kilku dni stan zdrowia zwierząt ustabilizował się. W grupie gdzie PŚR stanowiła podstawowe źródło białka w mieszance, forma i konsystencja kału była prawidłowa, zwarta, odpowiedniej gęstości i gładkości z wydłużoną formą – właściwa postać.

Wyniki produkcyjne

W pierwszych 42 dniowym etapie tuczu (Grower) stwierdzono, najwyższy przyrost dobowy i całkowity w grupie żywionej białkiem PŚR zastępującej w 50% białko PŚS w mieszance (grupa 2), (tabela 2). Średnio zwierzęta te były cięższe o ok. 2kg w stosunku do grupy 1. Współczynnik wykorzystania paszy (FCR) był wyrównany i kształtował się w tym okresie pomiędzy 2,52kg/kg a 2,60kg/kg i najkorzystniejszy był w grupie 3. W grupie tej stwierdzono nieco niższe aniżeli w pozostałych dwóch grupach spożycie paszy, co świadczy, że włókno znajdujące się w diecie opartej na PŚR pozwalało wypełnić przewód pokarmowy i zaspokoić uczucie sytości zwierząt przy jednoocznej dobrej strawności umożliwiając uzyskanie najkorzystniejszych wskaźników produkcyjnych w tym FCR. Masa końcowa zwierząt (po zakończeniu tuczu i okresu Finisher) wynosiła średnio pomiędzy 114,3kg a 117,8kg, przy najwyższych rezultatach stwierdzonych kolejno w grupie 2, a następnie w grupie 1. Świnie w tym okresie tuczu przyrastały średnio pow. 1,0 kg/dobę. Spożycie paszy w tej fazie tuczu zróżnicowało się w stosunku do pierwszej fazy i było dobowo ok. 0,110g wyższe w grupach 2-3 (pasze rzepakowe) w stosunku do grupy 1. Obserwacja ta wpłynęła na FCR, który stwierdzono ok. 0,18 kg/kg wyższy w grupach 2-3 w odniesieniu do grupy 1. Analizując wyniki całego tuczu, stwierdzono porównywalne dobowe i całkowite przyrosty masy ciała świń w badanych grup, przy ostatecznie najkorzystniejszym rezultacie uzyskanym od zwierząt żywionych w 50/50% białkiem PŚS i PŚR. Średni FCR grup za cały okres tuczu wyniósł ok. 2,9 kg/kg. FCR w grupie 2 i 3 różnił się zaledwie o 0,04 do 0,06kg/kg w stosunku do grupy 1. Podstawowe obserwacje poubojowe prowadzone na tuszach świń pozwalają stwierdzić, że żywienie zbilansowanymi mieszankami pełnoporcjowymi zarówno w oparciu o PŚS jak i PŚR osiągnąć bardzo wysokie wyniki cech wartości rzeźnej (tabela 3). Zanotowano wydajność rzeźną na poziomie pow. 79% i mięsnośc średnio dla wszystkich 3 grup na poziomie ok. 58,5%. Uzyskany raport z zakładu mięsnego pozwolił ponadto stwierdzić, że tusze badanych świń zgodnie z systemem SEUROP, zaklasyfikowane były w ok. 85% w klasie S i E, z przeważającym udziałem w klasie E, nie mniej jednak tusze z grupy 2 w połowie zostały zakwalifikowane w najwyższej klasie S.

Przeprowadzone badania dowiodły, że żywienie z udziałem mieszanek opartych o białko PŚR pozwalają uzyskać tożsame wyniki produkcyjne tuczników (przyrosty masy ciała i współczynnik konwersji paszy) oraz stwierdzić wysokie parametry rzeźne w stosunku do żywienia opartego o białko PŚS stanowiącej podstawowe jej źródło. Dowiedziono, że mieszanki z udziałem poekstrakcyjnej śruty rzepakowej stanowiących główne źródło białka paszowego jak i w relacji 50/50% cechuje wysoka smakowitość, co wpływa na dobre pobranie paszy przez zwierzęta i satysfakcjonujące dla rolnika rezultaty końcowe.

Pasze rzepakowe zastępując w 100% PŚS okazały się być także pozytywnym elementem mieszanek pozwalającym na stabilizacje procesów w przewodzie pokarmowym świń - brak notowanych biegunek, co było najprawdopodobniej oddziaływaniem zwiększonego udziału włókna surowego w paszy notowanego w grupach gdzie w 100% wyeliminowano białko PŚS.

Pasze rzepakowe

TAB. 2.

FOTO: PSPO

TAB. 3.

FOTO: PSPO

FOTO: PSPO

Fot otwierające: Dominika Stancelewska

Mykotoksyny w zbożach i kukurydzy: Uwaga! Od lipca nowe limity maksymalnego poziomu!

Probiotyki mają wspomagać produkcję substancji przeciwdrobnoustrojowych, takich jak kwas mlekowy lub bakteriocyny, które hamują wzrost szkodliwych bakterii i wzmacniają integralność błony śluzowej jelit, utrudniając patogenom przedostawanie się do organizmu. Połączenie dezaktywacji toksyn, redukcji stanu zapalnego przewodu pokarmowego ma zwiększać wydajność świń.

21 listopada 2024 roku odbędzie się konferencja organizowana przez PSPO. Wydarzenie będzie miało miejsce w Hotelu Olandia w miejscowości Kwilcz. 

Program konferencj

Między godziną 9:00, a 10:00 zaplanowana jest rejestracja uczestników. 

• 10:00 - 10:20 - oficjalnie otwarcie z udziałem Mariusza Szeliga, Prezesa Polskiego Stowarzyszenia Producentów Oleju, Juliusza Młodeckiego, Prezesa Krajowego Zrzeszenia Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych oraz Zbigniewa Stajkowskiego, Wiceprezesa Wielkopolskiej Izby Rolniczej. 
• 10:20 - 10:40 - Aktualna sytuacja na rynku produktów przerobu rzepaku w Polsce i Europie - Adam Stępień, Dyrektor Generalny, PSPO.
• 10:40 - 11:20 - Jak śruta rzepakowa sprawdza się w mieszankach dla prosiąt i warchlaków - dr hab. Anita Zaworska- Zakrzewska, UP w Poznaniu. 
• 11:20 - 11:50 - Praktyczne i ekonomiczne aspekty stosowania śruty rzepakowej w produkcji świń - dr inż. Tomasz Schwarz, Uniwersytet Rolniczy w Krakowie. 
• 12:30 - 13:00 - Śruta rzepakowa w żywieniu tuczników - wyniki doświadczenia - dr hab. Anita Zaworska- Zakrzewska, UP w Poznaniu. 
• 13:00 - 13:20 - Śruta rzepakowa z perspektywy producenta pasz - dr Arkadiusz Michalak, Wytwórnia Pasz "Lira" Sp. z o.o.
• Następnie zaplanowana jest debata. 

FOTO: PSPO

Potwierdzenie uczestnictwa:

pod numerem telefonu: 61 227 01 25, 22 628 38 06, lub mailowo: nabor@wir.org.pl, biuro@pspo.com.pl

W tytule wiadomości proszę wpisać: KONFERENCJA PASZOWA - potwierdzenie udziału.

W zgłoszeniu należy podać swoje imię oraz nazwisko, a także adres i telefon kontaktowy. 

- Od lat staram się obalić ten mit. Żywienie płynne w tuczarniach i warchlakarniach to szansa nie tylko na lepsze przyrosty, ale też niższe zużycie paszy oraz zdrowsze świnie. Zyskać można również w sektorze loch. Tutaj dobrze zbilansowane żywienie płynne prowadzi do wyższej mleczności, wyższych mas urodzeniowych i odsadzeniowych prosiąt, a także poprawy ich zdrowia. To wszystko producenci świń uzyskują nawet bez wykorzystywania surowców ubocznych, co sprawia, że już na tym etapie żywienie płynne jest bardziej opłacalne – mówi Grzegorz Kędzierski z firmy Pellon, który od ponad 20 lat zajmuje się w Polsce żywieniem płynnym świń.

Grzegorz Kędzierski, Pellon

FOTO:

Uboczne surowce w żywieniu trzody chlewnej

Producenci trzody używają surowców ubocznych powszechnie również w żywieniu świń tradycyjnym, na sucho np. śruty sojowej, śrut i makuchów rzepakowych czy otrąb pszennych.

- Chcę jednak wyra...

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Zapotrzebowanie na składniki pokarmowe

W efektywnym żywieniu świń określamy zapotrzebowanie na składniki pokarmowe biorąc pod uwagę okres fizjologiczno-produkcyjny, potencjał genetyczny zwierząt, warunki środowiskowe oraz status zdrowotny zwierząt. Po określeniu zapotrzebowania przystępujemy do optymalizacji składu mieszanek pełnoporcjowych lub dawek pokarmowych. Optymalizacja ta polega na takim doborze dostępnych surowców i dodatków paszowych, by uzyskać oczekiwaną zawartość składników pokarmowych przy ograniczeniach wynikających z zawartości składników antyżywieniowych w poszczególnych paszach. Zdarza się, że w pośpiechu do optymalizacji przyjmujemy wartości zawarte w tabelach składu chemicznego i wartości pokarmowej pasz lub bazujemy na wartościach średnich z wcześniej wykonanych analiz. Przy takim postępowaniu możemy popełnić duże błędy, gdyż w typowych, wytwarzanych w gospodarstwie rolnym mieszankach paszowych pełnoporcjowych dla tuczników i loch, ziarno zbóż stanowi zazwyczaj 70 do 90% ich składu. Z kolei zawartość składników pokarmowych i substancji an...

Wyjątkowy gatunek hodowcy owadów

– Jako firma biotechnologiczna wprowadzamy na rynek białko i tłuszcz z licznymi zastosowaniami w żywieniu zwierząt - od zmniejszenia śmiertelności, poprzez poprawę kondycji skóry i żywotności, po wspomaganie odporności. Jednocześnie dążymy przy tym do całkowicie autonomicznej produkcji, wykorzystując AI do kontroli fabryki i optymalizacji cyklu produkcyjnego. Ale nasza działalność to znacznie więcej niż hodowla owadów. Mając "impact" w naszym DNA wierzymy w stworzenie dobrze prosperującego biznesu na dużą skalę z pozytywnym wpływem na środowisko. Naszym celem jest nie tylko neutralność klimatyczna, ale także pochłanianie gazów cieplarnianych. - podkreśla Bartłomiej Roszkowski, jeden z co-CEO Proteine Resources znany wcześniej jako jeden z liderów Vue Storefront, jednego z najcenniejszych polskich startupów.

Produkowane przez firmę owady zawierają blisko 70% białka przy zwiększonej zawartości kluczowych aminokwasów, makro i mikroelementów oraz witamin. Do tego ich chów i hodowla zajmują rekordowo krótki czas – zaledwie 4 tygodnie (nawet ponad dwukrotnie krócej niż w przypadku istniejących rozwiązań). Jest to możliwe m.in. dzięki zastosowaniu nowatorskiego systemu żywienia, opartego na miksie produktów ubocznych przemysłu rolno-spożywczego skomponowanego wg autorskiej receptury, zapewniającej jakość, stabilność i bezpieczeństwo produkcji, będącej przedmiotem kilku międzynarodowych zgłoszeń patentowych.

Naszpikowany innowacjami jest też sam proces produkcji – firma korzysta z samodzielnie opracowanej i opatentowanej technologii multispektralnej analizy opartej na AI, która umożliwia badanie zdrowia i parametrów jakościowych owadów w czasie rzeczywistym. W efekcie Proteine Resources może pochwalić się w pełni zautomatyzowaną analizą hodowli w dużej skali.

Zastosowanie owadziego białka jest szerokie i ciągle otwiera nowe perspektywy. Już teraz zrewolucjonizować może przemysł paszowy. Wpisując się w najnowsze trendy dot. rynku zwierząt domowych, białko z owadów coraz częściej jest składnikiem suplementów weterynaryjnych i karm dla zwierząt domowych stanowiąc dla nich zdrowszą, smaczniejszą, uzasadnioną ewolucyjnie alternatywę dla obecnie stosowanych składników oraz przynosząc wiele benefitów zdrowotnych.

Z kolei dla przemysłu nawozowego oferta spółki to powstający w trakcie produkcji 100% naturalny nawóz, przewyższający pod względem ilości i jakości składników odżywczych inne nawozy organiczne. Owady są również doskonale zbilansowanym, dietetycznym i ekologicznym źródłem białka zwierzęcego, co dzięki dbałości najwyższe standardy jakościowe, w dłuższym horyzoncie pozwoli firmie kierować swoją produkcję również do przemysłu spożywczego.

Roadmapa do 2030 r. – modułowa fabryka w Polsce

Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa prognozuje, że w najbliższej dekadzie roślinne zamienniki mięsa mogą stanowić już 12-15 procent. globalnego spożycia. Farmy owadów to jedna z komplementarnych technologii produkcji białka, będących odpowiedzią na dynamiczny przyrost liczby ludności (do 9 mld w 2050 r.), wykładniczo rosnące zapotrzebowanie na zrównoważone białko zwierzęce oraz niemal całkowicie wyczerpane zasoby naturalne. Strategia biznesowa spółki idealnie wpisuje się w te potrzeby. Dzięki posiadanej autorskiej technologii, Proteine Resources planuje rozwijać się dynamicznie w modelu franczyzowym. Moduły produkcyjne zlokalizowane będą dokładnie w miejscu waloryzacji produktów ubocznych przemysłu rolno-spożywczego klientów oraz precyzyjnie w miejscu aplikacji końcowych produktów takich jak wzbogacone białko, tłuszcz czy frass owadzi.

– Produkcja owadów odbywać się będzie w systemie rozproszonym, to znaczy w wielu zaawansowanych technologicznie, autonomicznych modułach farmowych połączonych w globalną sieć. Centralny system zarządzany przez algorytmy AI reagował będzie z wyprzedzeniem na wyzwania zmieniającego się klimatu, dostosowując strumienie produkcji do aktualnych uwarunkowań i lokalnego zapotrzebowania. Naszym celem jest również zaawansowane przetwórstwo owadów i ekstrakcja na skalę przemysłową cennych półproduktów mających potencjał wysokospecjalistycznych i rewolucyjnych aplikacji w medycynie, farmacji czy bioelektronice. A wszystko to zero waste, zeroemisyjnie i w duchu circular economy, bo tak właśnie postrzegam nowoczesne rolnictwo XXI wieku – zapowiada Konrad Włodarczyk, Founder i Co-CEO Proteine Resources.

Proteine Resources zakłada osiągnięcie 270 mln zł rocznego przychodu w 2030 r. Pierwszy duży krok w tym kierunku spółka zamierza wykonać już w przyszłym roku, kiedy zakończy pierwszy ważny etap budowy pierwszej fabryki modułowej zlokalizowanej w Polsce i zbliży się do uzyskania mocy wytwórczych na poziomie 800 ton produktu rocznie.

– Pierwszych przychodów spodziewamy się w 2026 r., a wyraźnego skoku sprzedaży rok później, ale już teraz zaczynamy kontraktować zamówienia na przyszłą fabrykę, tak aby na start zakładu mieć zapewniony zbyt na 80% mocy produkcyjnych, pozostałe 20% zostawiamy sobie na zapas  – dodaje Bartłomiej Roszkowski.

Ograniczanie stosowania antybiotyków w produkcji zwierzęcej jest tematem, który zazwyczaj poruszany jest na konferencjach czy sympozjach, przy okazji omawiania szeroko rozumianej oporności bakterii na środki przeciwdrobnoustrojowe. Rzadziej jest przedmiotem działań oddolnych, które pojawiają się w gospodarstwach rolnych i w naszych reportażach. Tym razem było inaczej, a sprawy w swoje ręce wziął producent świń, który celem poprawy zdrowia swoich świń postanowił podawać żywe probiotyki w płynnej postaci wraz z suchą paszą. Rezultaty przerosły oczekiwania, a kluczem do sukcesu było skonstruowane przez rolnika urządzenie, podające probiotyk na paszę.

Rolnik – majsterkowicz

Jacek Lewandowski pochodzi z gospodarstwa rolnego, w którym od pokoleń utrzymywane były świnie. Jego rodzice mieli 40 loch pracujących w cyklu zamkniętym tak, że można powiedzieć, że produkcję świń wyssał z mlekiem matki i zna ją doskonale od podszewki. Dziś gospodaruje w Olszówce, w pow. kwidzyńskim na Pomorzu, gdzie od 4 lat utrzymuje tuczniki w cyklu otwarty...

Dawanie kiepskiej jakości komponentów czy surowców odpadowych do pasz dla loch prośnych będzie skutkowało obniżeniem bardzo ważnych parametrów produkcyjnych loch, np. jakością i ilością urodzonych prosiąt.

Zobacz wywiad z nasza ekspertką. A więcej na temat tego, jak zadbać o lochy luźne oraz o podnoszenie wyników produkcyjnych stada podstawowego piszemy w lipcowym wydaniu top świnie.

EFSA wraz z instytutami badawczymi podjęły próbę analizy dot. "Przetrwania wirusa afrykańskiego pomoru świń w paszy, materiałach ściółkowych i wektorach mechanicznych oraz ich potencjalna rola w przenoszeniu wirusa”.

ASF obecny w burakach i ziemniakach paszowych

Wybrano pasze i materiały ściółkowe i zakażone je wirusem ASF.

- Wszystkie matryce zostały skażone ASFV i przechowywane w pięciu różnych warunkach otoczenia (-20°C, 4°C, 10°C, 20°C i 37°C) przez okres do dziewięciu miesięcy. Powtórzone próbki oceniano w różnych punktach czasowych przy użyciu PCR w czasie rzeczywistym i izolacji wirusa. Dodatkowo oceniono możliwą rolę trzech rodzajów stawonogów wysysających krew. Szczegółowo przeprowadzono badania dotyczące tego, jak długo reprezentatywne stawonogi przechowywały genom wirusa i zakaźny wirus po karmieniu zakaźną krwią. W ostatnim kroku wygenerowano dalsze dane potwierdzające słuszność koncepcji dotyczące przenoszenia ASFV poprzez spożycie (małych) stawonogów po zakażonym posiłku z krwi - podaje EFSA w wynikach badań. Wykrycie ASF było ograniczone, ale jednak co jest dość intersujące, w niższych temperaturach wirus był stabilny na matrycach paszowych przez kilka dni lub nawet tygodni, zwłaszcza na burakach i ziemniakach.

Czytamy w badaniu, że z trawy, kiszonki z traw i kiszonki z kukurydzy nie udało się wyizolować wirusa.  

- Badania nad wykrywalnością wirusa u stawonogów wykazały, że wirus jest ogólnie wykrywalny przez pewien czas w zależności od temperatury i spożytej objętości. Wykrywalność wirusa u stabilnych much przekroczyła oczekiwania i wyniosła ponad 168 godzin w niskich temperaturach. Eksperyment żywieniowy nie doprowadził do zakażenia świń – podaje EFSA.

oprac. dkol na podst. efsa.europa.eu/

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

– Podstawą w prawidłowym zarządzaniu żywieniem stada jest dobre doradztwo. Rolnik sam nie jest w stanie prawidłowo zbilansować pasz dla wszystkich grup technologicznych tak, by pokryć zapotrzebowanie świń na wszystkie składniki pokarmowe – uważa Kostka, k...

– To kolejny bardzo ważny kamień milowy w naszym, dynamicznym rozwoju. Właśnie ruszyły pierwsze linie produkcyjne w nowej fabryce, a uruchomienie wszystkich instalacji potrwa kilka tygodni. Rozpoczęcie sprzedaży, po przejściu wszystkich procedur jakościowych oraz weterynaryjnych, odbędzie się na przełomie kwietnia i maja tego roku. Nowy zakład w Karkoszowie jest wyposażony w specjalistyczne, najnowocześniejsze maszyny, sprofilowane pod naszą myśl technologiczną. Zakładamy, że produkcja w nim będzie rosła zgodnie z założeniami naszego biznesplanu do maksymalnych mocy, które zamierzamy osiągnąć na koniec tego roku. Wówczas nasz potencjał produkcyjny powinien zwiększyć się około 40-krotnie w porównaniu do obecnych możliwości. Inwestycja w Karkoszowie ma zapewnić nam skokowy rozwój i pozwolić odgrywać czołową rolę na europejskim rynku, przed którym rysują się bardzo ciekawe perspektywy rozwoju – mówi Michał Pokorski, prezes HiProMine SA.

Spółka nie obawia się o popyt na produkty pochodzące z nowego zakładu. To rynek o dużym potencjale, na którym systematycznie wzrasta zapotrzebowanie na białko owadzie ze strony producentów karm czy przedstawicieli branży akwakultury.

– O rosnącym zainteresowaniu naszymi produktami świadczy fakt, że jesteśmy w trakcie rozmów z kluczowymi producentami karm dla zwierząt oraz producentami pasz dla ryb. To duże firmy i współpraca z nimi przyniosłaby wymierne efekty. Niedawno wzięliśmy udział w największej na świecie konferencji poświęconej produkcji ryb i owoców morza North Atlantic Seafood Forum (NASF) w Bergen. Nawiązaliśmy tam kontakt z nowymi, potencjalnymi klientami, którzy są globalnymi graczami. Na NASF obecnych było pięciu największych producentów łososia oraz pierwsza piątka producentów pasz dla ryb. W Bergen wiele mówiło się o konieczności zmniejszenia zużycia mączki i oleju rybnego oraz poszukiwania właściwej alternatywy. Obecne prognozy mówią, że w 2030 roku luka w produkcji paszy dla łososia sięgnie 860 tys. ton, a innowacyjne surowce, w tym również owady, będą w stanie dostarczyć około 140 tys. ton. Stąd producenci pasz oczekują od poddostawców znacznego zwiększenia mocy, co wiąże się z budową nowych fabryk. Chcemy to wykorzystać i już od kilku miesięcy przygotowujemy się do budowy kolejnego zakładu – podkreśla prof. Damian Józefiak, założyciel i członek zarządu HiProMine SA.

Z końcem stycznia br. działa druga część Centrum Genetycznego rozrodu i hodowli Hermetia illucens w Robakowie. Jest to największe i najnowocześniejsze w Europie Centrum Genetyczne rozrodu i hodowli Hermetia illucens. Dzięki uruchomieniu pierwszej części wylęgarni moce produkcyjne surowca do zakładu w Karkoszowie wzrosły około 20-krotnie. W podobnym rozmiarze zwiększył się potencjał za sprawą uruchomienia drugiej części Centrum Genetycznego.

Spółka HiProMine powstała w 2015 roku. Firma skupia sią na innowacyjnej, autorskiej technologii przemysłowej hodowli owadów i wykorzystaniu ich biomasy do produkcji alternatywnych materiałów paszowych (białko, olej) oraz nawozów organicznych na skalę europejską. Oferta spółki skierowana jest głównie na rynek karm dla zwierząt domowych (pet-food) oraz pasz dla hodowli ryb, a także zwierząt gospodarskich i ogrodnictwa. Firma posiada pełną integrację pionową procesu produkcji – począwszy od własnego materiału genetycznego, po produkt końcowy. Produkcja odbywa się w modelu modułowym, co daje możliwość łatwego jej skalowania.

Zobacz także: Problemy w odchowie prosiąt - jak poradzić sobie z wyzwaniami?

Obowiązuje również zasada zerowej tolerancji dla pozostałości. Oznacza to, że producenci przemysłowych mieszanek paszowych muszą zagwarantować, że w jednym zakładzie produkują wyłącznie paszę dla świń lub że linie paszowe dla różnych gatunków zwierząt są ściśle oddzielone. Okazuje się, że tylko 10% firm produkujących mieszanki paszowe spełnia te wymagania.

Wysoka strawność

Wymogi lub kryteria zatwierdzania dla hodowców trzody chlewnej, lub drobiu, którzy hodują tylko jeden gatunek zwierząt i sami zajmują się mieszaniem, są mniej rygorystyczne. Rolnicy powinni jednak zwrócić się o szczegółowe kryteria zatwierdzania do właściwego organu, odpowiedzialnego za urzędową kontrolę mieszanek paszowych. Gospodarstwa, które zdecydują się na dodatkowe koszty, mogą skorzystać z pewnych korzyści żywieniowych i fizjologicznych, wynikających ze stosowania białka zwierzęcego w paszy. Jest ono wysoce strawne i bardziej zbliżone do białka, które ma powstać w organizmie niż białko roślinne. Ze względu na wyższą wartość biologiczną można osiągnąć cele w zakresie poziomu białka surowego i aminokwasów przy stosunkowo niskich dawkach.

W zależności od produktu i zawartości przetworzonych kości, mączka dostarcza dużo wapnia, sodu, fosforu i witamin. Nie należy zapominać o składnikach, takich jak karnityna, które wspierają metabolizm energetyczny i nie są zawarte w pa-
szach roślinnych.

Czynnik stresogenny

Hodowcy trzody chlewnej mają również nadzieję na pozytywny wpływ tego surowca na zachowanie zwierząt. Obserwacje naukowe i praktyczne pokazują, że tuczniki wykazują tendencję do przesadnych/nadmiernych zachowań społecznych lub żywieniowych w sytuacjach stresowych, tzw. stereotypii. W najgorszym przypadku może to prowadzić do zaburzeń behawioralnych, takich jak obgryzanie ogonów i uszu.

– Chcieliśmy sprawdzić, gdzie jest w tym haczyk, dlatego wraz z doktorantem Maciejem Janunsem oceniliśmy wpływ systemu żywienia tuczników na wartość rzeźną tusz oraz jakość mięsa i tłuszczu. W doświadczeniu badaliśmy system żywienia na sucho i na mokro – mówiła podczas VI Konferencji Naukowo-Technicznej w Karpaczu organizowanej przez AB Neo i Pellon prof. Justyna Więcek z SGGW w Warszawie.

Naukowcy prowadzili obserwacje na 1121 tucznikach genetyki PIC, 546 z nich było żywionych na sucho, a 575 na mokro, na długim korycie, ze wstępną fermentacją paszy.

Zobacz także: Rolnicy do ministra Siekierskiego: Mięso z laboratoriów nie ma nic wspólnego z rolnictwem!

– Zanim jednak przejdziemy do badań, warto podkreślić, że świnie są zwierzętami wszystkożernymi. Mają zęby służące do chwytania pokarmu, są to siekacze. Mają kły służące do rozszarpywania pokarmu oraz zęby trzonowe do miażdżenia pokarmu – mówiła specjalistka.

Komplet mleczaków składa się z 28 zębów, a kompletne uzębienie stałe to 44 zęby. Jest to najwięcej ze wszystkich zwierząt gospodarskich, ale kompletne uzębienie mają dopiero świnie w wieku ok. 2 lat (ramka). Należy zatem mieć świadomość, że proces rozcierania, miażdżenia pokarmu u młodych świń jest dosyć ograniczony.

FOTO: tś

Różne systemy żywienia świń

W zależności od formy paszy mamy dwie możliwości żywienia świń – na sucho lub na mokro. Może to być mieszanka sucha, uwilgocona lub zraszana wodą albo też płynna, mieszana z wodą, lub produktami ubocznymi przemysłu spożywczego, lub pasza fermentowana.

– W Polsce nadal dominuje system żywienia tuczników na sucho. Są to mieszanki na bazie śrut zbożowych, z 88% s.m., które kupujemy gotowe lub produkujemy we własnym zakresie. Zwierzęta pobierają ją do woli, zgodnie z apetytem. Dostęp do niej mają całą dobę. Nie kontrolujemy przy tym systemie, czy któreś zwierzę nie je, a wiemy, że spadek apetytu jest pierwszym objawem utraty zdrowia. Im szybciej to zauważymy, tym lepiej – mówiła prof. Więcek. Jej zdaniem przy tym systemie rolnicy mają nieco ograniczony wachlarz surowców, bo muszą podawać wyłącznie komponenty suche. Nierzadko obserwowane są próby zaspokajania instynktu rycia w paśnikach i związane z tym straty paszy. Specjalistka podkreślała, że ważnym aspektem jest łatwość przechowywania suchej paszy oraz stosunkowo niski koszt instalacji podającej suchą karmę.

Kiedy świnia pobiera pokarm do jamy gębowej, enzym alfa-amylaza zaczyna rozkładać skrobię. Ale pokarmu suchego alfa-amylaza nie zaatakuje. Musi on być pomieszany ze śliną. Im bardziej namoczony pokarm podajemy, tym szybsze jest działanie enzymów produkowanych przez organizm świń. W żołądku działa rozkładająca białka pepsyna. Następnie pokarm wymieszany i zakwaszony z żołądka przemieszcza się dalej, do jelita cienkiego i jest poddawany działaniu innych enzymów soku trzustkowego.

Czy cena czyni cuda – pytał podczas Żniwnioka 2023 w Prószkowie w woj. opolskim Piotr Krasowski z SKK FarmVet.

lek. wet. Piotr Krasowski, SKK FarmVet

FOTO: Fot. Kurek

Analizował on koszty surowców paszowych i pasz, w których skład wchodziły różne mieszanki paszowe uzupełniające oraz ich parametry. Ekspert na tzw. warsztat wziął mieszanki typu grower. Wykonał symulację dla dwóch pasz na dwóch różnych produktach.

– Pierwsza mieszanka oparta na 2,5-proc. MPU o wartości 6800 zł/t, druga również na 2,5-proc. MPU za 8950 zł/t. Do symulacji wykorzystaliśmy zboża: jęczmień i pszenżyto po 700 zł/t, pszenicę po 800 zł/t, śrutę sojową za 2300 zł/t, olej sojowy za 4500 zł/t oraz dodatki zakwaszaczy i preparatów na mikotoksyny – wyliczał ekspert. Jego zdaniem producenci świń nie zawsze powinni się kierować ceną dodatków paszowych, ale efektem, jaki mogą dzięki nim uzyskać w produkcji. Krasowski dowodził, że nie zawsze tanio znaczy dobrze. Do hipotetycznej produkcji pierwszej mieszanki wykorzystał tańszy produkt. Ustawił standardowe parametry dla paszy typu grower, m.in. 11,6 g/kg lizyny, energię metaboliczną na 13,6 MJ/kg, białko ogólne na około 17–18%.

Na co wpływa tlenek cynku?

– Tlenek cynku wpływa negatywnie na rozwój jelit, co powoduje, że składniki pokarmowe dostarczane z paszą nie są w pełni wykorzystywane przez rosnące organizmy, na skutek czego zwierzęta rosną wolniej. Dziś już wiadomo, że tlenek cynku wzmaga lekooporność, gdyż hamuje rozwój nie tylko patogennej mikroflory jelit, ale również tej pożytecznej – mówił podczas organizowanej przez De Heus, Choice Genetics i Lallemand konferencji w Jachrance Bartosz Radoszewski.

Bartosz
Radoszewski
De Heus

FOTO: Kurek, Stancelewska

Jego zdaniem ZnO ogranicza rozwój kosmków jelitowych, co oznacza wprost mniejsze zdolności chłonne jelit, a zatem mniejsze wchłanianie mikro- i makroelementów oraz obniżone działanie kwasów organicznych, a także enzymów, w tym fitazy.

W badaniach prowadzonych w Holandii świnie żywione mieszankami bez tlenku cynku uzyskały masę ubojową o 2–2,5 kg wyższą od tych, które były karmione z jego dodatkiem. Radoszewski podkreślał, że przy tysiącu sprzedanych tuczników robi się to pokaźna wartość.

Zobacz także: 10 wskazówek, jak idealnie zakisić kukurydzę dla świń: pasza CCM

Zamienniki tlenku cynku

Specjalista uważa, że w prestarterach dla prosiąt niezbędne są probiotyki, maślany, fitobiotyki, zakwaszacze, a także niefermentujące włókno. Zadaniem tych komponentów jest z jednej strony wzmacnianie odporności prosiąt, z drugiej ułatwienie trawienia i przeciwdziałanie biegunkom okresu ssania i okołodsadzeniowego.

W ostatnich latach obserwujemy w Polsce wzrost ilości uprawianej i zbieranej na ziarno kukurydzy. Prognozy wskazują, że w tym roku produkcja tego ziarna na cele paszowe może przekroczyć 7 mln ton. Najważniejszym powodem wydaje się opracowanie nowych odmian, dostosowanych do naszego klimatu, dobre plonowanie (nierzadko pow. 100 dt/ha) i wysokie ceny ziarna. Większość uprawianej kukurydzy wykorzystywana jest jako pasza dla zwierząt gospodarskich – głównie mieszanek dla drobiu, ale coraz częściej stosowana jest także w żywieniu świń. Jeżeli porównamy ziarno kukurydzy z pozostałymi zbożami, zwraca uwagę wysoka zawartość tłuszczu, skrobi i cukrów, co przy niskiej zawartości włókna powoduje, że kukurydza jest ziarnem o najwyższej wartości energetycznej. Charakteryzuje się także większą jednorodnością pod względem zawartości składników pokarmowych niż inne zboża. Czy w takim razie to surowiec bez wad?

Wysoka wilgotność w czasie zbioru

W porównaniu z innymi zbożami ma zasadniczą wadę, jest nią relatywnie wysoka zawartość wody w trakcie zbiorów (często 25–30%), predysponująca do szybkiego namnażania się grzybów i wy...

Doskonale obrazują to mapy, opracowywane przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowego Instytutu Badawczego, dotyczące KBW. Klimatyczny bilans wodny jest różnicą pomiędzy przychodami wody (w postaci opadów), a stratami w procesie parowania w danym okresie, wyrażone w mm.

Mapy te przedstawiają wystąpienie suszy rolniczej w zależności od rodzaju gleby w trzecim okresie raportowania (11 kwietnia do 10 czerwca) w latach 2021–2023.

Deficyt wody w Polsce

Tegoro...

Co robimy po zbiorze ziarna?

W tym roku ważne, żeby zwrócić uwagę na czynności, które podejmowane będą z często wilgotnym ziarnem. Zaraz po zbiorze zboża, jeśli są wilgotne, powinny być dobrze wysuszone (ok.12–14%). Suszenie jest kluczowe, aby zapobiec pleśnieniu, obniżeniu wartości odżywczych i utracie jakości ziarna. Zanim będziemy je suszyć, należy najpierw oczyścić z zanieczyszczeń, takich jak resztki roślinne, kamienie, ziarna uszkodzone, czy ciała obce. Czyszczenie pomaga utrzymać jakość ziarna i zapobiega zapchaniu maszyn podczas przetwarzania. Zanieczyszczenia zwiększają wilgotność ziarna i sprzyjają jego samozagrzewaniu, co powoduje pogorszenie jakości, a nawet całkowite zepsucie.

Kolejną czynnością jest su...

Hodowcy często skupiają się na zapewnieniu paszy jak najlepszej jakości, zapominając, jak bardzo ważnym elementem jest woda. Wszelkiego rodzaju dodatki, które stosujemy w paszy w celu poprawienia jej strawności, stymulujące apetyt i przyrosty, zapobiegające chorobom, działają w środowisku wodnym. W zdrowym organizmie świni woda stanowi ok. 50–80%. Wartość ta nie jest jednak stała. Zależy bowiem od stanu fizjologicznego osobnika, wieku, a także płci zwierzęcia.

Woda uczestniczy w skomplikowanych procesach fizjologicznych zachodzących w organizmie. Spełnia ważną funkcję transportową. Przenosi do komórek składniki odżywcze m.in. w postaci aminokwasów, soli mineralnych, glukozy, witamin. Dzięki jej obecności transportowane są także gazy – tlen czy dwutlenek węgla oraz wszystkie zbędne produkty przemiany materii, które organizm usuwa. Jej obecność stanowi podstawę do utrzymania równowagi wewnętrznej, określanej mianem homeostazy. Nadmiar wody usuwany jest z organizmu wraz z końcowymi produktami przemiany materii (kał, mocz), a także poprzez pory znajdujące się w skórze. Niemały udział w regulacji ilości wody w organizmie przypisuje się równie...

Musimy próbować sobie radzić ze zmieniającymi się cenami komponentów pasz. Jest to ważne, ponieważ żywienie jest najważniejszym z czynników środowiskowych, natomiast to, czy jest najważniejsze z punktu widzenia produkcyjnego, zdaniem eksperta nie jest już tak oczywiste, ale na pewno jest najważniejsze z punktu widzenia ekonomicznego. W strukturze kosztów produkcji świń odgrywa największą rolę, bo stanowi 70%, a nawet więcej wszystkich wydatków.

– Jeżeli chcemy cokolwiek zmienić w żywieniu świń, nie możemy zaburzyć bilansu składników odżywczych. Dlatego cały czas musimy pamiętać o odpowiednim doborze surowców energetycznych i białkowych oraz dodatków, z których najważniejsze są te energetyczne, czyli zboża – uważa Schwarz. Są one może najtańsze jednostkowo, ale wchodzą do mieszanek w największej ilości, więc to one determinują końcową wartość paszy. Chcąc cokolwiek zmieniać w mieszankach celem zmniejszenia ich kosztów, zdaniem eksperta, należy minimalizować ryzyko i optymalizować efekty produkcyjny i ekonomiczny. A to nie zawsze idzie w parze.

Tomasz Schwarz: Najważniejszą kwestią jest odpowiedni dobór surowców, nie tylko z punktu widzenia ich wartości paszowej, bo ona oczywiście jest najważniejsza i kluczowa, ale również z punktu widzenia aktualnych relacji cenowych na rynku, o tym się czasami zapomina. Bardzo często patrzymy na optymalizację żywienia pod kątem tylko i wyłącznie żywieniowym, a nie pod kątem ekonomicznym. I to są takie dogmaty i przyzwyczajenia, według których funkcjonujemy, a nie tak powinno się do tego podchodzić. Można powiedzieć, że w innych krajach świata tam, gdzie ta produkcja jest lepiej rozwinięta, właśnie coraz większą uwagę zwraca się już nie tylko na te parametry produkcyjne, ale relacje parametru produkcyjnego do ekonomicznego i to jest determinujące dla użycia ewentualnych surowców.

D.K.: Czy może Pan podać jakieś przykłady, co bezpiecznie możemy zamienić w dawce i na co? Niektórzy nie wyobrażają sobie żywienia trzody bez śruty sojowej.

T.S: Można sobie wyobrazić zupełnie spokojnie żywienie bez śruty sojowej u świń. Natomiast problem polega na tym, że alternatywnych surowców nie mamy wystarczającej ilości, więc na tą soję i tak jesteśmy skazani. Problem polega na tym, że jeżeli chodzi o wartości odżywcze, my jesteśmy w stanie skomponować na bazie źródeł krajowych białkową mieszankę surowców, która będzie równie dobra jak soja. Równie dobra, a czasem nawet osiągniemy lepsze efekty produkcyjne, prawdopodobnie będzie również tańsza. Tyle tylko, że niestety ogranicza nas dostępność rynkowa.

D.K.: A jeżeli chodzi o jakieś dodatki paszowe, które nam poprawią czy bilans pasz, czy samo pobranie paszy, czy warto je stosować?

Jeżeli jesteś ciekawy, jakie dodatki warto stosować, aby poprawić pobranie pasz, obejrzyj cały wywiad z dr. Tomaszem Schwarzem.

dkol

Janusz Lewandowski: System elektronicznego rozkarmiania loch służy do precyzyjnego dawkowania paszy w okresie laktacyjnym, czyli wtedy kiedy maciora urodzi prosięta, mamy możliwość dokładnie według krzywej, która wcześniej jest definiowana przez hodowcę lub personel zootechniczny, dopasowując ją indywidualnie do danej maciory. A więc uwzględniamy zarówno jej kondycję, liczbę prosiąt, którą urodziła, wiek, kolejność następnego miotu. System jest łatwy w obsłudze i w zamontowaniu. Można go zamontować również na fermach istniejących, co jest dosyć istotne, czyli nie tylko w nowobudowanych. Korzyści, które osiąga hodowca, to przede wszystkim poprawa kondycji maciory, która w tym okresie musi bardzo intensywnie produkować mleko, zwiększenie produkcji tego mleka, a tym samym mamy wiele aspektów zdrowotnych. Jeżeli dawkowanie jest odpowiednie maciory dają dużo mleka, a prosięta przybierają. Dzięki nie chorują, nie biegunkują, a tym samym jest mniej leczenia.
Oprócz tego, że mamy większą masę osadzeniową, około 950 g, również mamy prosięta zdrowsze, mniej prosiąt nam pada na sektorze porodowym. Maciory wychodzą w dobrej kondycji sektora porodowego. Ponadto mamy krótszy okres jałowienia około 1,8 dnia na jeden cykl. Jeżeli mamy w dobrej kondycji lochę, to również współczynnik wyproszenia nam wzrasta około 2%. A też bardzo istotnym parametrem są mniejsze nakłady pracy ludzkiej, dlatego, że możemy zaoszczędzić czas na regulowaniu dozowników objętościowych ręcznie. Również zaoszczędzamy na szukanie danej lochy w kartach loch i dopasowujemy tam odpowiednią dawkę. Tylko robi za nas system, który wcześniej już został zdefiniowany na odpowiednią kondycję lochy. A więc hodowca może uzyskać wiele dodatkowych korzyści związanych zarówno ze zdrowiem, ale również i ekonomią. Ta ekonomia przejawia się przede wszystkim w zwiększonej masie odsadzeniowej i zwiększonej liczbie prosiąt odchowanych z porodówki.

Najważniejsze cechy i korzyści tego systemu przedstawi Janusz Lewandowski z Wesstron, ale już dziś możemy zaprezentować nietkóre z nich:

1. Dokładność i automatyzacja: Nutri one pozwala na karmienie loch na porodówce do sześciu razy dziennie, w oparciu o zaprogramowane indywidulanie krzywe paszowe. Dostosowanie karmienia do potrzeb konkretnej lochy oraz liczby prosiąt ma skutkować zwiększeniem mleczności loch w laktacji.

2. Lepsza kondycja loch: system ma zapewniać, że lochy pozostaną w optymalnym zdrowiu, co doprowadzi do wyższych wskaźników porodów i krótszego czasu powrotu do rui po laktacji. 

3. Zużycie paszy: Dzięki w pełni zautomatyzowanemu procesowi Nutri One ma minimalizować marnotrawstwo paszy.

4. Kondycja zdrowotna:  system ma pozwalać na precyzyjne monitorowanie procesu żywienia, umożliwiając wczesne wykrywanie problemów zdrowotnych.

5. Redukcja kosztów i szybki zwrot z inwestycji: Nutri One ma oferować zwrot z inwestycji w mniej niż dwa lata, poprzez obniżenie kosztów produkcji m.in.:

- pracy,

- oszczędności paszy,

- zwiększonej masy odsadzonych prosiąt o ok. 850g/sztukę,

- eliminacji stanów zapalnych,

- wyrównane stado loch,

- skrócenie okresu jałowienia średnio o 1 dzień na lochę,

- zwiększenie współczynnika wyproszeń.

Nutri One to jeden z wielu elementów rozbudowanego systemu Fetura Cloud do kontroli ferm. Fetura Cloud to między innymi systemy do monitoringu ilości paszy w silosach, pojenia, sterowania klimatem oraz prowadzenia ewidencji stada za pośrednictwem smartfonu. 

Z pozostałymi elementami systemu Fetura można się będzie zapoznać szczegółowo  podczas V Forum Rolników i Agrobiznesu - Świnie w Licheniu Starym już 6 czerwca. 

Zostały ostatnie miejsca! Zapisz się już dziś! 
Zgłoszenia pod adresem: https://eventy.pwr.agro.pl/event/-forum-rolnikow-i-agrobiznesu-swinie

W konferencji udział wezmą eksperci z kraju i zza granicy, którzy poruszą m.in. następujące tematy: 

• Redukcja pogłowia świń w Niemczech a wyzwania rynkowe – dr Albert Hortmann-Scholten IR Dolna Saksonia (Niemcy)
• Perspektywy i trendy konsumenckie a możliwość sprzedaży mięsa i produktów odzwierzęcych – Knud Buhl, dyrektor Danish Crown (Dania)
• Czy lider produkcji prosiąt ograniczy ich sprzedaż do innych krajów Europy? - Markus Fiebelkorn z Duńskiego Związku Producentów Świń (Dania)
• Stres wynikający z błędów w organizacji i zarządzaniu produkcją, niedoceniona przyczyna obniżonej efektywności produkcji świń - prof. dr hab. Zygmunt Pejsak MCMW UR-UJ Kraków (Polska)
• Wyzwania na rynku wieprzowiny – Łukasz Dominiak, Smithfield Polska
• Żywienie świń odporne na wahania kosztów pasz – dr Tomasz Schwarz, UR Kraków (Polska)
• Nowe przepisy w zakresie dobrostanu świń w UE – prof. dr hab. Roman Kołacz, UMK Toruń (Polska)
• Jak budować chlewnie zgodnie z wymogami dobrostanowymi? – dr Bernhard Feller, IR Nadrenia Północna- -Westfalia (Niemcy)
• Krytyczne punkty kontroli w ochronie zdrowia świń – dr n. wet. Karol Wierzchosławski, Agrobiovet Gniezno (Polska)

ZAPRASZAMY!

• Maximat Weaner został zaprojektowany dla maksymalnie 60 warchlaków, zapewniając sekcję karmienia, jak i oddzielną sekcję wody. Według producenta karmidło jest łatwe do uruchomienia, nawet dla małych prosiąt, a koryto może być wykonane z polimerobetonu lub stali nierdzewnej, co zapewnia m.in. jego długą żywotność.
• Maximat Porker ma taką samą higieniczną, łatwą do czyszczenia konstrukcję, jak Maximat Weaner. Opiera się na korycie ze stali nierdzewnej ze smoczkami do picia z każdej strony i może obsłużyć do 40 tuczników.

SKIOLD oferuje dodatkowy system Maximat Aqua. Jest to wbudowany system nawadniania kropelkowego, który jest rozwiązaniem przeznaczonym m.in. dla warchlaków ważących do 30 kg. Kapiąca woda powoduje ruch na powierzchni lustra wody, wabiąc warchlaki i zachęcając je do częstszego jej pobierania.

Cena regularna urządzenia wynosi 1488 zł brutto, jednak do końca czerwca trwa promocja. Firma udziela rabatów w zależności od liczby zamówionych urządzeń.

www.skiold.com

Mikotoksyny to wtórne produkty przemiany materii grzybów pleśniowych, toksyczne dla człowieka, roślin i zwierząt, produkowane przez różne gatunki grzybów w tym Aspergillus, Penicillium i Fusarium, które mogą dostać się do żywności i paszy, i zanieczyścić je w zasadzie na wszystkich etapach w łańcuchu żywieniowym.

Usunięcie grzybni z zakażonych produktów nie eliminuje z nich mikotoksyn, gdyż są one niewrażliwe na wiele procesów technologicznych (gotowanie, smażenie, pieczenie, destylacja, fermentacja), dlatego mogą przetrwać w produktach otrzymanych z zanieczyszczonych surowców. Problemem jest też równoległe występowanie w paszy różnych mikotoksyn, do eliminacji których należałoby zastosować różne techniki detoksykacji. Badania wykazują, że obiecującym narzędziem w walce z mikotoksynami w paszy mogą być bakterie oraz dodatki do żywności, takie jak arginina i glutaminian, które redukują efekty toksyczne wywierane przez mikotoksyny na organizm świń. Pomimo dużego postępu w rolnictwie (sposób uprawy, zbioru i przechowywania plonów) wciąż nie można całkowicie wyeliminować ryzyka zanieczyszczenia...

Pasze są obecnie niezwykle drogie, dlatego bardzo ważne są jak najmniejsze straty mieszanek oraz optymalne pokrycie potrzeb świń w zależności od wydajności, wieku i masy ciała. Również wytyczne techniczne dotyczące utrzymania czystości powietrza zalecają karmienie dostosowane do fazy wzrostu zwierząt, aby zminimalizować wydalanie niewykorzystanych składników odżywczych do środowiska.

Żywienie kilkufazowe przyjęło się w chowie prosiąt i tuczu świń. Z reguły poszczególne rodzaje pasz mieszane są ze sobą przez kilka dni, aby ułatwić zwierzętom dostosowanie się do zmiany paszy.

Z kolei żywienie wielofazowe (multifazowe) umożliwia codzienne i bezstopniowe dostosowywanie dawki pokarmowej do indywidualnych potrzeb grup technologicznych i wiekowych świń. W ten sposób prosięta i tuczniki mogą być karmione zgodnie z ich zapotrzebowaniem. Obniża to koszty żywienia, poprawia zdrowie zwierząt i zmniejsza wydalanie składników odżywczych. Warunkiem koniecznym przy żywieniu wielofazowym jest jak największa jednorodność grup zwierząt, pobierających pasze z tego samego paśnika czy koryta. Ponadto należy regularnie sprawdzać zawartość składn...

W typowych mieszankach paszowych pełnoporcjowych dla warchlaków, tuczników i loch, wytwarzanych w gospodarstwie, zboża stanowią 60–90% składu. Najpowszechniej uprawiane w naszym kraju zboża to pszenica, pszenżyto, jęczmień, żyto i owies. Według GUS ich zbiór w Polsce w 2022 roku wyniesie 36 mln ton. Powierzchnia zasiewów wymienionych zbóż (bez kukurydzy) wraz z podstawowymi mieszankami zbożowymi objęła ok. 5,9 mln ha. Najwięcej uprawiano pszenicy (ponad 2,5 mln ha), na drugim miejscu znalazło się pszenżyto, uprawiane na ponad 1,2 mln ha. Kolejne uprawy to jęczmień i żyto (0,6–0,7 mln ha).

Popularne pszenżyto w dawce

Pszenżyto powstało ze skrzyżowania pszenicy i żyta. W efekcie tego krzyżowania i dalszych prac hodowlanych osiągnięto zboże charakteryzujące się wysoką plennością i jakością ziarna oraz podwyższoną w stosunku do pszenicy żywotnością. Średnie plony pszenżyta ozimego oszacowane w tym roku wyniosły 45,7 dt/ha i były niższe o 8,8 dt w porównaniu z uprawami pszenicy ozimej (54,5 dt/ha). Niemniej jednak należy podkreślić, że uprawa pszenżyta zazwyczaj prowadzona jest w naszym kraju na s...

- Centre of Excellence jest wyposażone w najnowsze rozwiązania technologiczne, w tym systemy środowiskowe i żywieniowe oparte na najnowocześniejszych technologiach.  Posiada automatyczny system mieszania i dostarczania paszy dostępnej z 28 silosów, który pozwala dostarczyć indywidualnie skomponowaną mieszankę do poszczególnych kojców.  Jedna z komór jest wyposażona w 4 inteligentne podajniki; prosięta będą stale monitorowane elektroniczne. Będą zaczipowane w celu rejestrowania ich masy ciała, dziennego pobrania paszy i konsumpcji wody.  Rejestrator danych zapisze również temperaturę zewnętrzną i wewnętrzną, poziom wilgotności, dwutlenku węgla i amoniaku - mówi Tibble.

Jednostka badawcza pozostanie w kontakcie z gospodarstwem macierzystym w celu uzyskania historii prosiąt przed odsadzeniem, jak również z tuczarnią w celu ustalenia, w jaki sposób zmiany dotyczące okresu po odsadzeniu wpłyną na żywotność zwierząt.

AB Neo - Primary Diets od dziesięcioleci skupia się na badaniach i rozwoju oraz opracowaniu produktów w swoich czterech osobnych zakładach. Spółka wypracowała nowe rozwiązania w zakresie żywienia umożliwiające zarówno poprawę produkcji trzody chlewnej, jak również, w niektórych przypadkach, pomoc w sprostaniu globalnym wyzwaniom. Jednym z przykładów jest opracowanie AlphaSoy, alternatywnego źródła białka zaprojektowanego, by aktywować naturalne właściwości soi i uzyskać więcej wartości odżywczych z pojedynczego składnika. 

- Napotkaliśmy jednak dwa wyzwania: wiemy, jak ważny dla rozwoju fizycznego i psychologicznego prosięcia jest okres pierwszych 6 tygodni oraz zdajemy sobie sprawę z jego wpływu na efektywną żywotność, ale nie istnieją specjalne zakłady, które spełniałyby nasze precyzyjne wymagania badawcze.  Ponadto czas potrzebny na wprowadzenie innowacji i uzasadnienie pomysłów w warunkach imitujących rynkowe jest długi i nieefektywnie wykorzystywany, co stanowi znaczące wyzwanie na dynamicznie zmieniającej się światowej arenie.  Te dwa czynniki doprowadziły nas zatem do decyzji o dokonaniu takiej inwestycji, która pozwoli nam wypełnić misję AB Neo - Primary Diets polegającą na dostarczaniu mierzalnej wartości naszym klientom dzięki prowadzeniu wiodących badań na światowym poziomie - wyjaśnia Tibble.

W ten sposób firma zebrała w jednym miejscu zespół żywieniowców i  lekarzy weterynarii, którzy łączą swoją wiedzę, doświadczenie i pomysły w centrum doskonalenia, zamiast pracować oddzielnie. 
- Przy takim bogactwie doświadczenia ta nowa struktura może inspirować kreatywne myślenie, jednocześnie stawiając w centrum naszych pomysłów naszego klienta, co jest bardzo istotne dla naszego sukcesu - dodaje dyrektor. 

Z kolei hodowla konopi włóknistej wymaga podpisania umowy kontraktacji lub sprzedaży z podmiotem zajmującym się ich skupem lub mającym zobowiązanie do przetworzenia roślin we własnym zakresie, na cele określone wyłącznie na potrzeby przemysłu włókienniczego, kosmetycznego, papierniczego, spożywczego, farmaceutycznego, nasiennego lub budowlanego.