Program został ogłoszony 1 czerwca, a dokumentacja ma być dostępna na stronach wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, bo to właśnie WFOŚiGW będą prowadzić nabory dla mieszkańców.

Dla osób zainteresowanych dotacją oznacza to jedno: trzeba sprawdzić stronę funduszu właściwego dla województwa, w którym znajduje się nieruchomość. To tam pojawią się regulamin naboru, wzory dokumentów i szczegółowe wymagania. Listę funduszy wojewódzkich znajdziesz tutaj.

Do 8 tys. zł na deszczówkę przy domu

Mikroretencja ma pomóc właścicielom domów jednorodzinnych zatrzymywać wodę opadową na własnej posesji. W praktyce chodzi o zbiorniki na deszczówkę, systemy rozsączające, pompy, zraszacze i inne elementy, które pozwalają zebrać wodę z dachu, podjazdu czy chodnika, a następnie wykorzystać ją np. w ogrodzie.

Dotacja może wynieść do 90 proc. kosztów kwalifikowanych. Maksymalna kwota wsparcia to 8 tys. zł. Na realizację programu w całym kraju przewidziano 173 mln zł z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027.

Co ważne, wsparcie będzie miało formę refundacji. Oznacza to, że program obejmie zakończone inwestycje, a dotacja będzie wypłacana po pozytywnej weryfikacji wniosku i dokumentów.

Jakie instalacje obejmie dofinansowanie?

Zgodnie z informacjami NFOŚiGW dotację będzie można przeznaczyć na zakup, dostawę, montaż, budowę, rozbudowę i uruchomienie instalacji związanych z wodami opadowymi i roztopowymi.

Wsparcie obejmie m.in. rozwiązania do zbierania wody z dachów, chodników i podjazdów. Program przewiduje też dofinansowanie magazynowania deszczówki w zbiornikach, retencjonowania jej w gruncie oraz późniejszego wykorzystania, np. do podlewania ogrodu.

Na stronie programu wymieniono m.in. szczelne zbiorniki, studnie chłonne, drenaż, skrzynki rozsączające, zbiorniki otwarte, rozszczelnianie nawierzchni, pompy, zraszacze i centrale dystrybucji wody.

Cały system powinien działać tak, aby woda została na terenie nieruchomości albo została tam wykorzystana. Nie powinna trafiać poza działkę ani do kanalizacji deszczowej, poza sytuacjami awaryjnymi.

Kto może dostać dotację z programu Mikroretencja?

O dofinansowanie będą mogli ubiegać się właściciele, współwłaściciele oraz użytkownicy wieczyści nieruchomości z budynkiem mieszkalnym. Chodzi o domy służące do stałego lub czasowego zamieszkania.

W odpowiedzi udzielonej naszej redakcji rzecznik prasowy wyjaśnił również, że o wsparcie będą mogli wnioskować właściciele nowych domów, jeśli spełnią wymagania programu. Grantobiorca będzie musiał złożyć oświadczenie potwierdzające oddanie budynku do użytkowania.

To ważna informacja dla osób, które niedawno zakończyły budowę domu albo dopiero porządkują teren wokół posesji. Szczegółowe zasady trzeba jednak sprawdzić w regulaminie naboru właściwego wojewódzkiego funduszu. 

Program obejmie koszty poniesione od 1 lipca 2024 r.

Jedna z najważniejszych zasad dotyczy terminu poniesienia kosztów. Mikroretencja obejmie wyłącznie zakończone inwestycje, których koszty kwalifikowane poniesiono od 1 lipca 2024 r.

NFOŚiGW wskazuje też minimalne wymagania projektu. Wartość kosztów kwalifikowanych musi wynosić co najmniej 2 tys. zł. Suma pojemności zbiorników do magazynowania wody opadowej powinna wynosić minimum 2 m³, a powierzchnia, z której retencjonowana jest woda, co najmniej 50 m².

Przed złożeniem wniosku warto więc zebrać faktury, potwierdzenia kosztów i informacje o wykonanej instalacji. Pozytywnie zweryfikowany wniosek będzie jednocześnie umową o dofinansowanie i rozliczeniem inwestycji.

Kiedy dotacji nie będzie?

Nie każda instalacja będzie mogła dostać wsparcie. Program nie obejmie przedsięwzięć lub ich elementów, które zostały już sfinansowane ze środków WFOŚiGW albo NFOŚiGW. Jako przykład podano wcześniejszy program „Moja Woda”.

Instalacje nie mogą też służyć działalności gospodarczej ani rolniczej. To istotne szczególnie na terenach wiejskich, gdzie dom, ogród i gospodarstwo często znajdują się obok siebie. Mikroretencja jest programem przydomowym, skierowanym do właścicieli domów jednorodzinnych.

Zbiornik na deszczówkę bez zgłoszenia i pozwolenia? Nowe przepisy, ale stare problemy

Co zrobić przed złożeniem wniosku?

Osoby zainteresowane dotacją powinny przede wszystkim sprawdzić regulamin naboru w swoim wojewódzkim funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

Jeżeli instalacja została już wykonana, trzeba sprawdzić, czy spełnia minimalne wymagania programu i czy koszty poniesiono po 1 lipca 2024 r. Jeżeli inwestycja dopiero jest planowana, warto pamiętać, że program działa jako refundacja, a nie zaliczka na przyszłe prace.

Mikroretencja nie zastąpi dużych inwestycji wodnych, ale może pomóc zatrzymać deszcz tam, gdzie spada. Dla właściciela domu oznacza to prostszą drogę do wykorzystania wody w ogrodzie, mniejsze zużycie wody z sieci i lepsze przygotowanie posesji zarówno na suszę, jak i gwałtowne opady.

Oprac. Maria Khmaiuk na podst. NFOŚiGW

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Zobacz też: Kupować sprzęt przez grupę producencką czy osobno? Tu decyduje VAT

Przekazanie części gospodarstwa bez VAT

Odpowiedź Eksperta: Z braku informacji szczegółowych należy przyjąć, że Czytelnik chce na emeryturze przynajmniej początkowo pozostać podatnikiem czynnym i ewentualnie później powrócić do zwolnienia. Kluczowym kryterium skutków VAT takiej darowizny jest status nabywcy gospodarstwa oraz problem "zorganizowanej części przedsiębiorstwa" zgodnie z art. 2 ust. 27e ustawy o VAT.

Rolnik przekazuje następcy ok. 40 lub ok. 34 ha z maszynami i ciągnikami oraz zabudowaniami gospodarskimi. Na podstawie art. 6 ust....

Agencja Nasienna to organizacja hodowców, która zrzesza podmioty prowadzące działalność gospodarczą w zakresie twórczej hodowli nowych odmian roślin.
Do zadań i celów Agencji Nasiennej należy:

• opieka nad prawami intelektualnymi przysługującymi hodowcom w niej zrzeszonym
• oraz dbałość o zapewnienie transparentnych i uczciwych zasad funkcjonowania rynku nasiennego w Polsce.

Inspekcja Nasienna - Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN) – jest jedną z inspekcji urzędowej kontroli żywności, której zadaniem jest dbanie o przestrzeganie przepisów publicznoprawnych dotyczących bezpieczeństwa materiału siewnego.

- Nasza organizacja, w przeciwieństwie do PIORiN, zajmuje się ochroną prawa prywatnego. Działalność Agencji Nasiennej opiera się na przepisach rozporządzenia Rady (WE) Nr 2100/94 z dnia 27 lipca 1994 r. w sprawie wspólnotowego systemu ochrony odmian roślin (dalej: Rozporządzenie 2100/94), rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1768/95 z dnia 24 lipca 1995 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze w zakresie odstępstwa rolnego przewidzianego w art. 14 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) Nr 2100/94 w sprawie wspólnotowego systemu ochrony odmian roślin (dalej: Rozporządzenie 1768/95) oraz przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian rośli (dalej: OchrPrOdmRoślinU). Agencja Nasienna pozostaje organizacją hodowców w rozumieniu przepisów tych aktów prawnych (art. 3 Rozporządzenia 1768/95, art. 23 OchrPrOdmRoślinU) - wyjaśnia Paweł Gała, Komplementariusz (Kancelaria Radców Prawnych Gała i Wspólnicy Sp.k.)

Czym jest odstępstwo rolne? 

Odstępstwo rolne, ściśle związane jest z wyłącznym prawem do domiany. Przepisy stanowią, że posiadaczowi wyłącznego prawa do odmiany, czyli hodowcy, przysługuje wyłączne prawo do:

• wytwarzania lub rozmnażania (reprodukcji);
• przygotowania do rozmnażania;
• oferowania do sprzedaży;
• sprzedaży lub innego wprowadzenia do obrotu (inne form zbywania);
• eksportu;
• importu;
• przechowywania do każdego z ww. celów - materiału siewnego odmiany chronionej.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

- Wykonywanie zaś ww. działań przez osobę inną niż hodowca (w tym przez rolnika) wymaga upoważnienia udzielonego przez hodowcę. „Istotą ochrony wyłącznego prawa do odmian roślin jest zatem to, że dokonanie któregokolwiek z powyższych działań w stosunku do materiału siewnego odmiany chronionej wymaga zgody uprawnionego hodowcy” (P. Gała, M. Korzycka-Iwanow, Ochrona prawna odmian roślin [w:] Prawo własności przemysłowej System Prawa Prywatnego tom 14A, red. R. Skubisz, Warszawa 2017, wyd. 2, str. 1266, nb. 110) - czytamy w nadesłanym do nas wyjaśnieniu. 

Istnieje jednak wyjątek od konieczności posiadania takiej zgody. Jest nim instytucja odstępstwa rolnego.

Zgodnie z przepisamy rolnik jest uprawniony do używania materiału ze zbioru jako materiału siewnego odmiany chronionej, jeżeli materiał ten uzyskał w swoim gospodarstwie i użyje go w uprawie polowej w swoim gospodarstwie.

Odstępstwo rolne nie dla każdego. Jakie warunki musi spełnić rolnik?

Odstępstwo rolne jest objęte następującymi warunkami:

• materiał ten nie może być materiałem odmiany hybrydowej lub syntetycznej.
• Wykorzystanie przez rolnika do rozmnożenia w uprawie polowej materiału ze zbioru uzyskanego w jego własnym gospodarstwie w ramach instytucji odstępstwa rolnego uprawnione jest jedynie w stosunku do odmian gatunków roślin uprawnych wyraźnie wskazanych odpowiednio w art. 14 ust. 2 Rozporządzenia 2100/94 albo w art. 23 ust. 2 OchrPrOdmRoślinU.
• Przepisy przewidują również, że dla skorzystania z instytucji odstępstwa rolnego koniecznym jest, by rolnik zapłacił posiadaczowi odmiany opłatę z tego tytułu (chyba, że rolnik ten ma status drobnego rolnika w rozumieniu przepisów tych aktów prawnych).
• Wysokość tego wynagrodzenia wynosi 50% opłaty licencyjnej obowiązującej w stosunku do danej odmiany, płatnej odpowiednio – w odniesieniu do odmian chronionych na szczeblu wspólnotowym – do końca roku gospodarczego, w którym doszło do wykorzystania materiału ze zbioru jako materiały siewnego, lub – w odniesieniu do odmian chronionych na szczeblu krajowym – w terminie 30 dni od dnia wykorzystania materiału ze zbioru jako materiału siewnego.

Naruszenie warunków odstępstwa rolnego. Jakie konsekwencje grożą rolnikowi?

Jeżeli osoba/rolnik naruszy warunki korzystania z instytucji odstępstwa rolnego, czyli m.in. jest to:

• brak zapłaty godziwego wynagrodzenia w wymaganym terminie, powoduje, że rolnik nie może skutecznie powoływać się na dobrodziejstwo odstępstwa rolnego w stosunku do uprawnionego z tytułu wyłącznego prawa.

Jego działanie więc stanowi naruszenie wyłącznego prawa i może spotkać się ze stosownymi działaniami podjętymi przez hodowcę. W tym m.in.

• z dochodzeniem odszkodowania odpowiadającego jednokrotności opłaty licencyjnej,
• lub w niektórych przypadkach nawet jej wielokrotności.

Jakie obowiązki ma rolnik?

Rolnik, w przypadku wybranych gatunków, może jak zaznacza radca prawny bez zgody hodowcy wykorzystać materiał ze zbioru jako materiał siewny. Z tym uprawnieniem (w odniesieniu do odmian chronionych na szczeblu wspólnotowym) wiążą się trzy obowiązki opierające się na przepisach rozporządzenia 2100/94.

• Pierwszy to obowiązek uiszczenia opłaty z tytułu skorzystania z dobrodziejstwa instytucji odstępstwa rolnego w wysokości połowy opłaty licencyjnej (o czym wyżej).
• Drugi to obowiązek udzielenia na wniosek hodowcy lub organizacji hodowców informacji o zakresie korzystania z instytucji odstępstwa rolnego.
• Trzeci zaś to obowiązek poddania się kontroli zgodności udzielonej informacji ze stanem faktycznym.

Zobacz także: Ważą się losy dopłat po 2027 roku. Rolnicy alarmują Brukselę

Kontrola odstępstwa rolnego. Jak przebiega weryfikacja danych rolnika?

Główne pytanie, jakie zadaliśmy jako redakcja w imieniu rolników, była kwestia przeprowadzania kontroli na gospodarstwie w zakresie wykorzystania materiału ze zbioru jako materiału siewnego (zakresie korzystania z odstępstwa rolnego).

Jak opdpowiada Koancelaria prawna, przepisami regulującymi kwestię takiej kontroli są przepisy Rozporządzenia 1768/95.Zgodnie z przepisem art. 14 ust. 1 Rozporządzenia 1768/95, podczas kontroli zgodności udzielonej przez rolnika informacji o zakresie korzystania z instytucji odstępstwa rolnego ze stanem faktycznym winien on dostarczyć na wniosek hodowcy lub organizacji hodowców dowody na poparcie złożonej informacji poprzez m.in.

• ujawnienie dostępnych dokumentów – takich jak faktury, czy stosowne etykiety.

W czasie kontroli audytor musi sprawdzić zgodność udzielonej informacji ze stanem faktycznym. Dlatego musi poznać on powierzchnię gruntów rolnych danego rolnika oraz zweryfikować co rolnik na gruntach tych wysiał. Jeżeli rolnik u którego przeprowadzana jest kontrola, oświadczy, że korzystał na określonym areale z materiału kwalifikowanego, ale nie posiada stosownej faktury potwierdzającej zakup przez niego takiego kwalifikowanego materiału siewnego odmiany, to po pierwsze wzbudza to już pierwsze wątpliwości instytucji kontrolującej, co do rzetelności prowadzonych przez tego rolnika dokumentacji i rozliczeń.

- Jest to bowiem bardzo ważny dokument, który pozwala m.in. na właściwe rozliczenie kosztów oraz uzyskanie dopłat do kwalifikowanego materiału siewnego. Poza tym dziś nic nie stoi na przeszkodzie, aby z łatwością uzyskać duplikat takiego dokumentu, a od 1 kwietnia, żeby ponownie pobrać jego wizualizację z KSeF. Rolnik taki, nie dysponując dokumentem faktury, powinien uzyskać duplikat takiego dokumentu od swego kontrahenta (od wystawcy tego dokumentu – sprzedawcy kwalifikowanego materiału siewnego) albo pozyskać wizualizację takiej faktury z KSeF - czytamy w odpowiedzi. 

Zaznaczamy jednak, ze nieposiadanie dokumentu faktury (samo w sobie) nie wiąże się z żadnymi sankcjami (jeśli rolnik jest w stanie w inny sposób potwierdzić prawdziwość złożonej informacji).

Konsekwencje naruszenia odstępstwa rolnego. Kiedy rolnik musi zapłacić odszkodowanie?

Ewentualna odpowiedzialność, taka jak np. sankcje mają miejsce tylko wtedy, kiedy w wyniku kontroli ustalone zostanie, że taki rolnik udzielił informacji niezgodnie ze stanem faktycznym. Przykładowo: 

• Jeżeli np. rolnik zadeklarował w swojej informacji, że skorzystał z odstępstwa rolnego w odniesieniu do 100 kg materiału ze zbioru a w praktyce okazało się, że było to 200 kg takiego materiału, rolnik taki będzie musiał dopłacić brakującą opłatę za odstępstwo rolne (odpowiadającą połowie opłaty licencyjnej od niewykazanej wcześniej ilości materiału).
• Jeżeli jednak okaże się, że doszło do naruszenia wyłącznego prawa, tj, że np. minął już termin, w którym (zgodnie z obowiązującym stanem prawnym) rolnik mógł uiścić opłatę z tytułu odstępstwa rolnego, czy też, że wykorzystał materiał ze zbioru odmiany hybrydowej lub odmiany należącej do gatunku nieobjętego odstępstwem rolnym, wówczas rolnik taki będzie musiał ponieść tego konsekwencje w postaci zapłaty odszkodowania (słusznego wynagrodzenia) stanowiącego równowartość opłaty licencyjnej.

647,5 mln zł do podziału na premie dla młodych rolników. Nabór wniosków już ruszył!

Odmiany roślin jako własność intelektualna. Dlaczego rolnik musi ponosić opłaty?

Bardzo ważne jest także aby rolnicy budowali w sobie świadomość, że odmiany roślin są dobrem intelektualnym, którego stworzenie wymaga ogromnego nakładu czasu i środków finansowych.

- Twórcza hodowla nowych odmian roślin i wprowadzanie na rynek materiału siewnego nowych, udoskonalonych odmian, służy polskiemu rolnictwu. Dzięki takim odmianom roślin uprawnych produkcja rolna jest bardziej wydajna oraz mniej kosztochłonna. Wprowadzanie nowych odmian roślin zmierza również do minimalizowania niekorzystnych dla rolnictwa skutków zmian klimatycznych. Korzystanie przez rolników z dobrodziejstw własności intelektualnej musi wiązać się jednak z ponoszeniem kosztów w postaci opłat licencyjnych zawartych w cenie materiału siewnego oraz w postaci opłat od odstępstwa rolnego - podsumowano w odpowiedzi. 

opracowała Patrycja Bernat na podst. pisama uzyskanego z Kancelaria Radców Prawnych Gała i Wspólnicy Sp.k

• zalesianie gruntów rolnych,
• tworzenie zadrzewień śródpolnych,
• zakładanie systemów rolno-leśnych,
• zwiększanie bioróżnorodności lasów prywatnych.

Zalesianie gruntów rolnych: ile wynosi wsparcie?

W przypadku zalesiana gruntów rolnych ryczałtowa pomoc jest przyznawana na pokrycie kosztów założenia uprawy leśnej zgodnie z wymogami planu zalesienia (jest to dokument obowiązkowy) oraz pokrycie kosztów zabezpieczenia uprawy leśnej przed zniszczeniem. Stawka pomocy to 16 059 zł/ha lub 17 436 zł dla zalesień wykonywanych na stokach o nachyleniu pow. 12°. Dodatkowe wsparcie na zabezpieczenie nowych plantacji w przypadku grodzenia siatką wynosi 19,7 zł/m.b. ogrodzenia lub do 2428 zł/ha przy innych metodach zabezpieczania. Warto jeszcze dodać, że po wykonaniu zalesienia w kolejnych latach rolnikowi przysługuje dodatkowe wsparcie w postaci premii pielęgnacyjnej (w kwocie od 972 zł/ha do 1584 zł/ha w zależności od rodzaju zalesianego terenu) wypłacanej przez 5 lat oraz premia zalesieniowa w wysokości 1438 zł/ha, wypłacana przez 12 lat.

Zadrzewienia śródpolne: jakie są stawki i warunki?

W przypadku wsparcia na tworzenie zadrzewień śródpolnych pomoc można uzyskać do wykonania na gruntach ornych zadrzewienia, czyli założenia zwartego obszaru powiązanego gospodarczo lub przyrodniczo, obsadzonego co najmniej 3 różnymi gatunkami lub rodzajami drzew lub krzewów, o powierzchni nie większej niż 0,5 ha albo większej niż 0,5 ha, jeżeli jej szerokość wynosi nie więcej niż 20 m (w przypadku gruntu zadrzewionego jednym rzędem drzew lub krzewów przyjmuje się, że jego szerokość wynosi 4 m). Stawka pomocy na zadrzewianie to 10 892 zł/ha lub 13 664 zł/ha dla zalesień wykonywanych na stokach pow. 12°. Dodatkowe wsparcie na zabezpieczenie nowych plantacji w przypadku grodzenia siatką wynosi 19,7 zł/m.b. ogrodzenia lub do 2362 zł/ha przy innych metodach zabezpieczania. Do gruntów, na których wykonano zadrzewienie śródpolne w kolejnych 5 latach przysługuje premia z tytułu zadrzewień w wysokości 2494 zł/ha.

Systemy rolno-leśne: niższa stawka, ale także premia

Wsparcie na zakładanie systemów rolno-leśnych może być przyznana na założenie na gruntach ornych lub trwałych użytkach zielonych systemu rolno-leśnego, tworzącego zwarty obszar, na którym drzewa lub krzewy zostaną posadzone:

• na gruncie, na którym jest prowadzona działalność rolnicza,
• w formie jednego, dwóch lub trzech rzędów oddalonych od kolejnych nasadzeń w formie jednego, dwóch lub trzech rzędów, o co najmniej 10 m i nie więcej niż 50 m – w przypadku gruntów ornych,
• w odległości co najmniej 3 m od siebie.

Kwota pomocy jest w tym przypadku jednak znacznie mniejsza i wynosi 3092 zł/ha, a na gruntach położonych na stokach pow. 12° 3199 zł/ha. Na zabezpieczenie nowych nasadzeń można uzyskać dodatkowo od 148 do 2362 zł/ha, w zależności od rodzaju zastosowanych zabezpieczeń. W tym przypadku również oprócz wsparcia na założenie sytemu rolno-leśnego przysługuje także premia z tytułu systemów rolno-leśnych w kwocie 300 zł/ha, wypłacana przez 5 lat.

Lasy prywatne: gdzie wsparcie może przekroczyć 18 tys. zł/ha?

Bardzo ciekawą propozycją dla rolników, którzy już mają własne lasy jest wsparcie na zwiększenie bioróżnorodności lasów prywatnych. W ramach tej pomocy można wykonać m.in. inwestycje polegające na przebudowie składu gatunkowego drzewostanu przez wprowadzenie drugiego piętra w drzewostanie, w którym średni wiek gatunku panującego w drzewostanie wynosi od 30 do 50 lat, dolesianie luk lub odnowienie uszkodzonego drzewostanu. Możliwe jest także wsparcie inwestycji dotyczących zróżnicowania struktury drzewostanu, przez wprowadzenie podszytu, rozumianego jako dolna warstwa w drzewostanie, złożona z gatunków drzewiastych i krzewiastych. Przewidziane jest także wsparcie na zakładanie remiz (obszar, na którym są wprowadzane gatunki lub rodzaje drzew, lub krzewów o dużym znaczeniu biocenotycznym, przy czym remiza powinna być ogrodzona oraz mieć 10 arów). Możliwe jest także uzyskanie pomocy na założenie strefy ekotonowej (obszar, na którym są wprowadzane gatunki lub rodzaje drzew, lub krzewów w pasie drzewostanu graniczącym z terenem otwartym), lub wykonywanie cięć pielęgnacyjnych w drzewostanie, w którym średni wiek gatunku panującego w drzewostanie nie przekracza 30 lat, polegającym na jego rozluźnieniu przez usunięcie drzew niepożądanych. Stawki pomocy w tym przypadku są uzależnione od rodzaju wykonywanych działań i mogą sięgać nawet ponad 18 tys. zł/ha.

Jedna z najistotniejszych nowości dotyczy możliwości rejestracji jako osoba bezrobotna. To rozwiązanie może otworzyć przed rolnikami dostęp do szkoleń, ofert pracy i programów przekwalifikowania.

Premia dla młodego rolnika a etat. Czy można pracować i nie stracić pieniędzy?

Co zmieniła ustawa dla rolników?

Przepisy z 10 kwietnia 2025 roku zastąpiły dotychczasowe regulacje z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z 2004 roku. Celem reformy było m.in.:

• wsparcie osób wykluczonych z rynku pracy,
• zwiększenie poziomu zatrudnienia,
• lepsze dopasowanie rynku pracy do zmian technologicznych,
• odpowiedź na transformację energetyczną i zmiany demograficzne.

Wśród najważniejszych zmian znalazły się:

• możliwość rejestracji w urzędzie pracy zgodnie z miejscem zamieszkania, a nie zameldowania,
• możliwość dofinansowania zatrudnienia emeryta,
• objęcie priorytetową pomocą rodzin wielodzietnych i osób samotnie wychowujących dzieci,
• większa dostępność Krajowego Funduszu Szkoleniowego,
• wprowadzenie pożyczki edukacyjnej do 400 proc. przeciętnego wynagrodzenia,
• możliwość rejestracji rolników w urzędach pracy.

Rolnik na bezrobociu? Tak, ale pod pewnymi warunkami

Do tej pory rolnik posiadający więcej niż 2 ha przeliczeniowe nie mógł uzyskać statusu osoby bezrobotnej, nawet jeśli gospodarstwo nie przynosiło realnego dochodu. Nowa ustawa to zmieniła.

Zgodnie z tymi zasadami rolnik posiadający nieruchomość rolną powyżej 2 ha przeliczeniowych, bez stałych dochodów, może ubiegać się o status osoby bezrobotnej.

To samo dotyczy także:

• współmałżonków rolników,
• domowników rolników.

Dzięki temu większa liczba osób z terenów wiejskich zyskało dostęp do wsparcia urzędów pracy.

Młody rolnik bez KRUS? Etat i ubezpieczenie w ZUS nigdy nie przekreślają premii

Jakie korzyści zyska rolnik?

Po rejestracji w urzędzie pracy rolnik może skorzystać m.in. z:

• ofert pracy,
• szkoleń,
• programów przekwalifikowania,
• wsparcia w zdobywaniu nowych kwalifikacji.

To ważne zwłaszcza dla osób, które chcą znaleźć zatrudnienie poza rolnictwem lub zmienić branżę.

Bezrobocie rolnika a KRUS. Co się zmieniło?

Jedną z konsekwencji rejestracji jako bezrobotny będzie przejście do systemu ZUS. Oznacza to, że rolnik zarejestrowany jako bezrobotny nie będzie już podlegał KRUS.

To istotna zmiana, bo osoba pobierająca zasiłek dla bezrobotnych podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w ZUS.

Premia dla młodego rolnika: kiedy dzierżawa ziemi wystarczy, by dostać wsparcie?

Ustawa pomaga także pracodawcom

Nowe przepisy nie tylko wspierają rolników, ale także ułatwiają pracodawcom pozyskiwanie nowych pracowników. Zdaniem ustawodawcy część osób z terenów wiejskich może dzięki szkoleniom i certyfikatom zdobyć kompetencje przydatne poza rolnictwem.

• Zrezygnowano jednak z niektórych wcześniejszych rozwiązań, takich jak:
• opłacanie składek do KRUS przez pierwsze cztery kwartały po utracie pracy,
• finansowanie szkoleń ze stypendium i składkami,
• przyznawanie środków na działalność pozarolniczą.

Warto pamiętać o możliwościach jakie dają te przepisy zwłaszcza w obecnej, trudnej sytuacji w rolnictwie, gdzie bardzo wiele, zwłaszcza mniejszych gospodarstw boryka się z problemami finansowymi.

Bartłomiej Czekała

Źródło: topagrar.pl

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

KSeF a sklep internetowy rolnika. Kluczowe znaczenie ma status kupującego

Odpowiedź eksperta: Co do zasady każdy podatnik VAT ma obowiązek wystawiania faktur – obecnie od 1 kwietnia br. – faktur ustrukturyzowanych. Jednak w ustawie o VAT przewidziano pewne wyjątki, gdy podatnik nie ma obowiązku wystawienia faktury. W art. 106ga ust. 2 ustawy, są wymienione przypadki, w których nie istnieje obowiązek wystawienia faktury ustrukturyzowanej przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur.

Coraz więcej rolników wykorzystuje w transporcie ciągniki rolnicze z wózkiem dolly i naczepą typu wanna. Takie zestawy pojawiają się szczególnie podczas przewozu zbóż, kukurydzy czy materiałów sypkich. Wielu kierowców zastanawia się jednak, jakie uprawnienia są wymagane do legalnego poruszania się takim pojazdem po drogach publicznych.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, aby kierować ciągnikiem rolniczym z wózkiem dolly i naczepą, konieczne jest posiadanie prawa jazdy kategorii T lub C+E. Dla wielu osób najbardziej oczywistym wyborem wydaje się kategoria C+E, kojarzona głównie z transportem ciężarowym. W praktyce jednak rolnicy bardzo często korzystają z prawa jazdy kat. T, które również daje możliwość prowadzenia tego typu zestawów rolniczych.

Zobacz także: Ojciec przekazuje teraz gospodarstwo synowi. ARiMR wyjaśnia kto z nich dostanie dopłaty!

Warto pamiętać, że sama kategoria B nie pozwala na prowadzenie tak rozbudowanego zestawu. Kierowca posiadający wyłącznie prawo jazdy kat. B może poruszać się ciągnikiem rolniczym jedynie z przyczepą lekką, czyli taką, której dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 750 kg.

Premia dla młodych rolników 2026. Co wolno kupić za 200 lub 300 tys. zł, a czego nie?

Brak uprawień to mandat

Temat jest szczególnie ważny podczas żniw i intensywnych prac transportowych, gdy na drogach pojawia się więcej dużych zestawów rolniczych. Brak odpowiednich uprawnień może podczas kontroli skutkować mandatem, problemami z ubezpieczeniem oraz konsekwencjami w przypadku kolizji lub wypadku. Dlatego przed wyjazdem na drogę warto upewnić się, czy kierowca posiada właściwą kategorię prawa jazdy dla danego zestawu.

Całość artykułu znajduję w numerze top agrar Polska 4/2022

Na podst. Dawid Konieczka

Fot: Canva

Etat po premii? Tak, ale tylko na własne ryzyko

To jedna z najczęstszych wątpliwości młodych rolników: czy po otrzymaniu premii można iść do pracy na etat? Odpowiedź brzmi: tak, ale nie bezwarunkowo.

W aktualnej premii dla młodych rolników z PS WPR 2023–2027 nie ma już wymogu obowiązkowego ubezpieczenia w KRUS przy pierwszej racie. To oznacza, że beneficjent może być nawet ubezpieczony w ZUS jako pracownik.

Premia dla młodego rolnika: kiedy dzierżawa ziemi wystarczy, by dostać wsparcie?

Pierwsza rata bez blokady. Druga już pod kontrolą

Przy pierwszej racie ARiMR nie stawia dziś dodatkowych barier związanych z etatem czy poziomem zarobków.

Ale przy drugiej racie sytuacja się zmienia. Beneficjent musi wykazać, że w okresie realizacji biznesplanu osiągnął co najmniej 60 proc. udziału przychodów z działalności rolniczej w ogólnej sumie swoich przychodów.

I tu właśnie etat może stać się problemem.

Za dużo z etatu? Premia może być zagrożona

Jeśli wynagrodzenie z pracy poza gospodarstwem okaże się zbyt wysokie, udział przychodów rolniczych spadnie poniżej wymaganego poziomu.

A to oznacza, że:

• druga rata premii może nie zostać wypłacona,
• ARiMR może zakwestionować spełnienie warunków,
• cały biznesplan może znaleźć się pod presją.

Czy kandydat na młodego rolnika musi mieć wykształcenie rolnicze? Przepisy są jasne

Co liczy się jako przychód rolniczy? Lista jest dłuższa, niż myślisz

Na korzyść młodych rolników działa to, że przepisy szeroko definiują przychody z działalności rolniczej. To nie tylko sprzedaż zbóż czy mleka.

Do przychodów rolniczych można zaliczyć m.in.:

• sprzedaż produktów rolnych i przetworzonych,
• dopłaty i inne formy wsparcia związane z rolnictwem,
• przychody z usług rolniczych,
• przychody z działów specjalnych produkcji rolnej,
• odszkodowania za ubezpieczone uprawy i zwierzęta,
• czynsze z dzierżawy składników gospodarstwa,
• odsetki z rachunku wydzielonego dla gospodarstwa.

KRUS i ZUS: tu łatwo się potknąć

Etat zwykle oznacza przejście do ZUS, a to w wielu przypadkach zmienia sytuację rolnika.

Przy umowach zlecenia jest nieco inaczej. Rolnik lub domownik może nadal pozostać w KRUS, jeśli spełnia warunki z art. 5b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Ale jest haczyk:

• przychód z takiej umowy nie może przekroczyć 4806 zł miesięcznie od 1 stycznia 2026 r.,
• liczy się przychód, a nie dochód,
• przekroczenie limitu może wywołać problemy z ubezpieczeniem i ARiMR.

Studenci mają więcej swobody

Wyjątek dotyczy też studentów i uczniów. Osoby uczące się, które wykonują zlecenie i nie ukończyły 26 lat, co do zasady nie podlegają z tego tytułu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.

Po utracie statusu studenta trzeba już wszystko sprawdzić od nowa.

ARiMR odmówiła dopłaty i nałożyła karę. Młody rolnik wygrał walkę o pieniądze

Etat jest możliwy, ale nie może zdominować gospodarstwa

Przepisy nie zabraniają pracy na etacie po otrzymaniu premii dla młodego rolnika. Ale nie oznacza to pełnej dowolności.

Najważniejsze są trzy rzeczy:

• status ubezpieczeniowy młodego rolnika,
• udział przychodów rolniczych we wszystkich jego przychodach,
• terminowa realizacja biznesplanu zadeklarowanego we wniosku do ARiMR.

W praktyce oznacza to jedno: etat może być legalny, ale jeśli okaże się zbyt opłacalny względem gospodarstwa, premia może być zagrożona.

Bartłomiej Czekała

Źródło: ARiMR, top agrar Polska

Pytanie Czytelnika: Gospodaruję na ok. 90 ha i od kilkunastu lat prowadzę działalność usługową w rolnictwie w dużych rozmiarach. Zbliżam się do emerytury i chciałbym wcześniej zakończyć działalność gospodarczą oraz powrócić do zwolnienia w gospodarstwie. Jestem na książce podatkowej. Księgowa straszy mnie, że będę musiał zapłacić kilkaset tysięcy VAT. Czy to prawda?

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Usługi rolnicze a VAT – tu łatwo o kosztowny błąd

Odpowiedź Eksperta: Z braku informacji szczegółowych należy przyjąć, że Czytelnik jest jednolitym podatnikiem czynnym VAT dla obu działalności. W takiej sytuacji kluczowym jest stwierdzenie, że z punktu widzenia ustawy o VAT podatnik prowadzi wyłącznie działalność rolniczą (art. 2 pkt 15), ponieważ usługi rolnicze są traktowane jak działalność rolnicza. Jednak z punktu widzenia ustawy Prawo przedsiębiorców, usługi rolnicze są traktowane jako działalność gospodarcza pozarolnicza, co ma znaczenie pod względem podatku dochodowego, w szczególności w ...

– Dziś trzeba sobie odpowiedzieć, w jakim stopniu resort kontroluje import ziemniaków, a przede wszystkim czy prawdą jest to, że surowiec wjeżdżał do kraju po cenach transportu, co byłoby działaniami dumpingowymi i mógł stać się gwoździem do trumny w tak trudnym sezonie dla branży – pyta retorycznie Agnieszka Płotka, członek zarządu Stowarzyszenia Polski Ziemniak.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Producentom ziemniaków potrzebna jest realna pomoc

– Dziś potrzebna jest nam realna pomoc, żeby ziemniaki wywieźć z gospodarstw. Brakuje środków na sadzeniaki, nawozy, środki ochrony roślin, a tymczasem mamy jeszcze znaleźć pieniądze, aby wywieźć ziemniaki do utylizacji – mówi Agnieszka Tołłoczko-Wróbel, producentka ziemniaków jadalnych i sadzeniaków spod Nidzicy w woj. warmińsko-mazurskim. – Za te ceny ziemniaków jadalnych, które w tej chwili proponowane są na rynku, za całe auto rolnik może dostać 4 tys., a transport może kosztować 3 tys. Tak, że to jest w ogóle jakiś absurd – mówi rolniczka.

Górka ziemniaków rośnie, a czasu ubywa. Czy rząd zdąży pomóc rolnikom?

Branża domagała się dwóch podstawowych form wsparcia:

• 40 gr/kg ziemniaka kierowanego do biogazowni lub zakładów przemysłowych,
• 60 gr/kg niesprzedanego ziemniaka sadzeniaka wraz z jego utylizacją.

W magazynach zostały dzisiaj nie tylko ziemniaki jadalne, ale także przemysłowe czy sadzeniaki. Drugą ważną kwestią, którą branża poruszyła, było zagospodarowanie nadwyżek bulw, które zostały w magazynach.

50 hektarów, 15 cm śniegu i 2,5 tony straty. Rolnik liczy, co jeszcze wytrzyma

Na pole lub do lasu… Co robić z ziemniakami?

A co dziś się dzieje z zalegającymi ziemniakami, jeśli nie można ich sprzedać? Rolnicy próbują je wywozić na pole, traktując jako nawóz naturalny. Z jednej strony nie zutylizują zbyt dużych ilości w ten sposób, a z drugiej mogą dostać kary za stwarzanie ryzyka fitosanitarnego. Są głosy, że najzwyczajniej w świecie zakopią część zalegających bulw. Dlaczego? Przy kosztach produkcji sięgających 20 tys. zł/ha i więcej w przypadku ziemniaka jadalnego, a co ważne przy także wyższych kosztach zbioru ziemniaków w ekstremalnie mokrym zeszłym roku (w zależności od technologii rolnicy szacują, że było to ok. 10–12 gr/kg), po prostu nie opłaca się sprzedawać za 20 gr/kg. Do tego przecież trzeba także doliczyć koszty transportu. Finalnie wychodzi sporo pod kreską.

– Sposobem na rozwiązanie problemów producentów ziemniaka może być skracanie łańcucha dostaw i ograniczanie liczby pośredników, a także znalezienie nowych rynków zbytu dla polskich ziemniaków i produktów ziemniaczanych zarówno w kraju, jak i za granicą – mówił minister Stefan Krajewski.

– W odpowiedzi na problemy branży ziemniaczanej wprowadziliśmy uproszczenia w procedurach eksportowych, m.in. ograniczono zakres pobierania prób w regionach o niskim ryzyku chorób oraz ujednolicono minimalne wymagania eksportowe, co pozwoliło zmniejszyć liczbę zbędnych badań i znacząco zwiększyć eksport – dodał.

Zobacz także: Kontrole ziemniaków z importu. WIORiN sprawdza dokumenty i bulwy

– Ministerstwo nie czeka z założonymi rękami. Prowadzimy intensywne rozmowy z przedstawicielami przetwórców ziemniaków oraz sieci handlowych, aby zwiększyć zagospodarowanie nadwyżkowego surowca i nie dopuścić do jego marnowania – mówi Małgorzata Gromadzka, sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa. – Minister Krajewski wnioskuje także o przyznanie unijnego wsparcia dla producentów ziemniaków w związku z tą trudną sytuacją rynkową.

Rynek ziemniaka bez impulsu – problem nadwyżek i niskiej skrobi

– Na koniec kwietnia, nie było żadnego sygnału ze strony marketów i dyskontów, aby zaczęli skupiać większe ilości ziemniaków. Przemysł skrobiowy rozwiązałby problem ziemniaków o podwyższonej zawartości skrobi, tj. powyżej 12–13%, ale mamy także w magazynach lub na pryzmach ziemniaki o zawartości 10–11% skrobi, czyli ziemniaki typowo jadalne, których nie ma sensu przerabiać w zakładach skrobiowych – mówi Agnieszka Płotka ze Stowarzyszenia Polski Ziemniak.

 A jak wygląda sytuacja na koniec maja?

- Było spotkanie w kwietniu z firmami i przedsiębiorstwami przemysłu skrobiowego, ale po tym spotkaniu raczej nic się nie wydarzyło, żaden zakład nie otworzył produkcji, więc rolnicy nie mieli gdzie tego ziemniaka wywieźć - relacjonuje Agnieszka Tołłoczko-Wróbel, podkreślając brak realnych efektów rozmów z ministerstwem i branżą.

Rolnicy,  jak wynika z wypowiedzi, zostali z problemem nadwyżek i brakiem odbioru surowca.  Agnieszka Tołłoczko-Wróbel próbowała kierować ziemniaki do przetwórni i biogazowni, jednak często kończyło się to odmową lub brakiem opłacalności transportu.

- Nie kalkuluje się, po prostu nie mam pieniędzy na ten transport, żeby wywieźć ziemniaki - dodaje rolniczka.

„Klęska nadprodukcji i brak systemowego wsparcia”

- Nie jesteśmy w stanie zjeść półtora miliona ton ziemniaka w miesiąc. Ani przemysł spirytusowy, ani skrobiowy, ani na płatki nie pomoże w przerobieniu tego ziemniaka - mówi rolniczka, wskazując na skalę nadwyżek i brak możliwości ich zagospodarowania.

W jej ocenie sytuacja doprowadziła wielu gospodarzy do poważnych strat finansowych.

- To są milionowe straty, naprawdę milionowe straty. Rolnicy są na skraju bankructwa, nie mają na nawozy, paliwo i wejście w nowy sezon - mówi Tołłoczko-Wróbel. 

Jak podkreśla, postulowane wsparcie i komisje inwentaryzacyjne nie zostały wdrożone, a proponowane rozwiązania, jej zdaniem nie odpowiadają realnym potrzebom gospodarstw.

Nowy sezon bez nadwyżek – rynek ziemniaka pod presją ryzyka i kosztów

Ziemniaki to nie zboża, nie mogą leżeć w przechowalni w nieskończoność, nawet w tych najbardziej nowoczesnych obiektach. Z jednej strony chodzi o jakość surowca, a z drugiej o wysokie koszty. To też oznacza, że nie wchodzimy w nowy sezon z nadwyżkami krajowymi surowca. Nowy sezon – nowa karta. Wiele zależy od tego, ile posadzimy w kraju i w Europie ziemniaków. Czy można się zabezpieczyć na przyszłość? Nie do końca, ale warto szukać stałych odbiorców, budować relacje, podpisywać kontrakty, aby rozkładać ryzyko i nie zdawać się tylko na kapryśny wolny rynek.

Kryzys na rynku ziemniaka - pilna pomoc dla polskich rolników

Poniższa petycja jest głosem polskich rolników, którzy znaleźli się w wyjątkowo trudnej sytuacji rynkowej spowodowanej nadprodukcją ziemniaka w Polsce i Europie oraz brakiem stabilnych kanałów zbytu.

Jest to apel o szybkie działania, które pozwolą ograniczyć straty gospodarstw rolnych i ustabilizować sytuację na rynku. Każdy podpis pod petycją stanowi wyraz solidarności z rolnikami i zwiększa szansę na podjęcie realnych decyzji przez decydentów.

" Polscy rolnicy stoją dziś na krawędzi. Nadprodukcja ziemniaka w Europie i brak możliwości sprzedaży sprawiły, że magazyny są pełne, a ceny nie pokrywają nawet kosztów produkcji.

Tysiące ton ziemniaków zalegają w gospodarstwach i zaczynają się psuć. Każdy dzień to kolejne straty, które dla wielu rolników oznaczają realne zagrożenie upadłością.

Jeśli państwo nie zareaguje natychmiast, wiele gospodarstw nie przetrwa tego sezonu.

Domagamy się pilnej pomocy, w tym:

1. Dopłaty w wysokości 0,40 zł/kg do ziemniaka przeznaczonego na biogazownie, zakładów przemysłowych, lub innego miejsca utylizacji obejmujące koszty załadunku, transportu i jego utylizacji.

2. Dopłaty w wysokości 0,60 zł/kg do niesprzedanego ziemniaka sadzeniaka i jego utylizacji.

Każdy podpis ma znaczenie. Tylko wspólny głos rolników może zmusić decydentów do działania." 

Podpisz petycję klikając w baner. 

Kryzys na rynku ziemniaka petycja

FOTO: Kryzys Na Rynku Ziemniaka Petycja

Największym zainteresowaniem niezmiennie cieszą się grunty klas I, II i IIIa. Takie stanowiska są najczęściej wybierane przez gospodarstwa specjalizujące się w produkcji warzyw czy intensywnej uprawie polowej. Według danych GUS średnia cena najlepszych gruntów rolnych w Polsce wynosi obecnie 83 011 zł za hektar. W praktyce zakup większej powierzchni dobrej ziemi wymaga dziś bardzo dużego kapitału lub wysokiego finansowania kredytowego.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Gdzie ziemia jest najdroższa?

Najwyższe ceny tradycyjnie utrzymują się w województwach o silnej produkcji rolnej. Liderem pozostaje Wielkopolska, gdzie średnia cena hektara najlepszych gruntów sięga już 123 333 zł. Bardzo wysokie stawki notowane są również w województwie podlaskim, gdzie hektar dobrych ziem kosztuje średnio 113 333 zł. Wysokie ceny utrzymują się także w województwie kujawsko-pomorskim – 99 286 zł za hektar – oraz w województwie opolskim, gdzie średnia wynosi 94 333 zł.

Powyżej krajowej średniej znajdują się również województwa mazowieckie i łódzkie. W Mazowieckiem hektar najlepszych gruntów kosztuje średnio 87 407 zł, natomiast w Łódzkiem 86 613 zł. Wysokie ceny utrzymują się także w województwach:

• Pomorskim – 81 273 zł/ha
• Śląskim – 81 731 zł/ha
• Małopolskim – 77 654 zł/ha
• Lubelskim – 76 128 zł/ha

Nieco niższe stawki notowane są w województwie świętokrzyskim, gdzie średnia cena gruntów klas I-IIIa wynosi 72 740 zł za hektar. Na Dolnym Śląsku jest to 69 103 zł, a w warmińsko-mazurskim 67 500 zł.

Zobacz także: Rzepak wraca do poziomów sprzed tygodnia. Straty plonów robią swoje

Gdzie ziemia jest najtańsza?

Najniższe ceny najlepszych gruntów utrzymują się obecnie w zachodniej oraz południowo-wschodniej części kraju. W województwie podkarpackim średnia cena wynosi 58 439 zł za hektar, natomiast w lubuskim 54 909 zł.

Najtaniej pozostaje w województwie zachodniopomorskim, gdzie hektar najlepszej ziemi kosztuje około 53 tys. zł. Różnice pomiędzy regionami są więc ogromne i pokazują, jak silnie lokalny rynek wpływa dziś na wartość gruntów rolnych.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Znaczenie ma nie tylko lokalizacja, ale również klasa bonitacyjna gleby. Grunty średnie, zaliczane do klas IIIb i IV, osiągają obecnie średnią cenę 73 560 zł za hektar. Z kolei ziemie słabsze, czyli klasy V i VI, kosztują średnio 54 326 zł za hektar.

Jeszcze kilkanaście lat temu podobne stawki osiągały głównie najlepsze grunty rolne.

Dlaczego ceny rosną?

Wzrost cen gruntów wynika z kilku nakładających się czynników. Najważniejszym pozostaje ograniczona liczba działek trafiających na sprzedaż oraz nieustanne zainteresowanie powiększaniem gospodarstw. Wielu rolników nadal traktuje zakup ziemi jako stabilne ulokowanie pieniędzy, szczególnie w okresie wysokiej inflacji i niestabilnych kosztów produkcji.

UE nie chce interweniować na rynku mleka. Hansen: ceny już się ustabilizowały

W gospodarstwach warzywniczych dobra ziemia ma dodatkowo wyjątkowe znaczenie. Odpowiednia struktura gleby, wysoka kultura rolna oraz dostęp do wody bezpośrednio wpływają na wysokość i jakość plonu. Z tego powodu najlepsze działki w rejonach intensywnej produkcji bardzo rzadko trafiają na rynek, a jeśli już się pojawiają – osiągają wyjątkowo wysokie ceny.

Artykuł opracowano na podstawie danych ARiMR oraz GUS. Średnie ceny gruntów ornych wykorzystywane są m.in. przez banki przy udzielaniu preferencyjnych kredytów na zakup ziemi i inwestycje w gospodarstwach rolnych.

Tańsze paliwo zostaje na dłużej

Rząd zdecydował o przedłużeniu pakietu paliwowego. Do 15 czerwca 2026 r. utrzymane zostaną niższe stawki VAT i akcyzy na wybrane paliwa silnikowe.

Dla wielu rolników to informacja, która może realnie odciążyć budżety gospodarstw. Paliwo pozostaje bowiem jednym z największych kosztów w produkcji rolnej i transporcie.

VAT nadal 8 proc.

Obniżona stawka VAT obejmuje:

• benzynę,
• olej napędowy,
• biokomponenty stanowiące samoistne paliwa.

Zamiast 23 proc. podatek będzie nadal wynosić 8 proc.

Akcyza też bez zmian — na minimalnym poziomie

Rząd utrzymał również niższą akcyzę na paliwa. Została ona obniżona do najniższego poziomu dopuszczonego w UE:

• 29 gr/l benzyny,
• 28 gr/l oleju napędowego.

Rzepak wraca do poziomów sprzed tygodnia. Straty plonów robią swoje

Dlaczego rząd podjął taką decyzję?

Jak podano w komunikacie, powodem jest nadal niestabilna sytuacja na rynkach paliw, związana m.in. z konfliktem na Bliskim Wschodzie. Obniżki mają łagodzić skutki wahań cen, ale rząd podkreśla, że to rozwiązanie tymczasowe.

Co to oznacza w praktyce?

Dla rolników i kierowców to krótkoterminowa ulga. Niższe podatki mogą przełożyć się na:

• niższe koszty pracy maszyn,
• tańszy transport,
• mniejszą presję na ceny usług i produkcji.

Przedłużenie obowiązuje tylko do 15 czerwca 2026 r. Po tym terminie decyzja może zostać zmieniona.

Bartłomiej Czekała

Źródło: MF

Ceny zbóż i rzepaku na krajowym rynku lekko rosną, ale — jak podkreślają eksperci — nadal nie są to poziomy, które mogłyby „powalić z nóg”. W najnowszym odcinku podcastu „Czekał(a) na Urbana” Bartłomiej Czekała, dr Juliusz Urban i Patrycja Bernat przeanalizowali bieżącą sytuację na rynkach zbóż, rzepaku i nawozów.

Zboża drożeją, ale bez euforii

Na rynku zbóż widać wyraźny trend wzrostowy, choć skala podwyżek pozostaje umiarkowana. Pszenica konsumpcyjna kosztuje średnio 778 zł/t, a paszowa 749 zł/t. W górę idą także jęczmień, pszenżyto, żyto i owies. Najmocniej wyróżnia się kukurydza, której średnia cena sięgnęła 827 zł/t i jest już wyższa od pszenicy konsumpcyjnej o blisko 50 zł.

Dr Juliusz Urban zwraca uwagę, że mimo obecności zapasów rynek nie odczuwa ich silnego wpływu na ceny. Jak podkreśla, z jednej strony magazyny mogą wkrótce zwiększyć podaż, z drugiej — przed żniwami ceny wspierają niższe stany surowca u przetwórców i niepewna pogoda.

IGC: Pszenicy mniej o 25 mln t, a kukurydzy o 29 mln t. Na Giełdzie omówimy bilans polskich zbóż na sezon 2026/27

Rzepak pod presją geopolityki

Rzepak po kolejnych skokach cenowych ustabilizował się w okolicach 515–525 euro/t. Według Urbana rynek pozostaje bardzo nerwowy i mocno reaguje na wydarzenia geopolityczne, zwłaszcza związane z Iranem i Cieśniną Ormuz. Ekspert top agrar Polska spodziewa się jednak, że wraz ze zbliżaniem się żniw ceny mogą stopniowo schodzić w okolice 500 euro/t.

100 tys. ha rzepaku poszło do przesiania. IUNG w pierwszym raporcie suszy nie widzi

Dopłaty do nawozów: są sygnały, ale brak konkretów

Największe emocje budzi dziś jednak rynek nawozów. Ekspertka ds. rynku nawozów Patrycja Bernat podkreśliła, że temat dopłat nadal nie został dopięty, choć minister rolnictwa zapowiada przedstawienie programu wsparcia w najbliższych dniach. Komisja Europejska dała państwom możliwość wykorzystania środków krajowych, ale skala dostępnych pieniędzy jest — zdaniem resortu — zbyt mała wobec potrzeb.

Unia Europejska zdecydowała też o rocznym zawieszeniu ceł na część nawozów azotowych, przede wszystkim mocznik i amoniak. Ma to poprawić dostępność nawozów i obniżyć koszty produkcji, choć — jak zaznacza Bernat — sam ruch celny nie rozwiąże problemu wysokich cen, bo rynek nadal mocno zależy od gazu.

Ile kosztują nawozy w Polsce? Aktualne ceny i sytuacja na rynku na koniec maja

Nawozy nadal drogie, a przelicznik dla rolnika coraz gorszy

Dr Juliusz Urban przypomniał, że ceny nawozów azotowych w ciągu roku wzrosły o 23,5–35 proc. Jeszcze mocniej widać to w przeliczeniu na zboże: rok temu za tonę mocznika trzeba było sprzedać 2,5 t pszenicy, dziś już 3,8 t.

To pokazuje, że mimo obietnic i zapowiedzi, dla rolników najważniejsze pozostaje jedno: konkretne decyzje i szybkie uruchomienie wsparcia. A na te z Brukseli i Warszawy przyjdzie jeszcze poczekać.

Posłuchaj całego podcastu: "Czekał(a) na Urbana, czyli rynkowy last minute" i poznaj więcej szczegółów!

Bartłomiej Czekała

W gospodarstwie decyzje zapadają dziś „tu i teraz”

W praktyce rolnictwo stało się zarządzaniem ciągłymi decyzjami.

Rolnik codziennie wybiera:

• kiedy kupić nawozy,
• czy inwestować w sprzęt,
• jak zabezpieczyć płynność w sezonie,
• jak reagować na ceny skupu i koszty produkcji.

Jednocześnie zasada pozostaje niezmienna - wydatki zawsze pojawiają się wcześniej niż przychody. Nawozy, materiał siewny czy środki ochrony roślin trzeba kupić często natychmiast, a pieniądze ze sprzedaży wracają dopiero po kilku miesiącach. To sprawia, że czas decyzji finansowej staje się równie ważny jak sama cena finansowania.

Szybkość zaczęła mieć realną wartość w gospodarstwie

W ostatnich sezonach wielu rolników widziało sytuacje, w których ceny nawozów czy paliwa zmieniały się w ciągu kilku dni.
Kto podjął decyzję szybko - kupił taniej.
Kto czekał - często płacił więcej.
Dlatego w rozmowach o finansowaniu coraz rzadziej chodzi wyłącznie o oprocentowanie.
Coraz częściej liczy się:

• jak szybko zapada decyzja,
• czy proces jest prosty,
• czy formalności nie blokują działania,
• czy spłata pasuje do sezonu produkcji.

Dostęp do kapitału to nie zawsze główny problem

Banki od lat są ważnym elementem finansowania rolnictwa i odegrały ogromną rolę w modernizacji gospodarstw. Jednocześnie rolnicy coraz częściej wskazują, że problemem nie jest sam dostęp do pieniędzy, ale tempo procesu.
Najczęstsze bariery to:

• długi czas decyzji,
• rozbudowana dokumentacja,
• sztywne procedury,
• ograniczona możliwość szybkiego finansowania bieżących potrzeb.

W praktyce oznacza to, że nawet dobre finansowanie traci znaczenie, jeśli decyzja przychodzi zbyt późno.

Rolnictwo nie może czekać. Jak zmienia się finansowanie gospodarstw?

FOTO: Materiał Promocyjny

Na rynku pojawiają się bardziej elastyczne modele finansowania

Coraz wyraźniej widać rozwój rozwiązań tworzonych specjalnie dla rolnictwa. Ich celem nie jest zastąpienie banków, ale uzupełnienie rynku tam, gdzie liczy się szybkość, prostota i dopasowanie do realiów gospodarstwa.
W praktyce chodzi o finansowanie:

• środków do produkcji (nawozy, paliwo, materiał siewny),
• inwestycji w maszyny i modernizację,
• zakupu ziemi lub stada,
• utrzymania płynności między sezonami.

To dokładnie te obszary, w których decyzja finansowa często musi zapaść w kilka dni, a nie tygodni.

Rolnictwo nie zawsze mieści się w standardowych modelach oceny

Coraz więcej gospodarstw zwraca uwagę, że standardowa analiza finansowa nie zawsze oddaje realia produkcji rolnej. Sezonowość, pogoda, cykle produkcyjne czy struktura przychodów powodują, że gospodarstwo działa inaczej niż klasyczna firma.

Dlatego rośnie znaczenie podejścia, które uwzględnia:

• specyfikę produkcji,
• sezonowość przychodów,
• potencjał gospodarstwa,
• realny cykl pracy w rolnictwie.

W Polsce widać już ten kierunek zmian

Po kilku miesiącach obecności na rynku LANDE Polska obserwuje rosnące zainteresowanie finansowaniem, które jest szybsze, prostsze i bardziej dopasowane do realiów gospodarstw. Firma koncentruje się na finansowaniu potrzeb operacyjnych i rozwojowych gospodarstw - od kapitału obrotowego, przez maszyny, po ziemię i stado podstawowe. Kluczowym elementem pozostaje indywidualna analiza gospodarstwa oraz ocena ryzyka, uwzględniająca specyfikę produkcji i sezonowość działalności. Do tej pory LANDE sfinansowało projekty rolnicze o łącznej wartości ponad 60 mln euro, współpracując z gospodarstwami w Europie Środkowo - Wschodniej.

„Przewaga konkurencyjna gospodarstw rolnych będzie w coraz większym stopniu zależeć nie tylko od efektywności produkcji, ale także od szybkości podejmowania decyzji. Finansowanie nie jest już tylko usługą bankową. Dziś staje się narzędziem budowania odporności, płynności i konkurencyjności nowoczesnych gospodarstw.” Justyna Puczkowska, Country Manager, LANDE PL Sp. z o.o.

O LANDE Polska

LANDE to licencjonowana europejska platforma finansowania skoncentrowana wyłącznie na sektorze rolnym, działająca na kilku rynkach Europy Środkowo-Wschodniej. Wspiera finansowanie gospodarstw rolnych i firm agro w zakresie kapitału obrotowego, zakupu maszyn, ziemi, stada podstawowego oraz inwestycji rozwojowych. Model działania opiera się na szybkim procesie decyzyjnym oraz indywidualnym podejściu do analizy gospodarstwa i oceny ryzyka, z uwzględnieniem realiów pracy w rolnictwie. LANDE działa na polskim rynku od 2025 roku. Więcej informacji: www.lande-agro.com/pl

Kto może przejąć płatności po zmarłym rolniku?

Jeśli rolnik zmarł po złożeniu wniosku, ale przed doręczeniem decyzji, do gry wchodzi spadkobierca albo zapisobierca windykacyjny.

ARiMR dopuszcza wtedy wejście do toczącego się postępowania m.in. przy:

• podstawowym wsparciu dochodów,
• płatności redystrybucyjnej,
• płatności dla młodych rolników,
• płatnościach związanych z produkcją,
• ekoschematach,
• uzupełniającej płatności podstawowej,
• płatności dla małych gospodarstw.

To ważne: sama śmierć rolnika nie przekreśla dopłat, ale przejęcie sprawy wymaga szybkiego działania i spełnienia warunków formalnych.

ARiMR odmówiła dopłaty i nałożyła karę. Młody rolnik wygrał walkę o pieniądze

7 miesięcy i ani dnia dłużej

Na złożenie wniosku po śmierci rolnika jest 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku. Termin jest bezwzględny. Nie podlega przywróceniu. To samo dotyczy wniosku w sprawie płatności dobrostanowych.

Ojciec przekazuje teraz gospodarstwo synowi. ARiMR wyjaśnia kto z nich dostanie dopłaty!

Wniosek tylko przez internet

Dokumenty składa się przez eWniosekPlus w systemie ARiMR, dostępny przez Platformę Usług Elektronicznych. Nie trzeba mieć bezpiecznego podpisu elektronicznego, ale trzeba zadbać o poprawne załączenie dokumentów.

Załączniki można przekazać:

• jako formularze ARiMR,
• jako skany dokumentów papierowych,
• jako pliki podpisane elektronicznie, gdy podpis osoby trzeciej jest wymagany,
• albo papierowo w biurze powiatowym ARiMR czy pocztą — ale tylko w terminie.

Jakie papiery trzeba dołączyć?

Tu zaczynają się schody. ARiMR wymaga przede wszystkim dokumentów potwierdzających dziedziczenie.

Najczęściej będą to:

• prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku,
• albo akt poświadczenia dziedziczenia od notariusza,
• jeśli sprawa spadkowa jeszcze trwa — odpowiednie potwierdzenie z sądu i dokumenty wszczynające postępowanie,
• zgody pozostałych spadkobierców, jeśli uprawnionych jest więcej niż jeden,
• dokumenty potwierdzające status rolnika aktywnego zawodowo,
• dodatkowe oświadczenia wymagane w przypadku spółdzielni.

Jeżeli w grę wchodzą grunty dzierżawione, które nie są częścią spadku, trzeba też złożyć stosowne oświadczenie o objęciu ich w posiadanie.

Premia dla młodego rolnika 2026. Ile gruntów na własność a ile w dzierżawie?

Nie tylko dopłaty, ale też dobrostan

Szczególne zasady obowiązują przy ekoschemacie Dobrostan zwierząt. Tu spadkobierca może przejąć postępowanie, jeśli:

• objął gospodarstwo razem ze zwierzętami objętymi wnioskiem,
• nie wnioskuje o tę samą płatność w tym samym wariancie, co zmarły rolnik.

W praktyce oznacza to, że nie da się po prostu „wejść w buty” zmarłego i wszystko przepisać jeden do jednego. Trzeba wykazać, że gospodarstwo faktycznie zostało przejęte i że nowy wnioskodawca spełnia warunki programu.

Gdy sprawa spadkowa jeszcze się toczy

Jeśli postępowanie spadkowe nie zostało zakończone, można złożyć wniosek wcześniej, ale z dodatkowymi dokumentami.

Potem trzeba dosłać prawomocne postanowienie sądu w ciągu 30 dni od jego uprawomocnienia.

Tu też nie ma miejsca na spóźnienie. ARiMR liczy termin od daty prawomocności, a nie od dnia odebrania odpisu.

Gdy spadkobierców jest kilku

Jeżeli spadek przypada kilku osobom, potrzebna jest zgoda pozostałych spadkobierców na to, by jedna z nich przejęła płatności.

Wyjątek dotyczy sytuacji z małoletnim spadkobiercą reprezentowanym przez przedstawiciela ustawowego.

Co w praktyce najbardziej się liczy?

Największe ryzyko? Nie brak prawa do dopłat, ale błąd formalny albo przekroczenie terminu.

Dlatego trzeba pilnować przede wszystkim:

• 7-miesięcznego terminu,
• kompletu dokumentów,
• zgodności z warunkami konkretnej płatności,
• podpisów i zgód współspadkobierców,
• dodatkowych dokumentów przy dobrostanie zwierząt.

Wniosek jest prosty: po śmierci rolnika dopłaty da się uratować, ale tylko wtedy, gdy spadkobierca działa szybko i bez pomyłek.

Wnioski tylko internetowo. Rolnik: system po prostu nie działa

- Portal Rolnika mnie załamał. Wcześniej nie było żadnej jasnej informacji, że wniosków o dopłaty do materiału siewnego nie będzie już można składać papierowo. Tymczasem w poniedziałek zarówno rolnicy, jak i pracownicy agencji zostali zaskoczeni informacją, że od teraz wszystko ma odbywać się wyłącznie przez Portal Rolnika. W niedzielę przygotowałem cały wniosek w wersji papierowej, żeby w poniedziałek złożyć go jak najszybciej. I wtedy okazało się, że papierowo nie da się już nic załatwić. Od rana próbuję złożyć wniosek online i szczerze mówiąc jestem zbulwersowany i zdezorientowany, bo ten system po prostu nie działa. To chaos - mówi zaniepokojony rolnik. Podkreśla, że szukał pomocy na infolinii ARiMR. 

- Jakoś udało mi się przebrnąć przez kolejne etapy, chociaż wszystko jest dużo bardziej skomplikowane niż powinno. Nie chcę nawet wchodzić w szczegóły techniczne, ale problemów jest mnóstwo. Najgorsze jest to, że kiedy wreszcie przejdę przez cały formularz i próbuję wysłać wniosek, pojawia się błąd wysyłania. Dzwoniłem ponownie do agencji i usłyszałem, że mam zgłosić problem przez stronę. Zrobiłem to, ale okazało się, że aby zgłosić problem, muszę założyć kolejne konto. To jest po prostu absurd - podkreśla rolnik. Zaznacza, że najbardziej irytujące jest to, że musi ręcznie wpisywać wszystkie numery działek i część danych mogłaby być zaciągana chociażby z eWniosku Plus. 

- Co więcej, system nie pobiera danych automatycznie, choć powinien. Mam przecież numer gospodarstwa, jestem w systemie agencji, składam inne wnioski i te informacje powinny być już dostępne. Tymczasem musiałem ręcznie wpisywać wszystkie dane z faktury: numer, odmiany, ilości, a także dane działek. Potem i tak trzeba jeszcze dołączyć skan faktury. To wszystko jest niepotrzebnie skomplikowane i zupełnie nielogiczne - dodaje rolnik. 

Spędził prawie cały dzień na walce z nowym systemem. Podkreślił, że najdziwniejsze było to, że usłyszał od pracowników na infolinii, że sami byli zaskoczeni tym, że od poniedziałku nie będzie już możliwości składania wniosków papierowych.

- Gdyby w tym roku zostawiono jeszcze wybór: papier albo internet, to można byłoby to zrozumieć jako okres przejściowy. Ale tutaj po prostu z dnia na dzień odcięto rolników od papierowej formy składania wniosków. Jeszcze w niedzielę pobierałem papierowy formularz i nigdzie nie było wyraźnego komunikatu, że ta możliwość znika. Dlatego uznałem, że muszę dać Państwu sygnał, bo to nie jest jednostkowy problem, tylko poważny bałagan organizacyjny. Dziś, przynajmniej w moim przypadku, nie da się skutecznie wysłać wniosku - podkreśla rolnik. 

To jednak nie koniec problemów

Jak już informowaliśmy w tym roku wnioski można składać tylko przez nowy Portal Rolnika, ale do tego konieczne jest zalogowanie się przez Profil Zaufany i podpisanie wniosku również Profilem Zaufanym, co w praktyce wyklucza możliwość zlecenia przygotowania wniosku doradcy, a większość rolników we własnym zakresie nie poradzi sobie z tym narzędziem, mimo dołączonej instrukcji ARiMR jest to trudne. 

Jak widać nikt - ani rolnicy, ani pracownicy Agencji, nie byli przygotowani do elektronicznego składania wniosków. 

Jak sprawę komentuje i tłumaczy ARiMR?

Stwierdziliśmy, że warto zgłosić ten problem w Agencji i poprosiliśmy o skomentowanie obecnej sytuacji. 

-  Ubolewamy nad tym, że przy składaniu wniosków o wsparcie występują trudności. Prosimy o wyrozumiałość, ponieważ tegoroczne dofinansowanie zakupu materiału siewnego jest pierwszym naborem prowadzonym za pośrednictwem Portalu Rolnika. To zupełnie nowe narzędzie, za pomocą którego już niedługo będą prowadzone wszystkie nabory wniosków o pomoc, musi zostać dostosowane do potrzeb odbiorców i dlatego wszelkie uwagi są dla nas bardzo cenne. W przypadku kłopotów technicznych służymy rolnikom pomocą - podaje rzecznik ARiMR. 

Dopłaty do materiału siewnego

Do 10 lipca 2026 r. można ubiegać się o zwrot części kosztów zakupu materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany w ramach pomocy de minimis.

Dofinansowanie przysługuje do zakupu materiału siewnego:

• zbóż: jęczmienia, owsa nagiego, szorstkiego i zwyczajnego, pszenicy twardej, zwyczajnej i orkisz, pszenżyta oraz żyta,
• roślin strączkowych: bobiku, grochu siewnego rolniczego, łubinu białego, wąskolistnego i żółtego, soi oraz wyki siewnej,
• ziemniaków.

Pomoc przysługuje do działek o powierzchni co najmniej 0,1 ha.

Wysokość dopłaty

Kwotę wsparcia oblicza się, mnożąc powierzchnię upraw zadeklarowaną we wniosku przez odpowiednią stawkę dopłaty.

Materiał siewny konwencjonalny

• zboża i mieszanki zbożowe lub pastewne – 65 zł
• rośliny strączkowe – 115 zł
• ziemniaki – 350 zł

Materiał siewny ekologiczny

• zboża i mieszanki zbożowe lub pastewne – 78 zł
• rośliny strączkowe – 138 zł
• ziemniaki – 420 zł

Jak złożyć wniosek?

Wnioski należy składać do 10 lipca za pośrednictwem Portalu Rolnika. Agencja podkreśla, że osoby potrzebujące wsparcia przy wypełnianiu dokumentów mogą uzyskać pomoc w biurach powiatowych.

- Dotychczas Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zarejestrowała 940 tys. wniosków - podała Agencja 27 maja. 

Najważniejsze terminy po złożeniu wniosku o dopłaty

Stało się już pewną tradycją w ostatnich latach, że termin na złożenie wniosków o dopłaty bezpośrednie, który teoretycznie powinien upłynąć 15 maja, jest wydłużany. W tym roku tylko o nieco ponad 2 tygodnie – do 1 czerwca – co na tle ostatnich lat jest raczej symbolicznym przedłużeniem (2023 rok – do 30 czerwca, 2024 rok – do 1 lipca, 2025 rok – do 16 czerwca). Wydłużenie terminu podstawowego pociąga za sobą również inne zmiany terminów:

• termin podstawowy mija 1 czerwca br. Złożenie wniosku do tego dnia włącznie gwarantuje wypłatę 100% należnych dopłat, o ile spełnione zostaną pozostałe wymogi;
• termin ostateczny (z sankcjami) mija 26 czerwca br. Wnioski o dopłaty można składać jeszcze przez 25 dni po terminie podstawowym, jednak za każdy dzień roboczy opóźnienia naliczane jest potrącenie w wysokości 1% należnych płatności. Wnioski złożone po 26 czerwca nie będą rozpatrywane;
• zmiany we wniosku: do 16 czerwca bez kar. Jeśli złożyłeś wniosek w terminie podstawowym, możesz go korygować (dodawać działki, zmieniać rodzaje płatności) do połowy czerwca. Po tym terminie korekty można składać jeszcze do 26 czerwca, jednak każda zmiana powiększająca kwotę wsparcia będzie obarczona sankcją 1% za każdy dzień zwłoki;
• korekty techniczne i wycofania: zmiany polegające na wycofaniu części deklaracji (np. rezygnacja z ekoschematu na danej działce) lub korekty składu mieszanek międzyplonowych można składać również po 26 czerwca, o ile nie wpływają one na zwiększenie płatności, lub nie została jeszcze zapowiedziana kontrola na miejscu.

Jakie dokumenty mogą być potrzebne przy płatnościach podstawowych?

W najprostszej sytuacji są oczywiście rolnicy korzystający z płatności dla małych gospodarstw – w takim przypadku nie ma właściwie żadnych dokumentów wymaganych do uzupełnienia po złożeniu wniosku. Mogą one być konieczne w przypadku dołączenia do wniosku nowych gruntów (np. kupionych lub dzierżawionych). ARiMR może wezwać rolnika do przedstawienia tytułu prawnego do nowej działki – np. umowy dzierżawy czy oświadczenia o zawarciu umowy dzierżawy ustnej. Wzór takiego oświadczenia można pobrać ze strony internetowej ARiMR. Agencja może oczekiwać takich dokumentów od wszystkich rolników ubiegających się o dopłaty, jednak nie musimy ich dołączać do wniosku w każdym przypadku, a jedynie na wezwanie Agencji.

Pewnym wyjątkiem jest także uprawa konopi włóknistych – rolnicy prowadzący takie uprawy muszą do 1 września złożyć w ARiMR urzędowe etykiety nasion konopi lub – w przypadku uprawy konopi włóknistych założonej z materiału matecznego – oświadczenie zachowującego odmianę, że materiał siewny został wyprodukowany zgodnie z metodyką hodowli przyjętą dla danej odmiany.

Ekoschematy: które praktyki wymagają rejestru, oświadczenia lub zgłoszenia?

Deklaracja ekoschematów obszarowych w większości przypadków wiąże się z koniecznością dołączenia dodatkowych oświadczeń, zgłoszenia terminów wykonania zabiegów oraz koniecznością prowadzenia rejestru działań agrotechnicznych – wg wzoru dostępnego na stronie internetowej ARiMR. Rejestr ten musi być okazany na wezwanie Agencji (z wyjątkiem „Biologicznej uprawy”), dlatego poniżej wskazujemy, dla których praktyk jest konieczny. Dla porządku przedstawiamy wszystkie dostępne w tym roku warianty i praktyki:

• obszary z roślinami miododajnymi – obowiązek utrzymania mieszanki miododajnej na polu do 31 sierpnia, brak dodatkowych dokumentów;
• prowadzenie produkcji roślinnej w systemie integrowanej produkcji roślin – do ARiMR nie składamy dodatkowych dokumentów – wszystko załatwiamy z jednostką certyfikującą;
• biologiczna uprawa – do 15 września składamy dokumenty potwierdzające zakup mikrobiologicznych środków ochrony roślin lub mikrobiologicznych produktów nawozowych oraz rejestr zabiegów agrotechnicznych potwierdzający, że produkty te zostały zastosowane prawidłowo;
• retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych – brak dodatkowych dokumentów;
• materiał siewny kategorii elitarny lub materiał siewny kategorii kwalifikowany – dokument potwierdzający zakup kwalifikatu składamy najpóźniej do 26 czerwca – jednak w tym roku technicznie trudno zadeklarować ten ekoschemat nie dysponując fakturą w chwili wypełniania wniosku;
• ekstensywne użytkowanie trwałych użytków zielonych z obsadą zwierząt – w tym przypadku jedynie, gdy do obsady DJP mają być zaliczone jelenie lub daniele utrzymywane jako zwierzęta gospodarskie, trzeba do 7 października złożyć oświadczenie o uwzględnieniu takich zwierząt;
• wymieszanie obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 godzin od jego aplikacji oraz stosowanie nawozów naturalnych płynnych innymi metodami niż rozbryzgowo – jeśli nawozy te będą stosowane po złożeniu wniosku, mamy 14 dni od wykonania praktyki na złożenie oświadczenia (jako zmianę do wniosku podając datę wykonania na danej działce rolnej) lub przesłanie do Agencji zdjęć geotagowanych (poprzez aplikację Mobilna ARiMR). Praktyki te powinny być zrealizowane najpóźniej do 9 listopada lub 30 listopada, jeśli wystąpią niekorzystne warunki pogodowe (pamiętajmy o terminach wynikających z programu azotanowego);
• międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe – konieczny wysiew międzyplonu do 1 października i jego utrzymanie na polu do 15 lutego. Przy wsiewkach – wysiew przed zbiorem uprawy głównej i jej utrzymanie co najmniej do wysiewu kolejnej uprawy głównej lub przez co najmniej 8 tygodni od dnia zbioru tegorocznej uprawy głównej, konieczne prowadzenie rejestru zabiegów agrotechnicznych;
• opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia – plan nawożenia musi być przygotowany do 26 czerwca, a dla ozimin wysiewanych jesienią 2026 do 30 września br. (plan okazujemy na wezwanie ARiMR wraz w wynikami badania gleby), konieczny rejestr zabiegów agrotechnicznych;
• zróżnicowana struktura upraw – brak dodatkowych dokumentów;
• uproszczone systemy uprawy – konieczny rejestr zabiegów agrotechnicznych;
• wymieszanie słomy z glebą – konieczny rejestr zabiegów agrotechnicznych;
• grunty wyłączone z produkcji – brak dodatkowych dokumentów.

Dobrostan zwierząt: jakie dokumenty trzeba złożyć i do kiedy?

Ekoschemat Dobrostan zwierząt wymaga od hodowcy skrupulatności przez niemal cały rok. W zależności od wybranych wariantów, niektóre dokumenty potwierdzające realizację zobowiązań będą składane dopiero w przyszłym roku. Przez cały okres realizacji zobowiązań szczególną uwagę muszą zachować hodowcy realizujący warianty dotyczące zwiększonej powierzchni bytowej – liczba zwierząt w ich gospodarstwach nie może w żadnym dniu przekraczać tej wskazanej w planie poprawy dobrostanu. Harmonogram składania dodatkowych dokumentów do dobrostanu zwierząt w bieżącej kampanii wygląda następująco:

• do 31 lipca 2026 r. należy złożyć plan poprawy dobrostanu lub oświadczenie o braku zmian w planie z lat ubiegłych;
• do 30 września 2026 r. gospodarstwa deklarujące uczestnictwo w systemach jakości muszą mieć ważny certyfikat jakości (np. QMP dla bydła lub QAFP, PQS, TAQ dla wieprzowiny);
• od 1 do 7 października 2026 r. to jedyny tydzień na dostarczenie rejestru wypasu lub oświadczenia o zapewnieniu wypasu dla krów mlecznych, mamek i opasów;
• od 15 do 21 marca 2027 r. należy złożyć w ARiMR w zależności od realizowanych zobowiązań: rejestry wybiegu lub oświadczenie o zapewnieniu wybiegu, rejestr sposobu utrzymywania loch w okresie okołoporodowym, rejestry terminów odsadzania prosiąt (dla loch) oraz cieląt (dla krów mlecznych), zaświadczenie o ukończeniu szkolenia z zakresu ograniczania antybiotyków (jeśli nie zostało złożone wcześniej).

Jak dołączyć dokumenty?

Wszystkie formalności związane z obsługą wniosków o dopłaty bezpośrednie realizowane są elektronicznie, poprzez aplikacje eWniosekPlus lub przez aplikację Mobilna ARiMR (na smartfony). W zależności od rodzaju dołączanych dokumentów, mamy trzy podstawowe sposoby ich dostarczenia:

• skany i zdjęcia (PDF/JPG): wykorzystując funkcję „Dokumenty uzupełniające” w eWniosekPlus. Z listy rozwijanej wybieramy konkretny typ dokumentu (np. „Faktura za materiał siewny”) i dołączamy skan lub zdjęcie tego dokumentu;
• formularze online: dla większości rejestrów (wypasu, wybiegu, odsadzania) Agencja udostępnia gotowe formularze interaktywne. Wypełnienie ich bezpośrednio w systemie jest bezpieczniejsze, gdyż aplikacja automatycznie sprawdza błędy logiczne i kompletność danych;
• zdjęcia geotagowane: wykonuje się je za pośrednictwem aplikacji Mobilna ARiMR. Zdjęcie takie automatycznie zawiera współrzędne GPS oraz znacznik czasu, co jest niepodważalnym dowodem realizacji praktyki polowej. W ubiegłym roku ARiMR prosiła np. o potwierdzenie rodzaju uprawy za pomocą zdjęcia geotagowanego.

Jeśli zapomnisz o dołączeniu wymaganego dokumentu, ARiMR ma obowiązek wezwać cię do uzupełnienia braków, co też i czyni. Należy jednak zachować czujność – wezwanie daje nam czas na dostarczenie dokumentu do Agencji, a nie na jego uzyskanie. Przykładem jest wspomniany certyfikat jakości (QMP/QAFP) – jeśli nie uzyskasz go do 30 września, to dostarczenie go w marcu przyszłego roku nic nie zmieni, a płatność zostanie odrzucona.

Pulchna, żyzna ziemia i dobrzy gospodarze

Gdy w drugiej połowie maja przyjeżdżamy do Mościenicy, pogoda jest wymarzona. W spokojnej tafli jeziora Skrzyneckiego odbijają się promienie słoneczne a po niebie płyną pojedyncze cumulusy. Początek miesiąca był suchy, zimny z nocnymi przymrozkami do minus 5 stopni.

Biorę do ręki ziemię z pola gospodarzy i czuję jej pulchność. Jest ciemnego koloru i zawiera resztki (nomen omen) słomy. To musi być raj dla rosnącej w niej marchewki, pietruszki i całego szerokiego wachlarza warzyw, które uprawiają młodzi rolnicy.

Gospodarstwo z tradycją i nowoczesnym pomysłem

Potomkowie Adama Słomy byli rolnikami. Ich historia sięga XVIII wieku a to zobowiązuje.

- Gospodarstwo, na którym jesteśmy zakupił mój dziadek w 1910 roku. Historycznie też jest ciekawie, bo już nieraz usiłowali nas tutaj udusić i zmęczyć, ale jakoś dajemy radę. Pradziadek zaczynał od 70 hektarów, które w czasach komuny zredukowane zostały do 30. W tej chwili z dzierżawą dobijamy do 40 – opowiada na początku naszego spotkania rolnik, mąż i zarazem ojciec dwojga dzieci.

Monika Słoma nie pochodzi z gospodarstwa, więc interesuje mnie jak panu Adamowi udało się ją pozyskać.

- W sumie przez naszych wspólnych kolegów – rolników i to przez przypadek. Gdy chodziłem w Środzie Wlkp do technikum rolniczego, okazało się że moi koledzy z klasy są kolegami Moniki ze szkoły podstawowej i gimnazjum. Zaczęliśmy chodzić ze sobą od pierwszej klasy i tak to się skończyło…. zaobrączkowaniem – wspomnienia pana Adama kończy nasz wspólny śmiech. Oboje mają po 31 lat, z czego wynika, że połowę swojego życia są razem.

Obornik, płodozmian i własna pasza dla bydła

Powierzchnia 2/3 pól uprawiana jest pod bydło: kukurydza, zboża, łąki i trawy. Adam Słoma nie wyobraża sobie gospodarstwa bez zwierząt:

- Ważny jest cykl, który w naszym przypadku  gwarantuje obecność bydła. To ono daje nam obornik, obornik użyźnia ziemię, ziemia rodzi plony a te powracają, jako pasza do zwierząt - mówi mąż a żona dodaje:

- Odsadki kupowane są od zaprzyjaźnionych hodowców bydła mięsnego a poza tym... lubimy bydło, które jest piękne i okrąglutkie – wyjaśnia nasza gospodyni.

Nawożenie obornikiem stosowane jest na wszystkich polach a płodozmian dotyczy wszystkich upraw, zarówno zbóż, jaki i warzyw. Ziemia, którą trzymam w ręce jest przyjemna w dotyku: pulchna, wilgotna i ciepła. Jej struktura pozwala ją skleić a chwilę później rozsypać. -Niektórym warzywom obornik przeszkadza, więc dajemy go pod zboża – wyjaśnia Adam Słoma.

Ziemniaki, marchew i włoszczyzna prosto z pola

Prędzej czy później w ramach płodozmianu obornik trafia zarówno pod zboża, warzywa i ziemniaki. Zwłaszcza tych ostatnich nie może zabraknąć w szerokim wachlarzu upraw, bo przecież gospodarstwo znajduje się w sercu Wielkopolski. Odmiany wczesne, pół-wczesne i późne królują na 6 hektarach. Jedną z odmian, obok Ranomi, jest Gala.

- Nasi klienci uwielbiają tę odmianę. Jest to bardzo żółty ziemniak i nadaje się do wszystkiego - do gziki, jak i na kluski śląskie – mówi pani Monika.

Ziemniak potrzebuje dużo wody, skąd zatem ją czerpią?

- Nasze gospodarstwo rozdzielone jest na dwie części drogą krajową. Dla tej części wokół gospodarstwa z budynkami czerpiemy wodę z naszego stawu a drugą część podlewamy wodą z jeziora Skrzyneckiego – mówi pan Adam a ja dopytuję, jak to jest możliwe przy aktualnych brakach wody, że czerpią wodę z jeziora.

- Mamy pozwolenia wodno – prawne. Trwało to 2-3 lata aby uzyskać pozwolenia i otrzymaliśmy je, bo wszystkie nasze pola są zdrenowane w kierunku tego zbiornika, więc cały nadmiar wody z naszych pół spływa do jeziora. Można powiedzieć, że odzyskujemy wodę, która zeszła z naszych pól – wyjaśnia Adam Słoma.

Warzywomat u Słomy działa całą dobę

Tuż przed gospodarstwem stoi kontener a w nim warzywomat. Nad drzwiami pokaźna tablica „Warzywomat u Słomy”. Skąd pomysł na nazwę? Adam Słoma mówi, że mają branżowe nazwisko a to zobowiązuje. Na drzwiach wejściowych widnieje informacja, że jest otwarty 7 dni w tygodniu przez 24 godziny dziennie.

FOTO: Warzywomat u Słomy jest czynny 24/7

Przed kontenerem schludny parking dla samochodów i rowerów. Gospodarze potwierdzają, że zakup warzywomatu był bardzo dobrą decyzją, a to za sprawą pani Moniki.

- Nikt z okolicznych rolników nie sprzedaje warzyw detalicznie. Zaczęliśmy od sprzedaży z domu, ale wiedziałam, że potrzebny jest sposób, który nie będzie wymagał ciągłej gotowości wyjścia do klienta. Oszczędzaliśmy 2 – 3 lata i zakupiliśmy ten automat, który jest wendingowy, czyli nadaje się do sprzedaży wszystkiego: zarówno jabłek, jak i jajek, chleba, kawy, czy właśnie warzyw – wyjaśnia rolniczka.

Można płacić gotówką, kartą lub blikiem

Wchodzimy do pawilonu, w którym dwie klientki są w trakcie zakupów. Mówią, że na zakupach są tutaj regularnie, bo wszystko jest świeże i całą dobę dostępne. W pomieszczeniu panuje przyjemny chłód dzięki klimatyzatorowi, a w podświetlonych szafkach widać między innymi włoszczyznę, sałatę, marchewkę, jajka, no i oczywiście ziemniaki.

Decyduję się na zakupy. Nie mam gotówki, ale to nie jest problemem, gdyż zapłacić można kartą a nawet blikiem. Wszystko idzie sprawnie a jeśli nie idzie lub ktoś chce kupić większą ilość niż jest w szafce – dzwoni pod widniejący numer telefonu pani Moniki. Wyciągam z szafki pokaźny pęczek włoszczyzny, który w dotyku jest chłodny i jędrny.

Zielone światło dla ziemniaków

Zwracam uwagę na zielone światło w szafce z ziemniakami. Dlaczego tylko one je mają, gdy inne szafki podświetlone są na biało? Z wytłumaczeniem śpieszy Adam Słoma:

- Po dwóch dniach okazało się, że ziemniak zieleniał a to jest negatywne dla konsumenta. Wyszukaliśmy, że światło dla ziemniaka powinno być zielone. Ziemniak jest wtedy podświetlony, do klienta się uśmiecha a jednocześnie nie psuje się, nie degraduje i nie traci swoich właściwości. Podpowiedzieli to producentowi warzywomatu i wprawdzie gratyfikacji z tego tytułu nie otrzymali, ale z serwisu lokalnej firmy są bardzo zadowoleni.

Czy taki model sprzedaży się opłaca?

Powierzchnia 40 hektarów sama w sobie nie jest wyzwaniem, jeżeli uprawiana jest np. pod zboża, ale w przypadku warzyw praca staje się intensywna. Z kim gospodarują?

- Mamy jednego pracownika, no a tak poza tym to my pracujemy przede wszystkim. Pomagają nam teściowie – teściowa przy dzieciach a teść przy warzywach, bo bardzo to lubi – w głosie pani Moniki nie słychać narzekania.

Czy sposób na życie, który wybrali sprawdza się? Patrząc na zadowoloną parę i słysząc ich wypowiedzi – nie może być inaczej. Przysłowiową kropką nad „i” w ich stopniu zadowolenia, był zakup warzywomatu. Teraz mają więcej czasu dla siebie, mogą wyjechać, zregenerować siły. Może przydałoby się tego czasu więcej?

- My szybko pracujemy i szybko odpoczywamy – zapewnia na koniec Adam Słoma.

Tekst i zdjęcia: Anna Malinowski

Zdjęcia i montaż: Michał Heluszka

Najpierw odmowa, potem kara. ARiMR uznała, że rolnik nie spełnia warunków

Pan Jakub złożył w 2024 r. pierwszy wniosek o dopłaty bezpośrednie, w tym o płatność dla młodych rolników. Spełniał warunki wieku i rozpoczęcia kierowania gospodarstwem, więc sprawa wydawała się oczywista.

Mimo to w 2025 r. otrzymał decyzję, która go zszokowała. ARiMR nie tylko odmówiła przyznania dopłaty, ale dodatkowo nałożyła na niego karę finansową w wysokości prawie 8 tys. zł.

Czy kandydat na młodego rolnika musi mieć wykształcenie rolnicze? Przepisy są jasne

Spór o wpis w REGON

Agencja uznała, że rolnik od lat figuruje w rejestrze REGON z kodem PKD dotyczącym usług wspomagających chów i hodowlę zwierząt.

– Agencja uzasadniała swoją decyzję tym, że rolnik od kilku lat widnieje w rejestrze danych REGON wraz z przypisanym kodem PKD 01.62.Z „Działalność usługowa wspomagająca chów i hodowlę zwierząt gospodarskich” – opowiada Mikołaj Baum, prawnik w zespole doradców Agraves.

Problem w tym, że — jak wyjaśnili doradcy — wpis nie dotyczył prowadzenia gospodarstwa rolnego, lecz dawnej, nieaktywnej działalności usługowej.

– Z racji tego, że ma poniżej 41 lat, nie prowadził wcześniej gospodarstwa rolnego, nie składał wniosków obszarowych, to wnioskował również o płatność dla młodych rolników w ramach dopłat bezpośrednich. Spełniał on warunki dotyczące wieku oraz rozpoczęcia kierowania gospodarstwem – opowiada Kacper Bzura, doradca Agraves.

Z punktu widzenia przepisów to istotna różnica: działalność usługowa nie jest tym samym co produkcja rolna na własny rachunek.

Ojciec przekazuje teraz gospodarstwo synowi. ARiMR wyjaśnia kto z nich dostanie dopłaty!

Termin na odwołanie minął. Pomógł nadzwyczajny tryb

Rolnik nie zdążył złożyć odwołania w ustawowym terminie 14 dni. Sprawa wydawała się zamknięta, a kara — przesądzona.

Do działania wkroczyli doradcy, którzy zamiast zwykłego odwołania wykorzystali nadzwyczajny tryb przewidziany w KPA i złożyli wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji. To właśnie ten krok okazał się kluczowy.

– Zamiast standardowego odwołania, wykorzystaliśmy nadzwyczajny tryb przewidziany w kodeksie postępowania administracyjnego, składając wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji. Wyzwaniem w sprawach opartych na tych przepisach jest przekonanie organu wyższej instancji o oczywistości błędu w skarżonej decyzji – opisuje prawnik Mikołaj Baum.

Premia dla młodych rolników 2026. Co wolno kupić za 200 lub 300 tys. zł, a czego nie?

Decyzja ARiMR cofnięta. Rolnik odzyskał płatność i uniknął kary

Doradcy Agraves w toku postępowania wykazali, że:

• wpis w REGON dotyczył usług, a nie gospodarstwa,
• faktyczna działalność rolnicza rozpoczęła się dopiero w 2024 r.,
• rolnik został wtedy objęty ubezpieczeniem w KRUS.

W efekcie w 2026 r. dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził nieważność wcześniejszej decyzji, uznając, że materiał dowodowy oceniono błędnie.

Pan Jakub otrzymał należną płatność dla młodych rolników, a wcześniej nałożoną karę cofnięto.

Ważny sygnał dla rolników składających wnioski w 2026 roku

Sprawa pokazuje, że urzędnicze automaty i błędna interpretacja danych z rejestrów mogą kosztować rolnika realne pieniądze.

– Kiedy dostałem pierwszą decyzję z Agencji poczułem się, jakby ktoś wymierzył mi policzek. Miałem poczucie ogromnej niesprawiedliwości. Gdyby nie wsparcie doradców, pewnie bym odpuścił, myśląc, że z systemem nie wygram. Dziś wiem, że warto walczyć o swoje – komentuje młody rolnik z Wielkopolski.

To też ważna lekcja dla tych, którzy składają wnioski o dopłaty w tegorocznej kampanii: gdy decyzja ARiMR wydaje się niesłuszna, warto walczyć o swoje, bo nawet ostateczne rozstrzygnięcie można jeszcze podważyć.

Bartłomiej Czekała

Źródło: Agraves

W wielu regionach Polski, jak informuje Platforma Sygnalizacji Agrofagów pojawiają się wyjątkowo niebezpieczne chwasty, które wymagają natychmiastowego zwalczania. Jednym z nich jest Barszcz Sosnowskiego.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Barszcz Sosnowskiego to silnie toksyczna roślina, która może powodować poważne poparzenia skóry i stanowi zagrożenie zarówno dla ludzi, jak i zwierząt.

Barszcz sosnowskiego

FOTO: Platforma Sygnalizacji Agrofagów

- Barszcz Sosnowskiego we wszystkich swoich częściach – liściach, łodygach i korzeniach – wytwarza olejki eteryczne zawierające związki kumarynowe. Substancje te stanowią zagrożenie zarówno dla ludzi, jak i zwierząt. U człowieka kontakt z rośliną, szczególnie w warunkach nasłonecznienia, powoduje silne oparzenia skóry. U zwierząt może prowadzić do poparzeń, np. wymion krów, a po spożyciu – do stanów zapalnych przewodu pokarmowego, a nawet krwotoków wewnętrznych - podaje Platforma Sygnalizacji Agrofagów. 

Zobacz także: „Rzepak nie chciał rosnąć, kukurydzy pilnujemy przed żurawiami”. Rolnik mówi o trudnym sezonie

Kto ma obowiązek usunąć groźny chwast?

Obowiązek zwalczania i usuwania chwastu jakim jest Barszcz Sosnowskiego, spoczywa na właścicielu nieruchomości, na której wystąpił. 

Barszcz Sosnowskiego

FOTO: Platforma Sygnalizacji Agrofagów

Co na Barszcz Sosnowskiego?

Jedną z podstawowych metod ograniczania występowania Barszczu Sosnowskiego jest mechanicznie jego usuwanie. Celem jest niedopuszczenie do wytworzenia przez roślinę nasion, ponieważ gatunek ten rozmnaża się generatywnie, a po wydaniu nasion chwast zamiera. Nasiona natomiast mogą pozostać zdolne do kiełkowania nawet przez 8 lat.

Ptaki wyjadają kukurydzę, susza opóźnia wschody. „Cały róg pola jest pusty”

oprac. Patrycja Bernat

Kto spełni warunek kwalifikacji do „Młodego Rolnika” 2026?

W programie Premie dla młodych rolników w ramach PS WPR 2023–2027 warunek posiadania odpowiednich kwalifikacji zawodowych lub umiejętności można uznać za spełniony, jeśli kandydat ma je najpóźniej przed wysłaniem informacji o zawarciu umowy o przyznaniu pomocy.

ARiMR wskazuje kilka dróg do spełnienia tego wymogu — od wyższego wykształcenia rolniczego, przez szkołę średnią z odpowiednim zawodem, po staż pracy w rolnictwie.

Ojciec przekazuje teraz gospodarstwo synowi. ARiMR wyjaśnia kto z nich dostanie dopłaty!

Wyższe wykształcenie rolnicze daje najmocniejszą pozycję

Najwyżej punktowane są kwalifikacje oparte na wykształceniu wyższym. Wymóg w ramach tegorocznego naboru spełni osoba, która posiada:

• wykształcenie wyższe i stopień naukowy doktora nauk rolniczych lub weterynaryjnych,
• albo ukończone studia na kierunku związanym bezpośrednio z rolnictwem, ogrodnictwem, weterynarią, techniką rolniczą, zootechniką czy architekturą krajobrazu,
• albo inne studia, jeśli program obejmował treści rolnicze w wymiarze co najmniej 120 godzin,albo studia innego kierunku, ale z co najmniej 3-letnim stażem pracy w rolnictwie lub ukończonymi studiami podyplomowymi z obszaru rolnictwa.

Średnie wykształcenie też wystarczy, ale z konkretnym zawodem

Kandydat może również spełnić warunek, jeśli ma wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz odpowiednie kwalifikacje zawodowe.

W grę wchodzą m.in. zawody:

• technik rolnik,
• technik ogrodnik,
• technik architektury krajobrazu,
• technik hodowca koni,
• technik pszczelarz,
• technik weterynarii,
• technik agrobiznesu,
• technik mechanizacji rolnictwa,
• technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki,
• technik turystyki wiejskiej,
• technik turystyki na obszarach wiejskich.

Alternatywą jest tu również co najmniej 4-letni staż pracy w rolnictwie.

Premia dla młodych rolników 2026. Co wolno kupić za 200 lub 300 tys. zł, a czego nie?

Zawodówka i staż pracy: też można zdobyć punkty

Osoby z wykształceniem zasadniczym zawodowym lub branżowym mogą liczyć na spełnienie warunku, jeśli mają kwalifikacje w zawodzie:

• rolnik,
• ogrodnik,
• pszczelarz,
• mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych.

Dodatkowo akceptowany jest także:

• tytuł wykwalifikowanego robotnika,
• tytuł mistrza,
• tytuł zawodowy lub mistrza

w jednym z powyższych zawodów, ale z co najmniej 3-letnim stażem pracy w rolnictwie.

Premia dla młodego rolnika 2026. Ile gruntów na własność a ile w dzierżawie?

Co ARiMR uznaje za staż pracy w rolnictwie?

Za staż pracy w rolnictwie liczy się okres do dnia złożenia WOPP, w którym dana osoba:

• podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie jako rolnik lub domownik,
• była ubezpieczona z tytułu prowadzenia działalności rolniczej w innym państwie UE lub EFTA,
• albo była zatrudniona w gospodarstwie na umowę o pracę na stanowisku związanym z produkcją rolną.

Ile punktów za kwalifikacje w „Młodym Rolniku”?

ARiMR przyznaje za kwalifikacje następującą liczbę punktów:

• 4 pkt — wyższe wykształcenie + doktorat w naukach rolniczych lub weterynaryjnych,
• 3 pkt — m.in. wykształcenie wyższe rolnicze, inne studia + staż lub studia podyplomowe, albo średnie z odpowiednim zawodem,
• 2 pkt — zasadnicze zawodowe/branżowe z określonym zawodem,
• 1 pkt — średnie/branżowe + co najmniej 4 lata stażu w rolnictwie.

Ważne: tych punktów nie można sumować.

Młodzi rolnicy dostaną nawet 300 tys. zł. Nowy nabór już od czerwca

Jakie dokumenty potwierdzą kwalifikacje rolnicze?

Dla potwierdzenia posiadanych kwalifikacji kandydat do uzyskania premii dla młodego rolnika musi przedłożyć w ARiMR razem z wnioskiem stosowne dokumenty. Potwierdzeniem mogą być m.in.:

• dyplom ukończenia studiów,
• dyplom doktorski,
• świadectwo ukończenia szkoły średniej lub branżowej,
• zaświadczenie o zdanym egzaminie eksternistycznym,
• świadectwo ukończenia studiów podyplomowych wraz z wykazem przedmiotów,
• dyplom lub świadectwo potwierdzające kwalifikacje zawodowe,
• świadectwo czeladnicze.

Kwalifikacje zagraniczne też się liczą

ARiMR uwzględnia również adekwatne kwalifikacje zdobyte w innym państwie, o ile są uznawane zgodnie z przepisami obowiązującymi w Polsce.

Bartłomiej Czekała

Źródło: ARiMR

O starcie naboru przypomina Agnieszka Koniecko, zastępca dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR.

– Zapisz te daty, jeśli planujesz złożyć wniosek o pomoc do materiału siewnego. Nabór rozpocznie się 25 maja i potrwa do 10 lipca. Pomoc dotyczy materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany dla upraw zbóż, roślin strączkowych i ziemniaków – podkreśla Koniecko.

Zmiana w naborze wniosków

Największą zmianą w tegorocznym naborze będzie sposób składania wniosków.

– Ważna zmiana dotyczy sposobu składania wniosków. Nabór będzie prowadzony elektronicznie za pośrednictwem Portalu Rolnika. Jeżeli korzystasz z portalu na co dzień, będzie to dla Ciebie znajome rozwiązanie – wyjaśnia Agnieszka Koniecko.

Jak dodaje ARiMR, Portal Rolnika ma umożliwić załatwienie wielu spraw związanych z dokumentami i wnioskami w jednym miejscu.

Dla kogo dopłaty do materiału siewnego?

Wsparcie ma charakter pomocy de minimis w rolnictwie. O dopłaty mogą ubiegać się rolnicy, którzy wykorzystali do siewu lub sadzenia materiał siewny kategorii elitarny lub kwalifikowany, również ekologiczny.

Pomoc przysługuje do upraw:

• jęczmienia,
• owsa,
• pszenicy,
• pszenżyta,
• żyta,
• bobiku,
• grochu siewnego,
• łubinów,
• soi,
• wyki siewnej,
• ziemniaków.

Zobacz także: Premia dla młodego rolnika 2026. Ile gruntów na własność a ile w dzierżawie?

Minimalna powierzchnia działki objętej wsparciem wynosi 0,1 ha. Pomoc nie przysługuje natomiast do upraw przeznaczonych na przedplon i poplon.

Warto też pamiętać, że całkowita pomoc de minimis dla jednego gospodarstwa nie może przekroczyć 50 tys. euro w ciągu trzech minionych lat.

Stawka dopłat do materiału siewnego

Stawek dopłat na kampanię 2026 ARiMR jeszcze nie podała, ale zapewne pozostaną one na ubiegłorocznym poziomie. W 2025 roku wynosiły one:

Materiał konwencjonalny:

• 65 zł/ha – zboża,
• 115 zł/ha – rośliny strączkowe,
• 350 zł/ha – ziemniaki.

Materiał ekologiczny:

• 78 zł/ha – zboża,
• 138 zł/ha – rośliny strączkowe,
• 420 zł/ha – ziemniaki.

ARiMR wyjaśnia: rolnik może zażądać decyzji do dopłat bezpośrednich. Ale ważny jest termin!

Ekoschemat „Materiał siewny”

Rolnicy mogą korzystać również z ekoschematu „Materiał siewny kategorii elitarny i materiał siewny kategorii kwalifikowany” w ramach dopłat bezpośrednich.

W tym przypadku stawki są wyższe i wynosiły w 2025 roku:

• 114 zł/ha – zboża,
• 185 zł/ha – rośliny strączkowe,
• 479 zł/ha – ziemniaki.

Ekoschemat wiąże się jednak z dodatkowymi wymaganiami. Rolnik musi zastosować kwalifikowany materiał siewny na co najmniej 25 proc. gruntów ornych i spełnić dodatkowe warunki związane z innymi ekoschematami.

Co ważne, nie można jednocześnie otrzymać dopłaty do materiału siewnego w formule de minimis i wsparcia z ekoschematu „Materiał siewny”.

Kamila Szałaj

Około 872 tysiące rolników ubiega się o dopłaty bezpośrednie oraz obszarowe za rok 2026. ARiMR przypomina, że termin składania wniosków mija już 1 czerwca, a więc za 6 dni.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Potrącenie dopłaty 

Jeżeli wniosek złożony zostanie po terminie wyznaczonym przez Agencję, ale nie później niż do 26 czerwca, należna dopłata zostanie pomniejszona o 1% za każdy dzień roboczy zwłoki.

Wnioski są przyjmowane za pomocą aplikacji eWniosekPlus.

Zobacz także: Premia dla młodego rolnika 2026: Za co można otrzymać punkty we wniosku do ARiMR?

Zmiany we wnioskach bez sankcji

- Zmiany do wniosku o przyznanie płatności można składać bez żadnych sankcji finansowych do 16 czerwca 2026 r. Korekty dokonane później, ale w terminie do 26 czerwca, spowodują że należne rolnikowi płatności zostaną pomniejszone o 1 proc za każdy roboczy dzień opóźnienia - przypomina Agencja. 

Czy w ekoschematach trzeba wypełniać wszystkie pola? MRiRW wyjaśnia zasady

Patrycja Bernat

W 2026 roku samorządy w całym kraju intensyfikują kontrole nieruchomości niepodłączonych do sieci kanalizacyjnej. Jak podają urzędy, celem tych działań jest zapewnienie ochrony środowiska oraz prawidłowego gospodarowania ściekami, aby nie trafiały one do rowów, lasów czy cieków wodnych.

Plany kontroli opróżniania zbiorników bezodpływowych i przydomowych oczyszczalni ścieków ustalają wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast w porozumieniu z referatami ochrony środowiska. Rolnicy powinni sprawdzić harmonogram kontroli w swoim urzędzie, aby odpowiednio przygotować się do wizyt.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Rolnicy i właściciele domów wyposażonych w zbiorniki bezodpływowe lub przydomowe oczyszczalnie ścieków muszą posiadać aktualne umowy z firmami asenizacyjnymi oraz dowody wykonania usług wywozu nieczystości.

Standardowa kara za brak dokumentów lub utrudnianie kontroli wynosi do 5 000 zł, ale w skrajnych przypadkach, np. poważnego naruszenia przepisów ochrony środowiska, sankcja może sięgnąć nawet 50 000 zł.

Czy rolnicy są gotowi na wizyty urzędników?

Jak podają samorządy, kontrole obejmują wszystkie typy nieruchomości, w tym domki letniskowe i obiekty rekreacyjne. Częstotliwość wywozu ścieków określają przepisy:

• szambo – minimum raz na kwartał,
• przydomowa oczyszczalnia – co najmniej raz w roku,
• nieruchomości rekreacyjne – w sezonie i po jego zakończeniu (maj–wrzesień).

Zobacz także: Kontrole studni i nawadniania. Rolnikom grożą kary za brak pozwoleń

Urzędy mogą prowadzić kontrole terenowe w godzinach od 6:00 do 22:00, a w skrajnych przypadkach nawet później. Inspektorzy sprawdzają nie tylko dokumenty, ale też stan techniczny zbiorników.

Jak podaje serwis Lwowecki.info, w gminie Lubomierz zaplanowano aż 771 kontroli, a podobne działania trwają w całym kraju. Masowe kontrole mają na celu przede wszystkim ograniczenie zanieczyszczeń wód i terenów zielonych oraz ochronę zdrowia publicznego.

Opryskiwacz bez ważnego badania? Jest termin, kara i kontrola PIORiN

Jakie są zobowiązania rolnika? 

Aby uniknąć wysokich kar i problemów, rolnicy powinni:

• regularnie opróżniać zbiorniki,
• korzystać z licencjonowanych firm asenizacyjnych,
• przechowywać umowy, rachunki i faktury,
• współpracować z kontrolerami podczas wizyty.

Co ważne, jeżeli właściciel nieruchomości utrudnia lub uniemożliwia przeprowadzenie kontroli przez inspektorów gminy/miasta lub straż miejską, może zostać ukarany grzywną od 500 zł do 5 000 zł.

Agnieszka Sawicka

Fot: Envato.Elements

Rolnicy wnioskowali o uproszczenie kart zabiegów agrotechnicznych związanych z ekoschematami.

Jak wskazywała KRIR, rolnicy, którzy realizują ekoschematy „Rejestr działalności rolnośrodowiskowej lub działalności ekologicznej lub zabiegów agrotechnicznych (PROW 2014-2020 oraz WPR PS)” muszą w nim w sposób szczegółowy odnotowywać działania agrotechniczne. Jak twierdzi samorząd rolniczy, ich zadaniem jest skrupulatne wypełnienie 10 kolumn dla każdej z działek ewidencyjnych. Zdaniem KRIR to szczególne obciążenie dla rolników gospodarujących na wielu działkach ewidencyjnych.

– W takich gospodarstwach nakład pracy przy wypełnianiu kart agrotechnicznych jest niewspółmiernie wysoki w stosunku do potencjalnych korzyści. W szczególności niezrozumiałe jest powielanie zapisów z „Ewidencji zabiegów ochrony roślin”, który prowadzi każde gospodarstwo rolne na podstawie przepisów Ustawy o środkach ochrony roślin – wyjaśnia samorząd rolniczy.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Jak wskazuje KRIR, w obecnej konfiguracji działań rolnicy są wyłącznie zniechęcani do realizacji praktyk, które są nie tylko korzystne dla środowiska, ale również, jednocześnie, powinny zrównoważyć dochody gospodarstw, zwłaszcza w obecnej sytuacji.

W związku z tym KRIR domaga się nie tylko uproszczenia procedur administracyjnych, ale również ograniczenia obowiązków dokumentacyjnych oraz dostosowania przepisów i warunków pracy w gospodarstwach rolnych. Co na to resort rolnictwa?

MRiRW odpowiada na zarzuty rolników. „Rejestry są konieczne”

W odpowiedzi na pismo KRIR Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odniesieniu do skargi dotyczącej nadmiernej biurokracji, wskazało, że państwa członkowskie są zobowiązane do zapewnienia ochrony interesów finansowych UE, co wiąże się m.in. z obowiązkiem wprowadzenia przez nie na poziomie krajowym mechanizmów kontrolnych mających na celu zapobieganie nieprawidłowościom.

Jednocześnie resort rolnictwa podkreślił, że dostrzega problem dotyczący nadmiernej biurokracji zgłaszany przez rolników, zwłaszcza w doniesieniu do wskazanych w apelu gospodarstw obejmujących wiele działek ewidencyjnych.

– Należy jednak zaznaczyć, że prowadzenie rejestrów wymaganych w ramach wybranych płatności służy potwierdzeniu spełnienia wymogów warunkujących ich przyznanie – informuje MRiRW.

Jeden rejestr zamiast kilku?

Resort rolnictwa wskazał również, że w celu ograniczenia nadmiernej biurokracji ograniczono liczbę odrębnych formularzy stosowanych do różnych interwencji.

– W tym celu umożliwiono prowadzenie rejestru działalności rolnośrodowiskowej, działalności ekologicznej lub zabiegów agrotechnicznych w ramach ekoschematów na jednym formularzu opracowanym przez ARiMR. Formularz ten może być wykorzystywany zarówno na potrzeby działań rolno-środowiskowo-klimatycznych, Rolnictwa ekologicznego, jak i wybranych ekoschematów, o ile zawiera informacje wymagane dla danej interwencji – wynika z odpowiedzi MRiRW.

Za pośrednictwem rejestru, do którego link jest dostępny TUTAJ, jest dokumentowana realizacja wymogów danego ekoschematu, praktyki, interwencji lub zobowiązania. Rejestr ten stanowi dokument wykorzystywany podczas kontroli prawidłowości realizacji tych wymogów.

Jakie ekoschematy wymagają prowadzenia rejestru?

MRiRW wskazuje, że rejestr zabiegów agrotechnicznych obejmuje takie ekoschematy, jak m.in.:

• Biologiczna uprawa,
• Międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe,
• Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia,
• Uproszczone systemy uprawy,
• Wymieszanie słomy z glebą.

Zobacz także: Rolnicy alarmują: Ukraina może nas rozjechać. Polska wieś przed wielką próbą

– Zakres informacji wymaganych w rejestrze zabiegów agrotechnicznych jest uzależniony od rodzaju płatności i wynika wprost z przepisów szczegółowych dotyczących danej płatności – informuje resort rolnictwa.

Rejestr można prowadzić online

MRiRW wskazało, że rolnik może prowadzić rejestr nie tylko na papierze, ale również online. Należy jednak pamiętać, że dokumentacja musi zawierać informacje wymagane do potwierdzenia spełnienia wymogów związanych z płatnością, o którą ubiega się rolnik.

– Ewidencja prowadzona na podstawie odrębnych przepisów, np. dotyczących środków ochrony roślin może więc zostać wykorzystana również na potrzeby potwierdzenia spełnienia tych wymogów, jeżeli zawiera wymagane dane – zapewnia MRiRW.

MRiRW wyjaśnia również, że zgodnie z wytycznymi rolnik nie musi uzupełniać wszystkich pól formularza, a jedynie te, które są jego zdaniem istotne.

– Rolnik powinien uzupełniać jedynie informacje istotne z punktu widzenia realizacji konkretnego ekoschematu lub praktyki. Nie ma zatem obowiązku wypełniania wszystkich pól formularza, jeżeli nie mają one zastosowania w danym przypadku – czytamy w piśmie.

Ministerstwo podkreśla, że chce uprościć papierologię dla rolników korzystających z ekoschematów i programów rolno-środowiskowych. Dlatego tam, gdzie nie jest to konieczne, ogranicza ilość wymaganych dokumentów.

Komisja zmienia sposób wydawania pieniędzy z budżetu UE. Co z dopłatami dla rolników?

Na przykład od 2026 roku w programie „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych”:

• w wariantach 1 i 2 rolnik nie będzie musiał prowadzić rejestru działalności rolnośrodowiskowej,
• w wariancie 3 trzeba będzie prowadzić tylko rejestr zabiegów agrotechnicznych, bez zapisywania wypasu zwierząt.

Resort rolnictwa wskazuje, że w rolnictwie ekologicznym rejestry nadal są potrzebne, ponieważ korzystają z nich jednostki certyfikujące kontrolujące gospodarstwa ekologiczne zgodnie z przepisami UE.

Ministerstwo podkreśla, że stara się ograniczać dokumentację tylko do informacji potrzebnych do sprawdzenia czy warunki dopłat są spełnione. Jednocześnie nadal analizuje możliwość dalszego upraszczania zasad i zmniejszania biurokracji dla rolników.

Oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. KRIR, MRIRW​

Więcej o tym TUTAJ: Czy można trzymać obornik bezpośrednio na gruncie?

Pryzma obornika na polu a płyta obornikowa. Czy to stałe rozwiązanie?

W takim razie, jeżeli obornik może być przechowywany bezpośrednio na gruncie przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, to czy posiadanie płyty obornikowej jest konieczne? 

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

- Możliwość czasowego przechowywania obornika bezpośrednio na gruncie została przewidziana dla usprawnienia pracy gospodarstwa przy nawożeniu, więc nie powinna być wykorzystywana w zwykłym trybie przechowywania tego nawozu - tłumaczy Ministerstwo Infrastruktury. 

W programie azotanowym nie przewidziano odstępstw od obowiązku w przygotowaniu miejsca do przechowywania nawozów jak obornik.

Kontrole studni i nawadniania. Rolnikom grożą kary za brak pozwoleń

Pryzma obornika na polu. Dlaczego nie zastąpi płyty obornikowej?

- Zgodnie z ust. 6 rozdziału 1.4 programu azotanowego wymagana pojemność zbiorników oraz powierzchnia miejsc do przechowywania nawozów naturalnych może ulec stosownemu zmniejszeniu wyłącznie w przypadku, gdy wytworzone w gospodarstwie rolnym nawozy naturalne podlegają procesom technologicznym przetwarzania lub przekazaniu. Powierzchnia pryzm nie może być w związku z tym doliczana do powierzchni płyty obornikowej jako stały element systemu przechowywania nawozów naturalnych w gospodarstwie - wyjaśnia MI. 

Bernat Patrycja

Fot: Daleszyński

W jakich sytuacjach uzasadnione jest poruszanie się po drogach z włączoną żółtą lampą błyskową tzw. kogutem?

Zobacz także: Obowiązkowe wyposażenie ciągnika rolniczego. Wybierasz się na strajk? Tak nie dostaniesz mandatu!

Rolnicy bardzo często nadużywają żółtego światła błyskowego. Art. 54 PDR mówi, kiedy można go używać:

"Pojazd wykonujący na drodze prace porządkowe, remontowe lub modernizacyjne powinien wysyłać żółte sygnały błyskowe" i "pojazd, który ze względu na konstrukcję, ładunek lub nietypowe zachowanie na drodze może zagrażać bezpieczeństwu w ruchu drogowym, powinien wysyłać żółte sygnały błyskowe".

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Kombajn, pług i transport

Tak więc, gdy poruszamy się ciągnikiem z normalnymi przyczepami, światło nie powinno być używane. Podczas jazdy kombajnem zbożowym takie sygnały powinny być emitowane, chociażby ze względu na szerokość i nietypowe zachowanie na skutek kierowanej tylnej osi. Tak samo podczas jazdy z zawieszanym pługiem użycie "koguta" jest uzasadnione. Podczas skrętów taki zestaw wyróżnia się nietypowym zachowaniem.

Kupiłeś ciągnik? Na rejestrację masz 30 dni, potem kara

Patrycja Bernat na podst. Dawid Konieczka

Całość artykułu znajduję w numerze top agrar Polska 4/2022

Fot: Canva

Czy hodowca bydła utrzymujący zwierzęta na głębokiej ściółce musi budować płytę obornikową? To pytanie regularnie wraca wśród rolników, w kontekście wymogów Programu azotanowego. Okazuje się jednak, że przepisy przewidują wyjątki, choć tylko pod konkretnymi warunkami. O to zapytał Tygodnik Poradnik Rolniczy, Ministerstwo Rolnictwa i Rozowju Wsi. 

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Jeden ważny warunek!

Jak wyjaśniło Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, system utrzymania bydła na głębokiej ściółce może być uznany za rozwiązanie zastępujące płytę obornikową.

Pod jednym warunkiem, a mianowicie ściółka musi całkowicie wchłaniać odchody zwierząt i nie mogą powstawać odcieki.

- Należy przyjąć, że utrzymywanie zwierząt gospodarskich na głębokiej ściółce oznacza stosowanie ściółki w ilości, która wchłonie ciekłe odchody zwierząt w taki sposób, że przy jej stosowaniu nie powstają zastoiska i nie dochodzi do wydzielania się odcieków - pisze ministerstwo.

Czy trzeba mieć płytę obornikową, jeżeli nawóz trzymamy do 6 miesięcy na gruncie?

Obornik można trzymać bezpośrednio na gruncie do 6 miesięcy, czy w takim razie trzeba posiadać płytę obornikową, jeżeli trzymamy nawozów w tym określonym czasie i nie dłużej?

Nie, przepisy Programu Azotanowego,  nie zawierają ograniczeń czasowych w tworzeniu pryzm, ale musimy pamiętać, że takie składowanie nie powinno trwać dłużej, niż 6 miesięcy od dnia kiedy została utworzona.

Czy w każdym przypadku trzeba posiadać płytę obornikową?

W takim razie, jeżeli obornik może być przechowywany bezpośrednio na gruncie przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, to czy posiadanie płyty obornikowej jest konieczne? 

Zobacz także: Czy można trzymać obornik na gruncie? Jest ważny limi

- Możliwość czasowego przechowywania obornika bezpośrednio na gruncie została przewidziana dla usprawnienia pracy gospodarstwa przy nawożeniu, więc nie powinna być wykorzystywana w zwykłym trybie przechowywania tego nawozu - tłumaczy Ministerstwo Infrastruktury. 

W programie azotanowym nie przewidziano odstępstw od obowiązku w przygotowaniu miejsca do przechowywania nawozów jak obornik.

- Zgodnie z ust. 6 rozdziału 1.4 programu azotanowego wymagana pojemność zbiorników oraz powierzchnia miejsc do przechowywania nawozów naturalnych może ulec stosownemu zmniejszeniu wyłącznie w przypadku, gdy wytworzone w gospodarstwie rolnym nawozy naturalne podlegają procesom technologicznym przetwarzania lub przekazaniu. Powierzchnia pryzm nie może być w związku z tym doliczana do powierzchni płyty obornikowej jako stały element systemu przechowywania nawozów naturalnych w gospodarstwie - wyjaśnia MI na swojej stronie. 

Czy można trzymać obornik na gruncie? Jest ważny limit

oprac. Patrycja Bernat na podst. Tygodnik-rolniczy.pl/Gov.pl

W kwestii obowiązku posiadania płyty obornikowej pojawia się wiele pytań. Kiedy rolnik jest zobowiązany do jej posiadania, jak długo można trzymać obornik bezpośrednio na gruncie? Dzisiaj odpowiemy na pytanie, czy gospodarstwo bez produkcji zwierzęcej, musi mieć płytę obornikową, jeżeli obornik dostarczany jest do gospodarstwa bezpośrednio przed jego zastosowaniem?

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Przechowywanie obornika a obowiązek posiadania płyty

- Podmioty przyjmujące nawozy naturalne powinny posiadać, w chwili przyjmowania tych nawozów naturalnych, odpowiednią powierzchnię lub pojemność posiadanych miejsc do ich przechowywania w bezpieczny dla środowiska sposób, zapobiegający przedostawaniu się odcieków do wód i gruntu, o ile nawozy te nie zostały zastosowane bezpośrednio po przywiezieniu. Istnieje możliwość czasowego przechowywania obornika na gruntach rolnych w postaci pryzm w celu ułatwienia funkcjonowania gospodarstwa i rozprowadzania obornika na gruntach rolnych zgodnie z ust. 7 rozdziału 1.4 programu azotanowego - wyjaśnia Ministerstwo Infrastruktury. 

Kontrole w gospodarstwach rolnych. Co sprawdzaja i jakie kary od Inspekcji Ochrony Środowiska?

Bernat Patrycja

Fot: Canva

Źródło: MI

Dużo ziemi, duże napięcie

W regionie trwa rozdysponowywanie sporych areałów po restrukturyzacjach. Jak mówi Wojciech Malec z Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej, chodzi m.in. o gminę Drawsko Pomorskie i Kalisz Pomorski, gdzie do podziału było łącznie ponad 2,2 tys. hektarów.

To właśnie przy takich przetargach emocje sięgają zenitu.

„Ktoś przyjeżdża miesiąc wcześniej”

Rolnicy zwracają uwagę na zjawisko, które nazywają „migracją przetargową”. Rolnik Damian Pacek mówi wprost, że część uczestników zmienia meldunek tuż przed przetargiem, by poprawić swoją pozycję w ofercie.

Jego zdaniem to jeden z powodów, dla których w przetargach pojawiają się osoby z innych województw, oddalonych nawet o około 200 km.

Punkty, które budzą wątpliwości

Najwięcej zastrzeżeń dotyczy systemu punktowego. Rolnicy wskazują, że obecne kryteria nie zawsze odzwierciedlają rzeczywistą produkcję i skalę gospodarstwa.

Rolniczka Berenika Leszczuk zwraca uwagę, że punkty można zdobywać za produkcję rolną nawet wtedy, gdy ma ona niewiele wspólnego z realnym prowadzeniem gospodarstwa. W praktyce — jak podkreślają rozmówcy — przewagę mogą zyskiwać podmioty, które formalnie spełniają warunki, ale niekoniecznie produkują na rynek w sposób porównywalny z innymi.

Licytacja? Mali przegrywają z dużymi

W przetargach licytacyjnych problem jest inny: wygrywa ten, kto da więcej. I właśnie to — zdaniem rolników — wyklucza mniejsze gospodarstwa.

Rolnik Paweł Żegota podkreśla, że przy działkach 12–15-hektarowych lokalny rolnik nie ma szans z podmiotem gospodarującym na setkach czy nawet tysiącach hektarów.

— To jak mały ma wygrać z dużym? — pytają rolnicy.

Ziemia pod domem też staje się polem walki

Emocje rosną szczególnie wtedy, gdy chodzi o niewielkie działki położone blisko gospodarstw. Rolnicy mówią, że zamiast wzmacniać lokalną produkcję, system pozwala na podbijanie ceny ziemi „na siłę”, nawet jeśli dla kogoś innego byłaby ona kluczowa do rozwoju.

KOWR pod presją zmian

Samorząd rolniczy przyznaje, że z KOWR-em współpraca układa się dobrze, ale sam system wymaga korekt. Jak mówi Wojciech Malec, pojawiły się niedopracowane elementy i kwalifikacje do przetargów trzeba uszczelnić.

Rolnicy mają podobne oczekiwania: chcą zasad, które będą bardziej sprawiedliwe i trudniejsze do obejścia.

Więcej szczegółów w reportażu dr Magdaleny Szymańskiej i Macieja Siwińskiego na Kanale Rolniczym PL oraz w najnowszym wydaniu Tygodnika Poradnika Rolniczego.

Wielu rolników zastanawia się, czy obornik musi być przechowywany wyłącznie na betonowej płycie. Jak wynika z wyjaśnień Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, przepisy programu azotanowego nie wskazują jednego obowiązkowego materiału do budowy miejsc składowania nawozów naturalnych.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Oznacza to, że rolnicy mogą stosować różne rozwiązania techniczne, o ile spełniają one podstawowe wymagania dotyczące ochrony środowiska. Najczęściej wybieranym rozwiązaniem pozostaje jednak betonowa płyta obornikowa, ze względu na jej trwałość, odporność na uszkodzenia oraz łatwość utrzymania czystości.

MRiRW podkreśla jednak, że dopuszczalne są także inne materiały, takie jak specjalne tworzywa sztuczne czy wzmocnione folie. Kluczowe znaczenie ma nie rodzaj materiału, lecz jego właściwości i funkcjonalność.

Obornik: wymóg szczelności i zasady przechowywania

Najważniejszym wymogiem dla każdego miejsca przechowywania obornika jest jego szczelność oraz nieprzepuszczalność. Konstrukcja musi skutecznie zapobiegać przedostawaniu się odcieków do gleby i wód gruntowych, co ma istotne znaczenie dla ochrony środowiska i ograniczania zanieczyszczeń azotanami.

Zobacz także: Sianokiszonka na gruncie. Jak długo można ją przechowywać?

W praktyce oznacza to, że każde rozwiązanie inne niż beton musi być wykonane w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami. Nieszczelne podłoże może prowadzić do skażenia środowiska i konsekwencji prawnych.

Podsumowując, betonowa płyta nie jest obowiązkowa, ale wciąż pozostaje najbezpieczniejszym i najczęściej stosowanym rozwiązaniem. Najważniejsze jest jednak zapewnienie pełnej szczelności i ochrony gruntu oraz wód.

Nielegalnie składowany azbest w gospodarstwie. Za błąd grożą wysokie kary

Bernat Patrycja

Fot: Canva

Praca w gospodarstwie bez możliwości legalnego prowadzenia ciągnika jest dziś praktycznie niemożliwa. Wielu rolników zakłada jednak, że zwykłe prawo jazdy kat. B rozwiązuje sprawę. W praktyce przepisy są bardziej skomplikowane, a przekroczenie limitów może oznaczać poważne problemy podczas kontroli drogowej. Jakie uprawnienia naprawdę są potrzebne i co bardziej się opłaca – kat. T czy B+E?

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Prawo jazdy B a ciągnik: jakie są ograniczenia?

Posiadacze prawa jazdy kategorii B mogą prowadzić ciągnik rolniczy, ale tylko w określonych przypadkach. Ograniczenia dotyczą przede wszystkim masy przyczep i maszyn współpracujących z ciągnikiem. Przepisy pozwalają na jazdę z lekką przyczepą do 750 kg albo z maszynami, których masa nie przekracza tego limitu.

W praktyce oznacza to spore ograniczenia dla większości gospodarstw. Typowe przyczepy rolnicze czy większe maszyny zaczepiane zwykle ważą znacznie więcej. Dlatego rolnicy, którzy regularnie poruszają się po drogach publicznych z cięższym sprzętem, najczęściej decydują się na dodatkowe uprawnienia.

Zobacz także: Nielegalnie składowany azbest w gospodarstwie. Za błąd grożą wysokie kary

Kategoria T: prawo jazdy na ciągnik

Najbardziej oczywistą drogą jest zdobycie prawa jazdy kategorii T. Uprawnienia można zdobywać już od 16. roku życia, dlatego często wybierają je uczniowie szkół rolniczych.

Kategoria T pozwala legalnie prowadzić:

• ciągniki rolnicze,
• pojazdy wolnobieżne,
• zestawy złożone z ciągnika i przyczepy,
• pojazdy wolnobieżne z przyczepami.

Egzamin państwowy składa się z dwóch części. Najpierw kursant zdaje teorię na komputerze. Test obejmuje 32 pytania dotyczące zarówno przepisów drogowych, jak i zagadnień związanych bezpośrednio z prowadzeniem ciągników i maszyn rolniczych. Na rozwiązanie testu przewidziano 25 minut.

Po zaliczeniu teorii kandydat przystępuje do egzaminu praktycznego, który obejmuje zadania na placu manewrowym oraz jazdę w ruchu drogowym.

Osoby posiadające już kategorię B często wybierają jednak inną drogę. Chodzi o kategorię B+E, która automatycznie daje również uprawnienia odpowiadające kategorii T.

Sianokiszonka na gruncie. Jak długo można ją przechowywać?

To rozwiązanie jest popularne przede wszystkim dlatego, że kursanci nie muszą ponownie zdawać teorii. Egzamin obejmuje wyłącznie część praktyczną, czyli manewry i jazdę po drogach.

Dodatkową zaletą kategorii B+E jest szerszy zakres uprawnień. Pozwala ona nie tylko prowadzić ciągniki z ciężkimi przyczepami, ale także poruszać się samochodem osobowym z dużą przyczepą o DMC do 3,5 tony.

Koszt prawa jazdy T i B+E: ile trzeba zapłacić?

Ceny kursów różnią się w zależności od regionu i ośrodka szkolenia kierowców. Kurs na kategorię T kosztuje zazwyczaj od około 2200 do ponad 3000 zł. W cenę wchodzą zajęcia teoretyczne i praktyczne.

W przypadku kategorii B+E ceny są podobne i najczęściej mieszczą się w przedziale od 2300 do 3000 zł. Dla wielu kierowców posiadających już kategorię B jest to po prostu bardziej opłacalna opcja.

Do kosztów kursu trzeba doliczyć także:

• badania lekarskie (ok. 250 zł),
• zdjęcie do dokumentu (ok. 50 zł),
• opłaty egzaminacyjne (teoretyczny 50 zł, praktyczny 200 zł),
• wydanie prawa jazdy (100 zł).
• Łącznie oznacza to dodatkowe kilkaset złotych. Kursy ekspresowe są zwykle droższe nawet o około 1000 zł.

Przedmiotem postępowania są dwa kompleksy nieruchomości położone w gminie Sulików, w obrębach Sulików, Studniska Dolne i Mikułowa.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Sulików: duży kompleks rolny z infrastrukturą do dzierżawy

Pierwsza nieruchomość obejmuje 248,7938 ha, z czego 244,7548 ha stanowią użytki rolne. W skład kompleksu wchodzą przede wszystkim grunty orne o powierzchni niemal 235 ha, ale także pastwiska, grunty zabudowane, rowy, stawy, lasy i nieużytki.

Największą uwagę zwraca jednak rozbudowana infrastruktura magazynowo‑suszarniowa znajdująca się na działkach w obrębie Sulików. KOWR wystawia do dzierżawy m.in. sortownię o powierzchni 810 mkw., baterie silosów zbożowych, magazyny, suszarnię, budynki sterowni, wiaty, drogi wewnętrzne, wagi samochodowe, sieć deszczową, stację paliw i urządzenia transportu zboża.

Część infrastruktury jest jednak w złym stanie technicznym. KOWR wyraźnie zaznacza, że od wielu obiektów nie będzie naliczany czynsz dzierżawny właśnie z powodu ich obecnego stanu. Dotyczy to m.in. części silosów typu Petkus, myjni, magazynów, sterowni czy budynków gospodarczych.

Zobacz także: KOWR pod ostrzałem rolników. Dwie krowy i hektar wystarczą, by zgarnąć państwową ziemię?

Druga nieruchomość ma powierzchnię 60,6258 ha i położona jest w obrębie Studniska Dolne.

W skład kompleksu wchodzą głównie grunty orne, ale także zabudowania związane z dawną produkcją zwierzęcą, w tym tuczarnia, chlewnia, obora, zbiorniki na ścieki i gnojówkę oraz place i drogi.

Również tutaj KOWR podkreśla, że część zabudowań znajduje się w złym stanie technicznym i z tego powodu nie będzie objęta naliczaniem czynszu.

Ile wynosi czynsz dzierżawny?

Wywoławczy roczny czynsz dzierżawny dla pierwszego kompleksu wynosi:

• 1656,25 dt pszenicy,
• w tym 1396,63 dt za grunty,
• oraz 259,62 dt za budynki, budowle i urządzenia wraz z VAT 23%.

Dla drugiej nieruchomości stawka wywoławcza wynosi:

• 326,97 dt pszenicy,
• w tym 322,41 dt za grunty,
• oraz 4,56 dt za zabudowania wraz z VAT.

Przy obecnych cenach pszenicy oznacza to bardzo wysokie roczne zobowiązania dzierżawne, szczególnie w przypadku większego kompleksu.

Kiedy odbędzie się przetarg? 

Na razie KOWR opublikował jedynie wykaz nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy. Oznacza to, że termin przetargu, wysokość wadium oraz szczegółowe warunki udziału nie są jeszcze znane.

Ośrodek poinformował, że przetarg odbędzie się w późniejszym terminie, a miejsce, data i warunki zostaną podane w odrębnym ogłoszeniu. Wykaz nieruchomości wywieszono od 7 do 22 maja 2026 r.

Można się spodziewać, że zainteresowanie przetargiem będzie duże, ponieważ chodzi o jeden z większych kompleksów rolnych z infrastrukturą magazynowo‑suszarniową w regionie.

Potencjalny dzierżawca musi jednak liczyć się z licznymi ograniczeniami i dodatkowymi obowiązkami. W pobliżu części działek przebiegają linie kolejowe nr 274 i 290. Dodatkowo trwa przygotowanie inwestycji związanej z rewitalizacją linii kolejowej Zgorzelec – Bogatynia.

KOWR przypomina, że budynki muszą być oddalone minimum 10 m od granicy obszaru kolejowego i 20 m od osi toru. Niektóre tereny powinny pozostać niezabudowane, mogą występować ograniczenia związane z hałasem, a część robót ziemnych będzie wymagała uzgodnień z PKP PLK.

Na części działek znajdują się stanowiska archeologiczne lub strefy ochrony archeologicznej. W praktyce oznacza to, że wszelkie prace ziemne mogą wymagać nadzoru archeologicznego i uzyskania dodatkowych pozwoleń. Dotyczy to m.in. działek w obrębach Studniska Dolne i Mikułowa.

Wpis do ewidencji producentów już przez PUE. ARiMR uruchomiła nową usługę

Znaczna część gruntów jest zdrenowana lub przecinają je rowy melioracyjne. Przyszły dzierżawca będzie odpowiadał za utrzymanie urządzeń melioracyjnych, konserwację i remonty oraz ewentualne uzyskanie pozwoleń wodnoprawnych, co może oznaczać dodatkowe koszty eksploatacyjne.

Na działce nr 622 w obrębie Studniska Dolne ustanowiona jest odpłatna służebność przesyłu dla Polskich Sieci Elektroenergetycznych. Przez grunt przebiega linia 400 kV Mikułowa – Hagenwerder wraz z pasem technologicznym o szerokości 70 metrów.

W pasie technologicznym obowiązują m.in. zakazy zabudowy mieszkaniowej, ograniczenia dotyczące nasadzeń oraz obowiązek uzgadniania inwestycji z właścicielem linii.

Dzierżawa KOWR: obowiązki i kontakt dla zainteresowanych ofertą

KOWR zaznacza również, że przyszły dzierżawca będzie zobowiązany do ponoszenia wszystkich obciążeń publicznoprawnych związanych z nieruchomościami.

Chodzi m.in. o podatek rolny, podatek od nieruchomości, podatek leśny, opłaty melioracyjne, koszty ubezpieczenia oraz koszty zabezpieczenia i dozoru obiektów.

Szczegółowe informacje dotyczące nieruchomości można uzyskać w Oddziale Terenowym KOWR we Wrocławiu przy ul. Mińskiej 60.

KOWR udostępnił także kontakt telefoniczny: 797 604 589 oraz adres e‑mail do osoby prowadzącej sprawę.

Więcej szczegółów w .

oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. KOWR

Jak wynika z obwieszczenia ministra energii, dzisiaj tj. w piątek:

• litr benzyny 95 ma kosztować nie więcej niż 6,48 zł,
• benzyny 98 - 7,06 zł,
• a oleju napędowego - 6,91 zł. 

Przypimnijmy, że wczoraj w czwartek:

• litr benzyny 95 kosztował nie więcej niż 6,50 zł,
• benzyny 98 - 7,06 zł,
• a oleju napędowego - 6,97 zł.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Oznacza to, że czwartkowe ceny były już niższe od tych podanych na środę. 

Miejmy nadzieję, że to już stała tendencja spodkowa. 

Kto ustala cenę paliwa?

Według wprowadzonych przepisów, które związane są z konfliktem na Bliskim Wschodzie, na ten moment cena maksymalna paliwa ustalana jest każdego dnia roboczego przez ministra energii na podstawie określonego algorytmu. 

Na algorytm składają się, jak podaje money.pl: średnia arytmetyczna cen hurtowych paliw z poprzedniego dnia roboczego raportowanych przez pięciu największych uczestników rynku, podatek VAT i akcyzowy, opłata paliwowa oraz stała kwota pokrywająca koszty operacyjne sprzedaży w wysokości 0,30 zł na litr.

Zobacz także: Dopłaty 2026: Jak rolnik może zgłosić nową działkę do dopłat w ARiMR?

Ogłoszona cena maksymalna zaczyna obowiązywać następnego dnia po publikacji w Dzienniku Urzędowym Monitor Polski.

Przypomnijmy także, że  Rząd po raz kolejny przedłużył niższy VAT i akcyzę w ramach pakietu paliwowego. Przedłużenie ma na ten moment obowiązywać do 31 maja 2026 r. Przypomnijmy, że przedłużenie okresu obowiązywania niższej stawki VAT i akcyzy jest realizowane w ramach rządowego programu CPN obniżającego ceny paliw.

Więcej w artykule poniżej:

Rząd przedłuża niższy VAT i akcyzę na paliwa. Do kiedy będą obowiązywać?

Patrycja Bernat

- W ramach ubiegłorocznej kampanii dopłat bezpośrednich i obszarowych na konta rolników dotychczas trafiło 18,36 mld zł. Z tej kwoty 15,12 mld zł to płatności bezpośrednie (w tym 511 mln zł w ramach dopłat dobrostanowych), natomiast z tytułu wsparcia obszarowego przekazanych zostało 3,24 mld zł - podaje Agencja w najświeższym komunikacie prasowym. 

Zapytaliśmy również o to, ilu rolników złożyło wnioski na dobrostan zwierząt w ubiegłej kampanii. ARiMR podaje, że złożono 125,5 tys. wniosków. Z kolei do 18 maja wydanych zostało ponad 115 tys. decyzji, w tym 616 odmownych.

Coraz więcej rolników wnioskuje o dopłaty do dobrostanu

Agencja zaznacza, że obserwuje tendencję wzrostową hodowców tą formą wsparcia hodowli. Najsilniejszy wzrost jest widoczny w przypadku rolników zajmujących się opasem bydła, ale również rolników utrzymujących krowy mamki i krowy mleczne. Liczba wniosków złożonych na dobrostan opasów w 2025 r. wzrosła o 14 tysięcy. Utrzymująca się dobra koniunktura na tym rynku w ostatnich miesiącach z pewnością miała na to wpływ. Niestety ta sytuacja ma dwie strony medalu - korzystną - bo rośnie zainteresowanie rolników dobrostanem bydła, ale również niekorzystną - wraz ze wzrostem zainteresowania spadają stawki płatności. W tym roku są niestety niższe o 13 proc. w porównaniu do ubiegłego roku. 

• dobrostan loch 2024 r. - 3 581, 2025 r. - 3 800
• dobrostan tuczników 2024 r. - 3 563, 2025 r. - 4 266
• dobrostan krów mlecznych 2024 r. - 70 018, 2025 r. - 74 217
• dobrostan krów mamek 2024 r. - 13 796, 2024 r. - 15 466
• dobrostan opasów 2024 r. - 50 066, 2025 r. - 64 624

Rynek bydła i tuczników w coraz gorszej kondycji

W ostatnich tygodniach sytuacja na rynku bydła mięsnego znacząco się pogorszyła. O ile kilka tygodni temu za byka w kl. R można było otrzymac nawet 30 zł/kg, to obecnie ubojnie nie płacą za nie więcej niż 25,5 zł/kg. Ceny spadły o 4,5 zł/kg w wbc. 

Więcej na temat temat w najnowszym raporcie: 

Ceny bydła spadły od marca o 4,5 zł/kg. Na razie bez szans na odbicie?

Najgorsza sytuacja jednak jest obserwowana na rynku świń. Ceny tuczników spadły poniżej kosztów produkcji i rolnicy alarmują, że długo przy takich kosztach nie pociągną. Jest coraz trudniej utrzymać się na powierzchni. 

Najnowszy raport rynkowy: 

Tuczniki poniżej opłacalności. Tyle dziś płacą ubojnie

– Nasze gospodarstwo jest nieduże, ale to jest nasze miejsce i chcemy tu żyć. Wiadomo, że utrzymanie się na 6 ha w dzisiejszych czasach przy rolnictwie konwencjonalnym nie jest możliwe. Dlatego najpierw weszliśmy w rolnictwo ekologiczne, co wydawało się w naszym przypadku naturalnym i dość oczywistym wyborem, ponieważ mamy zwierzęta, zatem mamy również obornik. Bo bez obornika ekologia nie ma sensu, natomiast z obornikiem plony są naprawdę przyzwoite – podkreśliła Aneta Szczepańska.

Rolnicy już od trzech lat są w systemie ekologicznym, a pan Piotr dorabia również poza gospodarstwem. Mieszkają pod lasem w malowniczej i spokojnej okolicy. Utrzymują owce, kozy, konie, krowy rasy jersey, a także osiołka.

Zagroda edukacyjna przyciąga dzieci i przedszkola

– Wiele osób doradzało nam, abyśmy wykorzystali lokalizację gospodarstwa oraz różnorodność naszych zwierząt i poszli właśnie w kierunku zagrody edukacyjnej. Jednak obawialiśmy się jak to będzie, jaka będzie opinia przyjeżdżających gości. Mocno mobilizował nas do tego pomysłu również Wiktor Szmulewicz – prezes MIR oraz KRIR. Zatem zaczęliśmy działać w tym kierunku i w mijającym roku już przyjmowaliśmy grupy dzieci przedszkolnych.

Dzieci przyjeżdżają do zagrody na około 4-godzinne wizyty. Pani Aneta pokazuje utrzymywane zwierzęta, opowiada o nich. Wyjaśnia, w jakim celu utrzymuje się każde z nich, że owca daje wełnę, a krowa mleko, które np. można zamienić na masło, bo wiele dzieci o tym nie wie. W wielu przypadkach jest to pierwszy kontakt ze zwierzętami gospodarskimi.

Nauka o wsi przez kontakt ze zwierzętami

– Pokazujemy dzieciom jak wygląda wieś, a właściwie jak wyglądała kiedyś. Uczymy skąd się bierze mleko, jak się doi krowę. Gdzie krowy mieszkają. Często na zadane pytanie: jak się nazywa domek krów – dzieci nie znają odpowiedzi. A więc uczymy dzieci, że konie mieszkają w stajni, a krowy w oborze, a w stodole przechowywane jest zboże, słoma i siano. Takich zagadnień przybliżających życie na wsi i w zagrodzie jest mnóstwo – wyjaśniła Aneta Szczepańska.

Podczas warsztatów, które są nieodzownym punktem programu zwiedzania zagrody, dzieci mają bezpośredni kontakt ze zwierzętami, mogą je karmić, ale nie tylko.

Aneta i Piotr Szczepańscy ze wsi Zimnice (pow. żyrardowski, gm. Mszczonów) gospodarują na 6 ha.

FOTO: Aneta Szczepańska

Warsztaty w zagrodzie uczą poprzez zabawę

– Razem z dziećmi doimy sztuczną krowę, a za ogrodzeniem chodzą nasze prawdziwe mućki. Potem z mleka pochodzącego od naszych krów rasy jersey robimy masło. A tu trzeba nadmienić, że mleko jerseyek jest wyjątkowo tłuste i wydajne przy produkcji masła. Nikomu nie muszę chyba tłumaczyć jak zachwycone jest dziecko, które pierwszy raz widzi krowę na żywo i od razu smakuje własnoręcznie zrobionego masła z jej mleka. Podczas warsztatów wykorzystujemy również wełnę pozyskaną od naszych owiec i razem z dziećmi wyklejamy nią prace plastyczne. Kręcimy też pompony używane do zdobienia końskich kantarów – powiedziała pani Aneta.

Pokaz dawnych prac rolniczych i życia na wsi

W okresie letnim warsztaty obejmują również pokaz żniw. Dzieci uczą się odróżniać poszczególne gatunki zbóż, a pan Piotr prezentuje zbiór zbóż za pomocą kosy.

– Pokazujemy stare narzędzia jak kosa, sierp i cep. Pokazujemy tzw. starą wieś, której dzieci nie znają, ale są jej ciekawe. Stodołę zamieniamy w plac zabaw z workami do zboża i snopkami. Wiele dzieci nie wie jak wygląda wóz, na który mogą u nas wsiąść. Z edukacją wychodzimy też poza gospodarstwo, jeżdżąc po przedszkolach ze sztuczną krową i kozą i w ten sposób zapraszamy ich do siebie. Oprócz dzieci naszymi gośćmi są również członkinie Kół Gospodyń Wiejskich – kontynuowała Aneta Szymańska.

Synowie Anety i Piotra Szczepańskich: Dominik, Szymon i Karol

FOTO: Aneta Szczepańska

Krowy jersey idealnie sprawdzają się w ekologii

Rolnicy nie bez powodu utrzymują krowy rasy jersey. Nie tylko zależy im na mleku o wysokiej zawartości tłuszczu, ale przede wszystkim są to krowy o małych wymaganiach bytowych i żywieniowych, idealnie wpisujące się w rolnictwo ekologiczne.

– Nasze jerseyki są nie tylko mało wymagające, bardzo zdrowe i niewybredne, one są też długowieczne. Mama obecnie utrzymywanych dwóch krów dożyła w naszej zagrodzie 16 lat. Jesteśmy zadowoleni zarówno z tego, że weszliśmy w ekologię, jak i z prowadzenia zagrody w celu edukacji dzieci. W ekologii mamy małe koszty, jako nawóz wykorzystujemy obornik od własnych zwierząt. Całość pozyskiwanych traw i zbóż spasamy we własnym zakresie. Jedynie co jakiś czas sprzedajemy nadwyżkę zwierząt np. w postaci bydła opasowego. Cieszymy się, że znaleźliśmy sposób na uratowanie tego miejsca, bo to jest nasz dom, i nie chcielibyśmy, aby rosły tu brzózki czy sosny, bo to jest nasza ojcowizna. A zainteresowanie placówek przedszkolnych, jak i szkolnych jest bardzo duże w temacie praktycznego kształcenia dzieci z zakresu poznania życia i pracy na wsi – zakończyła Aneta Szczepańska.

Andrzej Rutkowski

fot. arch. red.

Rolnik-emeryt, przechodząc na emeryturę, może kontynuować pracę w swoim gospodarstwie rolnym bez zawieszenia części uzupełniającej świadczenia emerytalnego. Nie musi wyzbywać się gospodarstwa rolnego, aby zachować prawo do wypłaty emerytury rolniczej w pełnej wysokości. Nie ma także żadnych limitów co do wielkości areału, jaki może posiadać rolnik-emeryt. 

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Rolnik-emeryt uzyska dopłaty, jeśli wciąż jest aktywny zawodowo i nadal prowadzi gospodarstwo rolne. Oczywiście pod warunkiem, że spełnia wymogi określone przez ARiMR.

Kto może dostać dopłaty? ARiMR przypomina zasady

Aby rolnik mógł wnioskować o dopłaty bezpośrednie, musi być czynny zawodowo, czyli powinien prowadzić działalność rolniczą. Łączna powierzchnia jego gruntów nie może być mniejsza niż 1 ha. ARiMR podaje kryteria obowiązujące w razie niedotrzymania powyższego warunku:

• rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych z produkcją do zwierząt lub płatności dobrostanowej i złożył wniosek o ich przyznanie oraz
• łączna kwota płatności bezpośrednich, jakie miałyby zostać przyznane w danym roku temu rolnikowi, przed zastosowaniem kar, w tym kar administracyjnych, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.

Dopłaty tylko dla rolników aktywnie gospodarujących

Płatności bezpośrednie są przyznawane do powierzchni działki rolnej lub jednostki gruntu nierolniczego:

• położonych na gruncie stanowiącym kwalifikujący się hektar;
• powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;
• nie większej niż maksymalny obszar kwalifikujący się do płatności.

Zobacz także: WPR po 2027 roku. Eksperci chcą większego wsparcia dla gospodarstw

Oczywiście rolnik musi mieć prawo do gruntów, potwierdzone stosownym dokumentem, jak np. tytuł własności czy umowa dzierżawy, w tym umowa ustna. Płatności zostają przyznane rolnikowi, który faktycznie użytkuje ziemię i wykonuje pracę w gospodarstwie rolnym, jak: działania organizacyjne, kierownicze, praca fizyczna, czynności agrotechniczne, czy zbory plonów. Płatności nie uzyska właściciel ziemi, który nie prowadzi na niej działalności rolniczej.

Emeryci nie chcą stracić dopłat po 2032 roku

Rolnicy, którzy osiągnęli wiek emerytalny i nadal prowadzą gospodarstwa, nie powinni automatycznie tracić dopłat bezpośrednich po 2032 r. – taki wniosek płynie z debaty ministrów rolnictwa UE w Luksemburgu. Duży opór państw członkowskich wzbudziły także obowiązkowa degresywność i capping.

UE chce zmian w dopłatach. Emeryci mogą stracić wsparcie

Na posiedzeniu Rady UE ds. Rolnictwa i Rybołówstwa 27 kwietnia ministrowie rolnictwa dyskutowali o przyszłości Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 r. Tematem była nowa konstrukcja wsparcia dochodów, w tym tzw. degresywne obszarowe wsparcie dochodów DABIS, limitowanie płatności oraz planowane wyłączenie z tego systemu rolników, którzy osiągną wiek emerytalny i pobierają emeryturę. Punkt ten znalazł się w oficjalnym porządku obrad jako „The Common Agricultural Policy after 2027 – Key design choices for income support”.

To właśnie sprawa rolników-emerytów okazała się jednym z najbardziej politycznie wrażliwych elementów propozycji Komisji Europejskiej. Z dokumentu przygotowanego przed posiedzeniem wynika, że Komisja proponuje wyłączenie rolników osiągających wiek emerytalny ze wsparcia DABIS po okresie przejściowym, najpóźniej do 2032 r. Jednocześnie system miałby być objęty pułapem 100 tys. euro na gospodarstwo rocznie.

W praktyce oznaczałoby to zmianę filozofii dopłat bezpośrednich. Nie wystarczyłoby już prowadzenie gospodarstwa i spełnianie warunków aktywności rolniczej. Wiek i status emerytalny mogłyby stać się przesłanką do odebrania podstawowego wsparcia dochodowego. To właśnie ten mechanizm został przez wiele państw członkowskich odebrany jako zbyt radykalny, dyskryminujący i groźny dla stabilności gospodarstw rodzinnych.

Polskę na posiedzeniu reprezentował minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski. Z listy uczestników wynika, że brał udział w obradach jako przedstawiciel rządu RP.

Więcej w artykule poniżej:

Komisja musi ustąpić? Ministrowie rolnictwa nie chcą odcięcia emerytów od dopłat.

Rolnicy chcą, aby termin składania wniosków o dopłaty bezpośrednie został wydłużony do 15 czerwca. Pomorska Izba Rolnicza zwróciła się już w tej sprawie do Krajowej Rady Izb Rolniczych z prośbą o interwencję w ministerstwie rolnictwa. Powód? Susza, przymrozki i konieczność ciągłych zmian w strukturze zasiewów.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Ministerstwo rolnictwa wydłużyło już termin składania wniosków z 15 maja do 1 czerwca 2026 r. Mimo to wielu gospodarzy nadal nie zdążyło dopełnić formalności. Jak informuje ARiMR, do tej pory wnioski złożyło ok. 776 tys. rolników. Najwięcej dokumentów wpłynęło z województw mazowieckiego i lubelskiego. Oznacza to, że formalności musi jeszcze dopełnić około 400 tys. gospodarzy.

Rolnicy apelują o wydłużenie terminu

Pomorska Izba Rolnicza podkreśla, że obecna sytuacja pogodowa utrudnia rolnikom prawidłowe przygotowanie wniosków.

– Obecna sytuacja pogodowa zmusza wielu rolników do likwidacji części upraw oraz dokonywania licznych zmian w strukturze zasiewów – napisał w piśmie do KRIR prezes Pomorskiej Izby Rolniczej Wiesław Burzyński.

Zobacz także: Rekompensaty z FOR. Będzie drugi termin składania wniosków

Izba zwraca uwagę, że szkody po suszy i przymrozkach wymuszają ponowną analizę powierzchni upraw oraz aktualizację danych wpisanych do wniosków obszarowych.

– Wielu producentów rolnych nie jest obecnie w stanie prawidłowo sporządzić dokumentacji w obowiązującym terminie, ponieważ sytuacja na polach zmienia się dynamicznie wraz z postępującymi skutkami suszy i przymrozków – czytamy w piśmie.

Ile czasu potrzebują rolnicy? 

Zdaniem samorządu rolniczego wydłużenie terminu do 15 czerwca pozwoliłoby rolnikom spokojniej przygotować dokumenty i ograniczyć liczbę błędów we wnioskach.

Młodzi rolnicy dostaną nawet 300 tys. zł. Nowy nabór już od czerwca

– Przedłużenie terminu składania wniosków pozwoli rolnikom na dokonanie niezbędnych korekt, ograniczy liczbę błędów we wnioskach oraz umożliwi właściwe odzwierciedlenie rzeczywistego stanu upraw – podkreśla Pomorska Izba Rolnicza.

Na razie nie wiadomo, czy ministerstwo zdecyduje się na kolejne wydłużenie terminu składania wniosków o dopłaty bezpośrednie.

Kamila Szałaj

Zasiedzenie występuje wtedy, gdy na przykład rolnik przez wiele lat uprawiał ziemię przypadkowo na działce innej niż swoja, nabył nieruchomość od osoby nieuprawnionej, kupił ziemię bez potwierdzenia notarialnego, omyłkowo uprawiał część ziemi, która nie należała do niego, bo był przekonany, że linia graniczna przebiega w innym miejscu, czy mieszka w gospodarstwie po rodzicach i żaden inny spadkobierca nie upomniał się o swoje prawa.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Kiedy zasiedzenie ziemi staje się możliwe?

To tylko przykładowe sytuacje, które mogą zaistnieć w kontekście zasiedzenia.

Art. 172 kodeksu cywilnego reguluje tę kwestię: – Posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.

Zobacz także: Kontrole studni i nawadniania. Rolnikom grożą kary za brak pozwoleń

Warunkiem jest jednak nieprzerwane samoistne posiadanie nieruchomości, którą rolnik zasiaduje. Oznacza to, że należy nią władać w taki sam sposób, w jaki włada swoją nieruchomością właściciel. Jak to się objawia? Poprzez dbanie o ziemię, wykonywanie remontów, zbieranie plonów, opłacanie podatków. Samoistne posiadanie musi trwać co najmniej 20 lat – wtedy dojdzie do zasiedzenia w dobrej wierze, czyli w sytuacji, gdy rolnik był przekonany o tym, że nabył prawo własności. Posiadanie nieruchomości w złej wierze (czyli ze świadomością tego, że nie jest ona jego własnością) może też doprowadzić do zasiedzenia – warunkiem jest nieprzerwane samoistne posiadanie co najmniej przez okres 30 lat.

Wniosek o zasiedzenie trzeba złożyć do sądu rejonowego

Aby zasiedzenie odbyło się zgodnie z literą prawa, należy złożyć do sądu rejonowego wniosek o stwierdzenie zasiedzenia. Przy czym warto się zorientować, czy zasiedzenie nie biegnie wobec naszej nieruchomości. 

Nielegalnie składowany azbest w gospodarstwie. Za błąd grożą wysokie kary

Podczas biegu zasiedzenia może nastąpić przeniesienie posiadania, a obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika: – Jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy obecny posiadacz jest spadkobiercą poprzedniego posiadacza – art. 176 Kodeksu cywilnego.

Źródło: samorzad.gov.pl

fot. envato elements

Już od 1 czerwca 2026 r. młodzi rolnicy będą mogli ubiegać o dodatkowe fundusze na rozpoczęcie lub rozwój działalności rolniczej. Jest to kolejny nabór wniosków o tę pomoc finansową w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.

- Tym razem kwota premii może wynieść nawet 300 tys. zł. Dotychczas Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarła z młodymi rolnikami prawie 9 tys. umów o wsparcie na ok. 1,8 mld zł - podaje ARiMR. 

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Kto może otrzymać premię? 

Premie z PS WPR 2023-2027 mogą otrzymać osoby fizyczne, które:

• w dniu złożenia wniosku nie ukończyły 41 lat,
• prowadzą działalność rolniczą nie dłużej niż przez 24 miesiące albo ją rozpoczynają,
• mają nadany numer identyfikacyjny w ewidencji producentów,
• zdobyły kwalifikacje zawodowe lub umiejętności przydatne do prowadzenia działalności rolniczej albo zobowiążą się do ich uzupełnienia,
• złożą biznesplan.

Zobacz także: Rekompensaty z FOR. Będzie drugi termin składania wniosków

Premia dla młodych rolników wyniesie nawet 300 tys. zł

Wsparcie ma formę płatności ryczałtowej. Standardowo to 200 tys. zł, a w przypadku młodych gospodarzy zdecydowanych na prowadzenie produkcji zwierzęcej - 300 tys. zł. Niezależnie od kwoty wypłata realizowana jest w dwóch ratach.

Na co można przeznaczyć fundusze? 

Przyznane fundusze dla młodego rolnika należy przeznaczyć na:

• inwestycje budowlane służące wytwarzaniu produktów rolnych lub przygotowaniu ich do sprzedaży,
• nasadzenia trwałe w sadach i na plantacjach
• oraz zakupy nieruchomości rolnych,
• stada podstawowego,
• nowych maszyn i pojazdów czy sprzętu.

Susza 2026. Rolnicy apelują o pomoc, minister wyznaczył termin

Do kiedy trwa nabór wniosków? 

Nabór wniosków dla młodego rolnika potrwać ma od 1 czerwca do 30 lipca 2026 r. a dokumenty będą przyjmowane wyłącznie za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ARiMR.

opracowane na podstawie ARiMR. Patrycja Bernat 

W kwestii przechowywania obornika, kurzeńca i kiszonek pojawia się wiele pytań. Nie brakuje ich również w przypadku sianokiszonek.

Program azotanowy zawiera konkretne wytyczne, które odnoszą się do przechowywania kiszonek. Czy te same zasady dotyczą sianokiszonki, która jest materiałem paszowym, przygotowanym z roślin podsuszonych, o zwartości od 40 do 60% suchej masy i przechowywanych w belach owiniętych folią?

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Zasady przechowywania sianokiszonki w belach

Prawo wodne nie zawiera jednak wytycznych odnoszących się do przechowywania sianokiszonek. Są one zawarte w Zbiorze zaleceń dobrej praktyki rolniczej.

Według wytycznych opracowanych przez MRiRW sianokiszonki owinięte folią mogą być składowane na gruncie lub na utwardzonym albo wybetonowanym podłożu.

- Owinięte bele składuje się w pozycji stojącej, obok siebie, najlepiej w dwóch, maksymalnie trzech warstwach, na powierzchni wyścielonej folią lub spryskanej środkiem chwastobójczym w celu ograniczenia wzrostu chwastów niszczących folię i uniemożliwienia zasiedlania gryzoniami - czytamy w Zbiorze zaleceń dobrej praktyki rolniczej.

Zobacz także: Zbiór traw na sianokiszonkę. Jeden błąd psuje całą pryzmę

Miejsce, w którym składujemy bele, nie powinno być również narażone na zalewanie wodami opadowymi, a wszelkie uszkodzenia folii powinny być natychmiastowo zaklejane wodoodporną taśmą.

Jak długo można przechowywać bele z sianokiszonką?

Bele można przechowywać przez jeden rok, ponieważ folia w późniejszym okresie staje się bardziej podatna na uszkodzenia.

Owies na sianokiszonkę dla opasów lepszy z bobowatymi. Klucz to dobór do gleby!

Bernat Patrycja

Źródło: MI

Fot: Szczepański

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Azbest w gospodarstwach: wydłużono termin wsparcia

W marcu 2026 roku zapadła ważna decyzja dla tysięcy gospodarstw. Rolnicy realizujący inwestycje związane z usuwaniem azbestu mogą skorzystać z wydłużonego terminu. Zmiana ma ułatwić dokończenie prac i rozliczenie wsparcia w ramach KPO. 

- Informujemy, że wydłużyliśmy czas na realizację przez rolników przedsięwzięć w ramach Krajowego Planu Odbudowy, w zakresie wymiany pokryć dachowych wykonanych z azbestu. Rolnicy mają czas na zrealizowanie przedsięwzięcia i złożenie wniosku o płatność końcową do 1 czerwca 2026 r. - czytamy na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. 

Zobacz także: Rolnicy muszą zdążyć do 1 czerwca 2026. ARiMR jeszcze przyjmuje wnioski

Kara za brak zgłoszenia azbestu może sięgnąć nawet 20 tys. zł

Jaka kara grozi za niezgłoszenie wyrobu z azbestem? Rolnicy w takim przypadku mogą zapłacić surowe grzywny, nawet do 20 tysięcy złotych.

Usuwanie azbestu z gospodarstwa może wykonać wyspecjalizowana w tej działalności firma legitymująca się odpowiednimi uprawnieniami, posiadająca profesjonalny sprzęt i przeszkolonych pracowników. Azbest, który zostanie naruszony staje się bardzo niebezpieczny, np. w procesie starzenia się budynku, w trakcie montowania paneli fotowoltaicznych, remontów, czy podczas wiercenia.

Odpady zawierające azbest należą do odpadów niebezpiecznych. Gminy kontrolują występowanie azbestu na swoich terenach, w razie nielegalnego pozbycia się tego szkodliwego materiału, mogą odnaleźć sprawcę.

Kodeks karny: za nielegalne odpady grozi nawet kara więzienia

Zgodnie z art.  183. Kodeksu karnego:

– Kto wbrew przepisom składuje, usuwa, przetwarza, zbiera, unieszkodliwia, transportuje odpady lub substancje albo dokonuje odzysku odpadów lub substancji w takich warunkach lub w taki sposób, że może to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

Taka sama kara może zostać zastosowana osobie przywożącej z zagranicy substancje zagrażające środowisku. Ponadto, kto bez wymaganego zgłoszenia lub zezwolenia przywozi z zagranicy lub wywozi za granicę odpady niebezpieczne, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12. Dotyczy to również przypadku porzucania odpadów niebezpiecznych w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania. Jeśli sprawca działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 5.

Czy można trzymać obornik na gruncie? Jest ważny limit

W Kodeksie wykroczeń zapisano, że osoby, które w lasach zanieczyszczają glebę lub wodę, wyrzucają do lasu kamienie, odpady, złom, padlinę, inne nieczystości lub w inny sposób zaśmiecają las, podlegają karze ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 500 złotych. Natomiast, jeśli czyn ten polega na zakopywaniu, zatapianiu, odprowadzaniu do gruntu w lasach lub w inny sposób składowaniu w lesie odpadów, sprawca podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 1000 złotych.

Fot. envato elements

Rolnicy, którzy nie otrzymali zapłaty za sprzedane produkty rolne od niewypłacalnej firmy skupującej, będą mogli dwa razy w roku składać wnioski o rekompensatę z Funduszu Ochrony Rolnictwa. Nowe przepisy wprowadzają dodatkowy termin naboru i upraszczają część dotychczasowych zasad. Zmiany obowiązują od 13 maja 2026 r.

Po zmianach wnioski o rekompensaty można składać:

• od 1 lutego do 31 marca,
• od 1 lipca do 31 sierpnia.

Dodatkowy termin ma ułatwić rolnikom szybsze ubieganie się o wsparcie po upadłości lub restrukturyzacji firmy skupującej.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Dla kogo rekompensata z FOR?

O rekompensatę mogą ubiegać się:

• producenci rolni,
• grupy producentów rolnych.

Wsparcie przysługuje wtedy, gdy rolnik lub grupa producencka nie otrzymali zapłaty za sprzedane produkty rolne od firmy prowadzącej skup, przechowywanie, obróbkę lub przetwórstwo produktów rolnych, która stała się niewypłacalna.

Rekompensata obejmuje należności wynikające z faktur VAT oraz faktur VAT RR w kwotach netto.

Newypłacalna firma

Przepisy wskazują, że firma jest niewypłacalna m.in. wtedy, gdy:

• ogłoszono jej upadłość,
• otwarto wobec niej postępowanie restrukturyzacyjne,
• sąd oddalił wniosek o upadłość z powodu braku środków na prowadzenie postępowania,
• umorzono postępowanie upadłościowe.

Zobacz także: Susza 2026. Rolnicy apelują o pomoc, minister wyznaczył termin

Jak wypłacana jest rekompensata?

Rekompensaty przyznaje dyrektor oddziału terenowego KOWR po sprawdzeniu wniosku i potwierdzeniu istnienia należności.

Wypłaty będą realizowane:

• do 30 czerwca – dla wniosków złożonych od 1 lutego do 31 marca,
• do 30 listopada – dla wniosków złożonych od 1 lipca do 31 sierpnia.

Wysokość rekompensaty będzie zależała od liczby złożonych wniosków oraz środków dostępnych w Funduszu Ochrony Rolnictwa.

Nowe limity rekompensat

Nowelizacja wprowadza także limit rekompensat dla grup producenckich. Łączna wartość wsparcia dla jednej grupy nie będzie mogła przekroczyć 300 tys. euro w ciągu trzech lat.

Nowe przepisy znoszą również karę pieniężną za nieprzekazanie deklaracji o wysokości naliczonej wpłaty na Fundusz Ochrony Rolnictwa.

Wpis do ewidencji producentów już przez PUE. ARiMR uruchomiła nową usługę

Wzory wniosków oraz informacje dotyczące zasad wypłaty rekompensat dostępne są na stronie Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.

KOWR wypłaci rolnikom 100 proc. należnych rekompensat

Jak podaje resort rolnictwa, w 2026 roku do oddziałów terenowych KOWR wpłynęło 658 wniosków o rekompensaty z FOR na łączną kwotę ponad 43,7 mln zł. Wszyscy rolnicy, których wniosek został pozytywnie rozpatrzony dostaną 100 proc.  odszkodowania.

Kamila Szałaj

Mamy dopiero połowę maja, a susza już zbiera ogromne żniwo. Rolnicy w całej Polsce likwidują plantacje rzepaku i przesiewają pola kukurydzą albo zostawiają je bez żadnej uprawy, bo obawiają się, że bez deszczu nowe zasiewy i tak nie urosną.

Podczas wczorajszej dyskusji w Sejmie poseł PSL Zbigniew Ziejewski alarmował, że sytuacja na Warmii i Mazurach jest bardzo trudna.

– Wiosną od dwóch miesięcy nie spadł deszcz i rolnicy przede wszystkim planują zaoranie wielu plantacji rzepaku, bo nie rokują one właściwych plonów, a przede wszystkim kosztów opłacalności uprawy tej rośliny – mówił poseł.

Jak podkreślał, rolnicy nie mogą czekać do końca maja na raport IUNG, bo wtedy może być już za późno na sensowne przesiewy.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

– W tej chwili mogą jeszcze posiać kukurydzę, na to liczą, ale oczekują, że pan minister powoła komisje szacujące straty suszowe, że wojewodowie zlecą to gminom i te komisje zaczną jak najszybciej działać – apelował Ziejewski.

Chodzi o to, że rolnicy obawiają się likwidować plantacje rzepaku przed formalnym oszacowaniem szkód. Jak podkreślają, jeśli przeorają pola i wykonają nowe zasiewy przed udokumentowaniem strat, mogą później mieć problem z uzyskaniem rekompensat suszowych.

Minister: susza oceniana przez aplikację, nie komisje

Minister rolnictwa Stefan Krajewski odpowiedział jednak jasno, że w przypadku suszy obowiązują inne procedury niż przy przymrozkach czy gradobiciach.

– Jeśli chodzi o powoływanie komisji, do suszy nie powołujemy komisji. Zgodnie z przepisami jest aplikacja suszowa przygotowana przez poprzedników, która ciągle obowiązuje – powiedział minister.

Jak wyjaśnił, pierwsze dane dotyczące tegorocznej suszy mają zostać opublikowane 21 maja.

– 21 maja będziemy mieli pierwsze tegoroczne dane z monitoringu suszy i na tej podstawie określimy, na jakich zasadach będzie przyznawana pomoc suszowa  – dodał Krajewski.

Zobacz także: Płatność dla małych gospodarstw w 2026 r. Jaka stawka w tym roku?

KRIR: susza przyszła wcześnie, rolnicy w trudnej sytuacji

Także Krajowa Rada Izb Rolniczych wystąpiła do ministra z apelem o pilne działania. Samorząd rolniczy podkreśla, że w tym roku susza pojawiła się wyjątkowo wcześnie.

– Brak opadów połączony z silnymi wiatrami doprowadził do wystąpienia suszy już w kwietniu, co wpłynęło w sposób negatywny na uprawy ozime, m.in. rzepaku – czytamy w stanowisku KRIR.

Izby rolnicze alarmują, że rolnicy likwidują plantacje, ale bez wcześniejszego oszacowania strat mają ogromny problem z podejmowaniem dalszych decyzji produkcyjnych.

– Każdy dzień oczekiwania uniemożliwia rolnikom podejmowanie uzasadnionych ekonomicznie i terminowych decyzji dotyczących zmiany struktury zasiewów – podkreśla KRIR.

Rolnicy alarmują: susza niszczy uprawy w całym kraju

Rolnicy mówią wprost, że sytuacja na polach staje się dramatyczna. Adrian Wawrzyniak z NSZZ RI Solidarność twierdzi, że problem obejmuje już większość kraju.

– 3/4 kraju ma problemy przede wszystkim z suszą – podkreśla.

W wielu gospodarstwach część rzepaku została już zlikwidowana po zimie, a kolejne pola mogą zostać przeorane.

– Na ten moment spokojnie mógłbym wyciąć około 35 hektarów rzepaku, bo z niego nic nie będzie – relacjonuje rolnik.

Największy problem to jednak niepewność.

– Zostawienie tego, co jest na polu, to już jest z góry określona nieopłacalność. Wiemy, że nie zbierzemy z tego nawet na pokrycie kosztów – alarmuje Wawrzyniak.

Wpis do ewidencji producentów już przez PUE. ARiMR uruchomiła nową usługę

Susza może zdominować debatę o rolnictwie w Sejmie

Podczas sejmowej debaty posłowie przyznawali, że temat suszy może w najbliższych tygodniach całkowicie zdominować rozmowy o sytuacji w rolnictwie.

– Dzisiaj rozmawiamy o przymrozkach, a najprawdopodobniej za miesiąc, dwa będziemy rozmawiali o kolejnym problemie, którym będzie systemowa susza – mówił poseł KO Paweł Masełko.

Na razie rolnicy czekają na pierwszy raport IUNG i decyzję resortu rolnictwa dotyczącą zasad pomocy. Problem w tym, że na wielu polach decyzje trzeba podejmować już teraz.

Kamila Szałaj

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Kalibracja opryskiwacza i wymagania dla użytkownika

Maszyna taka powinna być również skalibrowana, czyli wyregulować odpowiednio takie parametry jak:

• prędkość robocza opryskiwacza,
• dawka cieczy roboczej,
• ciśnienie robocze opryskiwacza,
• prawidłowy dobór rozpylaczy.

Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa może sprawdzić nie tylko techniczny stan opryskiwacza, ale także skontrolować rolnika pod względem posiadania odpowiednich i aktualnych uprawnień do profesjonalnego stosowania środków ochrony roślin.

Takie szkolenie z zakresu stosowania środków ochrony roślin przez użytkowników profesjonalnych rolnik musi wykonac co 5 lat. Więcej o tym pisaliśmy TUTAJ.

Badania techniczne opryskiwaczy i systemy certyfikacji

Badanie techniczne opryskiwacza przeprowadzają firmy i instytucje, któe mają w tym zakresie stosowne zezwolenia i uprawnienia.

Wykaz podmiotów wykonujących działalność w zakresie potwierdzania sprawności technicznej sprzętu przeznaczonego do stosowania środków ochrony roślin można znaleźć na stronie Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa pod TYM adresem. 

Najczęściej rolnik może skorzystać z wykonania takiego badania w swoim gospodarstwie. Jednostki przeprowadzające badania atechniczne mają sprzęt by takie badanie przeprowadzić. Czasem zdarza się też, że rolnik musi dojechać swoim opryskiwaczem do siedzimy firmy, która takie badanie przeprowadza.

Są rolnicy, którzy funkcjonują już w konkretnych systemach certyfikacji produkcji żywności. W wielu z nich zapisane jest badanie techniczne opryskiwacza częściej niż co 3 lata, np. co 1 rok lub co 2 lata.

Jak dobrać rozpylacz do oprysku? Sama wielkość kropli nie wystarczy

Kontrole PIORiN podczas zabiegów i wymagane dokumenty

PIORIN w okresie od wiosny do jesieńi przeprowadza bardzo wiele terenowych i niezapowiedzianych kontroli. Może wówczas zatrzymać do kontroli rolnika, który wykonuje zabieg chemiczny na polu, sprawdzić czy opryskiwacz ma naklejoną specjalną naklejkę, która jest potwierdzeniem posiadania aktualnego badania technicznego oraz sprawdzić czy rolnik posiada uprawnienia (aktualne szkolenie chemizacyjne) do wykonywania zabiegów ś.o.r.

Podczas takiej kontroli rolnik będzie również musiał okazać rejestr zabiegów środków ochrony roślin w gospodarstwie lub konkretnej uprawie.

Kary za brak szkoleń i badań opryskiwacza

Za brak szkolenia lub badania technicznego rolnikowi grozi mandat w wysokości od 50 do 500 zł.

Bernat Patrycja

na podst. PIORiN/ IOR

Sytuacja na rynku ziemniaka jest dramatyczna. Magazyny są pełne niesprzedanego towaru, ceny nie pokrywają nawet kosztów produkcji, a część rolników nie ma już pieniędzy nawet na utylizację bulw. Dlatego Krajowa Rada Izb Rolniczych zaapelowała do Ministerstwa Rolnictwa o pilne uruchomienie dopłat do utylizacji ziemniaków.

Samorząd rolniczy podkreśla, że wielu gospodarzy nie ma już żadnych szans na sprzedaż ziemniaków, nawet po cenach poniżej kosztów produkcji. Przed nowym sezonem muszą jednak opróżnić magazyny, dlatego coraz częściej decydują się na utylizację lub wywożenie bulw na pola.

Zobacz także: Wpis do ewidencji producentów już przez PUE. ARiMR uruchomiła nową usługę

– Utylizacja niesprzedanego towaru jest dla gospodarstw dodatkowym i bardzo wysokim kosztem. W wielu przypadkach rolnicy nie są już w stanie ponosić kolejnych wydatków z tym związanych – alarmuje KRIR.

Izby rolnicze chcą więc wprowadzenia dopłat do ziemniaków, które nadal zalegają w magazynach.

- Zarząd KRIR zwrócił się do resortu o wprowadzenie dopłat do ziemniaków pozostających nadal w magazynach - czytamy w piśmie. 

Rekordowa produkcja ziemniaków i załamanie cen w 2025 r.

Problem zaczął się już po ubiegłorocznych zbiorach. Rok 2025 był rekordowy dla krajowej produkcji ziemniaka. Zbiory w Polsce sięgnęły ok. 7 mln ton, czyli aż o ok. 18 proc. więcej niż rok wcześniej. Tymczasem krajowe zużycie wynosi ok. 5,5–6 mln ton rocznie.

Ogromne nadwyżki trafiły do magazynów, a rynek nie był w stanie ich wchłonąć. Ceny skupu zaczęły gwałtownie spadać i w wielu przypadkach nie pokrywają nawet kosztów produkcji oraz przechowywania.

Część nadwyżek trafia do przetwórstwa, ale to wciąż za mało. Produkcja frytek i wyrobów mrożonych może objąć ok. 578 tys. ton surowca, produkcja chipsów utrzymuje się na poziomie ok. 371 tys. ton, a przemysł skrobiowy przerabia ok. 990 tys. ton ziemniaków rocznie.

Kryzys na rynku ziemniaków i utylizacja plonów

W związku z kryzysem ziemniaczanym i na rynku warzyw, Rolnicy alarmują  o konieczności niszczenia własnych plonów.

– Nadszedł czas, aby zniszczyć to, co się wyprodukowało. Nigdy w historii tego nie robiłem, żeby towar bardzo dobrej jakości trzeba było zniszczyć, bo nikt go w Polsce nie chce kupić – mówił Tomasz Ognisty z Solidarności Rolników Indywidualnych, pokazując ponad 200 ton ziemniaków przeznaczonych do utylizacji.

Rolnicy podkreślają, że ponieśli już ogromne koszty nawozów, paliwa, energii, sadzeniaków i przechowywania. Dziś okazuje się jednak, że części plonów zwyczajnie nie opłaca się już dalej trzymać.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Kryzys w gospodarstwach: rolnicy walczą o przetrwanie

Sytuacja finansowa części gospodarstw jest dramatyczna. Rolnicy mówią o problemach z opłaceniem rat kredytów, rachunków za energię czy zakupem paliwa.

– Ta rolniczka mówiła mi, że nie ma nawet litra paliwa w ciągnikach. Obecnie żyje z 800 plus – relacjonowała nam kilka tygodni temu producentka ziemniaków Agnieszka Tołłoczko-Wróbel.

Jak podkreślała, część gospodarstw nie walczy już o zysk, ale o przetrwanie do kolejnego sezonu.

– To jest kroplówka, żeby rolnicy nie umarli. Dzisiaj wielu producentów nie walczy o zysk, tylko o to, żeby dotrwać do jutra – mówiła rolniczka.

Rosną koszty utylizacji niesprzedanych plonów

Problemem jest dziś nie tylko brak odbiorców, ale również koszty pozbycia się towaru. Rolnicy podkreślają, że wywóz ziemniaków do biogazowni czy na kompost wiąże się z dodatkowymi wydatkami na transport i załadunek.

– Koszty tego będą niepojęte. Serce się kraje, jak trzeba wyrzucać efekt swojej wielomiesięcznej pracy – mówił z kolei Maciej Siekiera ze Świętokrzyskiego, który musi wywieźć setki ton marchwi i selera niesprzedanych przez kontrahenta.

Rolnicy alarmują, że w wielu gospodarstwach brakuje już pieniędzy nawet na samą utylizację.

Dopłaty do nawozów nadal nie ruszyły. Resort wskazał jedną datę

Apel rolników o dopłaty i interwencję na rynku ziemniaka

Środowisko producentów ziemniaka od miesięcy apeluje o interwencję państwa. Już w kwietniu rolnicy uruchomili petycję do rządu z żądaniem dopłat do ziemniaków kierowanych do biogazowni oraz wsparcia dla niesprzedanych sadzeniaków.

Proponowali m.in.:

• 40 gr/kg dopłaty do ziemniaka kierowanego do biogazowni lub przemysłu,
• 60 gr/kg wsparcia do niesprzedanych sadzeniaków wraz z utylizacją.

Rolnicy ostrzegają, że bez szybkiej reakcji wiele gospodarstw może nie przetrwać kolejnych miesięcy.

Zobacz: Przechowywanie obornika, tylko na betonowej płycie? Jakie są wymagania?

Obornik bezpośrednio na gruncie

Kolejną kwestią wymagającą wyjaśnienia są przepisy programu azotanowego, które dotyczą zasad i warunków przechowywania obornika w formie pryzm polowych, w tym również czasu ich utrzymywania w jednym miejscu.

Czy program azotanowy określa takie przepisy? Nie, przepisy te nie zawierają sztywno określonych terminów kalendarzowych, w których obornik może być składowany na gruncie. Nie oznacza to jednak dowolności w tym zakresie.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Zasady przechowywania pryzm obornika

Należy pamiętać, że każda pryzma obornika powinna być prowadzona w sposób ograniczający ryzyko przedostawania się zanieczyszczeń do gleby oraz wód gruntowych i powierzchniowych. Kluczowe znaczenie ma więc nie tylko sam fakt składowania, ale również sposób jego wykonania, lokalizacja oraz zabezpieczenie podłoża przed wyciekami.

W praktyce przyjmuje się, że takie składowanie nie powinno trwać dłużej niż 6 miesięcy od dnia utworzenia pryzmy. Jest to istotne z punktu widzenia dobrej praktyki rolniczej oraz kontroli warunków środowiskowych, ponieważ długotrwałe pozostawienie obornika w jednym miejscu zwiększa ryzyko emisji zanieczyszczeń, w tym wymywania składników nawozowych do gleby. Dlatego zaleca się planowanie wykorzystania pryzmy w taki sposób, aby możliwie szybko została ona zagospodarowana w procesie nawożenia pól.

Holandia zalewa Europę obornikiem. Ponad 1 mln ton nawozu trafiła na eksport

Dodatkowo należy pamiętać, że miejsce przechowywania obornika powinno być odpowiednio dobrane. Z uwzględnieniem odległości od cieków wodnych, studni oraz granic działek, a także warunków gruntowych. Właściwe przygotowanie podłoża, np. poprzez zastosowanie materiałów izolacyjnych lub utwardzenia powierzchni, może ograniczyć ryzyko przenikania odcieków do środowiska.

Wszystkie te elementy mają na celu zapewnienie zgodności z przepisami oraz ochronę zasobów wodnych, co stanowi podstawę programu działań azotanowych.

Bernat Patrycja

Fot: Sierszeńska

Instytucja przypomina, że woda staje się dziś jednym z najcenniejszych zasobów dla gospodarstw rolnych. Dlatego pobór wody do nawodnień musi odbywać się zgodnie z przepisami prawa wodnego.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Jak informuje RZGW w Bydgoszczy, pracownicy prowadzą działania terenowe mające identyfikować przypadki nielegalnego korzystania z zasobów wodnych. Kontrole dotyczą zarówno poboru wód powierzchniowych, jak i podziemnych wykorzystywanych do nawadniania upraw.

W praktyce oznacza to, że rolnicy korzystający z rzek, jezior, stawów czy studni głębinowych do podlewania pól powinni sprawdzić, czy posiadają wymagane dokumenty.

Pobór wody tylko z pozwoleniem. Za brak dokumentów grożą kar

Wody Polskie przypominają, że pozwolenie wodnoprawne jest wymagane m.in. na:

• pobór wód powierzchniowych,
• pobór wód podziemnych,
• nawadnianie gruntów lub upraw w ilości większej niż średniorocznie 5 m³ na dobę,
• wykonanie urządzeń i instalacji służących do poboru wody i nawodnień.

Zobacz także: Kontrole w gospodarstwach rolnych. Co sprawdzaja i jakie kary od Inspekcji Ochrony Środowiska?

Brak wymaganych zezwoleń może skutkować konsekwencjami administracyjnymi i finansowymi.

Susza pogłębia problem. Wody Polskie zapowiadają dalsze kontrole

Eksperci nie mają wątpliwości, że tegoroczna sytuacja hydrologiczna ponownie budzi obawy. W wielu regionach kraju poziom wód gruntowych jest niski już na początku sezonu wegetacyjnego, a każdy nielegalny pobór dodatkowo pogłębia problem.

Wody Polskie podkreślają, że celem kontroli nie jest utrudnianie pracy rolnikom, lecz ochrona zasobów wodnych, które stają się strategiczne dla bezpieczeństwa żywnościowego i produkcji rolnej.

Rolnicy muszą zdążyć do 1 czerwca 2026. ARiMR jeszcze przyjmuje wnioski

Legalne nawadnianie coraz ważniejsze w czasie suszy

Rolnicy planujący inwestycje związane z nawodnieniami lub poborem wód powinni kontaktować się z właściwym miejscowo Zarządem Zlewni albo Nadzorem Wodnym. Tam można uzyskać informacje dotyczące procedur i wymaganych pozwoleń.

Rosnące problemy z suszą sprawiają, że temat legalnego korzystania z wody będzie w najbliższych latach coraz ważniejszy dla całego sektora rolnego.

oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. WP RZGW w Bydgoszczy

W wielu gospodarstwach rolnych coraz częściej wykorzystywane są nowoczesne urządzenia i instalacje, takie jak akumulatory litowo-jonowe, fotowoltaika czy sprzęt zasilany bateriami. Choć rozwiązania te poprawiają komfort i wydajność pracy, mogą również zwiększać ryzyko pożaru.

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Akumulatory litowo-jonowe mogą zapalić się błyskawicznie

Baterie litowo-jonowe stosowane są m.in. w elektronarzędziach, urządzeniach akumulatorowych czy nowoczesnych maszynach rolniczych. Do zapłonu może dojść m.in. wskutek uszkodzenia mechanicznego, przegrzania podczas ładowania, używania nieoryginalnych ładowarek lub zwarcia.

Strażacy podkreślają, że pożary tego typu rozwijają się bardzo gwałtownie, a ugaszone akumulatory mogą ponownie się zapalić. Dlatego baterie należy ładować wyłącznie w dobrze wentylowanych pomieszczeniach i z dala od materiałów łatwopalnych. Uszkodzone akumulatory powinny być natychmiast wycofane z użytkowania.

Fotowoltaika wymaga regularnych kontroli

Coraz więcej instalacji fotowoltaicznych pojawia się na dachach budynków gospodarczych i mieszkalnych. Eksperci przypominają jednak, że błędy montażowe, słabej jakości przewody czy brak przeglądów mogą prowadzić do pożaru.

Ryzyko zwiększają również uszkodzenia instalacji spowodowane przez warunki atmosferyczne. Dlatego tak ważne są regularne kontrole oraz korzystanie z usług wykwalifikowanych instalatorów.

Zobacz także: Czy KRUS zawiesi lub zmniejszy emeryturę jeśli podejmiesz pracę?

W gospodarstwie ogień rozprzestrzenia się bardzo szybko

W wielu gospodarstwach budynki mieszkalne, obory, stodoły i warsztaty znajdują się blisko siebie. Dodatkowo przechowywane są tam paliwa, maszyny, słoma czy inne materiały łatwopalne. W takich warunkach nawet niewielki pożar może błyskawicznie objąć kolejne zabudowania.

Jak ograniczyć ryzyko pożaru w gospodarstwie?

Podstawą jest regularna kontrola instalacji i urządzeń. Strażacy zalecają m.in.:

• częste czyszczenie przewodów kominowych w sezonie grzewczym,
• przeglądy instalacji elektrycznej wykonywane przez fachowców,
• kontrolę pieców i kotłów przed zimą.

Warto również zadbać o odpowiednie wyposażenie budynków. Czujniki dymu i czadu mogą uratować życie, podobnie jak gaśnica umieszczona w łatwo dostępnym miejscu.

Duże znaczenie mają też codzienne nawyki. Nie należy zostawiać bez nadzoru źródeł ognia, składować opału przy piecu ani suszyć odzieży bezpośrednio nad urządzeniami grzewczymi. Kluczowe jest także utrzymywanie porządku w kotłowni.

Pomocnik rolnika: jaką umowę zawrzeć i jakie składki do KRUS?

Co robić, gdy wybuchnie pożar w gospodarstwie? 

W przypadku pojawienia się ognia najważniejsze jest szybkie ostrzeżenie domowników i ewakuacja dzieci oraz osób starszych. Następnie należy zadzwonić pod numer 112 lub 998 i dokładnie odpowiadać na pytania operatora.

Jeśli sytuacja na to pozwala, warto odłączyć prąd i zakręcić gaz. Gaszenie pożaru można podjąć wyłącznie wtedy, gdy ogień jest niewielki i istnieje bezpieczna droga ucieczki. Strażacy przypominają również, aby nigdy nie wracać do płonącego budynku po dokumenty, sprzęt czy zwierzęta.

Pożar w gospodarstwie to nie tylko straty materialne, ale często również utrata dorobku wielu lat pracy. Dlatego regularne przeglądy, ostrożność i znajomość zasad bezpieczeństwa są dziś równie ważne jak codzienna organizacja pracy w gospodarstwie.

Patrycja Bernat na podst. KRUS

Każdy nawóz naturalny, czy to obornik, czy to kiszonka powinien być przechowywany w specjalnie do tego celu przygotowanym miejscu. Silos na kiszonkę musi być usytuowany w bezpiecznej odległości zarówno od zabudowań i granic gospodarstwa zgodnie z wymaganiami prawa budowlanego. Musimy również pamiętać, że taki silos musi zachować odpowiednią odległość od studni, która stanowi źródło zaopatrzenia w wodę dla ludzi i zwierząt. 

Newsy i porady dla ekspertów

Newsletter top agrar Polska

Zapisz się

Wymogi dotyczące odległości silosów na kiszonki

Jak podaje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 stycznia 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z 2023 r. poz. 297), określa w § 9, że odległość silosów na kiszonki powinna wynosić co najmniej:

• 25 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, jednak nie mniej niż 30 m od otworów okiennych i drzwiowych w tych pomieszczeniach,
• 50 m od budynków służących przetwórstwu artykułów rolno-spożywczych i magazynów środków spożywczych,
• 8 m od budynków magazynowych pasz i ziarna,
• 15 m od instalacji służących do otrzymywania biogazu rolniczego,
• 15 m od składu węgla i koksu,
• oraz 5 m od granicy działki sąsiedniej.

Zobacz także: Kontrole w gospodarstwach rolnych. Co sprawdzaja i jakie kary od Inspekcji Ochrony Środowiska?

Zasady przechowywania kiszonek

Program azotanowy określa warunki przechowywania kiszonek. Zgodnie z nim, kiszonka nie może być przechowywania bezpośrednio na gruncie. Kiszonki przechowuje się w: 

• silosach,
• rękawach foliowych,
• na płytach lub na podkładzie z folii, sieczki, słomy, lub innego materiału, który pochłania odcieki,
• oraz pod przykryciem foliowym.

Ani kiszonek, ani nawozów naturalnych nie przechowuje się w odległości mniejszej niż 25 m od studni lub innych ujęć wód (jeżeli nie ustanowiono strefy ochronnej na podstawie przepisów ustawy – Prawo wodne) oraz linii brzegu wód powierzchniowych oraz pasa morskiego. 

Dopłaty do usuwania folii rolniczych wrócą? Jest odpowiedź NFOŚiGW

Wymogi prawne dla przechowywania kiszonek

- Podsumowując, bez względu na wybrany sposób przechowywania kiszonek, zawsze należy zadbać o to, aby odcieki z tych kiszonek nie przedostawały się do gruntu, a następnie do wód. Silos na kiszonkę zlokalizowany zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane i ustawy − Prawo wodne, to silos, który spełnia jednocześnie wymagania § 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 stycznia 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r. w sprawie „Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu”. Wymagania te wzajemnie się uzupełniają. Ponadto program azotanowy nie przewiduje odstępstw od tych wymagań dla wybranych metod przechowywania kiszonek - podsumowuje Ministerstwo Infrastruktury. 

Bernat Patrycja

Fot: Nuckowski