Pierwsze własne hektary

To właśnie z ojca Tadeusza na syna Tomasza przeszło zmiłowanie do rolnictwa po okresie kształcenia na wyższych uczelniach rolniczych zakończone na SGGW w Warszawie i latach pracy w Technikum Rolniczym w Środzie Wielkopolskiej, w której trakcie już parał się produkcją na wydzierżawionych 2 ha ziemi. Zasiał wtedy 1,5 ha czarnej rzodkwi i jęczmień, na czym uzyskał zarobek będący równowartością półtorarocznych dochodów nauczyciela. Te dodatkowe dochody pozwoliły w 1979 r. na zakup 11 ha własnej ziemi.

Posiadanie własnych gruntów było od zawsze marzeniem młodego Tomasza, gdyż w czasach PRL było to atrybutem niezależności i wolności. – Chłop na zagrodzie równy wojewodzie – delikatnie przekształca znane powiedzenie Tomasz. Opowiada, że pieniądze na powiększanie gospodarstwa zarobił, wyjeżdżając do pracy w Szwajcarii do ogrodników, z którymi kontakty nawiązał w trakcie swoich wyjazdów na praktyki studyjne.

Pieniądze uzyskiwane z produkcji rolnej i zarobione na wyjazdach pozwoliły na zakup kolejnych likwidowanych 8 gospodarstw o powierzchniach 3–5 ha. Już wówczas Szwajcarzy, do których jeździł, i u których nauczył się wolnorynkowej gospodarki, zazdrościli mu tych powierzchni.

Od PGR do nowoczesności

Lata 90. przyniosły upadek PGR, ale upada także Spółdzielnia Rolna w Brodowie, od której Tomasz kupuje 20 ha i ma już ok. 50 ha własnej ziemi. Jednocześnie zakłada firmę ELTOP, która zajmuje się importem dodatków paszowych i współpracuje z wytwórniami pasz. W 1993 r. wraz ze wspólnikiem wydzierżawia ok. 400-ha gospodarstwo po PGR w Biernatkach k. Kórnika, a w 1998 r. wydzierżawił już sam kolejne grunty od Kurii Poznańskiej.

Gospodarstwo w Biernatkach było początkowo terenem zabaw, a później rozwoju zainteresowań rolnych syna Tomasza, Karola Putza. Młody chłopak początkowo nie do końca jednak identyfikował się z rolnictwem, nie chciał w PGR pracować, myślał o karierze aktorskiej, a może o pilotażu samolotów.

Karol Putz zajmuje się produkcją roślinną i handlem

FOTO: Urban

Ten otwarty na różne koncepcje umysł przydał się jednak później, gdy młody Karol, decydując się na rolnictwo, zaczął stawiać warunki i wprowadzać nowy system zarządzania. Bardzo szybko zorientował się w słabych stronach popegeerowskiej schedy, jaką był słabo zmotywowany do pracy i mało wydajny personel. Postanowił to zmienić, jednocześnie stawiając na mechanizację i modernizację parku maszynowego.

I właśnie zakup pierwszego kombajnu w 2009 r., który Karol obsługiwał sam, był pierwszym etapem przejmowania sterów w gospodarstwie rodziny Putzów. W 2013 r. Karol kończył studia rolnicze na UP w Poznaniu, a ziemi wciąż przybywało.

Karol Putz z dumą prezentuje zestaw opryskiwacza z odremontowaną cysterną na wodę

FOTO: Urban

Tym opryskiwaczem Karol Putz często jeździ sam

FOTO: Urban

Rozwijają hodowlę

Równocześnie budowana jest druga gałąź, bo zdaniem ojca Karola – Tomasza produkcja roślinna nie może istnieć bez produkcji zwierzęcej. Ponieważ jego firma ELTOP zajmowała się także sprzedażą mieszanek dla drobiu, to w 1994 r. po upadłej spółdzielni w Brodowie kupuje płaski magazyn zbożowy, który adaptuje na kurnik – planując produkcję jaj. W 2001 r. brat Karola, Michał jako młody rolnik kupuje fermę drobiu po Kombinacie Rolnym Czempiń i tam była kontynuowana produkcja drobiarska – jajek i równolegle drobiu rzeźnego. Produkcję drobiarską kontynuowano do 2018 r., kiedy to Michał podjął decyzję o likwidacji produkcji i sprzedaży fermy.

Zaproszenie na Giełdę Rzepaczano-Zbożową w Barczyźnie

FOTO: Ahm

Putzowie jednak, chcąc utrzymać współpracę z rolnikami, będącymi wcześniej dostawcami zbóż do produkcji paszy dla drobiu, rozpoczynają działanie firmy handlowo-usługowej Agri Putz w Marianowie Brodowskim. Produkcję zwierzęcą rozwijano jednak dwukierunkowo, bo od 2002 r. Tomasz wydzierżawił gospodarstwo w Gorzycach, gdzie rozpoczęto produkcję bydła mięsnego. Przełomowym do rozwoju produkcji wołowiny stał się rok 2011, kiedy to udało się wykupić gospodarstwo wraz z budynkami inwentarskimi z zasobów ówczesnej ANR. Rozpoczęto wówczas stały proces modernizacji i kolejnych przebudów budynków pod potrzeby rozwijającej się hodowli bydła opasowego. Obecnie chowem bydła mięsnego o profilu wielkotowarowym zajmuje się tam córka Tomasza Maria, która jest po zootechnice na UP w Poznaniu. Jej mottem przewodnim jest wyprodukowanie jak największej ilości żywca przy najekonomiczniejszych nakładach.

Maria Putz zarządza hodowla bydła

FOTO: Urban

Stado mięsne

Obecnie stado mięsne składa się z 1000 szt., w tym 360 mamek, a celem odmłodzenia stado ma zostać przekształcone do 450 mamek. Cały proces odbywa się głównie dzięki własnej produkcji bydła rasy limousine, utrzymywanego w dwóch grupach: jałówek, utrzymywanych w kierunku krów mamek oraz bydła opasowego. Bydło żywione jest kiszonką z kukurydzy z dodatkiem traw i lucerny. Pasze treściwe dla opasów stanowią śruty ze zbóż pozyskiwanych z własnych pól, śruta rzepakowa kupowana w tłoczni, do której sprzedawany jest rzepak. Sprzedaż bydła odbywa się bez pośredników, bezpośrednio do ubojni, na bazie cen wynikających z oceny bieżącej sytuacji na rynku żywca. – Są zakłady zgłaszające aktualne większe zapotrzebowania na byki, inne na jałówki, a jeszcze inne na krowy. Na bieżąco analizujemy ich oferty – mówi Maria, dla której bardzo istotnym elementem zarządzania stadem jest zdrowotność. Mówi ona, że utrzymywanie zwierząt w hodowli w systemie alkierzowym jest szczególnie zobowiązujące, a walka o zdrowotność rozpoczyna i często kończy się na profilaktyce.

A stado u Putzów jest niemałe, bo liczy 1000 szt.

FOTO: Urban

– Sprzedajemy bydło mające 19–20 miesięcy, byki ważące 750–800 kg, jałówki 600–630 kg, a krowy sprzedajemy tylko w kończącym się cyklu produkcji – informuje zootechniczka. Uzyskiwane aktualne (na dzień 6.05.26 r.) stawki dla wagi poubojowej wynoszą 29,20 zł/kg za byki i 28,50 zł/kg za jałówki.

Rodzeństwo jednak i w oborze dobrze się rozumie

FOTO: Urban

Struktura upraw i sprzedaży

Aktualnie rodzina Putzów pracuje na 1400 ha, cały kompleks stanowią grunty własne należące do Tomasza, Karola i Michała oraz Marii. Ok. 600 ha jest własnością rodziny, a reszta pól, na których gospodarują stanowią dzierżawy. Produkcja roślinna podzielona jest na kukurydzę uprawianą łącznie na 340 ha (z czego ok. 120 ha przeznaczane jest na kiszonkę, reszta na ziarno), rzepak ozimy zajmuje ok. 250 ha, pszenica 230 ha, żyto ozime 160 ha, jęczmień ozimy 135 ha, buraki cukrowe 135 ha i 60 ha grochu i ok. 70 ha użytków zielonych. Ciekawostką jest też uprawa rumianku na potrzeby sąsiadującej firmy produkującej leki ziołowe, na powierzchniach dzierżawionych od tej właśnie firmy.

– Średnio grunty są klasy VIb, pojawia się nawet V i VI, ale jest też trochę klasy III i IVa – mówi Karol Putz. – W zeszłym roku rzepak najczęściej plonował 3,6– 4 t/ha, ale były też kawałki na których sypał 4,7–5 t/ha. Pszenica daje średnio 7 t/ha, a kukurydza w rozliczeniu na sucho w poprzednim roku przyniosła ok. 10 t/ha, średni plon jęczmienia to 8,5 t/ha. Żyto sypnęło 6,9 t/ha, a groch dał ok. 3 t – informuje gospodarz.

Rolnik jest stałym uczestnikiem Giełdy Rzepaczano-Zbożowej, na którą zapraszał już w maju. I ty zdążysz się zapisać, bo Giełda odbędzie się 23 czerwca br. Posłuchaj jak zachęca do niej Karol Putz klikając na jego zdjęcie poniżej:

Około 400 t zbóż gospodarstwo przeznacza na paszę, w tych celach pożytkuje się głównie żyto i jęczmień. Reszta zbóż oraz cały rzepak i oczywiście buraki cukrowe są sprzedawane. Zwykle ok. 40% ziarna sprzedają w żniwa, a resztę dzielą na partie i zależnie od koniunktury, sprzedają od listopada do czerwca.

Nowoczesność Putzom nie przeszkadza pamiętać o rolniczych tradycjach

FOTO: Urban

Prowadzą też skup i usługi

Zapoczątkowana przez zamknięcie produkcji drobiarskiej firma Agri Putz równolegle się rozwija, świadcząc usługi związane głównie z kompleksową obsługą sąsiadujących gospodarstw rolnych od siewu do zbioru kukurydzy. Firma zaopatruje w materiał siewny i świadczy usługę siewu oraz zbioru – siejąc, kosząc, zwożąc z pola i skupując. Potem ta kukurydza już wysuszona jest też dominującym asortymentem w skupie.

Karol Putz o zmagazynowane zboże tez potrafi zadbać

FOTO: Urban

Firma skupuje także ziarno do suszenia z wolnej ręki i obraca łącznie ilościami ok. 15 tys. t, a pozostałe zboża w ciągu roku przekraczają 10 tys. t. Rzepaku skupują ok. 1 tys. t. Rocznie firma Agri Putz obraca 30 tys. t zbóż i rzepaku. W tym celu powstał obiekt skupowy, wyposażony w magazyny zbożowe o pojemności 12,1 tys. t, w cyklu rocznym są one wykorzystywane 2,5-krotnie. Powierzchnię przechowalniczą uzupełniają dwie suszarnie, o realnej mocy suszarnianej dochodzącej do 300 t/dobę dla kukurydzy o wilgotności ok. 30%

Organizacja i bezpieczeństwo

Magazyny zbożowe wraz z centrum zarządzania całością położone są w Marianowie Brodowskim. Gospodarstwa rolne oraz firma stanowią doskonale zintegrowany organizm. Gospodarstwo stale jest wyposażane w coraz to nowocześniejszy sprzęt, a wśród ciągników i maszyn do zbioru wyraźnie zaznacza się dominacja jednego producenta, widać także dbałość o maszyny uprawowe, rozbudowany jest także park transportowy.

Nawet odnowiony Ursus w GR Putz zyskał barwy bardziej znanej marki

FOTO: Urban

Wspólne prowadzenie działalności z jednym centrum zarządzania powoduje, że konieczny jest precyzyjny podział obowiązków. Ojciec zajmuje się finansami, Michał – administracją firmy i gospodarstw, Maria prowadzi produkcję zwierzęcą, a Karol zajmuje się sprzętem, uprawą, ochroną roślin i zarządza handlem zbożami. Wyraźnie daje się odczuć, że zarówno firma Agri Putz, jak i zintegrowane w jeden system zarządzania gospodarstwa są doskonałym przykładem udanej sukcesji z ojca na dzieci.

Logo Giełdy Rzepaczano-Zbożowej na białym tle

FOTO: Ahm

Panuje tu atmosfera dobrego zrozumienia i poszanowania zdania każdego z członków rodziny, a wszędzie widoczne jest zamiłowanie do porządku. To zamiłowanie do porządku i dbałość o bezpieczeństwo podkreśla właśnie Karol, mówiąc, że przez lata, zatrudniając 16 stałych pracowników, nie zanotowali nigdy wypadku przy pracy. Rodzina Putzów, przejmując kolejne grunty po likwidowanych PGR stworzyła nie mniejszą, za to dużo sprawniejszą i bardziej efektywną ekonomicznie organizację.

FOTO: Ahm

Powiększa swój zasięg

Jak podkreśla Mateusz Krawczyk, dyrektor ds. produkcji roślinnej w gospodarstwie Paul Polska, problem obejmuje dziś kolejne rejony kontraktacyjne.

– Wydawało się, że to jest większy problem na wschodzie Polski. Jesteśmy, można powiedzieć, w centrum i mamy sygnały, że to jest problem koło Jarocina, Kalisza i Leszna – zaznacza. Tegoroczne obserwacje są szczególnie niepokojące. Choć warunki pogodowe były chłodne, a wiosna rozwijała się powoli, pierwsze osobniki szarka odłowiono bardzo wcześnie.

 – Siew na opisywanej plantacji wykonano 30 marca, a już 31 marca w pułapkach pojawiły się pierwsze chrząszcze. To przeczy obiegowej opinii, że szarek uaktywnia się dopiero przy wyższych temperaturach i intensywniejszym ociepleniu – mówi agronom. Eksperci zwracają uwagę, że podobny mechanizm obserwowano w tym roku także w przypadku niektórych szkodników rzepaku. Być może długa zima i głód sprawiły, że owady rozpoczęły aktywność wcześniej niż zwykle.

Susza i przymrozki komplikują odchwaszczanie buraka. Tu liczy się szybka reakcja

Jeden chrząszcz może zniszczyć kilkadziesiąt siewek

Skala zagrożenia jest bardzo duża, zwłaszcza w fazie wschodów i początku rozwoju buraka. Szarek komośnik potrafi błyskawicznie przerzedzić plantację.

– Chrząszcz potrafi zjeść kilkadziesiąt siewek w ciągu doby. Jeśli więc w pułapkach odławianych jest kilkadziesiąt osobników, straty na plantacji mogą rosnąć bardzo szybko. W praktyce oznacza to ryzyko silnego uszkodzenia całych pasów pola nawet w bardzo krótkim czasie – podkreśla Mateusz Krawczyk.

Monitoring to dziś podstawa

Zdaniem praktyków najważniejszym narzędziem w walce z tym szkodnikiem pozostaje monitoring. Bez niego trudno ocenić realną skalę zagrożenia i moment, w którym należy reagować. Na plantacji pod Jarocinem wykorzystano pułapki feromonowe, uzupełnione o dodatkowe elementy zwiększające powierzchnię chwytną. Takie rozwiązanie pozwala szybciej wychwycić moment nalotu szkodnika (patrz zdjęcia poniżej). Pułapki najlepiej ustawiać przy brzegu pola, szczególnie od strony stanowisk, na których buraki rosły w poprzednim sezonie. To właśnie tam szarek najczęściej zimuje i stamtąd przemieszcza się na nowe plantacje.

Pułapka na szarka komośnika.

FOTO: Fot. Daleszyński

Pułapka na szarka komośnika.

FOTO: Fot. Daleszyński

Chemiczne zwalczanie? Możliwości są ograniczone

Największym problemem pozostaje jednak ograniczona liczba skutecznych narzędzi do zwalczania szarka. Plantatorzy i doradcy zwracają uwagę, że dostępne rozwiązania nadal nie dają pełnego bezpieczeństwa. Z doświadczeń prezentowanych podczas ubiegłorocznej konferencji poświęconej burakowi cukrowemu w Lublinie wynika, że część substancji czynnych działa jedynie przeciętnie. Lepsze efekty dawały mieszaniny, a spośród wymienianych rozwiązań najlepiej oceniano działanie lambda-cyhalotryny, głównie ze względu na efekt paraliżujący.

– To właśnie szybkie zatrzymanie żerowania ma kluczowe znaczenie. Preparaty działające systemicznie nie zawsze rozwiązują problem, bo zaczynają działać dopiero po uszkodzeniu rośliny. Dodatkowym utrudnieniem jest budowa samego szkodnika. Szarek ma twarde pokrywy na grzbiecie, dlatego skuteczność zabiegu zależy również od bardzo dobrego pokrycia owada cieczą roboczą i właściwego doboru adiuwanta – ocenia ekspert.

Kiedy zostawić plantację, a kiedy myśleć o przesiewie?

Uszkodzenia wyrządzane przez szarka bardzo często prowadzą do trudnych decyzji o ewentualnym przesiewie. To oznacza dodatkowe koszty, opóźnienie wegetacji i niepewność co do opłacalności. Zdaniem Mateusza Krawczyka, jeśli obsada nie spada poniżej 55–60 tys. roślin na hektarze, a pozostające rośliny są zdrowe i rokują prawidłowy rozwój, zwykle nie warto podejmować pochopnej decyzji o likwidacji plantacji. Jeśli jednak obsada spada poniżej 50 tys. roślin lub stan zachowanych buraków wyraźnie się pogarsza, wtedy przesiew może być konieczny.

Czy rzepak wymarzł? Nerwy trzymajmy na wodzy

– Póki co, należy na te sprawę patrzeć spokojnie, bo nie mamy na razie informacji, że gdzieś ten rzepak wymarzł. Oczywiście pewna obawa jest w naszych głowach, czekamy aż zima ustąpi i śniegi ustąpią. Nasi eksperci pójdą na pola i będą sprawdzać, czy rzepak wymarzł – odpowiada Jacek Śpiewak, dyrektor działu zbóż Agrolok, 11 lutego br., a więc jeszcze przed kolejną falą mrozów.

Doświadczony handlowiec spogląda na tę krytyczną sytuację od strony runku. – Jeśli patrzymy przez pryzmat cen, to pojawiają się już ceny na nowe zbiory i one jakoś nie specjalnie pokazują sytuację, że ten rzepak wymarzł, bo wtedy tę cenę mielibyśmy jakąś dramatycznie wysoką, a w tej chwili cena rzepaku na nowe zbiory jest delikatnie niższa od aktualnych cen rynkowych. Rynek nie ocenił jeszcze sytuacji w taki sposób, że rzepaku będzie mniej – mówi Jacek Śpiewak.

Kluczowa jest obserwacja plantacji rzepaku

Nasz rozmówca podkreśla jednak jeszcze raz, że ocena sytuacji może się niebawem zmienić. – Z ostrożnością podchodzimy do takich prognoz, że coś wymarzło. Na razie trudno to stwierdzić więc należy bacznie obserwować pole i dopiero za 2–3 tygodnie będziemy mogli więcej wiedzieć – przekonuje dyrektor Agrolok. Zwraca on jednak uwagę, na być może lokalny charakter ewentualnych wymarznięć.

O konsekwencji silnych tegorocznych mrozów, o zmieniającej się roli soi na polskim rynku oleistych i białkowych, o eksporcie i cenach zbóż oraz o nowych inwestycjach firmy Agrolok opowiada dyrektor działu zbóż Jacek Śpiewak w rozmowie z dr Juliuszem Urbanem, ekspertem ds. rynkowych top agrar Polska

Wysłuchaj całej rozmowy poniżej.

FOTO: Sesja Zdrowa i Żywa Gleba X Forum Rolników i Agrobiznesu

Efektywne gromadzenie trwałej materii organicznej i utrzymanie struktury gleby. Bilans materii organicznej w glebie

Dr hab. Tomasz Piechota, prof. UP opowiedział o efektywnym gromadzeniu trwałej materii organicznej i utrzymaniu struktury gleby. Zaznaczył, że powszechnie obserwuje się procesy degradacji wynikające z intensywnej uprawy roli, dużej specjalizacji produkcji (np. ziemniak), upraszczania zmianowań i niezbilansowanego nawożenia (np. przekonanie, że azot jest najważniejszy). W swoim wystąpieniu zaznaczył, że słoma jest jednym z najważniejszych źródeł materii organicznej i jest uznawana za plon uboczny, a nie resztki pożniwne. Materia zdrewniała (zawierająca kompleksy ligninocelulozowe) rozkłada się trudniej, ale buduje trwalszą próchnicę. Opowiedział o mineralizacji i humifikacji oraz o tym, że oba procesy muszą zachodzić szybko i równolegle. Omówił utrzymanie bioróżnorodności roślinności oraz dużej bioróżnorodność gatunków (np. 7–15 gatunków w mieszance), które są kluczem do powielania naturalnych procesów.

FOTO: dr hab. Tomasz Piechota, prof. UP

Uproszczenia w uprawie: wygoda dziś, problemy jutro? Jak skutecznie zarządzać chwastami i chorobami odglebowymi 

Marcin Bystroński, menedżer ds. upraw rolniczych Innvigo, wyjaśnił jak skutecznie zarządzać chwastami i chorobami odglebowymi. Omówił systemy bezorkowe i uproszczone, które generują wyzwania wynikające z m.in. kompensacji chwastów jednoliściennych (np. wyczyniec, wiechliny, stokłosy) stających się problemem ogólnokrajowym. Dodatkowo zaznaczył, że systemy uproszczone sprzyjają chorobom, zwłaszcza podstawy źdźbła w zbożach. W rzepaku poważnym problemem jest wertycylioza i sucha zgnilizna kapustnych.

FOTO: Marcin Bystroński, menedżer ds. upraw rolniczych, Innvigo

Ekonomia wapnowania – inwestycja w plon, nie koszt

O ekonomii wapnowania, jako inwestycji w plon, mówił Borys Wiskulski ze Stowarzyszenia Przemysłu Wapienniczego. Przedstawił analizę stanu gleb w Polsce, szczególnie zaznaczył problem w województwach łódzkim, małopolskim i podkarpackim. Podkreślił, że ponad 60% (9,4 miliona hektarów) użytków rolnych w Polsce wymaga wapnowania. Przeanalizowano koszty braku wapnowania i rodzaje wapnowania.

FOTO: Borys Wiskulski, Stowarzyszenie Przemysłu Wapienniczego

Czy nawożeniem możemy wpływać na bioróżnorodność gleb oraz procesy humifikacji i mineralizacji? Skuteczne rozwiązania

Piotr Kotowski, technical Marketing Manager z firmy Timac Agro Polska sp. z o.o., odpowiedział na pytanie czy nawożeniem możemy wpływać na bioróżnorodność gleb oraz procesy humifikacji i mineralizacji. Podkreślił znaczenie odpowiedniego pH, które wpływa na dostępność składników, ale przede wszystkim na życie mikroorganizmów, które rozkładają słomę i tworzą strukturę gleby. Omówiono m.in. nawozy wspomagające retencję wody i działające strukturotwórczo.

FOTO: Piotr Kotowski, technical Marketing Manager, Timac Agro Polska sp. z o.o.

Wapnowanie skrojone na miarę pola: jakie nawozy, na różne gleby dla uzyskania konkretnego celu 

Dr hab. Witold Szczepaniak, prof. UP, przedstawił informacje dotyczące nawozów wapniowych na różnych typach gleb w zależności od celu ich stosowania i uprawianej rośliny. Wykład rozpoczęto od podkreślenia, że regulacja odczynu i materia organiczna są na drugim miejscu w hierarchii czynników plonotwórczych, zaraz po wodzie. Omówiono wpływ zakwaszenia, takie jak toksyczności glinu (uszkadzanie systemu korzeniowego), pogorszenie struktury i brak wapnia, który jest kluczowy dla rozwoju systemu korzeniowego i włośników (ponad 90% długości korzenia).

FOTO: dr hab. Witold Szczepaniak, prof. UP, Poznań

Zwieńczenie spotkania – debata z uczestnikami Sesji

Głównym tematem debaty była sekwestracja CO₂ i poprawa zawartości próchnicy w glebie, chociaż zagadnień poruszanych na sali było znacznie więcej. Mogliśmy wysłuchać naukowców oraz Marcina Gryna, rolnika konwencjonalnego z Zamojszczyzny, który prowadzi 100 ha gospodarstwo zajmujące się, m.in. uprawą ziemniaków, a także Bartłomieja Piskorskiego, który w bieżącym roku prowadził m.in. uprawę 15 gatunków soi.

Szczegółowa relacja z Sesji Zdrowa i Żywa Gleba ukaże się już niebawem.

Dziękujemy za Waszą obecność.

Aleksandra Jasińska

Co to jest rolnictwo precyzyjne?

Według badań Polskiej Fundacji Przemysłu Kosmicznego już 34% polskich rolników wie, czym jest rolnictwo precyzyjne, a co trzeci z tej grupy aktywnie z niego korzysta. Co więcej, aż 90% użytkowników ocenia takie rozwiązania jako opłacalne. Zainteresowanie technologiami rośnie, aż 75% rolników, którzy jeszcze nie wdrożyli precyzyjnych rozwiązań, deklaruje chęć zdobycia wiedzy na ten temat.

Raport „Oszczędności w rolnictwie precyzyjnym”przedstawia konkretne przykłady zastosowania technologii cyfrowych w praktyce, od analiz danych po efekty wdrożeń w polskich gospodarstwach. Zawiera wyniki badań, opinie rolników i case studies, które pokazują, jak cyfrowe rozwiązania realnie wpływają na efektywność pracy i rentowność produkcji. Celem raportu jest ułatwienie rolnikom podejmowania świadomych decyzji inwestycyjnych oraz pokazanie, że cyfryzacja gospodarstwa może przynosić korzyści szybciej, niż się spodziewają.

Kiedy rolnictwo precyzyjne przynosi oszczędności?

Raport pokazuje, że oszczędności są odczuwalne już w pierwszym sezonie. W jednym z case studies gospodarstwo o areale 500 ha dzięki precyzyjnemu siewowi i opryskowi ograniczyło straty środków ochrony roślin o 10–15 ha, a przy siewie zbóż zredukowało zużycie paliwa nawet o 5 litrów na hektar.

Inne testy wykazały, że technologia See&Spray pozwala zaoszczędzić do 70% środka ochrony roślin. W praktyce oznacza to redukcję kosztów o 75 zł/ha przy herbicydzie Elumis. Z kolei zastosowanie zmiennego wysiewu kukurydzy podniosło plony średnio o 4,5% przy tym samym zużyciu nasion.

– Rolnictwo precyzyjne to nie rewolucja z dnia na dzień, ale proces. Każdy etap wdrożenia od systemu prowadzenia po zaawansowane mapowanie przynosi realne oszczędności i szybki zwrot z inwestycji – podkreśla Piotr Ziemecki z John Deere Polska.

Sercem systemu jest darmowa platforma John Deere Operations Center. To narzędzie dostępne online i w aplikacji mobilnej, które działa także w gospodarstwach korzystających z floty mieszanej. Dzięki synchronizacji danych z różnych maszyn rolnicy mogą śledzić granice pól, historię zabiegów i zużycie zasobów w kolejnych sezonach. To pozwala optymalizować nawożenie i opryski, ale też precyzyjniej planować pracę i kontrolować koszty.

– Każda inwestycja w rolnictwo precyzyjne to nie tylko złotówki, ale też czas, dziś najcenniejszą walutę w rolnictwie. Dzięki cyfryzacji rolnicy szybciej podejmują decyzje i lepiej wykorzystują potencjał swojej ziemi – dodaje.

Rolnictwo precyzyjne to także odpowiedź na wyzwania środowiskowe i oczekiwania konsumentów. Technologie te pozwalają ograniczyć nakłady chemiczne i lepiej gospodarować wodą np. dzięki systemom VRI (Variable Rate Irrigation) czy czujnikom wilgotności gleby. Badania pokazują, że inteligentne systemy oprysku mogą zmniejszyć spływ chemikaliów do gleby nawet o 93% i ograniczyć ich rozwiewanie przez wiatr o 87%. Dzięki temu rolnictwo precyzyjne nie tylko podnosi opłacalność gospodarstw, ale też wspiera ochronę środowiska i wzmacnia bezpieczeństwo żywnościowe.

Zobacz rozmowę z Piotrem Ziemeckim w ramach naszego cyklu Rolniczy Temat.

Stosunkowo umiarkowane temperatury spowodowały, że kukurydza długo dojrzewała, a zbiór się opóźniał. Te m.in. kwestie będziemy omawiać na webinarium z firmą Syngenta. W programie przewidzieliśmy następujące tematy:

• Jakie problemy w tym roku pojawiły się w uprawie kukurydzy? – Wojciech Łączny, Syngenta;
• Zimna i mokra wiosna – jak poradzić sobie z odchwaszczaniem kukurydzy. Zalecane rozwiązania na przyszły sezon – dr hab., prof. UPP Łukasz Sobiech, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu;
• Jak dobrze wybrać odmianę kukurydzy? Wojciech Łączny, Syngenta.
• Na koniec przewidzieliśmy debatę z udziałem prelegentów i rolnika Roberta Szymczaka.

Udział w webinarium jest bezpłatny, a podczas spotkania będzie można wziąć udział w konkursie i sprawdzić swoją wiedzę na temat uprawy kukurydzy.

Webinarium odbędzie się 5 listopada o godz. 18. Zapisz się już teraz!

webinarium kukurydza

FOTO: Ahm

– Tak, miałem okazję nawiązać do paru wypowiedzi pani przewodniczącej Komisji Europejskiej Urszuli von der Leyen, która dała o sobie znać w ostatnim czasie parokrotnie, ale dwa takie momenty warte są zwrócenia uwagi. Jeden to jest informacja ze strony KE o zawartej sukcesem, jak zostało to przedstawione, porozumieniu umowy handlowej ze Stanami Zjednoczonymi z prezydentem Trumpem w Glasgow. Słyszeliśmy o krótkich, ale jak widać efektywnych negocjacjach na polu golfowym dotyczących nałożenia ceł na towary amerykańskie i odwrotnie towary europejskie do Stanów Zjednoczonych. Tam ustalono 15% jako ogólną stawkę, co cieszy na pewno producentów samochodów w Europie, którzy mieli do tej pory 27,5%, a teraz będą mieli stawkę zmniejszoną – zwrócił uwagę Zygmunt Gzyra.

Radość producentów samochodów został jednak obciążona mocnym ryzykiem dotyczącym unijnych producentów biopaliw.

– Natomiast był taki moment, kiedy branża biopaliwowa, czy etanowa w szczególności zadrżała, ponieważ nie było jasne do końca, czy to porozumienie obejmie bezcłowym kontyngentem również amerykański etanol. Okazało się na szczęście, że nie. Pomimo sprzecznych w tej sprawie wypowiedzi strony amerykańskiej i europejskiej, po osiągnięciu porozumienia, ostatecznie Komisja zdementowała, że etanol, jako produkt wrażliwy znajduje się na liście towarów z zerowym cłem, co uratowało przynajmniej na jakiś czas europejską branżę. Jest bowiem tak, że z definicji, biorąc pod uwagę warunki i koszty produkcji, Amerykanie ze względu na po pierwsze odkrycie i wydobycie gazu łupkowego, który jest przekształcany w LNG zasilają w tej chwili w ogromnym stopniu Europę, gdzie gaz w Stanach Zjednoczonych jest tańszy, a  różnica w cenie jest rzędu 7–8 razy  – obrazował zagrożenie Zygmunt Gzyra

– Chciałem powiedzieć, że biorąc pod uwagę różnice w kosztach produkcji etanolu wynikające z tańszego gazu oraz różnice wynikające z wykorzystania GMO w kukurydzy, gdzie kukurydza jest bardziej wydajną, bardziej odporną i mniej wymagającą rośliną, to tak z grubsza na kosztach produkcji mamy ok. 200 euro różnicy na metrze sześciennym spirytusu – powiedział prezes Krajowej Izby Biopaliw.

W kolejnej części wypowiedzi usłyszeliśmy ile kosztuje wyprodukowanie metra sześciennego spirytusu i skąd się owe różnice biorą.

– Znaczy to mniej więcej, że w Stanach Zjednoczonych koszt produkcji, czy cena etanolu wynosi w przeliczeniu na euro, powiedzmy ok. 400 euro za metr sześcienny. W Europie dzisiaj koszty są ok. 600 euro za metr sześcienny. A dodajmy do tego jeszcze subsydia, jakie wprowadził prezydent Trump, w tak zwanym OBB, czyli One Big Beautiful Act, bo tam są przewidziane dotacje. W tej najbardziej liberalnej gospodarce na zachodzie są wprowadzane dotacje w postaci ulg podatkowych dla producentów etanolu, w zależności od tego, jakie są w stanie spełnić warunki. Chodzi generalnie o utrzymanie pensji na określonym poziomie, mówiąc w skrócie oraz utrzymanie zatrudnienia, te subsydia dochodzą nawet do 263 euro na metr sześcienny. Dla nas są to warunki wręcz absurdalne, biorąc pod uwagę koszty produkcji w Europie i brak możliwości konkurencji z nimi – na ogromne różnice zwraca uwagę prezes KIB, który opisuje też regulacje biopaliwowe w USA.

– Stany Zjednoczone jeśli chodzi o rynek wewnętrzny od mniej więcej kilkunastu lat są nasycone. Osiągnęły już parę ładnych lat temu poziom blendingu średnio 10%. Próbują iść w kierunku 15%, ale to jest jeszcze nieobligatoryjne, mają z tym pewne problemy – mówi Zygmunt Gzyra pokazując amerykańską produkcję na tle Europy

– Amerykanie mając rynek wewnętrzny nasycony próbują upchnąć swoje nadwyżki w eksporcie. Mają cel eksportowy ustawiony mniej więcej na 7 milionów metrów sześciennych, to jest więcej niż produkuje cała Unia Europejska, dla nas to jest ogromne ryzyko. Ale widać, że Japonia, Wietnam, Wielka Brytania godzą się na przyjęcie stawek albo zerowych, albo bardzo niskich na etanol, bo te kraje, które wymieniłem, no może nie dotyczy to Wielkiej Brytanii, bo ona ma swoje własne cele, ale kraje azjatyckie wprowadziły bardzo ambitne programy implementacji wysokiego dolewu etanolu w postaci E10, a nawet E20 –​ patrz Wietnam i Japonia, gdzie wolumeny przewidzianego eksportu ze Stanów przekraczają ponad milion metrów sześciennych– prezes Gzyra wskazuje na rynek wschodni, jako cel mocnej polityki eksportowej USA.

O tym jak bezcłowy kontyngent bioetanolu doprowadził do zamknięcia fabryk w Wielkiej Brytanii oraz o tym, czego jeszcze w niejasnej polityce KE obawiają się biopaliwowcy wysłuchasz w całym wywiadzie dr Juliusza Urbana z prezesem Krajowej Izby Biopaliw Zygmuntem Gzyrą.

Zapraszamy do wysłuchania wywiadu, kliknij na zdjęcie poniżej!

Zapraszamy do obejrzenia reportażu:

Koła Gospodyń Wiejskich w Polsce

Koła Gospodyń Wiejskich to organizacje zrzeszające kobiety, a zdarza się, że także mężczyzn, z obszarów wiejskich. To właśnie w ramach kół kobiety łączą się, by aktywizować polską wieś i móc z uważnością przyjrzeć się własnym celom. Obecnie zauważamy, że Koła Gospodyń Wiejskich w Polsce przeżywają swój wielki rozkwit. Te organizacje pełnią ważne funkcje w lokalnych społecznościach poprzez prowadzenie działań społeczno-wychowawczych i oświatowo-kulturalnych na rzecz rozwoju swoich lokalnych społeczności. KGW dzięki realizowanym projektom przyczyniają się do rozwoju przedsiębiorczości kobiet i poprawy warunków ich życia i pracy na wsi. Gospodynie regularnie promują kulturę ludową, reprezentują interesy kobiet wiejskich wobec organów administracji publicznej, integrują i wspierają sąsiadów. Kiedyś Koła Gospodyń Wiejskich najczęściej powstawały przy kółkach rolniczych, nie miały osobowości prawnej. Od 2018 roku ta sytuacja na szczęście zmieniła się diametralnie – dzięki ustawie z dnia 9 listopada 2018 roku o kołach gospodyń wiejskich (Dz.U. 2018 poz. 2212 z późń. zm.) KGW mogą wnioskować o dofinansowania umożliwiające realizowanie nowych inspirujących projektów.

Przeczytaj także: Pomysł na biznes na wsi: gospodarstwo ekologiczne Manufaktura Dobra. Z czego żyją rolnicy? (VIDEO)

Obecnie na polskich wsiach Koła Gospodyń Wiejskich tworzą ważne ośrodki życia społecznego, świetnie organizując życie lokalnych społeczności, a do tego wspierają kobiety w samorozwoju i w podejmowaniu odważnych decyzji.

fot. Szymon Śliwiński 

Pasieka z Doliny Natury

FOTO: Angelika Drygas

Pasieka z Doliny Natury

Pszczelarz postawił na wiedzę, którą czerpie zarówno z książek, praktyki własnej, jak i od innych bardziej doświadczonych profesjonalistów, higienę i wysokie normy bezpieczeństwa, a także na naturalne sposoby hodowli pszczół. Właśnie dlatego miody z Pasieki z Doliny Natury są takie wyjątkowe. Rodziny pszczele z tej pasieki są silne i zdrowe, a miody zyskują najwyższą jakość – są wypełnione naturalnymi składnikami i witaminami. W razie pojawienia się chorób pszczoły leczone są ekologicznie za pomocą kwasów organicznych.

Zapraszamy do obejrzenia reportażu:

Miody naturalne są najlepsze

Pasieka z Doliny Natury to polska pasieka znajdująca się w malowniczej Wielkopolsce, w okolicach Kiekrza, na obszarze chronionym Natura 2000 słynącym z przepięknych i czystych terenów. Ule umiejscowione są w urokliwych okolicach Pawłowic. To tam właśnie powstają naturalne i tradycyjne miody – w 100% lokalne i świeże. Założyciel pasieki Aleksander Olejniczak dba o swoje ule z zachowaniem najwyższych standardów higieny i z dbałością o zachowanie pełnej naturalności produktu. W ofercie pasieki dostępne są miody rzepakowe, wielokwiatowe, faceliowe, lipowe, gryczane, akacjowe, spadziowe, a także pyłek kwiatowy.

Pasieka z Doliny Natury

FOTO: Angelika Drygas

Przeczytaj także: Wioski tematyczne w Polsce – dlaczego warto je odwiedzić?

Pszczelarstwo w Polsce

Popularność pszczelarstwa przekłada się na konkretne liczby. Jak podaje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na stronie rządowej, zgodnie z danymi Instytutu Ogrodnictwa Zakład Pszczelnictwa w Puławach w 2023 roku w naszym kraju było 97,0 tys. pszczelarzy, w których posiadaniu było 2,35 mln pni pszczelich. Natomiast średnia roczna produkcja miodu w Polsce z ostatnich lat to 19,7 tys. ton. W 2022 roku roczna produkcja miodu w Polsce wyniosła 24,0 tys. ton.

Pasieka z Doliny Natury

FOTO: Angelika Drygas

fot. Angelika Drygas

– Nie mieliśmy takiego konkretnego pomysłu na to nasze Jajkowo. No ale co w Jajkowie można robić? Jajka malować! – przyznaje z uśmiechem Iwona Wiśniewska, niekwestionowana liderka wsi Jajkowo. I tak się stało, że od 2014 roku ta popegeerowska kujawsko-pomorska wieś stała się wioską tematyczną.

Zobacz także: Monika Przychodzka – serowarka z pasją, nie tylko do serów!

– Miały być jaja w Jajkowie, ale nie każdemu ta nazwa się podobała, padło więc na wieś początku życia. Jak wiadomo początek życia stricte wiąże się z jajkiem – podkreśla Wiśniewska. Niemniej podejście mieszkańców do założenia wioski tematycznej było różne i choć to całkowicie odmieniło jej losy, wielu nie miało do tego za grosz przekonania…

Wiele osób nie wierzyło wprost, że to cokolwiek może zmienić. Niektórzy bali się ośmieszenia. Nasza wieś odzyskała jednak społecznego ducha. Ludzie zaczęli się aktywizować, brać udział w warsztatach, angażować w organizację kolejnych wydarzeń. Kiedyś wszyscy zamykali się w swoich domach, a teraz z wieloma osobami tworzymy miejsce, do którego chce się wracać – dodaje działaczka. I co ciekawe, jest to jedyna taka wioska tematyczna, która działa przez cały rok!

W czym dokładnie tkwi magia tego miejsca? Czym żyją na co dzień mieszkańcy Jajkowa? O co chodzi z legendą o rycerzu jajko? Zachęcam do obejrzenia reportażu, a przeczytać więcej możecie w najnowszym numrze top agrar Polska 4/2025 w naszej rubryce „Z pasją na wsi”, którą prowadzi znana i lubiana dziennikarka – Maria Sikorska. 

Maria Sikorska

FOTO:

"Sery mam we krwi!": historia Agnieszki Piętki, znanej serowarki i rolniczki!

Gospodarstwo rolne rodziny Sznajder: kiszone warzywa.

FOTO: Fot. Szymon Śliwiński

Gospodarstwo rolne rodziny Sznajder: od bednarza do rolnika

Stefan Sznajder, który po II wojnie światowej przeniósł się do Doliny Baryczy, zajmował się wytwarzaniem mebli. Najwięcej zamówień miał jednak na beczki, ponieważ w okolicy wszyscy sąsiedzi kisili ogórki. Nic dziwnego, że również i on zaczął to robić, tym bardziej że beczek miał pod dostatkiem. I tak już zostało...

Zapraszamy do obejrzenia reportażu:

Gospodarstwo rolne rodziny Sznajder: od pola do stołu – od ziarenka do słoika

Ziemie rodziny Sznajderów ulokowane są na obszarze Parku Krajobrazowego Doliny Baryczy. To tereny niezwykle malownicze, tam znajdują się jedne z największych w Europie siedlisk stawów rybnych, a także imponujący rezerwat ornitologiczny. Rodzina uprawia wszystkie warzywa, które lądują w słoikach opatrzonych logo ich gospodarstwa. Wszystkie receptury są stare i tradycyjne, a produkty nie zawierają żadnych chemicznych dodatków, konserwantów, czy substancji przyspieszających proces fermentacji.

Gospodarstwo rolne rodziny Sznajder: kiszone warzywa pakowane są ręcznie. 

FOTO: Fot. Szymon Śliwiński

To dlatego kiszonki Sznajderów są i pyszne, i zdrowe! Cały proces kiszenia jest całkowicie naturalny, powolny, a ich jakość jest wysoka. Gospodarstwo rolne rodziny Sznajder zdobyło nagrody na prestiżowych targach i konkursach. Najwyższą jakość produktów potwierdza m.in. wyróżnienie znakiem Dolina Baryczy Poleca.

Gospodarstwo rolne rodziny Sznajder: kiszone warzywa.

FOTO: Fot. Szymon Śliwiński

Przeczytaj także: Sołtyska z Palędzia – jedna z liderek polskiej wsi

Kiszone warzywa z Doliny Baryczy to przykład gospodarstwa rodzinnego tworzącego swoje klasyczne i nowatorskie produkty w oparciu o poszanowanie tradycji i wielopokoleniowej spuścizny. 

Gospodarstwo rolne rodziny Sznajder: kiszone warzywa pakowane są ręcznie. 

FOTO: Fot. Szymon Śliwiński

Gospodarstwo rolne rodziny Sznajder: kiszone warzywa.

FOTO: Fot. Szymon Śliwiński

Fot. Szymon Śliwiński

Przeczytaj także: Blokada transportu świń. Polscy hodowcy obawiają się pryszczycy z Niemiec

AgroVision sows

FOTO:

AgroVision Sows – jakie ma parametry? 

Najważniejsze cechy:

• Nowoczesna technologia chmurowa: efektywnie zarządzaj danymi trzody chlewnej dzięki najnowszym funkcjom.
• Dostępność w dowolnym momencie: zaloguj się z dowolnego miejsca, z dostępem online i offline za pośrednictwem aplikacji mobilnej.
• Współpraca zespołowa: przydzielaj role pracownikom i bezproblemowo zarządzaj zadaniami w gospodarstwie.
• Zaawansowana analityka: dogłębnie analizuj dane, aby podejmować świadome decyzje w celu ulepszenia produkcji.
• Inteligentna łączność: korzystaj z kolczyków elektronicznych i skanerów, aby uzyskać precyzyjny nadzór.
• Przejrzyste informacje: monitoruj kluczowe wskaźniki wydajności gospodarstwa za pomocą intuicyjnych pulpitów nawigacyjnych.

www.agrovision.com/pl

fot. envato elements 

Jak co tydzień przedstawiamy notowania cenowe na giełdzie VEZG oraz Agrointegracji. Dzielimy się doświadczeniem oraz tym, że w tym tygodniu polskie zakłady poszukują tuczników, a na rynku wystąpił deficyt. Krajowi producenci żywca mogą liczyć na ceny wyższe niż w Niemczech.

- Cena żywca na naszej giełdzie waha się między 5,75, a 5,80 zł/kg żywej wagi z 1-proc. potrąceniem. Z kolei ceny wbc dochodzą nawet do 7,35 zł/kg. Giełda niemiecka w tym tygodniu bez zmian, a zatem 1,72 euro/kg wbc. To w przeliczeniu na naszą walutę oznacza 7,24 zł/kg wbc - mówi Wojciech Styburski z Agrointegracji.

Hodowla świń to ryzykowny biznes. Czy ceny w 2025 r. będą wyższe?

Włosi poszukują żywych świń do uboju

Wiele gospodarstw wstrzymało się ze sprzedażą, tak długo jak mogło. Przyblokowanie zejścia świń z tuczu w ostatnich dniach spowoduje, jego zdaniem, że w przyszłym tygodniu ruszy ich sprzedaż.

- Jednak nadal nie sprostamy zapotrzebowaniu zakładów mięsnych – uważa S...

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Przypomnijmy, że marka Weycor wywodzi się z firmy Atlas, producenta sprzętu dla sektora budowlanego, więc byliśmy ciekawi, jak testowana maszyna, wyposażona w wysięgnik z teleskopem, poradzi sobie w typowych pracach rolniczych.

Moda na uproszczenia w uprawie sprawia, że w ofercie niemal każdego producenta znajdziemy sprzęt zastępujący pług. Mieliśmy okazję wypróbować w pracy wielozadaniowy kultywator marki Role-ex. Nasz test obejmował uprawę ścierniska, przykrycie obornika oraz głęboką uprawę na stanowiskach po zbożach, rzepaku i kukurydzy.

Maszyna składa się z dwóch rzędów zębów zakończonych dłutem oraz skrzydełkami bocznymi. W takiej konfiguracji sprzęt wykorzystywaliśmy do pożniwnej uprawy ścierniska. Za sekcją uprawową pracuje rząd talerzy wyrównujących i wał.

Kultywator wyposażony jest w punkty zaczepowe II i III kategorii, a ramiona można ulokować na dwóch wysokościach. To dobre rozwiązanie. Niestety, podczas podczepiania jest niewiele miejsca między ciągnikiem a punktami zaczepowymi. Jest to zrozumiałe, gdyż maszyna jest przeznaczona do współpracy z traktorami mniejszej mocy, a co za tym idzie niewygórowanym udźwigu, dlatego TUZ musi charakteryzować się zwartą konstrukcją. W czasie naszej oceny sprzęt o masie 1,7 tony bez trudu dźwigał leciwy Ursus 1614. Górny kozioł zawieszenia również ma punkty zaczepowe obu kategorii oraz dwa wycięci...

W tym roku szybko skończyły się żniwa, co zwolniło pola pod międzyplon. Automatycznie wielu z Was zasiało je już na początku lipca. Zazwyczaj międzyplony trafiały na suszę i niekorzystne warunki. Tym razem jednak, było przede wszystkim sporo wody, więc te zasiane wcześnie często mocno wyrosły. W tym roku na szczęście wprowadzono zapis, że można międzyplon zmulczować po 15. listopada.

Powiedzenie „pieniądze to nie wszystko” super pasuje do międzyplonów, bo dopłaty to jedno, ale to także źródło składników pokarmowych. Pojawia się jednak pytanie: ile ich tak naprawdę dostarczają? Jak to oszacować dla swojego pola? Jest to możliwe. Jeśli jesteście ciekawi, obejrzyjcie najnowszy odcinek Pogotowia polowego:) 

A potem obliczcie sami, klikając link, gdzie znajdziecie szczegółowe informacje i tabelę potrzebną do obliczeń.

Jak wygenerować zysk z międzyplonów?

Aby jednoznacznie zrozumieć problem, należy określić, co rozumiemy pod pojęciem "rolnictwo zgodne z naturą". Czy jest to jednoznaczne z rolnictwem ekologicznym?

Nie można tutaj postawić znaku równości. Tematem przewodnim prezentacji na Forum jest uprawa roli i na tym zagadnieniu należy się skupić. Czym zatem charakteryzuje się gleba uprawiana zgodnie z naturą? Można wyróżnić kilka jej charakterystycznych cech, a mianowicie:

• częściowe pokrycie resztkami pożniwnymi,
• wymieszanie resztek w profilu uprawnym,
• brak podeszwy płużnej,
• brak zagęszczenia głębszych warstw profilu glebowego.

Podstawowym mankamentem jest zagęszczenie gleby. Wynika ono ze stosowania ciężkiego sprzętu rolniczego, szczególnie w niesprzyjających warunkach wilgotnościowych. Wysoka wilgotność gleb podczas ich uprawy powoduje niekorzystne zmiany właściwości fizycznych i sprzyja nadmiernemu zagęszczeniu warstw poduprawnych. Zagęszczenie takie może sięgać poniżej 60–80 cm i jest niezmiernie trudne do likwidacji nawet za pomocą głęboszy. Pewnym rozwiązaniem jest stosowanie uprawy bezorkowej zarówno całopowierzchniowej, jak i pasowej. Decydując się na zastosowanie takiego systemu, należy zwrócić uwagę na prawidłowy dobór narzędzi uprawowych. Pierwszym zabiegiem jest uprawa pożniwna, którą można wykonać kilkoma sposobami.

Efekt wadliwego głęboszowania - zbyt wilgotna gleba podczas zabiegu.

FOTO:

Uwzględniając założenia ekoschematów (wchodzących w program "Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi") należy rozpatrywać technologie, umożliwiające płytkie mieszanie słomy z glebą. Podstawową uprawę – traktowaną jako uprawę przedsiewną, należy wykonać ciężkimi kultywatorami uprawowymi. Konstrukcja tych maszyn pozwala na rozluźnienie gleby oraz jej mieszanie bez odwracania. Stopień mieszania zależy od konstrukcji odkładni i w przypadku odkładni mieszającej umożliwia swobodne wprowadzenie dużej ilości masy organicznej, np. w postaci poplonu lub obornika. Integralną częścią agregatów uprawowych są wały – element maszyn traktowany dość swobodnie, co niestety jest poważnym błędem. Dobór wału jest szczególnie ważny. Umożliwia on bowiem skuteczną uprawę na glebach lekkich, ciężkich, przesuszonych lub wilgotnych. Wał stanowi niezmiernie ważną składową agregatów uprawowych.

Podeszwa płużna na glebie ciężkiej

FOTO:

Jakie maszyny kupić ​do gospodarstwa?

Jest to rzeczywiście kluczowe pytanie, szczególnie jeżeli chcemy prowadzić uprawę zgodną z naturą i z zachowaniem opłacalności produkcji. Podjęcie decyzji każdorazowo należy poprzedzić szczegółową analizą stanu faktycznego, określeniem potrzeb naszej gleby i co najważniejsze – przeprowadzeniem krytycznego rachunku ekonomicznego. Większość rolników nastawia się na zakup maszyn, kompletnie zapominając o rachunku ekonomicznym.

Zasady doboru maszyn rolniczych uwzględniające pracochłonność procesu technologicznego oraz opłacalność produkcji jednoznacznie wskazują, że np. agregat podorywkowy o szerokości 2 m powinniśmy kupować do gospodarstw o powierzchni zasiewów co najmniej 26 ha. W przeciwnym przypadku jego zakup nie jest uzasadniony. Jeszcze większe problemy dotyczą zakupu ciągników rolniczych. Wybór ciągnika jest najbardziej skomplikowany. O jego wyborze decydują bowiem warunki glebowe, współpracujące maszyny (posiadane lub będące w sferze zakupu), powierzchnia gospodarstwa i zasoby siły roboczej. Pewnym rozwiązaniem jest wspólne użytkowanie maszyn lub ich wynajmowanie. Działania takie pozwalają na obniżenie kosztów produkcji w małych gospodarstwach przy zachowaniu dobrych standardów agrotechnicznych.

Zobacz wywiad!

Badania pokazują, że 70% transakcji odbywa się na spadkach. Strategia sprzedaży polega na samodzielnym spłaszczaniu szczytów i dołków. Dzieje się tak dzięki rozkładaniu ryzyka, sprzedając cyklicznie.

Pamiętajmy także, że rynek jest globalny i ma na nas ogromne przełożenie

Druga cześć sezonu następuje po bardzo ciekawej pierwszej połowie, kiedy był bardzo ograniczony eksport, jednocześni mamy w pamięci przecież dość wysokie. W tej chwili rynek krajowy operuje cenami z dość wysokimi premiami do Matifu więc trzeba być bardzo czujnym, bo aktualnie oferowane krajowe ceny są relatywnie wysokie w porównaniu z rynkami ościennymi.

– Brak eksportu jest niepokojący, bo wiosną bardzo wiele gospodarstw może chcieć sprzedać równocześnie i przy nadpodaży możemy mieć do czynienia z korektą cen. Ta korekta być może nie nastąpi, gdy Matif i rynki zewnętrze podskoczą w górę i weźmiemy jako kraj aktywny udział w eksporcie – Wojciech Bieszczad, przedstawił swoją prognozę na drugą część bieżącego sezonu.

Zapraszamy na pełny wywiadu:

Prezes Sobczuk dzieli się także przepisem na omijanie największych niebezpieczeństw rynkowych przy planowaniu sprzedaży.

Wskazuje także na to, w jaki sposób oszczędzać na zakupach nawozów.

Marcin Sobczuk namawia do stabilnej strategii i nie ulegania chwilowym modom, przy wybieraniu płodozmianu.

Omawiająć korzyści płynące z dobrze zaplanowanej strategii podkreśla wagę zdrowego rozsądku i regularnego zmianowania.

Zobacz cały wywiad poniżej

Pszenica

Zagłębiając się już w globalne prognozy dotyczące pszenicy na sezon 2024/25 okazuje się, że Amerykański Departament Rolnictwa szacując zbiory w tym sezonie podnosi je o 0,65 mln t do 794,73 mln t.

Amerykańscy eksperci szczególną uwagę tym razem zwrócili na zbiory pszenicy w Kazachstanie podnosząc je aż o 2 mln t do 18 mln t, co stanowi wzrost aż o 12,5% w stosunku do poprzedniej prognozy. Warto też przypomnieć, że w poprzednim sezonie Kazachstan zebrał tylko 12 mln t pszenicy, roczny przyrost zbiorów wynosił więc będzie aż 50%!

Po drugiej stronie bilansu znajdują się półmilionowe obniżki produkcji w Argentynie (do 17,5 mln t), Brazylii (do 8,5 mln t) i Rosji (do 81,5 mln t), a także kolejną, tym razem wynosząca 400 tys. t redukcję zbiorów pszenicy w UE (do 122,6 mln t). Najwięksi eksporterzy pszenicy (Argentyna, Australia, Kanada, UE, Rosja i Ukraina) w tym sezonie zbiorą 311,50 mln t, gdy w poprzednim sezonie zbiory w tych krajach wynosiły 324,2 mln t)!

Wraz ze wzrostem zbiorów jeszcze mocniej rośnie globalne zużycie, które tym razem podwyższając się o 0,9 mln t wyniesie 803,4 mln t. Co stanie się znów przy wydatnym udziale Kazachstanu, który zbierając zdecydowanie więcej pszenicy, więcej zużyje jej na paszę, generalnie wykorzystanie pszenicy rośnie tam o 1,1 mln t w porównaniu z poprzednim raportem a w skali roku o 0,6 mln t. W innych krajach zmiany konsumpcji w porównaniu z poprzednim raportem są nieznaczne i nie przekraczają 100 tys. t. Zużycie pszenicy w UE, podobnie jak przed miesiącem szacowane jest na 108,75 mln t.

Wzrost konsumpcji, przy spadku produkcji pszenicy przyczynia się do mniejszego nastawienia na handel. Korygowany o 1,2 mln t jest światowy eksport, który wynosząc 214,7 mln t będzie o 6,6 mln t mniejszy od dwóch poprzednich sezonów. Z aktualnego raportu wynika, że miesięczne korekty obejmują głównie eksport z Turcji i co ciekawe Kazachstanu, którego eksport wynosząc 10 mln t kurczy się w stosunku do poprzedniego raportu o 0,5 mln t, ale w stosunku rocznym mamy wzrost aż o 2 mln t, co stanowi przecież 25%.

Prognozowane globalne zapasy na koniec sezonu 2024/25 zmieniają się nieznacznie w listopadowym raporcie zostały obniżone o 0,1 mln ton do 257,6 mln t. Zawdzięczamy to półmilionowym redukcjom w Argentynie (do 3,5 mln t) i Chinach (134 mln t) i 400-tysięcznej korekcie dotyczącej Brazylii (do 1,4 mln t), które nie zostały całkowicie zrekompensowane wzrostami w Kazachstanie i Turcji.

Unijne zapasy pszenicy na koniec bieżącego sezonu wyniosą 10,1 mln t, co oznacza ponad 30-proc. spadek w porównaniu do poprzedniego sezonu!

Kukurydza

Podobnie jak w przypadku pszenicy i w prognozach USDA dotyczących kukurydzy w listopadowym raporcie pojawił się optymizm jakiego nie widzieliśmy od dawna, bo od początku sezonu amerykańscy eksperci jedynie obniżali szacunki zbiorów kukurydzy, a teraz je podnoszą o 2,2 mln t do 1 mld 219,4 mln t. Oznacza to że światowe zbiory kukurydzy w tym sezonie będą o prawie 10 mln t mniejsze od ubiegłorocznych, co jednak przy tych ogromnych zbieranych ilościach stanowi niecały 1%.

Bardzo mocno jednak wzrasta zużycie kukurydzy, amerykańscy eksperci podnoszą je w tym miesiącu o 6 mln t, prognozując wykorzystanie 1 mld 229,5 mln t kukurydzy w skali całego świata. Warto zauważyć, że zbiory o 10 mln t mniejsze, a zużycie o 10 mln t większe w porównaniu do poprzedniego sezonu!

Ten ujemny bilans musi odbić się na eksporcie, który znów jest korygowany, tym razem o 0,7 mln t do 190 mln t, co oznacza już o 5,7 mln t mniej niż wynosił światowy handel kukurydzą w poprzednim sezonie. Główne zmiany w handlu światowym obejmują o 1 mln t niższy eksport kukurydzy z Brazylii (48 mln t) i czterystatysięczną korektę eksportu z RPA (do 2,8 mln t).

Prognozy globalnych zapasów końcowych kukurydzy spadły o 2,4 mln t i wynosząc 304,1 mln t będą mniejsze o 12 mln t (tj. 4%) od końca poprzedniego sezonu.

Zaplanujmy strategię na drugą połowę

Najwięksi eksporterzy zbiorą o 4% mniej pszenicy, a kukurydzy tyle samo, co w poprzednim sezonie – dopasujmy dobrze strategię sprzedaży!

Kolejne raporty USDA są tylko znakami ostrzegawczymi, które co rusz to pojawiają się na szlaku wyznaczającym trendy cen na produkty rolne. Najwięksi światowi eksporterzy zbiorą prawie 4% mniej pszenicy w tym sezonie! Te znaki warto jednak spostrzegać, by podejmować właściwe decyzje dotyczące sprzedaży wyprodukowanych w gospodarstwie zbóż i odpowiednio ustawić swój biznes rolny przygotowując sezonową strategię sprzedaży i zaopatrzenia w środki do produkcji.

O różnych strategiach wynikających ze zmiennych uwarunkowań będziemy dyskutować na Sesji Organizacja i Zarządzanie na IX Forum Rolników i Agrobiznesu.

A zapiszesz się klikając w baner! 

FOTO: AgroHorti Media

Prowadzacy tę Sesję zapraszają serdecznie:

– Pierwszą rzeczą jest wyświetlacz, na którym kontrolujemy cały proces od prowadzenia równoległego, ale też działanie maszyny. Następnym elementem jest odbiornik GPS pozycjonujący maszynę na polu. Potrzebne są jeszcze elementy cyfrowe, czyli modem umożliwiający wymianę informacji pomiędzy maszyna, a aplikacją. W przypadku maszyn John Deere, których jesteśmy dealerem, mówimy tu o modemie JD Link i platformie Operation Center – mówił Tomasz Mielczarek z firmy Agro-Efekt.

Maszyny John Deere mogą komunikować się w czasie rzeczywistym. Ich pracę można monitorować zdalnie na tablecie czy smartfonie z dowolnego miejsca z dostępem do Internetu. Można sprawdzać na bieżąco, gdzie ciągnik się znajduje, ile spala paliwa, ile pozostało do zakończenia pracy czy jaką dawkę nawozu, cieczy roboczej czy nasion aplikuje maszyna towarzysząca.

Wymiana danych może się odbywać np. podczas opryskiwania, kiedy na tym samym polu pracują np. 3 opryskiwacze. Każdy z operatorów widzi przejazdy pozostałych i dzięki temu nie dochodzi do nakładania się ich.

Zobacz całą rozmowę z Tomaszem Mielczarkiem.

– Pierwszą inwestycją był zestaw do prowadzenia równoległego. Wtedy jeszcze z elektryczną kierownicą, ale pozwalało to na dokładniejszą pracę, od siewu przez ochronę – mówi Tomasz Bąbelek z Lwówka w Wielkopolsce. Następnym zakupem był rozsiewacz nawozów z wagą, który pozwolił na precyzyjne dawkowanie z dużą dokładnością. Potem przyszedł czas na kombajn, który podczas zbiorów mapował plon na danym polu i na tej podstawie można było stworzyć plan nawożenia uprawy w kolejnych sezonach.

Następnie zakupiony został opryskiwacz, w którym każda dysza stanowiła osobną sekcję. Dzięki temu nakładki podczas zabiegów zostały ograniczone do minimum. Niewątpliwie innowacją jest siewnik, który w tym roku został sprawdzony po raz pierwszy w polu. Posiada on czujniki na przewodach nasiennych, które liczą nasiona i w ten sposób utrzymują zadaną normę siewu wyrażaną w liczbie roślin/m².

Zobacz rozmowę z Tomaszem Bąbelkiem o innowacjach zastosowanych w gospodarstwie, którą przeprowadziliśmy w Sielinku 23.10.2024 r. podczas warsztatów z rolnictwa 4.0.

Chmiel, jakże imponujący w swojej okazałości, jest domeną przede wszystkim Lubelszczyzny. Według danych ARiMR z sierpnia br. na wschodzie kraju uprawy zajmują 1531 ha, blisko 90% areału polskich plantacji chmielowych. Tym samym 659 z 702 plantatorów chmielu w kraju działa właśnie na terenie woj. lubelskiego. Regionami również słynącymi z uprawy tej piwnej rośliny są okolice Nowego Tomyśla w woj. wielkopolskim. Tam plantacje rozciągają się na 133 ha.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Według najnowszego raportu koncernu BarthHaas, wiodącego dostawcy produktów chmielowych i usług związanych z chmielem na świecie, polscy plantatorzy w 2023 roku stawiali głównie na takie odmiany, jak Hallertau Magnum, Marynka, Lubelski, czy Magnat. Plony natomiast kształtowały się na poziomie średnio 2,12 ton z hektara.

Światowa produkcja szyszek chmielowych

Choć wydawać by się mogło, że na tle światowej produkcji szyszek chmielowych – 118,4 mln ton w 2023 r., Polska z 3,5 mln t nie powala wynikiem, to jesteśmy w pierwszej piątce producentów na świecie. Wyprzedzają nas tylko Stany Zjednoczone (47,6 mln t), Niemcy (41,2 mln t), Czechy (7 mln t) i Chiny (6,6 mln t). Tym samym nie ustępujemy też trzeciego miejsca na chmielowym podium w Unii Europejskiej. I podczas gdy produkcja chmielu na świecie wzrosła rokrocznie o 11,5%, areał upraw zmniejszył się drugi rok z rzędu, tym razem o 3,3% – do 60 641 ha.

USA z 22 545 hektarami nadal utrzymują pozycję lidera pod względem powierzchni plantacji chmielu, mimo że duże obszary zostały wyłączone z produkcji (–8,9%). Tuż za nimi znalazły się Niemcy z 20 629 ha (+0,1%). Stawkę zamykają Czechy, które z 4860 ha zajęły odległe trzecie miejsce (–1,7%).

Warzymy sporo piwa

Produkcja chmielu to jedno. W warzeniu piwa też jesteśmy całkiem nieźli. W 2023 r. wyprodukowaliśmy 3,6 mld l piwa, co plasuje nas na 9. miejscu na świecie. Globalna produkcja tego chmielowego trunku osiągnęła w ubiegłym roku 188,4 mld l. Liderem są Chiny, którzy uwarzyły 35,9 mld l piwa. Kolejne miejsca na podium przypadły natomiast Stanom Zjednoczonym (19,3 mld l) i Brazylii (14,9 mld l).

Od blisko dwóch dekad w ekologii

Wróćmy zatem do wspomnianych na początku najwytrwalszych w tym chmielowym biznesie. Sebastian Podstawka z Jastkowa na Lubelszczyźnie od początku swojej przygody z chmielem, czyli od siedemnastu lat, uprawia go w ekologii, choć wcześniejsze pokolenia stawiały tradycyjnie – na konwencję.

– Rokiem kryzysowym pod względem sprzedaży konwencjonalnego chmielu był rok 2007. Zostałem więc rzucony od razu na głęboką wodę i musiałem podjąć strategiczną decyzję dla naszego rodzinnego gospodarstwa: albo likwidujemy plantację, albo zrobimy coś, żeby chmiel sprzedawał się lepiej. I padło na ekologię, której w Polsce w chmielu nikt nie praktykował – opowiada rolnik z pow. lubelskiego. Choć obaw było co niemiara, nie żałuje swojej decyzji. Dziś rodzina Podstawka prowadzi jedyne w Polsce ekologiczne gospodarstwo chmielarskie. Na 15 ha z sukcesem uprawiają pięć odmian: polskie, tj. Magnat, Puławski i Marynka, oraz niemiecką Magnum i amerykańską Cascade.

– Jesteśmy także w trakcie rejestracji własnej odmiany ABIS – przyznaje z zadowoleniem Podstawka. Ale nie tylko to napawa go dumą. Jego synowie, którzy uczęszczają obecnie do technikum ekonomicznego, chcą kontynuować rodzinną tradycję.

Certyfikat na chmiel

– Chmiel jest rośliną wieloletnią, sadzi się ją nawet na 30 lat. Niemniej zapotrzebowanie rynku na konkretne odmiany wymaga od plantatora wymiany nasadzenia co 15–20 lat. U nas najnowsze plantacje mają pięć lat – mówi chmielarz ze wschodu Polski. Ile kosztują sadzonki? Okazuje się, że nic. Rolnik podkreśla, że choć na rynku jest wiele firm prywatnych, które mają je w swojej ofercie, to wśród plantatorów jest taka praktyka, że rozdają sadzonki między sobą.

– Jeśli któryś z chmielarzy potrzebuje danej odmiany, wystarczy, że wcześniej da znać koledze po fachu – dodaje Sebastian Podstawka.

- Oczy wszystkich hodowców skierowane są na niemiecką giełdę, gdzie wczoraj nastąpiła bardzo duża korekta, bo z 2 euro do 1,92 euro, a więc aż o 8 euro centów. Jesteśmy tym zdruzgotani, bo nie spodziewaliśmy się aż tak drastycznych spadków. Spodziewaliśmy się maksymalnie 5 euro centów. Ten trend oczywiście natychmiast wpłynął na rynek polski i spowodował obniżkę cen w zakładach, z którymi współpracujemy – mówi w rozmowie z naszą redakcją Wojciech Styburski, prezes Agro Integracji.

Polska giełda świń: czy jest potrzebna producentom tuczników?

Jego zdaniem na rynku dużo świń zostaje obecnie nieodebranych przez zakłady mięsne. Te zwierzęta zostają przesunięte na następne tygodnie, robi się nadwyżka. Niepokoi to, że rośnie masa ubojowa świń, czyli magazyn żywca wieprzowego u hodowców powiększa się. Tuczniki odbierane są z opóźnieniem, bo zakłady przesuwają odbiory.

- W zeszłym tygodniu pracowaliśmy na stawce 8,60 zł/kg wbc, w tym tygodniu odnotowaliśmy 10-groszową obniżkę, a więc na naszej giełdzie w tym tygodniu, do kolejnej środy włącznie mamy 8,50 zł/kg wbc – podaje ceny giełdowe Styburski.

Zobacz cały wywiad!

Zobacz kolejny film z cyklu!

Ocena kondycji bydła mięsnego

- Kondycja jest jednym z najważniejszych aspektów wpływających na skuteczność zacielenia (conception rate). W ciągu całego cyklu produkcyjnego staramy się utrzymywać stały BCS. Większość hodowców skupia się na tym, aby przede wszystkim nie zapasać krów przed porodem. Zapominają o tym, że najważniejszy jest okres po porodzie, kiedy krowa najbardziej traci kondycję. Musimy zdawać sobie sprawę z tego, że jeżeli krowa po porodzie straci 1 punkt w skali BCS musimy się liczyć z tym, że skuteczność krycia od pierwszego zabiegu spadnie o co najmniej 40 proc. Z przekondycjonowaniem krów, czyli zbyt dobrym BCS, bo z tym najczęściej mamy problem, wiążą się wszystkie komplikacje okołoporodowe. Większość ciężkich porodów, zatrzymania łożyska, zaburzenia gospodarki mineralno-witaminowej to najczęściej jest spowodowane zbyt dobrym karmieniem. Generalnie dobrobyt zabija. Zachęcam hodowców i moich kolegów, do tego żeby przy badaniu na ciążę zwrócili hodowcy uwagę czy zwierzęta są w dobrej czy złej kondycji. Oceniamy ilość tkanki tłuszczowej, która jest na zwierzęciu, oceniamy linię żeber i oceniamy okolice zadu. Powinny być widoczne dwa ostatnie żebra łuku żebrowego, za dołem głodowym, zwracamy też uwagę na to czy nie są widoczne klasyczne kulki tłuszczowe przy ogonie – wymienia Sławomir Koźmiński, lekarz weterynarii obsługujący gospodarstwo w Borkach.

Angus ma predyspozycje do otłuszczania

Lek. wet. Sławomir Koźmiński podkreśla, że niektóre rasy mięsne mają większe predyspozycje do otłuszczania, taką rasą jest właśnie Aberdeen Angus.

- Jeżeli krowy wyszłyby na dobrej jakości pastwisko, one po prostu się zapasą. W takim przypadku trzeba przykręcić przysłowiowy kranik i dopilnować żeby zwierzęta dotrwały do porodu w odpowiedniej kondycji. To oczywiście też później przekłada się na mleczność, bo gdy zwierzę jest przekondycjonowane zaczyna spalać swój własny tłuszcz, zaczyna wpadać w ketozę. To nie są sytuacje ani z punktu widzenia zdrowotnego ani produkcyjnego pożądane. Najprościej co dwa tygodnie obejrzeć stado i ocenić kondycję.

Dokładne analizy krwi, kału i pasz

Analiza żywienia bydła mięsnego aberdeen angus w AG Hodowli w Borkach na podstawie wyników badań krwi, kału oraz pasz objętościowych pomaga w efektywnym i ekonomicznym zarządzaniu żywieniem, ale również w zweryfikowaniu słuszności podejmowanych w gospodarstwie decyzji. W tym gospodarstwie żywienie bydła odbywa się bez kiszonki z kukurydzy, a odsadki i wolce osiągają wysokie przyrosty.

• Analiza pasz objętościowych

W gospodarstwie prowadzone są systematyczne badania pasz objętościowych. Przed każdym otwarciem nowego silosu lub partii balotów pobierane są próby.

– Prowadzę stado pod kątem doradztwa żywieniowego z ramienia firmy De Heus. Konstrukcja żywienia TMR polega na bardzo precyzyjnych analizach pasz objętościowych, które przeprowadzamy w naszym laboratorium (Labo Ekspert). Robimy szeroko rozbudowane analizy pasz objętościowych. Najpierw segregujemy je w zależności od ich parametrów: energia, białko, włókno oraz strawność i w zależności od tych parametrów dostosowujemy dawki do stanu fizjologicznego zwierząt – zaznacza Jarosław Cybak, doradca żywieniowy firmy De Heus.

Żywienie TMR dotyczy wyłącznie grup, w których dolew krwi aberdeen angus nie przekracza 50%. Natomiast krowy czystej rasy aberdeen angus i mieszanki powyżej 75% dolewu tej rasy nie otrzymują TMR i nie są u nich stosowane pasze treściwe.

– W przypadku tej rasy jest to kompletnie ekonomicznie nieuzasadnione. Krowy dokarmiane są jedynie sianokiszonką, słomą i sianem. Dawka ustalana jest na podstawie oceny kondycji zwierząt, stanu fizjologicznego danej grupy i oceny runi pastwiskowej. Pokazuje to, że krowy tej rasy fenomenalnie i ponadprzeciętnie wykorzystują pasze objętościowe i pastwisko do własnych potrzeb oraz do wzrostu i rozwoju cieląt. Wykorzystanie pasz jest na tak wysokim poziomie, że przed porodem jesteśmy zmuszeni utrzymywać krowy na ścisłej diecie, dlatego jest to jedyne takie stado aberdeen angusa w Polsce – podkreśla doradca żywieniowy.

TMR dla mieszańców

W gospodarstwie w Borkach przygotowywane jest 6 różnych TMR dla mieszańców poniżej 50% rasy aberdeen angus:

dla mamek karmiących we wczesnej fazie laktacji,

dla krów mamek w późnej fazie laktacji,

dla mamek zasuszonych (cielnych),

TMR przygotowawczy na 2–3 tygodnie przed porodem,

dla młodzieży rosnącej,

dla opasów.

TMR dla poszczególnych grup jest opracowywany w specjalistycznym programie Feed Expert.

– To nasz firmowy program, bardzo precyzyjny i mocno rozbudowany, jeżeli chodzi o parametry bilansowania dawek pokarmowych. TMR różni się zawartością poszczególnych pasz objętościowych. W tym stadzie przy dużym dolewie rasy aberdeen angus stosujemy bardzo małe ilości pasz treściwych – białkowych i śrut zbożowych. Żywienie jest oparte w głównej mierze na paszach objętościowych, takich jak sianokiszonka, GPS zbożowy z całych roślin zbożowych i dodatki mineralno-witaminowe – wymienia Jarosław Cybak. Jeżeli brakuje nam jakiegoś mikro- lub makroelementu, na bieżąco korygujemy dodatek mineralno-witaminowy, który jest w niektórych grupach technologicznych wyłożony ad libitum w kastach, z których krowy pobierają go w zależności od zapotrzebowania. Jego skład różni się w zależności od pory roku i przebywania na pastwisku.

• Analiza krwi

W gospodarstwie analizowana jest również krew, aby sprawdzić niedobór mikro- i makroelementów.

– Dodatki mineralno-witaminowe również konstruujemy w firmie De Heus. Dostosowujemy je do aktualnego zaspokojenia niedoborów, które wynikają z analizy krwi – zaznacza Jarosław Cybak. To także jedna z metod, która pomaga dostosować zapotrzebowanie danej grupy na składniki mineralne i witaminy, zarówno dla mamki przed porodem, w celu uniknięcia schorzeń poporodowych, ale również dla rozwijającego się cielęcia.

– Jeżeli brakuje nam jakiegoś mikro- lub makroelementu, na bieżąco to korygujemy. Dodatek ma różny skład w zależności od pory roku i np. przebywania na pastwisku – dodaje Cybak. Uzupełniane są przede wszystkim makroelementy, takie jak wapń, fosfor i magnez oraz mikroelementy: mangan, miedź, selen i kobalt.

• Analiza kału

Doradca żywieniowy odwiedza gospodarstwo raz w tygodniu, a po każdej zmianie dawki pokarmowej po 2–3 tygodniach przeprowadza dodatkowe badania.

– Przeprowadzamy również analizę kału sitami kałowymi. Robimy to pod kątem ilościowym i jakościowym, sprawdzamy strawność składników paszy, dokładnie mierzymy procentowo, ile zostaje na pierwszym i na drugim sicie. Dodatkowo robimy tzw. ocenę jakościową, czyli oceniamy niestrawione elementy, np. całe ziarna zbóż, niestrawione duże cząstki traw i GPS. Daje nam to po pierwsze pole do korekty dawki pokarmowej i sygnał do ewentualnej poprawy terminu zbioru pasz – wyjaśnia Cybak.

Czy warto prowadzić analizy?

O to, czy warto przeprowadzać takie analizy, zapytaliśmy Andrzeja Bączyka, członka zarządu AG Hodowli Spółdzielni.

– Zdecydowanie warto. Odkąd dostosowujemy zapotrzebowanie na składniki odżywcze oraz mikro- i makroelementy do stanu fizjologicznego zwierzęcia nie musimy się martwić o problemy okołoporodowe czy zacielenie. Z kolei analiza kału oraz pasz objętościowych pomaga nam określić strawność przygotowywanych przez nas pasz i doprecyzować termin zbioru traw, lucerny i GPS z całych roślin zbóż. Dzięki temu, że wiem, jaki dokładnie skład ma komponent, mogę na bieżąco przeprowadzać korekty dawek, gdy rozpoczynamy nowy partię kiszonek. Jest to jedna z metod, dzięki której poprawiamy efektywność żywienia i ekonomikę produkcji – mówi Andrzej Bączyk.

Żywienie odsadków

Wolce również przebywają na pastwiskach, otrzymują także mieszankę paszową wytwarzaną w gospodarstwie oraz siano i sianokiszonkę z lucerny.

- Od odsadzenia czyli między 7-8 miesiącem życia żeby utrzymać przyrosty i zastąpić mleko matki musimy stosować ekwiwalent w postaci otrąb, z 5-7 proc. dodatkiem poekstrakcyjnej śruty rzepakowej. To jest właśnie czas kiedy rozwija się trawieniec. Od 12 do 15 miesiąca życia nie stosujemy już tej paszy, a jedynie kiszonkę z lucerny (9 kg na sztukę) i do woli siano, łąka i słoma. To czas na uzyskanie wyrostowości i rozbudowy ramy. Następnie uzupełniamy skrobię i białko, w celu uzyskania odpowiedniego umięśnienia i otłuszczenia oraz marmurkowatości zgodnie z zapotrzebowaniem klienta. Widzimy, że nasz angus efektywnie wykorzystuje pasze na kg przyrostu. Najważniejsze są kalkulacje, analizy i szybko wprowadzane korekty – wyjaśnia Andrzej Bączyk.

Na pastwisku znajduje się kontener własnej produkcji, w którym zasypywana jest mieszanka paszowa przygotowana przez rolników. Kontener zasypywany jest raz w tygodniu, gdyż Andrzej Bączyk co tydzień robi rozliczenie zużycia paszy.

- Jest to potrzebne do zmiany proporcji komponentów w mieszance. Dodatkowo weryfikujemy przyrosty poprzez kontrolne ważenie – wyjaśnia Bączyk.

Jakie przyrosty odsadków Aberdeen Angus?

Jak wynika z danych przestawionych przez członków zarządu cielęta przy matkach przyrastają około 1,1-1,2 kg na dobę.

- Oceniając zapotrzebowanie cieląt na żywienie uzupełniające prowadzimy kontrolę mleczności matek. Na 2-3 tygodnie przed odsadzeniem poprzez zmianę diety matki doprowadzamy do naturalnego zaniku mleka, zerwania więzi z matką, pobudzając tym samym pobieranie pasz objętościowych. Odsady są sprzedawane w wieku 7-8 miesięcy. Nasze ogłoszenie można zaleźć w internecie. Hodowca, który jest zainteresowany zakupem naszych sztuk, ma możliwość wcześniejszego wyboru sztuk, które chce kupić. W zeszłym roku udało nam się sprzedać 120 szt., chcemy sprzedawać więcej – wyjaśnia Magdalena Kryś, członek zarządu AG Hodowli Spółdzielni.

Te sztuki, które nie zostaną sprzedane trafiają na opas, a do ubojni trafiają w wieku 18-20 miesięcy, w wadze 700 kg. Wybrakowane krowy są sprzedawane w wadze poubojowej, wybijają się w wadze R i O+, a wolce sprzedawane są w wadze żywej.

Certyfikat QMP – co to daje?

Dla AG Hodowli Spółdzielni certyfikacja QMP jest kontynuacją planu dobrostanu zwierząt. Spełnienia wymagań praktyki pozwala na ubieganie się o dodatkowe dopłaty z ekoschematu Dobrostan zwierząt, ale również możliwości negocjacji ceny w niektórych ubojniach. 

Zapraszamy do śledzenia losów AG Hodowli TUTAJ, kolejne odcinki wkrótce!

• kolejnych progach jakie pokonujemy w Polsce na drodze legislacyjnej w zakresie opracowania i wdrożenia współczynników redukcji
• tym czym są w istocie NUTS-y
• luce prawnej pomiędzy starymi przepisami, a wchodzącym nowym prawem
• sporej pracy jaka została już wykonana w zakresie wdrażania najnowszych uregulowań unijnych
• standardowym polskim problemie z terminowością nadążania za prawem wspólnotowym
• a także o bardzo trudnym, a może nawet nierealnym zadaniu, jakie musimy wykonać na przestrzeni najbliższych lat, w realizacji założonych celów udziału biopaliw w transporcie i udziału energii odnawialnej

Prezes KIB zwraca także uwagę na jednokierunkowe zapatrzenie unijnych decydentów w auta elektryczne i niedocenianiu możliwości jakie wciąż drzemią w wykorzystaniu rolnictwa w procesie redukcji emisyjności. W tych zakresach uważa, że powinna nastąpić rewizja unijnych poglądów, a co za tym idzie przepisów.

Rozmowa z Zygmuntem Gzyrą, który jest także Prezesem Bioagry SA, posiadającej swój zakład produkcji bioetanolu w bardzo bliskiej odległości od Zbiornika Nyskiego na Opolszczyźnie była także okazją do poruszenia tematu trudnej sytuacji rolników z zalanych przez powódź terenów.

Prezes Bioagry mówi o:

• bezpiecznej sytuacji samego zakładu,
• stratach okolicznych rolników,
• czy producenci bioetanolu mogą wykorzystać zalaną kukurydzę, czy też nie,
• a także jaką złożoną listę innych produktów posiada producent etanolu z kukurydzy

Całą rozmowę z Zygmuntem Gzyrą oglądniesz tutaj:

O tym, co udało się osiągnąć w zakresie implementacji unijnego prawa, na jakim etapie we wdrażaniu przepisów jesteśmy? Jak długo trwają nasze prace legislacyjne i nad jakimi kolejnymi terminowymi zadaniami będziemy musieli się uporać? – z Dyrektorem Generalnym Krajowej Izby Biopaliw Adamem Stępniem rozmawia nasz ekspert dr Juliusz Urban.

Ciekawym wątkiem poruszonym w wywiadzie jest spora różnica jaka pojawia się w zastosowanych przez Niemców korzystniejszych współczynników emisji dwutlenku węgla, w stosunku do zbadanych w przyległych województwach w Polsce.

–  W Polsce możemy być przekonani o prawidłowości tych danych, natomiast analiza dokumentów niemieckich przez IUNG, bo taka miała miejsce, powinna odpowiedzieć na to pytanie… – odpowiada Adam Stępień.

Problem jest jednak omawiany w szerszej perspektywie także polskich realiów, dlatego warto zapoznać się z całą treścią wywiadu:

Katarzyna Mrzygłód, John Deere Polska: W Polsce widzimy dziś inne rolnictwo. Inaczej wygląda technologia i infrastruktura, a także nasz zespół. Kiedy dołączyłam do firmy, było nas piętnaścioro, a obecnie zatrudniamy ponad trzysta osób i trzydziestu praktykantów, więc ta skala też jest wymowna. Wtedy rzeczywiście oferowaliśmy mniejsze portfolio maszyn, a dziś chcemy dostarczać maszyny, opiekę posprzedażową, gotowe rozwiązania i być z klientem od początku do końca jego cyklu produkcji. Dziś mamy też zupełnie inne podejście do opieki nad dealerem.

Katarzyna Mrzygłód, John Deere Polska

FOTO: Śliwiński

Obok rozwoju maszyn właśnie sieć dealerska w ostatnich latach przeszła największą przemianę. Zamiast kilkunastu zostało czterech partnerów. Czy cel, jaki sobie postawiliście kilka lat temu został zrealizowany?

Ostatecznie czy ten cel został osiągnięty, mogą stwierdzić nasi partnerzy. Skąd taki pomysł? Wiemy, że rolnictwo naprawdę przyspiesza i wymogi rolników w stosunku do nas rosną. Temu sprostać mogą tylko silni dealerzy. Chcemy, by partner, który jest najbliżej gospodarstwa, umiał odpowiedzieć na jego wszystkie potrzeby, dysponując odpowiednimi zasobami ludzkimi i infrastrukturą. Tutaj wyznaczyliśmy pewne standardy i wierzymy, że nasza sieć dealerska jest już zaawansowana.

Jakie najważniejsze wyzwania dzisiaj stoją przed delerami?

Nasi dealerzy zainwestowali dużo środków, by oddziały były blisko klientów, uwzględniając przesunięcie poziomu tej obsługi na dużo wyższy poziom. Zakładamy, że do klienta trzeba móc dotrzeć w ciągu godziny i zareagować na problemy. Zależy nam, by dealer był proaktywnym opiekunem, czemu służy strategia połączenia jak największej liczby maszyn z systemem Operations Center, dzięki któremu obserwujemy maszyny i możemy zadziałać, zanim wystąpi usterka. W efekcie przestoje w polu mają być zminimalizowane. Chcemy, by dealer był doradcą w każdym cyklu produkcji, czyli zebrał informacje z pola, pomógł je zrozumieć i zoptymalizować pracę.

Rolnictwo 4.0: John Deere wprowadza tani zestaw modernizacyjny

To wszystko wymaga nowoczesnej techniki, m.in. sterowania satelitarnego, które jest już standardem w kombajnach, sieczkarniach i nawet w niższych seriach ciągników. Jak w tym zakresie wygląda postęp?

Jednym z głównych elementów strategii John Deere jest stawianie na precyzyjne rolnictwo i to właściwie wprowadzamy już od samego początku w postaci systemu prowadzenia AutoTrac. Już od początku lat dwutysięcznych maszyn zbierały coraz więcej informacji i dzięki temu dziś nasi dealerzy są doświadczeni i mają działy, które odpowiadają za precyzyjne rolnictwo. W ten sposób mogą umożliwiać naszym klientom zbieranie informacji, monitorowanie i korygowanie parametrów pracy, by być coraz efektywniejszym. W regionie pracuje już kilka tysięcy maszyn komunikujących się z Operations Center.

Jak ocenia pani podejście polskich gospodarstw do rolnictwa precyzyjnego?

Mamy naprawdę dużo do zrobienia, zarówno my, jako producent i nasi dealerzy, żeby pokazać tę wartość dodaną dla rolnika. Są tacy, którzy wykorzystują bardzo dużo naszych rozwiązań i podpowiadają nam wręcz, jak je modyfikować, żeby były bardziej przydatne. Są też tacy, którzy mają możliwości, ale z nich nie korzystają, stąd nasza rola, żeby właśnie pokazywać, co daje rolnictwo precyzyjne i że warto optymalizować pracę. Naszym celem jest poprawa efektywności, m.in. przez osiąganie wyższych plonów

Dzisiaj jesteśmy uczestnikami europejskiego rynku wspólnego. W jakim kierunku powinniśmy podążać, by zachować naszą produkcję dla przyszłych pokoleń?

Polskie rolnictwo ma przyszłość. Myślę, że takie będzie to rolnictwo, jak wychowamy nasze przyszłe pokolenia. Dlatego my i nasi partnerzy dbamy o to, aby być z młodzieżą, młodymi rolnikami, współpracować ze szkołami. Jesteśmy zaangażowani przy Mistrzostwach Młodych Mechaników czy w konkursie World Skills. To działka, na którą mamy wpływ i staramy się wychować nowe pokolenia, które będą chciały pozostać w rolnictwie. Wiadomo, że polskie gospodarstwa są bardziej rozdrobnione niż na Zachodzie, ale mamy w sobie pasję i areał, który trzeba wykorzystać. Jeżeli więc wszyscy skupimy się na tym, żeby rzeczywiście być blisko nowinek technologicznych i w miarę możliwości konsolidować gospodarstwa, to nadal będziemy konkurencyjni w stosunku do innych producentów. Uważam, że państwo ma tutaj dużą rolę do odegrania, bo Polska nie przestanie być krajem rolniczym jeszcze przez wiele lat. Nasza firma to wie i rozwija tutaj swoją obecność, inwestując coraz bardziej w profesjonalnych partnerów.

Dziękuję za rozmowę.

Adam Warnke i przedstwiciele Agrifirm opowiadali o koncepcji Constant Feeding.

FOTO: Anna Kurek

Wielu hodowców bydła stosuje do przygotowywania dawek pokarmowych wozy paszowe. Producenci mleka mieszają w nich pasze objętościowe z treściwymi, a także dodają mieszanki mineralno-witaminowe oraz inne dodatki paszowe. Nie inaczej jest w odwiedzonym przez nas gospodarstwie, z tym, że wprowadzona nowa koncepcja żywienia polega na precyzyjnym zarządzaniu paszami objętościowymi, ściśle określonej kolejności dodawania składników do wozu paszowego, kontrolowaniu czasu oraz optymalnym ustawieniu obrotów samego mieszania.

Nowa koncepcja żywienia polega na precyzyjnym zarządzaniu paszami objętościowymi, ściśle określonej kolejności dodawania składników do wozu paszowego.

FOTO: Anna Kurek

Po przygotowaniu TMR-u konieczne są następujące kroki:

• Przesiew za pomocą sit TMR
• Analiza strawności z użyciem sit kałowych
• Analiza wartości pokarmowej TMR za pomocą przenośnego aparatu NIR
• Dobranie optymalnych dla danego gospodarstwa i jego bazy paszowej rozwiązań i produktów

Constant Feeding ma, zdaniem przedstawicieli firmy, zapewnić, by krowy spożywały nawet 12 jednakowych posiłków w ciągu dnia.

FOTO: Anna Kurek

Constant Feeding ma, zdaniem przedstawicieli firmy, zapewnić, by krowy spożywały nawet 12 jednakowych posiłków w ciągu dnia. Ma to kluczowe znaczenie dla zdrowia zwierząt oraz poprawy ich wydajności, bowiem stała dieta minimalizuje sortowanie paszy, a to przekłada się na poprawę zdrowia krów.

Constant Feeding – koncepcja żywieniowa firmy Agrifirm koncentrująca się na osiągnięciu jednolitej mieszanki paszowej TMR oraz minimalizacji jej sortowania.

FOTO: Anna Kurek

Zobacz video z gospodarstwa

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Woda powodziowa jest jak tykająca bomba bakteriologiczna. Na tych polach, na których jeszcze stoi trzeba czekać, aż zejdzie i starać się zebrać to co na polu zostało, a potem wywieźć i wg przepisów, należałoby to zutylizować, najlepiej w biogazowniach. Żywieniowcy podkreślają, że taki surowiec nie powinien być trafić ani do zwierząt, ani do ludzi.

Rolnicy nie zdążyli ubezpieczyć rzepaku i zbóż ozimych: powodziowy kryzys w obliczu braku ubezpieczeń rolnych

To niestety poważny cios finansowy dla rolników. Tutaj trzeba liczyć na rząd, że się wywiąże ze zobowiązań i zapewni rekompensaty poniesionych strat przez poszkodowanych rolników. Woda powodziowa niesie ze sobą także namuły. Dobrze byłoby po jej zejściu także pobrać próbki gleby i oddać do analizy, na zawartość metali ciężkich.

A co robić jeśli woda zerwała warstwę orną? Czy jest ratunek? A co gdy woda zmyła świeżo zasiane rzepaki? Jest jeszcze sens je siać ponownie? Obejrzyjcie ten odcinek Pogotowia.

Zobacz także: G jak gleba: Jak ocenić skład granulometryczny i strukturę gleby?

W niedzielę do niektórych miejscowości nie można już było dojechać, a sytuacja się pogarsza, bo kulminacja fali powodziowej ma nastąpić w poniedziałek lub wtorek.

- Dostajemy mnóstwo zdjęć od rodziny. Najgorsze jest to, że nie możemy nic pomóc - mówi łamiącym się głosem Nikola Ziółkowska, mieszkanka Steblowa.

Zobacz nasz reportaż!

Powódź szaleje na Opolszczyźnie: „Ziemia nie przyjmuje już wody!”. Uprawy zalane, duże straty mienia w gospodarstwach

Podtopienia i powodzie błyskawiczne zalewają gospodarstwa i pola rolników. Niektóre wsie ewakuowano

Test odbył się pod koniec maja w gospodarstwie z produkcją mleka w woj. wielkopolskim, gdzie dziennikarze top agrar Polska i profi wraz z gronem praktyków przez dwa tygodnie poddali je szeregowi takich samych zadań i pomiarów. Do porównania zaprosiliśmy dostępne na polskim rynku marki. Cieszymy się, że z zaproszenia skorzystało aż dziewięć z nich:

• Giant G2500 HD
• JCB 403 Smart Power
• Kaweco KW25-27
• Kramer KL 14.5
• Manitou MLA 3-25H
• MultiOne M1 8.4 SK
• Schmidt 3639
• Weidemann 1280
• Weycor AR 320

Warunki uczestnictwa

Firmy miały dostarczyć ładowarki z silnikiem o mocy do 35 KM, szerokości do 1300 mm i masie własnej (bez osprzętu) do 2500 kg. Ku naszej uciesze większość maszyn spełniała założone warunki, choć dopuszczaliśmy odstępstwa. Jeśli aktualnie producent nie oferował ładowarki o mniejszej mocy silnika, to mógł zaprezentować najmniejszy z dostępnych modeli. Moc silnika nie miała przełożenia na kluczowe pomiary. W modelu marki Kramer montowany jest tylko silnik marki Yanmar, który generuje moc 38,8 KM, Mocą odbiega również Kaweco, p...

W ostatnich 10 latach produkcja trzody chlewnej w Brazylii nieustannie rośnie. W ubiegłym roku ten największy południowoamerykański kraj wyprodukował ok. 5 mln ton wieprzowiny. Ten rok ma być jeszcze lepszy.

Brazylia ma doskonałe warunki do produkcji. Mieliśmy okazję przekonać się o tym w ramach wyjazdu studyjnego top agrar. Najlepsza baza paszowa, jaką można sobie wyobrazić dla produkcji trzody chlewnej: gospodarstwa i chlewnie położone wśród pól soi i kukurydzy. Klimat umiarkowany i subtropikalny, zwłaszcza na południu kraju, gdzie upały nie są aż tak uciążliwe, sprzyja utrzymaniu świń. Chlewnie budowane w lekkich konstrukcjach, półotwarte, zabezpieczone siatką i kurtynami, podnoszonymi tylko przy silnych wiatrach i zimą, sprawiają, że koszty budowy są stosunkowo niskie. Najważniejszym atutem jest jednak przestrzeń i fakt, że producenci świń nie mają problemu z sąsiadami, którzy narzekaliby na uciążliwości.

Świnie, brojlery i opasy

Gospodarstwo rodziny Colombari w Sao Miguel Do Iguacu w rejonie Cascavel w Zachodniej Paranie wpisuje się w specyfikę regionu. Dobrze rozwinięte rolnictwo, silne przetwórstwo i mocne spółdzielnie są dziś fundamentem agrobiznesu, szczególnie produkcji zwierzęcej.

– Mój dziadek i ojciec stworzyli tę farmę od zera, kupując ziemię w 1980 roku – mówi Pedro Colombari. Młody rolnik prowadzi gospodarstwo rodzinne w trzecim pokoleniu. Przodkowie na początku ubiegłego wieku przyjechali do Brazylii z Włoch. Dziadkowie zatrudniali się jako pracownicy rolni i ambitnie dążyli do własnego gospodarstwa. Podjęli wyzwanie i dziś Pedro Colombari prowadzi wraz z ojcem i założycielem – 88-letnim dziadkiem, który wciąż aktywnie pomaga – 350-ha gospodarstwo. Od samego początku postawili na produkcję zwierzęcą.

Reportaż przeczytasztutaj!

Brazylijska produkcja trzody chlewnej: tuczniki na soi i kukurydzy

Żywe drożdże w żywieniu świń

- Oś jelitowo-mózgowa jest ważna w kontekście uzyskiwania dobrych wyników produkcyjnych. Należy zdawać sobie sprawę z tego, że równowaga biologiczna pozwoli nam osiągać sukcesy w produkcji świń. Jeżeli doprowadzimy do dysbiozy, do destrukcji, to niestety, pomimo świetnych genetyk i doskonałego systemu żywienia nie będziemy w stanie osiągnąć zadowalających wyników. Dodatek żywych drożdży probiotycznych stymuluje namnażanie innych pozytywnych bakterii w jelicie. Pozwala też na wykorzystywanie przez lochy z włókna paszowego energii, która jest niezbędna w całym cyklu produkcyjnym. Szczep żywych drożdży Boulardii jest tu słusznym rozwiązaniem. Musimy też dbać o to, żeby nie zaburzać istniejącego już mikrobiomu świń – mówiła podczas VI Forum Rolników i Agrobiznesu – Świnie w Aleksandrowie Łódzkim Monika Wachowiak, Lallemand.

Zobacz wywiad! 

• 13.06 Ostrożnica, (woj. opolskie),
• 14.06 Kalinowa (woj. łódzkie),
• 14.06 Kałków (woj. opolskie),
• 19.06 Nowa Wieś (woj. lubuskie),
• 20.06 Tucze (woj. zachodniopomorskie).

Mapa spotkań z firmą Osadkowski

FOTO: Osadkowski

Jednak jeszcze w maju eksperci z firmy Osadkowski podsumowali m.in. przebieg bieżącego sezonu agrotechnicznego. Zauważyli, że wrzesień charakteryzował się temperaturą o 3,9°C wyższą od wieloletniej, a październik o 2,1°C.

– Ciepła jesień sprzyjała masowemu żerowaniu mszyc na zbożach, co skutkowało potężnym porażeniem przez wirusa karłowatości jęczmienia plantacji zbóż, zwłaszcza zasianych wcześnie jęczmieni ozimych, ale nie tylko ich. Pszenice zasiane w optymalnym terminie w wielu miejscach wyglądają gorzej niż późno zasiane po kukurydzy czy buraku. Te pierwsze mają zróżnicowaną wysokość, a liście ich mają żółty lub pomarańczowy kolor – zauważył Marcin Kaczmarek z firmy Osadkowski.

Płynie stąd wniosek, aby jeszcze uważniej pilnować szkodników jesienią, a nawet nieco opóźniać siewy zbóż. Druga obserwacja z początku roku, kiedy rzepaki ruszyły z wegetacją, dotyczy także szkodników, ale ich bezpośredniego działania. Chowacz brukwiaczek zdaniem specjalistów z firmy Osadkowski powinien być zwalczany jeszcze w styczniu oraz drugi raz w lutym.

Podczas spotkania zapowiedziano też nowości na nowy sezon. Jedną z nich będzie Spark – herbicyd rzepakowy na chwasty dwuliścienne i miotłę zbożową do stosowania jesienią po wschodach. Zawiera aminopyralid, pikloram i metazachlor. Rekomendowana dawka w fazie 2–3 liści rzepaku wynosi 1,5 l/ha. Spośród oferowanych odmian rzepaku warto wspomnieć o LG Aphroditte F₁ odpornej na TuYV i suchą zgniliznę, LG Tarantula F₁ z tymi samymi odpornościami dodatkowo na kiłę, a także o szybkiej regeneracji wiosną. Nie zabraknie też nowej odmiany linowej rzepaku – Kuba, którą charakteryzuje stabilne plonowanie, wysoka MTNi zaolejenie oraz ma wyróżniającą się zdrowotność pod względem zgnilizny twardzikowej i suchej zgnilizny.

tcz

- Czerwiec to czas wielu różnych imprez, spotkań, konferencji, dni pola, a także targów rolniczych. W w Redakcji jesteśmy świeżo po naszym Forum Rolników i Agrobiznesu - Świnie i bardzo serdecznie chciałem podziękować wszystkim jego uczestnikom za to, że tak licznie wzięli w nim udział, dyskutowali i byli bardzo aktywni. Mam nadzieję, że wszyscy wynieśli wiele cennych informacji z tego spotkania. Myślę, że było ono niezwykle udane i pozwólcie, że w tym miejscu zaproszę Was od razu na nasze kolejne wydarzenie, które odbędzie się już 12 czerwca br. Mowa tu o VI Ogólnopolskiej Giełdzie Rzepaczano-Zbożowej, na którą zapraszamy tym razem do Pałacu w Opieszynie k. Wrześni. Jest jeszcze możliwość zapisania się na to spotkanie, a zatem bardzo serdecznie Wszystkich zainteresowanych zapraszam. Mamy niezwykle interesujących specjalistów, którzy powiedzą nam o tym, czego możemy się spodziewać w najbliższych tygodniach i miesiącach na rynku zbóż, rzepaku i kukurydzy - zachęca Karol Bujoczek, redaktor naczelny top agrar Polska.

A o czym piszemy w czerwcowym wydaniu?

- Piszemy o tym, kiedy będą nabory na premię dla młodego rolnika i jakie warunki trzeba będzie spełnić, żeby z nich skorzystać. Piszemy także bardzo szeroko, tym razem o rolnictwie na Podkarpaciu. Jak się okazuje, jest to niezwykle interesujący region i bogaty w pomysły na to, jak wykorzystać potencjał regionu, ziemi, a także warunków naturalnych. Mieliśmy okazję odwiedzić ciekawych rolników i mam nadzieję, że także w trakcie Krajowych Dni Pola w Boguchwale będzie okazja żeby podyskutować o tym materiale - zachęca Karol Bujoczek.

Więcej informacji o czerwcowym wydaniu znajdziesz w zakładce "E-wydania".

Relację z naszej podróży, która pokazuje, jak bardzo różnorodne i kolorowe jest rolnictwo na Podkarpaciu, znajdziecie na kolejnych stronach. Wszystkim, którzy uchylili nam rąbka swojego świata i pokazali, jak gospodaruje się w regionie słynącym z iście górskich warunków, serdecznie dziękujemy. Również za wparcie pani Annie Bielańskiej z Podkarpackiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego, bez której to wszystko by się nie udało. Jeszcze raz dziękujemy!

Rolnictwo w liczbach

A teraz trochę liczb. Według danych ARiMR za luty 2024 r., na Podkarpaciu jest 104 040 gospodarstw rolnych, z czego ponad 90% poniżej 15 ha. I choć procent tych gospodarujących na 15 ha i więcej to zaledwie ok. 4% (4779 gospodarstw), to w ich władaniu znajduje się ok. 37% użytków rolnych.

GUS podaje, że całkowita powierzchnia województwa podkarpackiego wynosi 1784,6 tys. ha, z czego 675,3 tys. ha (37,8%) znajdowało się w posiadaniu gospodarstw rolnych. Z tego użytki rolne stanowiły 573,1 tys. ha, a ponad 95% leżało w rękach indywidualnych gospodarstw rolnych. Południowo-wschodnia Polska ze względu na ukształtowanie terenu i słabe gleby (IV, V i VI klasa) słynie przede wszystkim z hodowli bydła mlecznego i mięsnego. Nie dziwi więc, że trwałe użytki zielone na Podkarpaciu stanowiły ponad 1/3 użytków rolnych – 212 tys. ha.

Pod zasiewami znajdowało się 308,3 tys. ha. W strukturze dominowały zboża z 231,1 tys. ha, tj. 63,6% zasiewów ogółem. Przodowały uprawy pszenicy – 101,1 tys. ha, kukurydzy na ziarno – 51,1 tys. ha oraz owsa – 23,6 tys. ha. Znaczną powierzchnię zajmowały również rośliny pastewne, łącznie z kukurydzą na zielonkę. Ich areał na Podkarpaciu stanowił 63,9 tys. ha.

Zdecydowanie mniej mleka

W czerwcu 2022 roku pogłowie bydła ogółem liczyło w tym województwie 77,2 tys. sztuk, 1,2% pogłowia bydła w kraju. Ponad 40% stanowiło pogłowie krów mlecznych, które dały w badanym roku 151 308 l mleka, o 12% (20 895 l) mniej niż w 2021 roku i o blisko połowę mniej niż w 2010 roku, kiedy to produkcja mleka na Podkarpaciu wyniosła 271 875 l.

Twarde liczby to jedno, ale w naszej podróży po Podkarpaciu uderzyło nas ogromne zróżnicowanie i metamorfoza, jaką przeszedł ten region. Z jednej strony nadal funkcjonują małe gospodarstwa, z drugiej jest coraz więcej profesjonalnych rolników i producentów rolnych, do których trafiłyśmy. Sylwetki bohaterów naszych reportaży przedstawiamy w filmie.

To też pokazuje, gdzie obecnie bije serce w hodowli bydła w Brazylii. Brazylijczycy w produkcji mleka nie są takimi mistrzami świata, jak w produkcji wołowiny, drobiu, czy świń.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

I choć sektor ten odnotowuje coraz lepsze wyniki, to jednak krajowa produkcja mleka nie wystarcza na pokrycie zapotrzebowania konsumentów w tym liczącym 220 mln mieszkańców – największym kraju Ameryki Południowej.

Zróżnicowana produkcja

W Brazylii produkcja mleka jest bardzo zróżnicowana. Od najlepszych farm produkujących na poziomie standardów europejskich, czy amerykańskich, po ekstensywne, o niskiej wydajności gospodarstwa mleczarskie, utrzymujące niewielkie stada. Cała Brazylia w ubiegłym roku wyprodukowała blisko 34,6 mln litrów mleka, o 20 mln litrów więcej niż Polska, ale też tylko o ok. 3 mln ...

Borys Kużel oczekujący na kolejny zabieg

FOTO: Kużel archiwum pryw.

W związku z tym solidarnie pracownicy ADM zdecydowali się ruszyć z akcją, która ma na celu wesprzeć finansowo Borysa z Rodziną oraz przekazać, że nie są sami w tej ciężkiej walce o lepsze jutro! Dodatkowym aspektem tego przedsięwzięcia jest szerzenie wiedzy o podstępnej i rzadkiej chorobie jaką jest nowotwór ośrodkowego układu nerwowego.

W piątek 10 maja 2024 roku, o wschodzie słońca, rozpoczną akcję rowerową związaną z wyprawą przez wszystkie lokalizacje firmy ADM w Polsce.

Wyruszą z Poznania, przejadą przez Szamotuły, Sławę Wielkopolską, Czernin, Malbork, Mrągowo, Warszawę, Kutno, a pętlę zakończą w Chróścinie Nyskiej.

– Trasa wynosi aż 1200 km, będziemy mieć na całość 72 godziny, względnie mało, ale walka z nowotworem nie jest łatwa dlatego my też musimy dać z siebie wszystko. Ruszamy w rowerowym składzie Krzysztof Ohla, Adam Dolata oraz ja. Całość wspierać będzie z samochodu zabezpieczającego koleżanka Marta Horiaczek – mówi Maciej Czerwiński, handlowiec ADM pracujący w Szamotułach.

Maciej Czerwiński handlowiec ADM Szamotuły w trakcie pokonywania trasy Polska–Szkocja

FOTO: Czerwiński pryw.

Równolegle z jazdą prowadzona jest zrzutka pieniędzy oraz licytacje.

Zrzutka prowadzona jest pod linkiem:

https://www.siepomaga.pl/borys-kuzel

Licytacje będą wrzucane do wydarzenia na Facebook‘u:

https://fb.me/e/4n3fxYs0K

Trzymamy kciuki za powodzenie akcji, a Borysowi życzymy postępów w powrocie do zdrowia.

Finał Mistrzostw Mechaników – Młody Mechanik Maszyn Rolniczych. Zwycięzcy z Trzcianki ponownie zdeklasowali rywali

Dziś mamy dla Was relację filmową z przebiegu Mistrzostw i wykonywania przez ich uczestników poszczególnych konkurencji. Jedną z nich - "Uważni w warsztacie" - przygotowały Redakcje top agrar Polska i Profi, które były patronami medialnymi i partnerami Mistrzostw.

Pierwszym elementem samej kampanii jest ankieta skierowana do lekarzy weterynarii oraz hodowców i właścicieli zwierząt, a zwieńczeniem będzie otwarte webinarium, podsumowujące jej wyniki i przedstawiające różne kwestie związane z bezpieczeństwem leków weterynaryjnych.

– Z satysfakcją przyjąłem zaproszenie do kampanii edukacyjnej w tak ważnym dla wszystkich lekarzy weterynarii temacie. Każdy lekarz weterynarii zobowiązany jest informować odpowiednie instytucje i organy o stwierdzonym przez siebie szkodliwym lub innym od wskazanego przez producenta działaniu produktów leczniczych i materiałów medycznych stosowanych u zwierząt. – powiedział Marek Mastalerek, Prezes Krajowej Rady Lekarsko-Weterynaryjnej – Poprzez patronat KIL-W w kampanii i promocji ankiety do lekarzy weterynarii chcemy poznać różne perspektywy respondentów w kontekście doświadczeń związanych ze zdarzeniami niepożądanymi a jednocześnie przyczynić się do edukacji w zakresie skutecznego monitorowania takich zdarzeń przez lekarzy. Zdajemy sobie sprawę jak ważne jest dbanie o bezpieczeństwo weterynaryjnych produktów leczniczych oraz budowanie zaufania do odpowiednich procedur i instytucji, które zajmują się tymi zagadnieniami. To wszystko przyczynia się do poprawy zdrowia zarówno zwierząt, ale także ludzi i środowiska.

Antybiotyki w hodowli zwierząt będzie trzeba raportować od 2024 r.!

Zasady bezpiecznego stosowania weterynaryjnych produktów leczniczych

Podejmowane działania obejmują kampanię informacyjną, mającą na celu edukację właścicieli zwierząt o możliwości zgłaszania zdarzeń niepożądanych oraz przedstawienie roli lekarzy weterynarii oraz podmiotów odpowiedzialnych w procesie tworzenia bezpieczeństwa lekowego. Kampania będzie skupiała się na rozpowszechnianiu wiedzy o zasadach bezpiecznego stosowania weterynaryjnych produktów leczniczych, konieczności zgłaszania wszelkich niepożądanych reakcji, które mogą wystąpić po podaniu leku oraz o zapobieganiu potencjalnych zagrożeń dla zdrowia zwierząt i ludzi, wynikających z nieodpowiedniego leczenia.

– Połączyliśmy siły, aby wspólnie mówić o tym, jak istotne dla bezpieczeństwa lekowego jest zgłaszanie zdarzeń niepożądanych, które mogą wystąpić po zastosowaniu leku u zwierzęcia. Każde zgłoszenie ma dla nas wartość, pozwala na uzupełnienie wiedzy na temat bezpieczeństwa i skuteczności dostępnych na rynku leków dla zwierząt, zarówno tych od dawana stosowanych, jak nowych - podkreśla Agata Andrzejewska, Wiceprezes ds. produktów leczniczych weterynaryjnych – URPL, WMiPB

Z kolei Sekretarz Generalny POLPROWET Radosław Knap, zwraca uwagę na konkretne działania badawcze jak i edukacyjne, które zostaną podjęte w ramach działań informacyjnych – POLPROWET od lat angażuje się w akcje edukacyjne mające na celu podnoszenie świadomości w zakresie zdrowia zwierząt i ludzi. Dziś skupiamy się właśnie na aspekcie świadomości społecznej w kontekście korzystania z leków weterynaryjnych oraz konsekwencji, jakie mogą wynikać z ich stosowania. O istotności zagadnienia świadczy także zaangażowanie i wsparcie takich instytucji jak: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych oraz Krajowa Rada Lekarsko-Weterynaryjna.

Ankieta dla hodowców i lekarzy weterynarii

Badanie ankietowe kwestii związanych z bezpieczeństwem lekowym i zgłaszaniem zdarzeń niepożądanych weterynaryjnych produktów leczniczych kierowane jest do lekarzy i techników weterynarii oraz właścicieli i opiekunów zwierząt. Celem ankiety jest poznanie różnych perspektyw respondentów w kontekście doświadczeń związanych ze zdarzeniami niepożądanymi. Wyniki ankiety zostaną przedstawione w opracowaniu zbiorczym, natomiast zagadnienia w niej poruszone zostaną omówione przez ekspertów podczas bezpłatnego webinarium poświęconemu temu zagadnieniu.

Zachęcamy wszystkich specjalistów weterynarii oraz właścicieli zwierząt do wypełnienia ankiety znajdującej się pod poniższym linkiem:

Bezpieczne leki - bezpieczne zwierzęta - interankiety

POLPROWET zachęca do udziału i wypełniania ankiety przed 20 marca br.!

Wyniki ankiety będą anonimowe, opracowane zbiorczo i omówione podczas webinarium w kwietniu 2024. Osoby wypełniające ankietę mogą otrzymać podsumowanie wyników i zaproszenie na bezpłatne webinarium drogą elektroniczną, jeżeli na końcu ankiety podadzą swój adres e-mail (opcjonalnie).

Jacek Zarzecki: Wzięliśmy udział w X jubileuszowym Forum Wołowiny, które cieszyło się wielkim zainteresowaniem. Na sali zebrało się ponad 300 osób, które aktywnie uczestniczyły we wszystkich dyskusjach. Wyzwań jest bardzo wiele. Przede wszystkim chodzi o produkcję zrównoważoną, przyjazną klimatowi i zwierzętom, oraz o wykorzystanie możliwości, które daje nam krajowy plan strategiczny, a w szczególności dobrostan zwierząt. Ponadto, często poruszany był temat Ukrainy. Jak pogodzić jej oczekiwania związane z ewentualnym przystąpieniem do Unii Europejskiej z zabezpieczeniem przyszłości europejskich i polskich rolników, zwłaszcza tych z regionów granicznych? A jeśli chodzi o sektor wołowiny, to jak zapobiec podpisaniu umowy z krajami Mercosur, do czego dąży obecny komisarz do spraw handlu. Widać, że zrodziła się niesamowita sytuacja, w której wszystkie organizacje rolnicze w Unii Europejskiej zaczynają mówić jednym głosem.

Karol Bujoczek: To jest rzeczywiście duża zmiana, ale też pokazuje, jak silna presja może wpłynąć na decyzje polityków. Wiemy, że dziś w Europie standardy produkcji wołowiny są najwyższe na świecie i nie możemy zrezygnować z tego, co osiągnęliśmy.

Jacek Zarzecki: Europejscy producenci wołowiny nie zgadzają się na to, żeby poświęcać ten sektor na rzecz innych gałęzi gospodarki europejskiej. Nie jesteśmy fabrykami, o czym głośno mówimy. Jesteśmy producentami żywności. Oczekujemy godziwej rekompensaty za to, co robimy, i musimy edukować społeczeństwo, w jaki sposób to robimy, bo widać, że ludzie nie mają świadomości, skąd się bierze żywność na ich stołach. To są dzisiaj ogromne wyzwania. Forum Wołowiny, które organizuje pan Jerzy Wierzbicki, główny inicjator tego przedsięwzięcia, do tej pory uważaliśmy za jedną z największych imprez w Europie Środkowo-Wschodniej. Dzisiaj z panem Jerzym żartowaliśmy, że chyba za rok będzie trzeba wynająć Torwar, bo było tak wielu chętnych, żeby wziąć udział.

Karol Bujoczek: Ale to też świadczy o tym, że jest zainteresowanie produkcją wołowiny. Nie jesteśmy może tak dużym producentem jak Francja, ale jesteśmy dużym eksporterem. Wołowina, mimo zawirowań na rynku – bo mieliśmy dobry okres, a teraz rolnicy nie są do końca zadowoleni z cen – jest jednak sektorem dość stabilnym w ostatnich 3-4 latach. Czy perspektywy rozwoju są na tyle dobre, że możemy liczyć na to, że rolnicy zainwestują w produkcję żywca wołowego na wysokim poziomie i że będziemy jeszcze bardziej znaczącym producentem i eksporterem?

Jacek Zarzecki: Zajmujemy 6. miejsce w produkcji wołowiny i 2. w eksporcie w Europie. Ostatni rok był dobry, zwłaszcza pod względem technicznym, ponieważ otworzyliśmy nowe rynki. Dotarliśmy do Wietnamu, zbliżamy się do końca negocjacji z Koreą, zdobyliśmy rynek chiński, na który mam nadzieję, że w tym roku wyślemy pierwszą partię wołowiny. Udało nam się także wejść na dwa rynki żywca. Chodzi o Turcję, o którą zabiegaliśmy przez kilka lat, i Algierię, gdzie dotąd mieliśmy trudności, ponieważ tam preferowano żywiec z Francji. Staramy się utrzymać stabilność zarówno w produkcji mięsa, jak i w eksporcie żywych zwierząt. Rok 2022 przyniósł gwałtowny wzrost cen, który wynosił od 45 do 50 procent, i podniósł oczekiwania na rok 2023. Rok 2023 nie był jednak tak dobry jak 2022, ale…

Karol Bujoczek: Ale trzeba przyznać, że takie lata jak 2022 nie zdarzają się co roku.

Jacek Zarzecki: Myślę, że taki rok nie powtórzy się w sektorze wołowiny za mojego życia, ale udowodniliśmy jedną ważną rzecz. Dotąd zarzucano polskiej wołowinie, że dobrze się sprzedaje tylko dlatego, że jest tania. Gdy nastąpił wzrost cen, okazało się, że nadal dobrze się sprzedaje, mimo że już nie jesteśmy tani. Zaczynamy być konkurencyjni pod względem jakości i powtarzalności, i to właśnie te aspekty musimy teraz rozwijać. Możemy to robić dzięki wsparciu m.in. Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Liczymy na to, że zostanie wdrożone rozporządzenie Rady Ministrów o wsparciu do zakupu buhajów, bo to one są nośnikiem poprawy genetyki. Musimy też przekonać wszystkich do tego, że lepiej inwestować w czasach prosperity i stabilności, niż później gasić pożar, jak to było w sektorze zbóż, gdzie wydano miliardy złotych na pomoc. Dzisiaj sektor wołowiny potrzebuje niewielkiego wsparcia, żeby być alternatywą.

Karol Bujoczek: Musimy stworzyć mocny fundament, który będzie odporny na kryzysy.

Jacek Zarzecki: Dom, żeby był stabilny, musi mieć mocny fundament. My ten fundament budujemy i teraz chcemy budować piętro po piętrze.

Karol Bujoczek: I ciekawe jest też to, że rynek pokazuje, że wolumeny, które są na rynku, są stabilne w ostatnich latach. Wołowina jest chyba jedynym mięsem, które nie podlega tak dużym wahaniom. I miejmy nadzieję, że w Polsce, jeśli społeczeństwo będzie coraz bardziej zamożne, to także konsumpcja wołowiny na rynku krajowym powinna wzrosnąć.

Jacek Zarzecki: Przede wszystkim powinniśmy skupić się na rynku krajowym, gdzie spożycie wołowiny wynosi 4 kg, a w Unii Europejskiej jest między 9 a 10 kg. Gdybyśmy osiągnęli poziom średnioeuropejski, nie musielibyśmy eksportować ponad 70% naszej produkcji. Ale chyba dzisiaj największym wyzwaniem jest przekonanie młodych ludzi do tego, żeby chcieli zajmować się nie tylko rolnictwem, ale także produkcją zwierzęcą. Jeśli nie będzie silnej produkcji zwierzęcej, nie będzie też przyszłości dla produkcji roślinnej. Nie damy rady wyeksportować wszystkich zbóż paszowych, które wyprodukujemy w kraju. Dlatego potrzebny jest mocny program wspierający produkcję zwierzęcą, nie tylko bydła mięsnego, ale także mleka, trzody chlewnej i drobiu. Ale to muszą być pomysły wypracowane przez same branże, żeby nie miały do nikogo pretensji.

Karol Bujoczek: Akurat bydło mięsne i krowy mamki to dobre rozwiązanie dla dwóch zawodowców, które mają do dyspozycji tereny pastwiskowe. Dzięki temu mogą efektywnie zagospodarować teren.

Jacek Zarzecki: Od lat podkreślamy i rozmawiamy o tym, że bydło mięsne to świetny przykład dla dwóch zawodowców. Można utrzymywać stada liczące kilkadziesiąt lub kilkaset sztuk na niewielkich powierzchniach. To jest fajna możliwość dorobienia dla małych gospodarstw, a także dla dwóch zawodowców. Pamiętajmy, że bydło mięsne w Polsce utrzymywane jest najczęściej w gospodarstwach do 20-30 sztuk. Myślę, że sprzedaż bezpośrednia, która się bardzo mocno rozwija w sektorze bydła mięsnego, to pokazuje. Jeszcze kilka lat temu na wystawach krajowych czy regionalnych, których organizujemy kilkanaście każdego roku, przyjeżdżało niewielu rolników, którzy mieli sprzedaż bezpośrednią. Dzisiaj większość z nich sprzedaje bezpośrednio, i to jest najlepsza reklama polskiej wołowiny. Kiedy jedzie się do Jacka Klipsy czy do innych hodowców i widzi się, że można kupić wołowinę z bydła, które pasie się na pastwisku, nie ma lepszej reklamy dla polskiej wołowiny.

Karol Bujoczek: I oby się tak dalej rozwijało. Dziękuję za rozmowę.

Jerzy Wierzbicki: Widzimy tutaj kilka perspektyw. Jedna z nich mówi, że wołowina, jako drogie mięso, powinna być zawsze dobrej jakości. To jest kierunek, w którym musimy inwestować. Zakłady powinny motywować rolników finansowo, aby produkowali tusze o wyższej jakości, dające więcej wyrębów o wysokiej jakości kulinarnych, które osiągają wyższą cenę. Przykładem są jałówki. Polskie jałówki podbiły południe Europy, gdzie mają bardzo wysoką cenę i konkurują z wołowiną amerykańską czy argentyńską. Jednak w Polsce kupowane są w średniej cenie według klasyfikacji EUROP i część z nich jest niedowartościowana, czyli rolnicy dostają za mało pieniędzy, a część jest zawyżona, czyli dostają więcej pieniędzy w tej średniej niż są warte. To jest nasze wyzwanie na ten rok. Chcemy porozumieć się z zakładami, jak to zmienić, aby rolnicy wiedzieli, że za lepsze tusze dostaną premię, aby dążyli do produkcji lepszej jakości.

Karol Bujoczek: Jak zmienią się kryteria oceny?

Jerzy Wierzbicki: Pracujemy nad tym w ramach projektu międzynarodowego. Prawdopodobnie w lutym lub marcu będzie gotowa struktura do uruchomienia systemu zarządzania jakością kulinarną tusz wołowych, który będzie uzupełnieniem klasyfikacji EUROP. To jest instytucja z siedzibą w Warszawie, która będzie miała zasięg europejski. Mam nadzieję, że polskie zakłady będą pierwszymi beneficjentami tego nowego systemu. Mieliśmy tutaj wykład pana Roda Polkinghorne’a, który przedstawił sposób myślenia i działania. Druga sfera to etyka wołowiny. Dzisiaj kwestia etyczna staje się coraz ważniejsza. Dotyczy ona zarówno dobrostanu zwierząt, które muszą być w dobrych warunkach i tutaj rolnicy otrzymują premie w ramach ekoschematów, jak i kwestii klimatycznej, która wpływa na postrzeganie mięsa czerwonego przez część konsumentów. Niektórzy z nich czują się stygmatyzowani, jeśli jedzą mięso czerwone, bo niektórzy uważają, że mięso czerwone, a właściwie krowa, jest zagrożeniem dla planety i klimatu. To jest nieprawda.

Karol Bujoczek: Czasem przeżuwacze wykorzystują paszę, która nie mogłaby być inaczej spożytkowana.

Jerzy Wierzbicki: Poza tym mamy do czynienia z kolejnym fałszywym argumentem, że wołowina zabiera ludziom jedzenie. Jak produkujemy wołowinę, to nasze zwierzęta konkurują z ludźmi o jedzenie. Na świecie ludzie głodują, a my tymczasem żywimy zwierząt zamiast ludzi. To jest kolejny fejk i nieprawda. Około 70% powierzchni gruntów rolnych na świecie nie nadaje się do produkcji żywności dla ludzi, ale na tych trawach i pastwiskach mogą się żywić przeżuwacze, takie jak bydło, i produkować doskonałej jakości wołowinę, która ma wysokie wartości odżywcze. To jest prawdziwa perspektywa, ale istnieje narracja po ciemnej, zielonej stronie mocy, która chce nam wmówić, i niektórym konsumentom wmawia skutecznie, że wołowina zagraża klimatowi i powoduje głód na świecie. W sprawie tego aspektu klimatycznego były prowadzone badania, które pokazują, że część konsumentów, którzy lubią wołowinę, ma poczucie winy, bo ich otoczenie ich stygmatyzuje, że jedzą wołowinę, a krowa jest zabójcą klimatu. Bydło w Europie ma około 4% udziału w emisji. W całej Unii Europejskiej bydło odpowiada za około 4% emisji, a narracja jest taka, jakby to było prawie 100%.

Karol Bujoczek: Kiedy konsumpcja wołowiny wzrośnie do poziomu średniej europejskiej w naszym kraju?

Jerzy Wierzbicki: Na razie ceny wzrosły do poziomu średniej europejskiej. Rolnicy dostają relatywnie dobre pieniądze, więc zakłady rozbioru zaczęły importować ćwierci z Niemiec, bo są tańsze. To jest pierwszy krok. Konsumpcja, według mojego przekonania, będzie rosła wraz ze wzrostem jakości kulinarnej. Jeżeli płacę więcej niż za wieprzowinę czy drób, to muszę być zadowolony za każdym razem. Wołowina musi być dobrej jakości kulinarnej.

Karol Bujoczek: Ale to oznacza współpracę od hodowli i produkcji aż po przetwórstwo, na którym też bardzo dużo zależy.

Jerzy Wierzbicki: Tak. Zakłady powinny na starcie dokonywać odpowiedniej selekcji tusz i elementów w rozbiorze, tak aby te o wyższej jakości kulinarnej były odpowiednio oznaczone. Wyjątkiem są tłuste jałówki, które z reguły mają wyższą jakość kulinarną i już pojawiają się w restauracjach jako stek z jałówki. To nie są tanie rzeczy, ale świetne, bardzo dobre. Więc nawet jeśli nie mamy dużo pieniędzy, żeby kupować wołowinę i jeść ją codziennie, to raz na jakiś czas ktoś, kto spróbował dobrego steka, zwłaszcza faceci, na pewno go powtórzą.

Karol Bujoczek: Dziękuję za rozmowę.

Test odbył się w październiku, więc nie sprawdziliśmy, jak aparat wysiewający poradził sobie z wysiewem drobnych nasion rzepaku. Warunki do siewu były bardzo dobre. Pracowaliśmy zarówno na polach po orce, uprawie kultywatorem oraz bezpośrednio w ściernisko po kukurydzy na kiszonkę.

Długi agregat

Agregat miał dyszel z wałem oponowym z przodu. Sześć kół dobrze wyrównywało glebę po orce w między kołami ciągnika. Bez niego na lżejszych stanowiskach talerzówka mogłaby się zapychać. W transporcie półzawieszany agregat opiera się na tylnym wale oponowym. Wrażenia z jazdy na drodze asfaltowej i polnej pozytywne.

Rolnicy, którym po raz pierwszy przychodzi pracować tak długim zestawem (760 cm), muszą zmienić podejście do wykonywania uwroci, decydując się na ich poszerzenie przynajmniej do 9 lub 12 m, co ułatwi zawracanie. Alternatywą jest nawigacja, dzięki której nie trzeba pracować raz przy razie – widoczny wał na łączeniu przejazdów. Unoszenie sekcji uprawowej i siewnej na uwrociach przebiegało sprawnie, a to zasługa siłowników regulujących pozycję wału.

Glebę do siewu przygotowuje talerzówka z elementami roboczymi o średnicy 510 mm, zamontowanymi na piastach bezobsługowych i z bocznymi ekranami w pozycji pływającej. Zakres głębokości pracy zestawu ustala się za pomocą płytek dystansowych na tłoczysku siłowników hydraulicznych. Na każdej słupicy (z amortyzacją) są dwa talerze, co naszym zdaniem nie jest najlepszym rozwiązaniem, bo w pracy na lekkim stanowisku z dużą ilością wymieszanych z glebą resztek, to miejsce się zapychało. Zjawisko ustąpiło, gdy wjechaliśmy na wcześniej nieuprawiony kawałek pola. W pozostałych warunkach, czyli na polu po orce, po uprawie ścierniska po kukurydzy kultywatorem, praca również była bardzo dobra. Dobrą robotę robi wał oponowy 26-12-12, bo pracujące za nim dwutalerzowe redlice mają równe, dobrze przygotowane pole.

Dostęp do zbiornika

- Sytuacja na rynku trzody chlewnej zaczyna ponownie być niestabilna. W ostatnim tygodniu ceny tuczników mocno spadły. Ten rok był opłacalny, bo były niskie ceny zbóż, które rekompensowały hodowlę. Natomiast hodowli jest bardzo mało, ci hodowcy, którzy przetrwali widzą ciągłe zagrożenia. Między innymi cały czas jest strach przed ASF. Chcielibyśmy lepszej ochrony i większej stabilności w tej branży – mówi Bernard Demczak, przewodniczący Związku Śląskich Rolników i hodowca świń.

Ile kosztują choinki w 2024 r.?

- W tym sezonie za metr bieżący jodły kaukaskiej zapłacimy około 85 zł, świerka srebrnego około 50 zł. Jakby to przeliczyć na czas produkcji, kiedy świerk srebrny rośnie u nas od 8 do 10 lat i dwumetrowy kosztuje około 100 zł, to ile zostaje z takiej produkcji na rok? Trzeba też pamiętać, o tym co zdarzyło się z cenami paliw i środków ochrony roślin –

Jak przechowywać choinkę żeby dłużej stała?

- Bardzo cenię zapach choinki i naturalny wygląd, to jest drzewo żywiczne, które bardzo długo stoi. Bardzo ważne żeby miało stały dostęp do wody, żeby nie przeschło. Takie drzewo, dobrze utrzymywane w pomieszczeniu, gdzie ogrzewanie jest włączone na maksa, może wytrzymać nawet do 1,5 mca – mówi właściciel plantacji choinek. Jodła kaukaska jest droższa, bo dłużej rośnie, ale też będzie dłużej stała, jeśli nie ma ogrzewania podłogowego, ale nie pachnie. Jeżeli, ktoś ma w domu ogrzewanie podłogowe, dobrze zakupić specjalną matę termoizolacyjną lub wyłączyć częściowe, segmentowe ogrzewanie podłogowe w pomieszczeniu. Najlepiej wnieść choinkę do domu jak najpóźniej, a potem warto zadbać o stały dostęp do wody.

- Najlepiej jeśli stojak ma zasobnik na wodę co najmniej 5 l. Choinka dziennie potrafi przyjąć nawet kilka litrów – dodał Dominik Pikos.

- Najlepiej odciąć spód pnia, żeby nie był zasklepiony żywicą, włożyć do wody i dbać o to aby w stojaku cały czas choinka miała wodę. Niektórzy mówią, żeby zakwasić dodatkowo wodę, żeby choinka dłużej wytrzymała, ale my tego nie sprawdzaliśmy – mówi inny plantator.

Jaka oferta i ceny choinek?

- W ofercie mamy świerk kłujący, jodłę kaukaską i kalifornijską, to się u nas najlepiej sprzedaje. W tym roku jest bardzo dobry sezon choinkowy. Świerk jest bardzo ładny, nie chorował w tym roku, nie siadały na nim żadne szkodniki. W tym roku jest trochę mniej jodły kaukaskiej, ale popyt jest bardzo dobry. Klienci, którzy zwykle kupowali jodłę kaukaską wracają do świerka kłującego, bo dłużej wytrzymuje w pomieszczeniach z ogrzewaniem podłogowym – mówi Piotr Mika, plantator choinek z Nowych Kotkowic. Choinki wytrzymają do 5 tygodni, w temperaturze 22-23 stopni Celsjusza.

W ofercie tego plantatora jodła kaukaska kosztuje od 60 do 300 zł (powyżej 4 m). Ładna dwumetrowa jodła kaukaska kosztuje 140-160 zł. Za świerk wysokości 2-2,5 m trzeba zapłacić 100-120 zł.

Opłacalność produkcji choinek

- Zakładaliśmy plantację 7 lat temu, mamy na niej około 1,5 tys. choinek, mamy też dwie inne. Rocznie sprzedajemy około 700 choinek. Biorąc pod uwagę to, że jest to gospodarstwo rodzinne, to mamy z tego zyski – dodał Mika.

- Sezon jest taki sam jak w poprzednich latach, klienci są zainteresowani produktami lokalnymi, z naszej plantacji. W tym roku największą popularnością cieszą się jodły kalifornijskie i świerki. Wszystkie choinki, które mamy dzisiaj, były cięte tydzień temu. Za świerk trzeba zapłacić od 50, za jodłę kalifornijską do 190 zł – mówi Katarzyna Piszczatowska, właścicielka gospodarstwa ogrodniczego w Przysieczy.

- Niezmiennie od lat największą popularnością cieszy się jodła kaukaska, ale wznoszącą się nową tradycją staje się świerk serbski – mówił Piotr Konieczko, z gospodarstwa ogrodniczego w Gogolinie. Dodał, że szkółkarze proponują coraz częściej sosnę, które mają wiele odmian i odcieni. Nie jest to jeszcze zbyt modne, ale ogrodnicy obserwują zwiększenie chęci dywersyfikacji.

Coraz więcej osób decyduje się na zakup choinek w doniczkach, aby wysadzić ją później do gruntu. Rzadko się to udaje jednak, bo często choinki są wsadzane na krótko przed sprzedażą do doniczek i nie są tak trwałe. Wysadzona choinka wymaga podlewania w początkowym okresie i pielęgnacji.

Film i montaż: Mariusz Drożdż

Tekst: Dorota Kolasińska

Dorota Kolasińska: Byłam u Pana w gospodarstwie jakieś 6 lat temu (zapraszam do przeczytania reportażu) i wtedy planował Pan rozwój Rolniczego Handlu Detalicznego i sklepu. Jak to wygląda obecnie?

Jacek Klimza: Od 3,5 roku razem z żoną prowadzimy Rolniczy Handel Detaliczny, sprzedajemy wołowinę, ubijamy usługowo w ubojni buhaje. Nie mamy swojej ubojni, nie opłacałoby się to. Zawozimy buhaja, przywozimy tusze czy ćwierci wołowe, rozbieramy już w naszych pomieszczeniach. Mięso sprzedajemy później w detalu w naszym sklepie na terenie naszego gospodarstwa. Od czerwca mamy nowe pomieszczenia, bardziej funkcjonalne, także jest nam znacznie wygodniej i łatwiej w pracy.

D.K.: Jakie ilości są ubijane rocznie? Czy to są tylko buhaje, czy też krowy i jałówki?

J.K.: Ubijamy tylko buhaje, mają najlepszej jakości mięso, lepsze wybicie niż jałówki, są to młode duże zwierzęta, także towar jest dobrej jakości.

D.K.: Gdzie Pan szuka odbiorców mięsa?

J.K.: Odbiorcy częściej nas szukają, niż my ich. Nie ukrywam, że prowadzimy też reklamę na Facebooku, Google, ale najczęściej ktoś, komuś powie, że jest dobre mięso, klient dzwoni, przyjeżdża i kupuje.

D.K.: Podczas dzisiejszej sesji rozmawialiśmy też o barierach. Jak to wygląda w Pana gospodarstwie? Co jest najbardziej irytujące i męczące w dalszym rozwoju RHD?

J.K.: Przepisy czasem mogą utrudnić życie, bo ta skala produkcji wcale nie jest jakaś wielka, często niektóre przepisy są przenoszone z tych wielkich zakładów do nas i jest to często kłopotliwe żeby to ogarnąć.

D.K.: Jak długo jest prowadzona sprzedaż?

J.K.: 3,5 roku. Co dwa tygodnie mamy świeże mięso, klienci są przyzwyczajeni do „czwartków”, bo wtedy jest sprzedaż. Zamawiają wcześniej, przyjeżdżają. Mają powtarzalny towar, który zawsze jest dobrej jakości.

D.K.: Dlaczego warto zainwestować w RHD i rozwijać to w Polsce?

J.K.: Warto, dlatego, że jest to dodatkowe źródło dochodu. Przy dobry podejściu, zaangażowaniu i jeżeli się wszystko sprzeda to co się wyprodukuje, jest to znaczący przychód dla gospodarstwa. Zwiększamy po prostu dochodowość. Jest to zawsze ryzyko. My jak zaczynaliśmy, na początku nie sprzedało się tego wszystkiego za pierwszym razem i zastanawialiśmy się, czy dalej to robić, czy niedługo sami będziemy musieli to wszystko zjeść. Szybko się rozwiały te nasze wątpliwości, bo potem była następna sprzedaż, potem kolejna, aż w końcu zabrakło mięsa. To było bardzo optymistyczne spojrzenie w przyszłość i już wiedzieliśmy, że warto w to iść dalej i dalej to rozwijać.

D.K.: A jeżeli chodzi o rozwój gospodarstwa? Jak to będzie dalej wyglądać?

J.K.: Już chyba nie będę dalej zwiększał stada, kiedyś planowałem rozwój do 200 sztuk, ale w tej chwili ograniczę się do tych 150, może nawet troszeczkę zmniejszę stado, ze względu na areał. Nie zawsze warunki atmosferyczne są korzystne, nie zawsze jest wystarczająca ilość świeżej trawy dla krów, a dowożenie i dokarmianie krów latem, jednak podwyższa koszty i przestaje to być opłacalne.

D.K.: Bardzo dziękuję za rozmowę.

Dobre opinie rolników z pracy kombajnu Claas Mega sprawiły, że w roku 2006 zdecydowali się na zakup pierwszego ciągnika Claas, był nim model Ares 617 ATZ. Ciągnik pracuje w gospodarstwie Nawrotów do dziś, a na liczniku ma ponad 12 tys. godzin pracy. Cały czas pracuje bezawaryjnie, dlatego rolnicy zdecydowali się inwestować w ciągniki tej marki. Dziś podstawowymi zadaniami ciągnika Ares 617 ATZ jest współpraca z zaczepianym opryskiwaczem Horsch Leeb 4AX.

Obecnie park maszynowy rolników z pod Częstochowy obejmuje aż 5 ciągników marki Claas: Ares 617 ATZ, Axion 820 Hexashift, Arion 620, Axion 930 i Axion 810, którym jeden z synów, Mateusz rywalizował w programie telewizyjnym.

Axion 810 i największy Axion 930 wyposażone są w przekładnie bezstopniowe Cmatic. Jak podkreśla młody rolnik przekładnia bezstopniowa zwalnia w dużej mierze operatora z myślenia i dobierania odpowiedniego przełożenia do aktualnego obciążenia silnika. Automatyka sama dobiera przełożenie tak, aby silnik pracował z obniżonymi obrotami, co pozwala zaoszczędzić na paliwie. Rolnik doświadcza tego np. podczas pracy z agregatem uprawowo-siewnym Horsch Pronto 4 DC. Z tą maszyną współpracują naprzemiennie Axion 820 Hexashist i Axion 810 Cmatic niemal o tej samej mocy. W ciągniku z przekładnia bezstopniową spalanie jest wyraźnie niższe.

W gospodarstwie rodziny Nawrot pracują jeszcze inne maszyny Class tj. prasa zwijająca Variant 460 RF i ładowarka teleskopowa Scorpion 732 Variopower. Gospodarstwo obsługiwane jest przez autoryzowanego dealera Claas, firmę Świerkot.

Rolniczy Handel Detaliczny

– Kluczem do sukcesu jest więź z konsumentem, szczególnie w systemie od pola do stołu, gdzie produkujemy zboża, polskie białko i wykorzystanie tego do hodowli świń. Oczywiście w zestawieniu z tym surowcem – rodzimą rasą puławską tworzy kompletną ofertę. Konsument ma pewność towaru i wychodzi od nas zawsze zadowolony. Na rzecz tego rodzaju produkcji zrezygnowaliśmy z konwencjonalnej produkcji świń, ale nie żałujemy tej decyzji. A to dlatego, że skróciliśmy łańcuch i mamy dużo szybszy obrót pieniędzmi, a dzięki naszym klientom jesteśmy niezależni.

Zobacz cały wywiad!