Uprawa https://www.topagrar.pl/uprawa Owies bez fungicydów? Coraz częstsza uprawa może to zmienić https://www.topagrar.pl/articles/zboza/owies-bez-fungicydow-coraz-czestsza-uprawa-moze-to-zmienic-2669266 Owies uważany jest za roślinę fitosanitarną, która z jednej strony nie wymaga ochrony przed grzybami, a z drugiej stanowi przerywnik w rozwoju patogenów na polu. Czy w miarę częstszej jego uprawy nie będzie wymagał ochrony? Zdrowy owies... czy na pewno?

Owies rzeczywiście szczególnie dobrze radzi sobie z chorobami podsuszkowymi. Nie jest jednak całkowicie wolny od zagrożeń. Podstawą jest zaprawianie nasion – owies może być porażany przez dwa gatunki głowni – zwartą i pylącą.

Co na głownię?

Brak zaprawy w przypadku zakażenia materiału siewnego to pewność, że choroba pojawi się na polu. Nie ma metody zwalczania tych chorób w czasie wegetacji. Na szczęście w owsie dopuszczonych jest całkiem sporo zapraw. Na owsie występuje jeszcze mączniak prawdziwy (choroba wspólna dla wielu gatunków zbóż), ale zwykle nie wyrządza on tam większych strat.

Zobacz także: Choroby grzybowe na oziminach: septorioza, plamistość i łamliwość podstawy źdźbła

Są jeszcze dwie choroby charakterystyczne dla owsa, które mogą stanowić zagrożenie w miarę wzrostu udziału tego zboża:

  •  helmintosporioza
  • oraz rdza koronowa.

Na tę ostatnią chorobę mamy od niedawna dopuszczone fungicydy do stosowania nalistnego, zawierające protiokonazol.

image

Fuzarioza jest już w zbożach. Z T1 można już ruszać

Ten artykuł pochodzi z wydania top agrar Polska 5/2026

czytaj więcej
]]> Zboża t.czubinski@topagrar.com.pl (Tomasz Czubiński) Wed, 29 Apr 2026 16:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/zboza/owies-bez-fungicydow-coraz-czestsza-uprawa-moze-to-zmienic-2669266 false Po trzech nocach mrozu rzepak już pokazuje szkody. Dziś w nocy nawet -9! https://www.topagrar.pl/articles/aktualnosci-branzowe-uprawa/po-trzech-nocach-mrozu-rzepak-juz-pokazuje-szkody-dzis-w-nocy-nawet-9-2669244 Po serii silnych przymrozków na plantacjach rzepaku widać już pierwsze wyraźne uszkodzenia: skręcone rośliny, pęknięcia łodyg i uszkodzone pąki. Rolnicy i doradcy podkreślają jednak, że prawdziwa skala strat pokaże się dopiero po kolejnych zimnych nocach, które według prognoz wciąż są przed nami. Przymrozki uderzyły w rzepak

Ostatnie dni przyniosły bardzo trudne warunki dla upraw w całej Polsce. Rolnicy mierzą się jednocześnie z suszą, erozją wietrzną i silnymi przymrozkami. To szczególnie groźna kombinacja dla rzepaku, który w wielu regionach wchodzi właśnie w jedną z najbardziej wrażliwych faz rozwoju, bo zaczyna kwitnienie. Nawet krótkotrwałe przymrozki mogą powodować stres roślin, a przy większych spadkach – uszkodzenia.

Nawet –8°C przy gruncie. Największe przymrozki na wschodzie i w centrum kraju

W ostatnich dniach przymrozki objęły praktycznie cały kraj. W wielu miejscach temperatury spadały do ok. –1°C, co zwykle nie powoduje dużych strat, ale już w części regionów było znacznie gorzej.

Największe spadki temperatur odnotowano m.in. na Lubelszczyźnie, Podkarpaciu, Mazowszu i Podlasiu. Lokalnie przy gruncie termometry pokazywały nawet –7°C, a w niektórych gospodarstwach rolnicy mówią o –8°C, a nawet –10°C.

Z danych IMGW wynika, że niemal cały kraj znalazł się pod wpływem ujemnych temperatur. Nad ranem w wielu regionach było od –4 do –5°C, a przy gruncie znacznie niżej.

image

Prognoza pogody: IMGW podaje, kiedy wystąpią przymrozki

Rolnicy alarmują: rzepak się skręca i może stracić plon

Rolnicy już widzą pierwsze skutki przymrozków, choć w wielu przypadkach prawdziwa skala strat dopiero się ujawni. Na Podlasiu sytuacja jest jeszcze pod kontrolą, choć niepokój rośnie z każdą kolejną zimną nocą. Hubert Ojdana z powiatu hajnowskiego mówi nam, że rośliny reagują na mróz, ale wciąż mają szansę się odbudować.

– Dzisiaj miałem przy gruncie –5°C. Rzepaki są jeszcze przed kwitnieniem, także myślę, że powinny wytrzymać. W kwietniu mieliśmy tych przymrozków z 15. Przez kolejne 3 dni ma być po –5. Rzepaki są poskręcane, ale w dzień się prostują, później przychodzi przymrozek i znów się skręcają – mówił wczoraj rolnik.

image
FOTO:

Jak dodaje, problemem jest nie tylko temperatura, ale też brak wody.

– Możliwe, że boczne rozgałęzienia będą się redukowały, bo jest bardzo sucho. Jeśli zostanie tylko pęd główny, plon może być niższy, ale jeśli przyjdzie ciepło i deszcz, sytuacja może się jeszcze poprawić – zaznacza.

{embed-gallery-2-ta[_class}

Podlasie po trzech nocach mrozu. Rzepak mocno powyginany

Dzisiejsza noc była jeszcze gorsza, bo przymrozek sięgnął prawie –7°C. 

- Podlasie melduje -6,3C trzecia noc z rzędu z podobnymi przymrozkami - podaje Hubert Ojdana. Rzepak jest mocno powyginany i skręcony. Co robić? Pisaliśmy o tym wczoraj. 

image

Przymrozki uszkodziły rzepak? Sprawdź łodygi i zobacz, co zrobić po spadkach temperatur

Lubelszczyzna: rzepak w fazie kwitnienia uszkodzony przez mróz

Trudniejsza sytuacja jest na Lubelszczyźnie, gdzie przymrozki były wyraźnie silniejsze. Młody rolnik Igor, z którym rozmawialiśmy, mówi, że skutki mrozu widać już gołym okiem.  Na swoim profilu na TikToku zamieścił film z plantacji, na którym widać wyraźnie pochylone, miejscami pozwijane rośliny rzepaku.

– Obecnie mój rzepak jest w fazie kwitnienia i po ostatnich przymrozkach widać, że mocno odczuł spadki temperatur – pojawiły się pęknięcia na łodygach, rośliny są przyhamowane, a część pąków i kwiatów została uszkodzona, choć większość nadal się rozwija i ma szansę się zregenerować – relacjonuje rolnik.

Jak podkreśla, skala problemu jest duża, bo mróz objął praktycznie całe gospodarstwo.

– U mnie temperatura spadła do około –8°C i uszkodzenia widać praktycznie na całej plantacji, choć ich nasilenie jest zróżnicowane – mówi.

Straty w rzepaku mogą sięgnąć kilkunastu procent

Na tym etapie trudno jeszcze oszacować dokładne straty, ale pierwsze prognozy nie są optymistyczne.

– Na ten moment trudno dokładnie określić straty, ale mogą one wynieść od kilku do kilkunastu procent i dużo będzie zależało od dalszej pogody – ocenia.

{/embed-gallery-2-tap_class}

Rolnicy wstrzymują zabiegi. Susza ogranicza skuteczność oprysków

Rolnik przyznaje też, że w obecnych warunkach wiele decyzji trzeba wstrzymać.

– Na razie wstrzymuję się z zabiegami, bo przy takiej suszy ich skuteczność jest ograniczona i czekam na deszcz – dodaje.

Podobne sygnały płyną też z innych gospodarstw w regionie – rolnicy publikują nagrania i zdjęcia, na których widać, że rzepak po przymrozkach wyraźnie „siada” i reaguje stresem na nagłe spadki temperatur.

@rolnik308 Rzepaki wykręcone po mrozie #rzepaki #dlaciebie? #smutek?? #rolnictwo #pasja @_xPatrykxx @Stasiczes331 @Agro_szymon_ @??BAMBER?? @Szymon?? @Miłoszek @ZARAJECAGROTEAM @Gucio @Zając? ♬ oryginalny dźwięk - kaerxsuq

Ekspert LODR: rzepak odczuł przymrozki, wszystko zależy od kolejnych nocy

Sytuację komentuje mgr inż. Krzysztof Kurus, kierownik Zespołu Produkcji Roślinnej w LODR w Końskowoli. Jak podkreśla w rozmowie z nami, rzepak na Lubelszczyźnie już zareagował na spadki temperatur, choć na razie nie widać jeszcze poważnych strat.

– W ostatnich dwóch nocach u nas temperatury spadały do około –3°C i widać, że rzepak to odczuł. Rośliny są lekko pochylone, łodygi wyglądają typowo jak po przymrozku – tłumaczy nam specjalista.

Długotrwały mróz groźniejszy niż krótki spadek temperatury

Ekspert zwraca uwagę, że kluczowe znaczenie miał nie tylko sam mróz, ale przede wszystkim czas jego trwania.

– To nie był krótki, poranny przymrozek. Spadki temperatur zaczęły się już około godziny 23 i utrzymywały się praktycznie do 4 nad ranem. Tak długie oddziaływanie mrozu ma znacznie większy wpływ na rośliny – wyjaśnia.

Na ten moment trudno jeszcze mówić o dużych stratach, ale wiele zależy od pogody w najbliższych dniach.

– Na razie nie wygląda to tak źle jak w ubiegłym roku. Natomiast jeśli pojawią się spadki temperatur do –6 czy nawet –8°C, wtedy uszkodzenia mogą być już znacznie poważniejsze – zaznacza Kurus.

IMGW ostrzega: dwie kolejne noce z przymrozkami do –8°C

Prognozy nie są optymistyczne. IMGW informuje, że przymrozki utrzymają się w najbliższych dniach.

Od 27/28 kwietnia do 1 maja prognozowane są nocne spadki temperatury poniżej 0°C:

  • lokalnie do –4°C,
  • przy gruncie nawet do –8°C.

Najbardziej zagrożone są:

  • północna i wschodnia Polska,
  • centrum kraju,
  • tereny podgórskie.

Najniższe temperatury w nocy z 28 na 29.04 padły na Pomorzu Zachodnim, północy Wielkopolski, Kujawach, zachodzie i północy Mazowsza oraz na północy województwa łódzkiego. Temperatura spadła od –5 do –2°C, a przy gruncie nawet do –9 do –5°C.

Czwartkowa noc może być najgorsza. Nawet –10°C przy gruncie

Jeszcze bardziej niepokojąco wyglądają prognozy na czwartkowy poranek. Wtedy mróz ma objąć już praktycznie cały kraj – bez wyjątków. Temperatura na wysokości 2 metrów lokalnie może spaść nawet do –6°C, a przy gruncie do około –10°C. 

Susza pogarsza sytuację w rzepaku. Rośnie ryzyko niższych plonów

Problemem jest nie tylko mróz. W wielu regionach brakuje opadów, co dodatkowo osłabia rośliny.

Niskie temperatury powodują deformacje, a susza zwiększa ryzyko redukcji pędów bocznych. To bezpośrednio przekłada się na potencjał plonowania. Najbliższe dni będą kluczowe. Jeśli przymrozki się utrzymają i nie pojawią się opady, straty w rzepaku mogą się pogłębiać.

Kamila Szałaj

]]> Aktualności branżowe k.szalaj@tygodnik-rolniczy.pl (Kamila Szałaj) Wed, 29 Apr 2026 13:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/aktualnosci-branzowe-uprawa/po-trzech-nocach-mrozu-rzepak-juz-pokazuje-szkody-dzis-w-nocy-nawet-9-2669244 false Wapń i siarka – rosnące znaczenie w warunkach wiosennego stresu roślin https://www.topagrar.pl/articles/aktualnosci-branzowe-uprawa/wapn-i-siarka-rosnace-znaczenie-w-warunkach-wiosennego-stresu-roslin-2669287 W sezonie 2026 rolnictwo w Polsce znajduje się pod wyjątkowo silną presją. Prognozy agronomiczne jednoznacznie wskazują, że skrajne zjawiska pogodowe – naprzemienne susze, ulewy, przymrozki oraz gwałtowne wahania temperatur – będą jeszcze częstsze niż dotychczas. To właśnie one staną się głównym czynnikiem stresu dla roślin w kluczowym okresie wiosennego wzrostu. Jednocześnie nacisk na wyższą efektywność nawożenia, ograniczenia regulacyjne, presję ekonomiczną i konieczność budowania zdrowej gleby powodują, że rolnicy muszą działać bardziej precyzyjnie i świadomie niż kiedykolwiek. Trendy sezonu wyraźnie wskazują na rosnące znaczenie wapnia i siarki, a szczególnie nawozów, które dostarczają je w formie szybko dostępnej.

W tym kontekście siarczan wapnia, nawóz siarkowo-wapniowy AgroSulCa nie jest już tylko wartościowym dodatkiem. Staje się jednym z najbardziej potrzebnych nawozów mineralnych w 2026 roku.

Wiosenny stres roślin rośnie – skrajne zjawiska pogodowe wymuszają zmianę strategii nawożenia

W 2026 r. eksperci podkreślają, że susze przeplatane intensywnymi opadami będą pojawiać się częściej, a ich konsekwencją są: zlewność gleby, utrata struktury, gorsze ukorzenienie oraz deficyt tlenu w glebie.

Jednocześnie:

  • przymrozki powodują uszkodzenia tkanek,
  • wahania temperatur zaburzają metabolizm,
  • rośliny wiosną mają trudniejszy start i wolniej wchodzą w fazy intensywnego wzrostu.

To sprawia, że każdy niedobór składników pokarmowych, zwłaszcza wapnia i siarki, jest bardziej dotkliwy niż w sezonach stabilnych.

Wapń – minerał odporności i fundament zdrowej gleby

Prognozy na 2026 r. podkreślają, że kondycja gleby będzie najważniejszym czynnikiem decydującym o plonie. Akcentuje się potrzebę poprawy pojemności wodnej i struktury gruzełkowatej oraz wzrost znaczenia wapnowania jako najtańszego sposobu poprawy efektywności nawożenia.

image
Wapń i siarka – rosnące znaczenie w warunkach wiosennego stresu roślin
FOTO: Materiał Promocyjny

Dlaczego wapń jest kluczowy wiosną 2026?

Buduje odporność tkanek – wzmacnia ściany komórkowe, co chroni przed nekrozą po przymrozkach.

Regeneruje glebę po zimie – poprawia strukturę, zwiększa przepuszczalność i napowietrzenie.

Podnosi efektywność nawożenia NPK – bez wapnia rośliny nie są w stanie właściwie pobierać fosforu, potasu ani mikroelementów.

Ogranicza skutki zlewności i zastoin wodnych – kluczowych problemów po zimowych roztopach i wiosennych ulewach.

Wiosną 2026 wapń staje się więc składnikiem niezbędnym, a nie opcjonalnym.

Siarka – krytyczny element wykorzystania azotu

W analizach sezonowych podkreśla się, że niedobory mikroelementów, zwłaszcza siarki, będą coraz częściej ograniczały plon. To wynik zarówno zmian środowiskowych, jak i intensywnego nawożenia azotowego.

Dlaczego siarka jest niezbędna wiosną?

Jest kluczowa w syntezie białek – bez niej azot jest marnowany.

Wpływa na tempo regeneracji roślin po chłodach i uszkodzeniach tkanek.

Poprawia gospodarkę azotową roślin i zwiększa wykorzystanie N z nawozów.

Zwiększa aktywność metaboliczną roślin w warunkach stresowych.

To szczególnie ważne w roku, w którym kontrola azotu jest bardziej restrykcyjna niż kiedykolwiek, a rolnicy muszą unikać strat i kar wynikających z programów azotanowych.

image
Wapń i siarka – rosnące znaczenie w warunkach wiosennego stresu roślin
FOTO: Materiał Promocyjny

Dlaczego siarczan wapnia AgroSulCa  to najlepsza odpowiedź na wyzwania sezonu?

  • Dwie kluczowe substancje w jednej, szybko działającej formie

AgroSulCa, jako siarczan wapnia, dostarcza formy siarczanowej siarki i łatwo dostępnego wapnia – najefektywniejszej kombinacji na wiosnę.

  • Natychmiastowa dostępność siarki dla roślin

W warunkach stresu rośliny nie mają czasu na czekanie, aż siarka stanie się dostępna z innych form nawozów. AgroSulCa  działa od razu.

  • Poprawa struktury gleby w czasie, gdy rośliny najbardziej tego potrzebują

Po zimie gleby są często zbite i zlewne. Siarczan wapnia działa strukturotwórczo, nie podnosząc gwałtownie pH – co jest idealne na start wegetacji.

  • Wzrost efektywności azotu

W 2026 roku, przy wysokich kosztach nawozów i nowych regulacjach, każdy procent wykorzystania azotu ma znaczenie.

Siarka zawarta w AgroSulCa  stabilizuje gospodarkę azotową roślin, co przekłada się na wyższy plon przy niższym ryzyku strat.

  • Bezpieczeństwo stosowania

W przeciwieństwie do świeżego wapna:

  • nie powoduje przypaleń,
  • można stosować w trakcie wegetacji,
  • nie koliduje z odczynem gleby.

Trendy rynkowe potwierdzają: wapń i siarka to „must have" w 2026 roku

Nie jest to jedynie moda czy marketing. To kierunek zmian potwierdzony przez najnowsze trendy i analizy:

  • Stres roślin jest większy niż w latach poprzednich – kombinacja przymrozków, susz i gwałtownych opadów staje się normą.
  • Rosnące znaczenie mikroelementów i siarki wynika z częstszych niedoborów i większej presji na efektywność nawożenia.
  • Wzrost kar za błędne stosowanie azotu wymusza wykorzystanie nawozów, które zwiększają efektywność azotu.
  • Gleba jako kluczowy magazyn plonu to jeden z dominujących trendów – a wapń jest najważniejszym składnikiem strukturotwórczym.To wszystko sprawia, że siarczan wapnia AgroSulCa  jest nawozem nie tylko polecanym, ale wręcz niezbędnym w sezonie 2026.
image
Wapń i siarka – rosnące znaczenie w warunkach wiosennego stresu roślin
FOTO: Materiał Promocyjny

AgroSulCa  – strategiczny wybór w roku stresu roślin

W 2026 roku rolnicy stają przed wyjątkowo trudnym zadaniem: wyprodukować stabilny plon w warunkach większego ryzyka pogodowego, rosnących kosztów i surowszych regulacji. W takich realiach zwykłe schematy nawożenia nie wystarczą.

AgroSulCa  to rozwiązanie, które:

  • wzmacnia odporność roślin,
  • poprawia strukturę i żyzność gleby,
  • zwiększa wykorzystanie azotu,
  • przyspiesza regenerację po stresach,
  • stabilizuje plon w sezonach ekstremalnych.

Jeśli jest jeden nawóz, który w 2026 roku można nazwać „ubezpieczeniem plonu”, to jest to siarczan wapnia AgroSulCa.

image
Wapń i siarka – rosnące znaczenie w warunkach wiosennego stresu roślin
FOTO: Materiał Promocyjny

Nawóz dostępny u producenta i dystrybutorów.

Zadzwoń do naszych ekspertów i umów dostawę już dziś.

tel. (+48) 785 070 238, 727 49 00 45,

Więcej dowiesz się klikając w linki: https://agrosulca.com.pl/agrosulca/stosowanie/

https://agrosulca.com.pl/agrosulca/czy-wiesz-ze-2/

https://www.youtube.com/watch?v=uaVeKVifnKc

https://youtu.be/PPGCJ7mDu7o

 

]]> Aktualności branżowe Wed, 29 Apr 2026 12:14:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/aktualnosci-branzowe-uprawa/wapn-i-siarka-rosnace-znaczenie-w-warunkach-wiosennego-stresu-roslin-2669287 false Ceny nawozów na koniec kwietnia 2026. Ile kosztuje mocznik, saletra i NPK? https://www.topagrar.pl/uprawa/nawozy/ceny-nawozow-na-koniec-kwietnia-2026-ile-kosztuje-mocznik-saletra-i-npk-2669176 Końcówka kwietnia 2026 przynosi rolnikom kolejne zmiany na rynku nawozów, a ceny azotu nadal pozostają na podwyższonym poziomie. Handel w Polsce i Europie jest niestabilny, co dodatkowo utrudnia planowanie zakupów w gospodarstwach. Jakie są aktualne ceny nawozów? Rosja zwiększa eksport nawozów do Gruzji 

W marcu 2026 roku Rosja znacząco zwiększyła eksport nawozów na rynek gruziński, stając się ponownie największym dostawcą w tym segmencie. Według danych gruzińskiego urzędu statystycznego, na które powołuje się agencja RIA Novosti, wartość dostaw wyniosła 3,1 mln dolarów, co oznacza wzrost aż 5,5-krotny względem lutego, kiedy eksport sięgał 562,9 tys. dolarów. Zdecydowaną większość tej wartości stanowiły nawozy mieszane, których dostawy osiągnęły poziom 2,9 mln dolarów. W efekcie Rosja odpowiadała za 49,1% całego importu nawozów do Gruzji, wyprzedzając Turcję (10,9%) i Hiszpanię (6,4%), co potwierdza jej ponowną dominację na tym rynku.

UE ogranicza import amoniaku z Rosji 

Unia Europejska w ramach kolejnego, 20. pakietu sankcji wobec Rosji wprowadza limit ilościowy na import amoniaku. Zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej, kontyngent na okres od 24 kwietnia 2026 r. do 23 kwietnia 2027 r. wyniesie 688 tys. ton, czyli poziom zbliżony do ubiegłorocznych dostaw. Jednocześnie dane Eurostatu wskazują, że w 2025 roku import amoniaku z Rosji wzrósł do 682 tys. ton, co oznacza niemal 30-procentowy wzrost rok do roku, a rosyjski surowiec stanowił ponad 26% całego importu tego produktu do UE.

Największymi odbiorcami były Belgia i Litwa, które łącznie odpowiadały za około 80% zakupów rosyjskiego amoniaku, wykorzystywanego m.in. w zakładach nawozowych powiązanych z EuroChem. Pozostała część trafiała głównie do Francji, przy czym cały unijny import w 2025 roku wyniósł 2,57 mln ton, gdzie Rosja zajmowała drugą pozycję za Algierią (25%) i przed Trynidadem i Tobago (20%).

Jednocześnie Rosja zwiększa własną produkcjĘ, według Rosstatu w 2025 roku osiągnęła ona 18,6 mln ton amoniaku, co oznacza wzrost o 3% rok do roku. W tle tych zmian pozostaje rosnąca presja regulacyjna UE: od lipca 2025 roku wprowadzono dodatkowe cła na nawozy azotowe i wieloskładnikowe, które będą stopniowo podnoszone w kolejnych latach, osiągając poziom ochronny do 2028 roku.

Mosaic sprzedaje 40 tys. ton DAP do Azji Południowej 

Amerykański producent nawozów Mosaic poinformował o sprzedaży około 40 tys. ton fosforanu diamonowego (DAP), który ma trafić na początku czerwca na rynki Azji Południowej. Spółka nie ujawniła dokładnego kierunku dostawy, jednak analitycy wskazują, że najbardziej prawdopodobnym odbiorcą są Indie – jeden z największych importerów nawozów w regionie.

Według szacunków Mosaic, czysty zysk z tej transakcji wyniósł około 840 USD za tonę, co potwierdza utrzymujące się wysokie poziomy marż na globalnym rynku nawozów fosforowych. W przypadku dostaw kierowanych do Indii cena mogłaby sięgnąć nawet 900–910 USD za tonę, choć nie odnotowano potwierdzonych transakcji indyjskich importerów na tym poziomie. Ostatnia znana sprzedaż DAP do Indii wyniosła 865 USD za tonę. Spółka nie ujawniła również, czy odbiorcą była firma handlowa, czy bezpośredni importer.

Indie uruchamiają duży przetarg na nawozy

Indyjski producent i importer nawozów IPL ogłosił duży przetarg na zakup łącznie 1,6 mln ton nawozów fosforowych, w tym 1,2 mln ton fosforanu diamonowego (DAP) oraz 400 tys. ton granulowanego TSP. Oferty mogą być składane do 4 maja, natomiast ich ważność utrzymuje się do 8 maja.

Dostawy mają zostać zrealizowane do 15 sierpnia, a ładunki mogą trafiać zarówno na wschodnie, jak i zachodnie wybrzeże Indii, przy czym ceny będą kalkulowane oddzielnie dla obu kierunków. Przetarg prowadzony jest w imieniu największych firm produkujących nawozy fosforanowe i potasowe w ramach konsorcjum importowego.

Zobacz także: Czy rolnictwo ekologiczne może ochronić przed kryzysem nawozowym? Ceny rosną, a rynek się zmienia

Egipt: NCIC ogłasza przetargi na nawozy

Egipski producent nawozów NCIC poinformował o nowym przetargu obejmującym sprzedaż 10 tys. ton superfosfatu pojedynczego (SSP) oraz 7 tys. ton mocznika. Termin składania ofert upłynął 27 kwietnia, a zgodnie z warunkami wszystkie ładunki mają być gotowe do odbioru w porcie załadunku do końca miesiąca. Oferty pozostaną ważne przez dwa tygodnie.

Jednocześnie spółka podsumowała wcześniejszy przetarg, który zakończył się 20 kwietnia i obejmował m.in. DAP, TSP, mocznik, CAN i SOP. W jego ramach zaoferowano 15 tys. ton SSP, jednak nie przyznano żadnych kontraktów. W przypadku mocznika z oferowanych 10 tys. ton sprzedano jedynie 3 tys. ton po cenie 830 USD/t FOB, co wskazuje na ograniczony popyt lub presję cenową na rynku eksportowym.

Chiny ograniczają eksport nawozów

Chiny, dotychczas jeden z kluczowych eksporterów nawozów na świecie, zaczynają stopniowo zmniejszać swoją rolę na rynkach międzynarodowych. Głównym powodem jest zmiana priorytetów polityki państwowej, Pekin koncentruje się przede wszystkim na zapewnieniu stabilnych i przystępnych cenowo dostaw dla krajowego rolnictwa, szczególnie w okresie intensywnych prac polowych.

W efekcie zaostrzenia kontroli eksportu oraz rosnących kosztów produkcji, ograniczeniu ulegają dostawy fosforanów i nawozów azotowych, w tym mocznika. Jednocześnie rząd uruchamia rezerwy wewnętrzne, aby utrzymać stabilność cen na rynku krajowym. Szacuje się, że eksport,  szczególnie produktów azotowych może zacząć stopniowo odbudowywać się dopiero po maju.

UE wspiera zielony wodór we Francji - 144 mln euro

Komisja Europejska zatwierdziła francuską pomoc publiczną w wysokości 144 mln euro (ok. 156 mln USD) dla projektu ABC Ottmarsheim realizowanego przez LAT Nitrogen. Decyzja usuwa istotną barierę regulacyjną i otwiera drogę do rozwoju niskoemisyjnej produkcji wodoru we wschodniej Francji.

Inwestycja dotyczy instalacji elektrolizera o mocy 50 MW w strefie przemysłowej Ottmarsheim-Chalampé. Zakład ma produkować odnawialny wodór, który będzie wykorzystywany w procesie wytwarzania amoniaku, kluczowego surowca dla przemysłu nawozowego.

Tajlandia uruchamia program tanich kredytów na nawozy

Rząd Tajlandii zatwierdził program pożyczkowy o wartości 30 mld bahtów (ok. 820 mln USD), którego celem jest obniżenie kosztów produkcji rolnej poprzez ułatwienie rolnikom dostępu do nawozów, certyfikowanych nasion i innych środków produkcji. Program realizowany przez BAAC przewiduje kredyty do 100 tys. bahtów (ok. 2700 USD) z preferencyjnym oprocentowaniem 3% zamiast standardowych 6% i będzie obowiązywał do kwietnia 2029 roku.

Warunkiem skorzystania z finansowania jest ukończenie szkoleń z zakresu zarządzania kosztami i efektywnych praktyk rolniczych, a środki mogą być wydawane wyłącznie w autoryzowanych kanałach dystrybucji, co ma jednocześnie wspierać stabilizację rynku nawozów i ograniczać skutki wzrostu kosztów produkcji.

Nawozy drożeją szybciej niż produkty rolne

Pomimo gwałtownych podwyżek cen (obserwowanych głównie w pierwszych tygodniach marca) obecne ceny są nadal niższe w porównaniu z rekordowymi poziomami cen nawozów z 2022 r. 

- Niemniej jednak według niepublikowanych danychG US ceny analizowanych przez Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PIB nawozów azotowych były w marcu br. średnio o 87,4% wyższe w porównaniu ze średnimi cenami z 2020 r., a więc w porównaniu z okresem, kiedy ceny nawozów były jeszcze stosunkowo niskie i stabilne. Mocznik podrożał w tym czasie ponad 2-krotnie (o 103,7%), natomiast saletra amonowa i saletrzak o niecałe 80% - wylicza Arkadiusz Zalewski. 

Aby to lepiej zobrazowac Zalewski pisze dalej: Dla porównania  tym samym czasie pszenica w skupie podrożała o 1,2%, żyto o 10,8%, trzoda o 13,5%, mleko o 32,5% a żywiec wołowy o 132,7%. Nawozy azotowe, z wyjątkiem żywca wołowego istotnie podrożały zatem względem podstawowych produktów rolnych w skupie.

Ceny nawozów w Europie

Ceny nawozów we Francji 

(28.04.2026)

  • Mocznik – 820€/t,
  • PK –  517,25 €/t, 
  • MOP – 372,25 €/t,
  • DAP - 858,75€/t.

Ceny nawozów Ukraina

(24.04.2026)

  • Saletra amonowa - Pulan - Grupa Azoty, Polska - worek 600 kg - 30 900 UAH/t, 
  • Saletra amonowa - Rustavi Azot, Gruzja - worek 1000 kg - brak, 
  • Mocznik z inhibitorem - Grupa Azoty, Polska - worek 500 kg - brak, 
  • KAS 32- Grupa Azoty, Polska - zsyp, brak, 
  • KAS 32- OstChem, Ukraina - zsyp, brak, 
  • Siarczan amonu - Chiny - 20 100 UAH/t, 
  • Siarka - Sulagra, Polska -25 200 UAH/t.

image

Czy będą dopłaty do nawozów i paliwa? KE szykuje nowe zasady pomocy

Ceny nawozów w Niemczech 

- Zamieszanie wokół otwarcia lub zamknięcia dostępu do Zatoki Perskiej trwa. Ceny ropy naftowej i gazu ziemnego spadły w międzyczasie. W Niemczech ceny nawozów spadają powoli. Obecnie handel kontraktami terminowymi jest praktycznie niemożliwy. Dopóki Cieśnina Ormuz pozostanie zamknięta, należy spodziewać się wysokich cen nawozów, a dostawy na kolejny sezon nie są gwarantowane. - Czytamy na topagrar.com. 

Ceny - €/t, netto z magazynu, minimalne zamówienie 5 t

KAS (28.04.2026)

  • Północ:430-472 euro/t, 
  • Zachód: 435 – 480 euro/t, 
  • Wschód: 410-475 euro/t, 
  • Południe: 440-530 euro/t.

Mocznik (28.04.2026)

  • Północ: 760-805 euro/t, 
  • Zachód: 785-835 euro/t,
  • Wschód: 720-785 euro/t, 
  • Południe: 775-800 euro/t.

AHL (28.04.2026)

  • Północ: 425-465 euro/t, 
  • Zachód: 410-485 euro/t, 
  • Wschód:410-450 euro/t, 
  • Południe: 395-460 euro/t.

Korn- Kali (28.04.2026)

  • Północ: 320-350 euro/t, 
  • Zachód: 330-400 euro/t, 
  • Wschód:315-350 euro/t, 
  • Zachód: 325-390  euro/t.

SONDA NAWOZOWA: Ile kosztują nawozy w Polsce?

Podane poniżej ceny nie są równoznaczne z ofertą handlową i obowiązują na dzień 29.04.2026 r. lub ten podany przy konkretnym sprzedawcy, dystrybutorze. Podane ceny są cenami netto i w celu weryfikacji aktualnej ceny, należy skontaktować się z konkretnym punktem sprzedaży/producentem/dystrybutorem. 

Sonda z 24 kwietnia 2026 r. 

woj. lubelskie

Fast-Chem Mircze (cena z 24.04.2026) 

  • RSM 32 –2 097,6 zł/t
  • salmag (bb)– 1784,80 zł/t
  • polifoska: 5 –  2520,80 zł/t
  • fosforan amonu (bb) – 3358 zł/t
  • superfosfat wzb.(bb) – 2612,80 zł/t
  • sól potasowa (bb) – 1766,40 zł/t 
  • corn cali (bb) – 1646,80 zł/t

woj. podlaskie

Trans-Rol. (cena z 24.04.2026)

  • Mocznik polski z inhibitorem - 2842 zł/t,      
  • mocznik - 2796 zł/t,
  • Polifoska 5 -   2309 zł/t, 
  • Polifoska 6 -  2585 zł/t, 
  • Polifoska 8 – 2704zł/t, 
  • RSM 32 - 1817 zł/t, 
  • RSM 28 – 1679 zł/t, 
  • Saletra amonowa  Pulan –  1876 zł/t, 
  • Saletrzak – 1646,80 zł/t,
  • Sól potasowa -1646,80 zł/t,   
  • Wapno mag. - 450,80 zł/t, 
  • SuperFofsat 40 – 2428 zł/t,
  • SuperFosfat 20 – 1214,40 zł/t, 
  • Zaksan –  1876 zł/t,   
  • Saletrosan 26 –  1784,80 zł/t, 
  • Saletrosan 30 –  1803,80 zł/t,
  • Salmag -  1646,80 zł/t.

woj. opolskie

Agra Nowa (cena z 24.04.2026)

  • Mocznik  - 2870 zł/t, 
  • Polifoska 6 –  2631 zł/t,
  • Polifoska 8 – 2723 zł/t,
  • RSM 32 –  1876 zł/t, 
  • RSM 28 –  1876 zł/t,  
  • Saletra amonowa – Pulan - 1913 zł/t, 
  • Zaksan – 1 876,8 zł/t, 
  • Saletrzak – 1 729,6  zł/t, 
  • Sól potasowa –  1683,60 zł/t, (zakup.pow. 1t)
  • Super Fosdar -2944 z/t, 
  • Saletrosan 26 + 13S - 1876 zł/t. 
  • kreda granulowana - 524 zł/t. 

woj. warmińsko-mazurskie

PPHU Mirpol Orneta  (cena z 24.04.2026)

  • Mocznik krajowy - 2 759,08 zł/t, 
  • Saletra amonowa - 2 116 zł/t,
  • siarczan magnezu 7-wodny –  1 324,8zł/t,
  • superfosdar - 2640 zł/t,
  • sól potasowa - 1 609,08 zł/t. 
  • saletrosan -
  • NPK 8 - 2 391,08 zł/t.
  • NPK 5 - 1 379,08zł/t. 

Sonda z dnia 29.04.2026

woj. mazowieckie

Boryna (cena z 08.04.2026)

  • Mocznik bez inhibitora -  brak,
  • Mocznik z inhibitoremn - brak,
  • Polifoska 6 – brak,
  • Polifoska 8 – worek 50 kg - brak, 
  • Polifoska 5 –  brak na stanie, 
  • Polifoska 7 -  brak na stanie,
  • RSM 32 – brak na stanie, 
  • Saletra amonowa –  2000 zł/t,
  • Saletrzak – worek 50 kg - 1835 zł/t,
  • Saletrosan 26 -  brak, 
  • Sól potasowa – 1740 zł/t, 
  • Super fosdar – brak,
  • super fosfat 40 - brak, 
  • DAP 12:50 - brak,  
  • Polidap - brak, 
  • Wapno kornickie -  brak. 

woj. małopolskie

Wamex (cena z 29.04.2026)

  • Mocznik z inh - 3310 zł/t, 
  • Mocznik bez inh -  3260 zł/t, 
  • Polifoska 5 -  2590 zł/t, 
  • Polifoska 6 -  2890 zł/t, 
  • Polifoska 8 - 3010 zł/t, 
  • RSM 32 –    2050 zł/t, 
  • Saletra amonowa – 2170 zł/t, 
  • Saletrzak – 1970 zł/t, 
  • Sól potasowa - 1875 zł/t, 
  • Wapno Jurak - 524 zł/t, 
  • Supefosfat 20 - 1445 zł/t, 
  • Superfosfat 40 - 2790 zł/t, 
  • Megan -  2200 zł/t. 

woj. zachodnio-pomorskie

Agromor (cena z 29.04.2026)

  • Mocznik z inh – brak zł/t, 
  • Mocznik bez inh - 3150 zł/t,
  • Polifoska 6 – brak,
  • Polifoska 8 – brak,
  • Polifoska 5 -  2400 zł/t, 
  • NPK - 4:14:30 - 2160 zł/t, 
  • NPK - 8:20:30 - 2668 zł/t, 
  • NPK - 3,5:10:20 - 1794 zł/t, 
  • RSM 32 – brak,
  • Saletra amonowa –  2130 zł/t, 
  • Saletrzak – 1940 zł/t,  
  • Sól potasowa – 1805 zł/t, 
  • Zaksan - brak, 
  • Korn-Kali - brak,
  • Super fosfat 19 - 1570 zł/t, 
  • Superfosfat wzbogacony - 2590 zł/t, 
  • Wapno granulowane -  552 z/t, 
  • Salmag -1530 zł/t.

woj. mazowieckie

ROLKO Kołton Andrzej (cena z 29.04.2026)

  • Mocznik inh -  2944 zł/t, 
  • Mocznik bez inh -  25 kg 2944 zł,
  • Polifoska 6 –  2668 zł/t,
  • Polifoska 8 – 2815 zł/t, 50 kg 
  • Polifoska 5 -  brak,
  • RSM 32 - 1895 zł/t, 
  • Saletra amonowa - megan - 1748 zł/t, 
  • Saletrzak weg -  1748 zł/t, 
  • Sól potasowa -  1656 zł/t, 
  • Wapno magnezowe - 460 zł/t. 

woj. podkarpackie

Gospodarz. FHU. Pasze, nawozy, węgiel. Grzegorz Szczepaniak (cena z 29.04.2026)

  • Mocznik bez inh -  3055 zł/t, 
  • Polifoska 6 –  2770 zł/t, 
  • Polifoska 8 –  brak, 
  • RSM 32 –  1960
  • RSM 28 – brak, 
  • Saletrzak – 1830 zł/t,
  • Sól potasowa – 1710 zł/t, 
  • Wapno –  342 zł/t, 
  • Superfosfat 40 –  brak, 
  • Superfosfat 20 - 1314 zł/t.  
  • Saletra amonowa - 2037 zł/t. 

woj. łódzkie

Cropper (cena z 29.04.2026) 

Uwaga: podane ceny dotyczą odbioru własnego FCA 98-275 Zapole

Do poniższych cen należ doliczyć aktualnie obowiązujący VAT.

  • Mocznik Granulowany z inhibitorem BB brak
  • Mocznik Granulowany do dokarmiania dolistnego  BB 3010 zł netto/t
  • Mocznik Pulrea a’25kg 3100 zł netto/t
  • Mocznik Pulrea z inhibitorem a’25 kg brak
  • Saletra amonowa Pulan a,25 kg 1990 zł netto/t
  • Saletra amonowa Megan 33,5 BB 1990 zł netto/t
  • Saletra YaraBela Extran BB Brak
  • Salmag BB 1730 zł netto/t
  • Saletrosan 26 BB 1770 zł netto/t
  • Saletrosan 30 BB brak
  • RSM 32 1850 zł netto/t
  • RSM S 26 brak
  • Polifoska Krzem a’50 kg  2410 zł netto/t
  • Polifoska 5 worek 50 kg 2530 zł netto/t
  • Polifoska 6 worek 50 kg 2685 zł netto/t
  • Polifoska 6 BB 2640 zł netto/t
  • Fosforan amonu MAP 12:50 BB brak
  • Fosforan amonu DAP 18:46 BB 3540 zł netto/t
  • Fosforan amonu Polidap 18:46 a’50 kg brak
  • Korn Kali BB 1610 zł netto/t
  • Sól potasowa K 60 BB 1665 zł netto/t

woj. kujawsko-pomorskie

Sawi-Bionex (cena z 29.04.2026) 

  • Mocznik bez inh -  brak, 
  • Mocznik z inh - brak, 
  • Polifoska - 5:15:30 - 2390 zł/t,
  • NPK - 8:20:30 - 2670 zł/t, 
  • Polifoska - 6:20:30 -  2690 zł/t, 
  • RSM 32 - brak, 
  • RSM 26 - 1680 zł/t,
  • Saletra amonowa pulan- 1970 zł/t, 
  • Megan - brak,  
  • Saletrzak - brak, 
  • Yara Suldan 1970 zł/t.
  • siarczan magnezu -  1290   zł/t,
  • Sól potasowa – brak, 
  • Wapno jurak - 520 zł/t, 
  • fosforan amonu DAP- brak zł/t,

Woj. Dolnośląskie

PiinkPoint sp z o.o. (29.04.2026) - Zamówienia na nawozy z Grupy Azoty - oferta na telefon

  • Agrosulca Siarczan wapnia luzem - transport ustalany indywidualnie, 105 zł/t, 
  • NS 12:26 - Thio-Sul - 2750 zł/t, 
  • Mocznik z inhibitorem pulrea inu -   2920 zł/t, 
  • RSM 32 -  
  • RSM 30 -  
  • RSM 28 -  
  • RSM S -
  • RSM bioshot - 
  • RSM Optima -   
  • Zaksan 33,5 -  
  • Zaksan 32 -  
  • Megan - 1960
  • polifoska 6 -  2485 zł/t, 
  • polifoska 5 - 2610 zł/t, 
  • polifoska krzem - 2140 zł/t, 
  • Amofoska 4:16:18 -1805 zł/t, 
  • Amofoska 5:10:25 -1905 zł/t, 
  • Amofoska 5:12:12 - 1355 zł/t,
  • Amofoska corn - brak,
  • Holist agro PK 15:30 -  2080 zł/t, 
  • Super fos dar 40 -  2390 zł/t, 
  • Anvistar - 1890 zł/t, 
  • canvil -  
  • Saletra amonowa Pulan - 
  • Saletra amonowa Pulan  makro- 
  • Salmag -1470 zł/t, 
  • siarczan amonu 21 makro -  
  • siarczan amonu 21 Select -  
  • siarczan amonu krystaliczny - 
  • Saletrzak Tarnowski - 
  • Saletrosan - 26 plus -  
  • Saletrosan - 30 -
  • VitaPlon NPK  9:23:30 - 2260 zł/t.
  • DAP - 3390 zł/t, 

Woj. Wielkopolskie

PiinkPoint sp z o.o. (29.04.2026)   -Zamówienia na nawozy z Grupy Azoty - oferta na telefon

  • Agrosulca Siarczan wapnia luzem - transport ustalany indywidualnie, 105 zł/t, 
  • NS 12:26 - Thio-Sul - 2750 zł/t, 
  • Mocznik z inhibitorem pulrea inu -   2920 zł/t, 
  • RSM 32 -  
  • RSM 30 -  
  • RSM 28 -  
  • RSM S -
  • RSM bioshot - 
  • RSM Optima -   
  • Zaksan 33,5 -  
  • Zaksan 32 -  
  • Megan - 1960
  • polifoska 6 -  2485 zł/t, 
  • polifoska 5 - 2610 zł/t, 
  • polifoska krzem - 2140 zł/t, 
  • Amofoska 4:16:18 -1805 zł/t, 
  • Amofoska 5:10:25 -1905 zł/t, 
  • Amofoska 5:12:12 - 1355 zł/t,
  • Amofoska corn - brak,
  • Holist agro PK 15:30 -  2080 zł/t, 
  • Super fos dar 40 -  2390 zł/t, 
  • Anvistar - 1890 zł/t, 
  • canvil -  
  • Saletra amonowa Pulan - 
  • Saletra amonowa Pulan  makro- 
  • Salmag -1470 zł/t, 
  • siarczan amonu 21 makro -  
  • siarczan amonu 21 Select -  
  • siarczan amonu krystaliczny - 
  • Saletrzak Tarnowski - 
  • Saletrosan - 26 plus -  
  • Saletrosan - 30 -
  • VitaPlon NPK  9:23:30 - 2260 zł/t.
  • DAP - 3390 zł/t, 

woj. pomorskie

Polish Agro Sp. z o. o. Jezierzyce (Słupsk) (04.03.2026) - wstrzymane

Dostawy bezpośrednie do klientów z portów - cena jest kalkulowana po kodzie pocztowym.

  • Agrosonic Mocznik bez inhibitora - 
  • Agrosonic Mocznik granulowany z Inhibitorem N46 – 
  • Agrosonic Saletra Amonowa N34  - 
  • Agrosonic Siarczan Amonu Granulowany – 
  • Agrosonic NPK 6-20-30 – 
  • Agrosonic DAP 18-46 –  
  • Agrosonic Sól Potasowa 60% - 
  • Saletrzak - 

woj. pomorskie

Polish Agro Sp. z o. o. ​ Kleszczewo Kościerskie (gm. Zblewo) (04.03.2026) - wstrzymane

Dostawy bezpośrednie do klientów z portów - cena jest kalkulowana po kodzie pocztowym.

  • Agrosonic Mocznik bez inhibitora -
  • Agrosonic Mocznik granulowany z Inhibitorem N46 –, 
  • Agrosonic Saletra Amonowa N34  - 
  • Agrosonic Siarczan Amonu Granulowany – 
  • Agrosonic NPK 6-20-30 – 
  • Agrosonic DAP 18-46 –  
  • Agrosonic Sól Potasowa 60% - 
  • Saletrzak - 

Patrycja Bernat

Fot: Szulc/Bernat/ChatGPT

Źródło: DTN/terrenet/okoua/topagrar.com/agrarheute/grainboard/ genesisfertilizers/http://ru-an.info//terrenet/okkoua/milkua.info/zerno.avs.ru/1prime.ru/rccnews.ru/fertilizerdailyagrolatam/ argusmedia

]]> Nawozy p.bernat@pwr.agro.pl (Patrycja Bernat) Wed, 29 Apr 2026 10:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/uprawa/nawozy/ceny-nawozow-na-koniec-kwietnia-2026-ile-kosztuje-mocznik-saletra-i-npk-2669176 false Przymrozek w burakach cukrowych: co robić po fali chłodów i jak ocenić straty? https://www.topagrar.pl/articles/buraki-cukrowe/przymrozek-w-burakach-cukrowych-co-robic-po-fali-chlodow-i-jak-ocenic-straty-2669163 Fala przymrozków, która objęła większość kraju, wyraźnie wpłynęła na plantacje buraka cukrowego będące w trakcie wschodów lub tuż po siewie. Czy wykonywać zabieg herbicydowy mimo stresu roślin, czy się wstrzymać? Fala przymrozków, która objęła większość kraju, zaskoczyła wielu rolników nie tylko skalą, ale i czasem trwania chłodnych nocy. Lokalnie temperatura przy gruncie spadała nawet do –5°C, a według prognoz IMGW przymrozki utrzymywać się będą także w kolejnych dniach. Szczególnie we wschodniej i południowo-wschodniej Polsce. Dopiero początek maja przyniesie wyraźniejsze ocieplenie i wzrost temperatur w dzień nawet do 20–26°C.

To właśnie w tym samym czasie większość plantacji buraka cukrowego była już po siewie. W zależności od regionu od Dolnego Śląska po Podlasie, siewy prowadzono głównie w pierwszej i drugiej dekadzie kwietnia. Oznacza to, że część plantacji była już w fazie wschodów, inne dopiero przebijały się przez glebę, a jeszcze inne znajdowały się w bardzo wrażliwym stadium liścieni.

image
Buraki cukrowe
FOTO: Facebook

Ile przymrozku wytrzyma burak?

Burak to gatunek pochodzący z południa Europy, więc nie lubi zimna czy stagnującej na polach wody. Jeśli chodzi o temperatury, to ocenia się, że wytrzyma przymrozki rzędu –3°C przez 2–3 dni. Ważna jest jednak faza rozwojowa, bo taki poziom przymrozków odnosi się do siewek buraka (siewka po takim przymrozku na zdjęciu). Nie ma praktycznie żadnego sposobu, by uchronić buraki przed negatywnym skutkiem minusowych temperatur. Jeśli mróz uszkodzi siewki to objawy będą widoczne po 3–4 dniach. Liścienie zaczynają żółknąć, wysychać, a siewka po wyrwaniu ma brunatny korzeń.

Przymrozek nie musi powodować wypadania roślin, ale może wywołać występowanie na plantacji większej liczby pośpiechów. Takie rośliny nie mają wartości przerobowej. Wytwarzają co prawda pęd nasienny (jeden, silny), ale nasiona raczej nie dojrzewają i nie są źródłem zachwaszczenia, jak u burakochwastów.

Co jednak jeśli przymrozek nastąpi w fazie kiełkowania? Wtedy buraki są najbardziej narażone na działanie niskich temperatur. Niestety może dojść do wypadania roślin i zmniejszenia obsady. Pojawić się może zatem dylemat, czy zajdzie potrzeba przesiewania plantacji.

Stan buraków po przymrozku - ocena uprawy

Pierwszym krokiem nie powinna być odrazu decyzja o przesiewie, lecz dokładna lustracja pola. Warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych elementów:

  • czy stożek wzrostu jest żywy i czy liścienie zachowują zieloną barwę oraz jędrność
  • ocena równomierności wschodów,
  • czy rośliny wykazują oznaki regeneracji w ciągu kilku dni od ocieplenia.

Bardzo ważne jest, aby nie podejmować decyzji zbyt szybko, buraki często wyglądają słabo bezpośrednio po przymrozku, ale część roślin potrafi odbudować się w ciągu kilku dni.

image
Buraki cukrowe
FOTO: Facebook
image
Buraki cukrowe
FOTO: Facebook
image
Buraki cukrowe
FOTO: Facebook

Zobacz także: Przymrozki uderzą w buraki. Nie spiesz się z przesiewem

Buraki i chwasty w czasie chłodów

Jak widzimy z relacji rolników, na wielu polach widać, że buraki wschodzą nierówno (często ok. 60–70% obsady), część nasion buraka nadal jest pod ziemią, chwasty zaczynają dynamicznie rosnąć. Jednocześnie prognozy wskazują na kolejne  przymrozki, a to powoduje klasyczny dylemat: czy wykorzystać okno zabiegowe, czy poczekać na stabilniejsze warunki?

Zabieg teraz czy za 2–3 dni? W praktyce decyzja zależy od dwóch czynników: kondycji buraka i aktywności chwastów.

Część rolników decyduje się na zabieg natychmiast, argumentując, że chwasty nie „czekają” i każdy dzień zwłoki zwiększa ich przewagę nad burakiem. Inni podkreślają, że przy nocnych spadkach temperatur do okolic 0°C rośliny buraka są osłabione, a aplikacja herbicydów może dodatkowo pogłębić stres.

image

Susza i przymrozki komplikują odchwaszczanie buraka. Tu liczy się szybka reakcja

W takich warunkach szczególnie ważne jest, że:

  • burak po przymrozku ma ograniczoną regenerację,
  • działanie herbicydów może być wolniejsze lub bardziej stresujące,
  • skuteczność zabiegu zależy od aktywności roślin (temperatura w dzień i nocą).

Przymrozki w całej Polsce: pogoda IMGW

W najbliższych dniach niemal cała Polska znajdzie się pod wpływem przymrozków.

Najbardziej rozległe wystąpią 29 kwietnia (środa), obejmując większość kraju, od Dolnego Śląska po Podlasie i Pomorze. Dzień później, 30 kwietnia (czwartek), chłód utrzyma się w bardzo szerokim zasięgu, z wyjątkiem nielicznych regionów. Od 1 maja (piątek) przymrozki będą już stopniowo ustępować, ograniczając się głównie do wschodniej i południowej Polski, a 2 maja pojawią się lokalnie tylko w Małopolsce i na Podkarpaciu. Następnie prognozowana jest wyraźna zmiana pogody, temperatury w dzień wzrosną do 20–26°C, a nocami zaniknie ryzyko przymrozków. Lokalnie pojawią się przelotne opady deszczu i burze, szczególnie na północy, zachodzie i w centrum kraju, natomiast nad morzem okresowo będzie chłodniej.

]]> Buraki cukrowe p.bernat@pwr.agro.pl (Patrycja Bernat) Tue, 28 Apr 2026 12:38:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/buraki-cukrowe/przymrozek-w-burakach-cukrowych-co-robic-po-fali-chlodow-i-jak-ocenic-straty-2669163 false Prognoza pogody: IMGW podaje, kiedy wystąpią przymrozki https://www.topagrar.pl/articles/pogoda/prognoza-pogody-imgw-podaje-kiedy-wystapia-przymrozki-2669155 Rolnicy i sadownicy musza jeszcze uzbroić się w cierpliwość. IMGW ostrzega, że nocne przymrozki utrzymają się w wielu regionach nawet do majówki. IMGW: przymrozki obejmą niemal całą Polskę

Z najnowszego raportu nr 103 opublikowanego przez Centrum Meteorologicznej Osłony Kraju IMGW-PIB wynika, że fala chłodu nie odpuszcza. W okresie od nocy z 27 na 28 kwietnia do 1 maja prognozowane są spadki temperatury poniżej 0°C.

Lokalnie termometry mogą pokazać do -4°C, a przy gruncie nawet -8°C. Najbardziej zagrożone są północna, centralna i wschodnia część kraju, a także tereny podgórskie.

W komunikacie IMGW wskazano, że sytuacja jest istotna dla rolnictwa, sadownictwa oraz infrastruktury wrażliwej na mróz. Dla gospodarstw może to oznaczać kolejne nerwowe noce, szczególnie tam, gdzie trwa kwitnienie drzew owocowych, ruszyły już wschody roślin lub prowadzone są wczesne uprawy warzyw. O tym, jak obecnie walczą o swoje uprawy sadownicy i rolnicy przeczytasz w artykułach niżej:

Lokalnie na północy i wschodzie kraju możliwe są także słabe opady deszczu ze śniegiem i śniegu. Z kolei na północnym wschodzie oraz w Sudetach synoptycy prognozują silniejszy wiatr, który w wyższych partiach gór może osiągać do 70 km/h.

Gdzie obowiązują ostrzeżenia przed przymrozkami?

Na noc z 27 na 28 kwietnia IMGW wydał ostrzeżenia pierwszego stopnia dla bardzo dużej części kraju. Alerty objęły wszystkie powiaty w województwach:

image
Mapa aktualnie obowiązujących ostrzeżeń meteorologicznych: o przymrozkach (PR).
FOTO: Centrum Meteorologicznej Osłony Kraju IMGW-PIB
  • łódzkim,
  • podkarpackim,
  • świętokrzyskim,
  • wielkopolskim,
  • zachodniopomorskim,
  • kujawsko-pomorskim,
  • lubelskim,
  • mazowieckim,
  • podlaskim,
  • pomorskim,
  • warmińsko-mazurskim.

Ostrzeżenia dotyczą także części powiatów w województwach dolnośląskim, lubuskim, małopolskim i śląskim. Mapa IMGW pokazuje, że zagrożenie objęło praktycznie większość kraju. Wyraźnie spokojniejsza sytuacja utrzymuje się jedynie w części południowo-zachodniej Polski.

Do kiedy potrwają przymrozki w Polsce? IMGW wskazuje konkretny termin

Według prognozy zagrożeń największy zasięg przymrozków zapadnie w najbliższe dwie noce – z 28 na 29 kwietnia oraz z 29 na 30 kwietnia.

  • 28 kwietnia (noc na 29 kwietnia) – alerty obejmą 15 województw.
  • 29 kwietnia (noc na 30 kwietnia) – przymrozki znów pojawią się w 16 województwach. Do listy wraca m.in. województwo łódzkie.
  • 30 kwietnia (noc na 1 maja) – zagrożenie ograniczy się już do pięciu województw: małopolskiego, mazowieckiego, podkarpackiego, podlaskiego i warmińsko-mazurskiego.
  • 1 maja (noc na 2 maja) – według obecnych prognoz przymrozki utrzymają się już tylko w dwóch województwach: małopolskim i podkarpackim.

To oznacza, że dopiero po majówce sytuacja zacznie się wyraźnie poprawiać.

Po majówce nagłe ocieplenie, ale wraca inny problem… susza

IMGW prognozuje, że po 1 maja nadejdzie wyraźne ocieplenie. W ciągu dnia temperatura ma wzrosnąć nawet do 20–26°C, a nocami temperatury mają już pozostać dodatnie.

Synoptycy zastrzegają jednak, że poprawa pogody nie rozwiąże wszystkich problemów. W najnowszym raporcie IMGW widać też pogarszającą się sytuację hydrologiczną. Aż 66 proc. rzek w Polsce znajduje się obecnie w strefie stanów niskich, a liczba stacji z przepływem poniżej poziomu SNQ wzrosła do 46. Obowiązują już ostrzeżenia przed suszą hydrologiczną m.in. w zlewni górnej Warty, górnej Noteci i Radomki.

IMGW nie wyklucza, że w najbliższych dniach pojawią się kolejne ostrzeżenia dotyczące suszy hydrologicznej. Dla wielu gospodarstw oznacza to więc trudny początek maja: najpierw walka z przymrozkami, a chwilę później powrót obaw o niedobór wody.

Oprac. Maria Khamiuk na podst. raport nr 103 dot. aktualnej i prognozowanej sytuacji meteorologicznej i hydrologicznej IMGW-PIB

]]> Pogoda m.khamiuk@pwr.agro.pl (Maria Khamiuk) Tue, 28 Apr 2026 10:44:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/pogoda/prognoza-pogody-imgw-podaje-kiedy-wystapia-przymrozki-2669155 false Przymrozki uszkodziły rzepak? Sprawdź łodygi i zobacz, co zrobić po spadkach temperatur https://www.topagrar.pl/articles/rzepak/przymrozki-uszkodzily-rzepak-sprawdz-lodygi-i-zobacz-co-zrobic-po-spadkach-temperatur-2669148 Nocne przymrozki już przeszły przez wiele regionów Polski i mogły uszkodzić rzepak w fazie pąkowania. Choć pąki zwykle przetrwały, problemem mogą być pękające łodygi i rosnące ryzyko chorób oraz szkodników. Jak ocenić sytuację na polu i jakie działania podjąć, aby nie starcić plonu? Wiosenne przymrozki to jeden z najtrudniejszych momentów dla plantacji rzepaku, pojawiają się nagle i często wtedy, gdy rośliny są już w intensywnej fazie wzrostu. Choć na pierwszy rzut oka szkody mogą wydawać się niewielkie, to właśnie po kilku dniach ujawniają się ich rzeczywiste skutki. Dlatego szybka ocena sytuacji i właściwa reakcja mają kluczowe znaczenie dla dalszego rozwoju roślin i potencjału plonowania.

Przymrozki w rzepaku: jakie uszkodzenia?

W ostatnich dniach spadki temperatur poniżej zera dotknęły wiele plantacji rzepaku. W fazie pąkowania rośliny są stosunkowo odporne, jednak dotyczy to głównie pąków kwiatowych, które dzięki wysokiemu stężeniu soków komórkowych dobrze znoszą krótkotrwałe ochłodzenia. Znacznie bardziej narażone są łodygi, szczególnie te intensywnie rosnące i silnie uwodnione.

Uszkodzenia mrozowe powstałe na łodygach  to efekt działania kryształów lodu, które powstając w komórkach, rozrywają ich struktury. W łodygach rzepaku, będących w fazie intensywnego wydłużania, zawartość wody jest wyższa, a stężenie substancji chroniących przed zamarzaniem niższe. Dodatkowo wcześniejsze nawożenie azotem sprzyja większemu uwodnieniu roślin, co zwiększa ich podatność na uszkodzenia. Efektem są widoczne pęknięcia, deformacje i wyginanie się pędów, które udostępniane są przez rolników w social mediach. 

image
Przymrozki rzepak
FOTO: Facebook
image
Przymrozki rzepak
FOTO: Facebook
@rolnik308 Rzepaki wykręcone po mrozie #rzepaki #dlaciebie? #smutek?? #rolnictwo #pasja @_xPatrykxx @Stasiczes331 @Agro_szymon_ @??BAMBER?? @Szymon?? @Miłoszek @ZARAJECAGROTEAM @Gucio @Zając? ♬ oryginalny dźwięk - kaerxsuq

Monitoring plantacji po przymrozkach

Po ustąpieniu chłodów rzepak często odzyskuje turgor i się prostuje, co może maskować problem. Dlatego konieczna jest dokładna lustracja planatcji:

  • sprawdź łodygi pod kątem pęknięć i uszkodzeń skórki,
  • oceń skalę uszkodzeń, czy dotyczy to pojedynczych roślin rzepaku, czy większych fragmentów pola,
  • zwróć uwagę, czy tkanki są miękkie, wodniste lub zasychające.

Pamiętajmy również, że popękane łodygi to również idealne wejście dla patogenów. Największe zagrożenie stanowią obecnie sprawcy:

  • szarej pleśni,
  • czerni krzyżowych.

Ryzyko infekcji rośnie szczególnie wtedy, gdy po przymrozkach pojawią się opady lub intensywna rosa.

image

15 maja coraz bliżej! Czy nabór wniosków o dopłaty będzie wydłużony?

Przymrozki i susza ograniczają rozwój rzepaku

W wielu regionach kraju rzepak zmaga się jednocześnie z przymrozkami i niedoborem wody, co wpływa na jego kondycję i rozwój. Niskie temperatury powodują okresowe deformacje roślin, a brak opadów dodatkowo zwiększa ryzyko redukcji pędów bocznych, które mają istotny wpływ na plonowanie.

– Dzisiaj miałem przy gruncie –5°C. Rzepaki są jeszcze przed kwitnieniem, także myślę, że powinny wytrzymać. W kwietniu mieliśmy tych przymrozków z 15. Przez kolejne 3 dni ma być po –5. Rzepaki są poskręcane, ale w dzień się prostują, później przychodzi przymrozek i znów się skręcają. Możliwe, że boczne rozgałęzienia będą się redukowały, bo jest bardzo sucho. Jeśli zostanie tylko pęd główny, plon może być niższy, ale jeśli przyjdzie ciepło i deszcz, sytuacja może się jeszcze poprawić – mówi Hubert Ojdana, powiat hajnowski.

Czy trzeba wykonać zabieg fungicydowy w rzepaku?

Decyzja zależy od sytuacji na polu:

  • jeśli uszkodzeń jest dużo i nie wykonywano niedawno ochrony, warto rozważyć zabieg,
  • jeśli rzepak był chroniony w ostatnich 7–10 dniach, często nie ma potrzeby dodatkowego oprysku,
  • pamiętaj, że triazole działają najlepiej powyżej ok. 12°C, więc termin zabiegu ma kluczowe znaczenie.

W wielu przypadkach rośliny same zabliźniają uszkodzenia, o ile warunki nie sprzyjają infekcjom.

Zobacz także: Czy jeszcze pryskać na słodyszka? W rzepaku to wciąż może mieć sens

Szkodniki po przymrozkach 

Choroby grzybowe to nie jedyny problem. Chłodna pogoda sprzyja większej szkodliwości słodyszka rzepakowego. Owady są mniej ruchliwe, przez co koncentrują się w jednym miejscu i intensywniej uszkadzają pąki.

Dlatego należy:

  • sprawdzić obecność szkodników na plantacji,
  • w razie przekroczenia progu szkodliwości wykonać zabieg,
  • stosować pyretroidy w dodatnich temperaturach,
  • zadbać o dobre pokrycie roślin (adiuwanty, odpowiednie rozpylacze).

Przy okazji zwalczania słodyszka ograniczamy także chowacza czterozębnego.

O kondycji rzepaku mówiliśmy również na organizowanych przez nas polowych warsztatach rzepakowych. W tym trudnym dla tego gatunku sezonie omawialiśmy zagadnienia agrotechniczne, które mają dla roślin szczególne znaczenie w tak trudnym pogodowo sezonie. Szczególnie skoncentrowaliśmy się na nawożeniu dolistnym - głównie azotem, ochronie przed szkodnikami, które mimo wszystko są aktywne oraz ochronie fungicydowej przy tak chłodnej wiośnie i ryzyku przymrozków.

Brak wody oraz nsikie temperatury tej wiosny nie sprzyjały rozowjowi rzepaku, a rośliny narażone były na warunki stresowe. W efekcie broniąć się przed nimi, jeszcze zanim dobrze odbudowały silną rozetę liściową zaczęły strzelać w pęd. Nie wróży to dobrze plonom...

Więcej tutaj: Jak pomoć rzepakom? Eksperci radzą na naszych warsztatach rzepakowych!

Co powinien zrobić rolnik? Najważniejsze kroki

Po przymrozkach kluczowe są trzy działania:

  • Lustracja plantacji: ocena łodyg i skali uszkodzeń,
  • Ocena ryzyka chorób: szczególnie przy wilgotnej pogodzie,
  • Kontrola szkodników: szybka reakcja w razie ich obecności.

image

Choroby i uszkodzenia po zimie w rzepaku. Rośnie ryzyko infekcji - czym pryskać?

Przymrozki w całej Polsce: trudny tydzień dla rolników

W najbliższych dniach niemal cała Polska znajdzie się pod wpływem przymrozków.

Najbardziej rozległe wystąpią 29 kwietnia (środa), obejmując większość kraju, od Dolnego Śląska po Podlasie i Pomorze. Dzień później, 30 kwietnia (czwartek), chłód utrzyma się w bardzo szerokim zasięgu, z wyjątkiem nielicznych regionów. Od 1 maja (piątek) przymrozki będą już stopniowo ustępować, ograniczając się głównie do wschodniej i południowej Polski, a 2 maja pojawią się lokalnie tylko w Małopolsce i na Podkarpaciu. Następnie prognozowana jest wyraźna zmiana pogody, temperatury w dzień wzrosną do 20–26°C, a nocami zaniknie ryzyko przymrozków. Lokalnie pojawią się przelotne opady deszczu i burze, szczególnie na północy, zachodzie i w centrum kraju, natomiast nad morzem okresowo będzie chłodniej.

]]> Rzepak p.bernat@pwr.agro.pl (Patrycja Bernat) Tue, 28 Apr 2026 10:10:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/rzepak/przymrozki-uszkodzily-rzepak-sprawdz-lodygi-i-zobacz-co-zrobic-po-spadkach-temperatur-2669148 false Jasne plamy na rzepaku: sucha zgnilizna, biała plamistość czy uszkodzenia? Jak rozpoznać? https://www.topagrar.pl/articles/rzepak/jasne-plamy-na-rzepaku-sucha-zgnilizna-biala-plamistosc-czy-uszkodzenia-jak-rozpoznac-2669096 Jasne plamy na liściach rzepaku często budzą niepokój plantatorów, ponieważ mogą wskazywać zarówno na choroby grzybowe, jak i uszkodzenia abiotyczne. Kluczowe jest ich prawidłowe rozpoznanie Jak rozpoznać objawy i czy trzeba zwalczać te choroby? Jasne plamy na liściach rzepaku obserwowane o tej porze roku z towarzyszącą im chlorotyczną lub brunatniejącą otoczką, zwykle kojarzą się z objawami suchej zgnilizny kapustnych. Jeśli widzimy, że na starszych z tych plam (czyli na starszych liściach o większym rozmiarze, często zgrupowanych w większe obszary martwicy) tkanka wykrusza się i powstają dziury, to mamy prawie pewność, że jest to ww. choroba. Stuprocentową pewność uzyskamy, gdy na suchej tkance zauważymy czarne punkty, które przy obserwacji pod lupą mają wypukłą strukturę.

Sucha zgnilizna kapustnych – sprawcy choroby i sposób infekcji rzepaku

Sucha zgnilizna kapustnych, to choroba nazywana czasem fomą (od nazwy łacińskiej patogenu Phoma lingam). Tymczasem według obecnego nazewnictwa grzybów, prawidłowa nazwa sprawców choroby, czyli ich płciowego (doskonałego) stadium to Leptosphaeria maculans i L. biglobosa.

Ten pierwszy sprawca to podstępny grzyb, ponieważ atakuje liście jesienią i z ich blaszki wrasta w ogonek liściowy. Następnie przerasta w ogonku do podstawy pędu. Jeśli plam na liściach jest dużo, to zmasowany atak koncentruje się na niewielkim obszarze pędu, ponieważ jesienią rzepak ma jeszcze pokrój rozety i ogonki liściowe zbiegają się na przestrzeni 2–3 cm. Wiosną grzybnia rozwija się w okolicy szyjki korzeniowej i wrasta w głąb tkanek. Z czasem doprowadza do odcięcia przewodzenia i roślina w pełni wegetacji zamiera lub wyłamuje się od podmuchów wiatru.

Drugi sprawca fomy także rośnie w ogonku liściowym do pędu, ale poraża łodygę tylko powierzchniowo. Zatem jego szkodliwość ogranicza się tylko do zmniejszenia powierzchni asymilacyjnej liści i typowego pasożytnictwa – czerpania korzyści bez dawania czegokolwiek w zamian (tak jak i pierwszego sprawcy). Niestety, po objawach nie jesteśmy w stanie rozpoznać na 100%, z którym ze sprawców suchej zgnilizny mamy do czynienia.

image
Sucha zgnilizna na podstawie pędu
FOTO: Tomasz Czubiński

Rozprzestrzenianie i zwalczanie suchej zgnilizny kapustnych w rzepaku

Obaj sprawcy suchej zgnilizny atakują liście dzięki zarodnikom workowym (askosporom) o małych rozmiarach. Wiedza o tym daje pogląd na nieuchronność porażenia, ponieważ zarodniki te rozprzestrzeniają się z wiatrem z owocników stadium płciowego grzyba. Owocniki te znajdują się głównie na resztkach pożniwnych rzepaku. Jednak promień ich rozprzestrzeniania wynosi nawet kilka kilometrów! Do uwolnienia tych zarodników dochodzi w czasie deszczu. Zatem zwykle we wrześniu, a następnie w marcu i kwietniu mamy w powietrzu miliony askospor zdolnych do infekcji rzepaku.

Porażenie jesienne grzybem L. maculans jest groźniejsze. Zatem zabiegi jesienne są kluczowe. Wykonuje się je za pomocą różnych fungicydów, w tym z grupy triazoli, które oprócz działania grzybobójczego regulują też pokrój roślin poprzez wstrzymywanie wzrostu pędu. Chorobę zwalcza się najczęściej w fazie kilku liści rzepaku, zaraz po dniach deszczowych. Czasem, jeżeli jesienią panują wilgotne warunki, zabieg powtarza się i stosuje metodę dawek dzielonych. Grzyb zwalcza się także wiosną, zwykle jest to pierwszy wiosenny zabieg fungicydowy w rzepaku.

Zobacz także: Czy jeszcze pryskać na słodyszka? W rzepaku to wciąż może mieć sens

Do zeszłego sezonu działał w Polsce System Prognozowania Epidemii Chorób (SPEC), prowadzony przez Instytut Genetyki Roślin PAN. SPEC precyzyjnie wyznaczał termin zabiegu na suchą zgniliznę w rzepaku w jednym z 9 wyznaczonych przez naukowców obszarów Polski. Niestety, ze względów finansowych SPEC już nie działa. Pozostaje zatem obserwacja pogody i działanie na wyczucie.

Odmiany tolerancyjne na suchą zgniliznę

Na szczęście z odsieczą przybyli genetycy, którzy zidentyfikowali geny odporności na suchą zgniliznę kapustnych. Mamy obecnie coraz więcej odmian tolerancyjnych na chorobę. Jednak nie oznacza to, że możemy spać spokojnie.

Przyroda to bezustanny wyścig zbrojeń i tak jak powstają rasy grzybów odporne na fungicydy, tak może dojść do przełamania odporności genetycznej. Zatem ochrona jest konieczna, choć może być prowadzona za pomocą fungicydów tańszych i tych, które mamy jeszcze do dyspozycji po serii skreśleń z rejestru.

Biała plamistość liści

Łudząco podobne objawy, przynajmniej na początkowym etapie rozwoju suchej zgnilizny, daje choroba o mniejszym znaczeniu, choć czasem groźna – biała plamistość liści. Powoduje ją grzyb Mycosphaerella capsellae (stadium konidialne Pseudocercosporella capsellae). Dodatek do łacińskiej nazwy capsellae wynika z tego, że grzyb został zdiagnozowany na spokrewnionym z rzepakiem taszniku.

Jak większości grzybów sprzyja mu wysoka wilgotność powietrza oraz ciepła jesień. W tym roku panowały przez pewien czas warunki do rozwoju choroby.

image
Biała plamistość liści
FOTO: Marek Korbas

Podobieństwa i różnice w chorobach rzepaku

Podobieństwo białej plamistości do suchej zgnilizny wynika z warunków, w jakich choroby występują oraz miejsca objawów, czyli blaszek liściowych. Plamy powodowane przez białą plamistość są teoretycznie jaśniejsze – białe, podczas gdy sucha zgnilizna wywołuje szare plamy. Jednak jeśli nie mamy porównania, trudno jednoznacznie to stwierdzić, tym bardziej że plamy obu chorób otoczone mogą być żółtą obwódką.

image

Choroby i uszkodzenia po zimie w rzepaku. Rośnie ryzyko infekcji - czym pryskać?

Różnice to:

  • na plamach suchej zgnilizny wcześniej i częściej pojawiają się z czasem czarne punkty, które mogą być ułożone w koncentryczne kręgi;
  • plamy białej plamistości mogą być kanciaste, ograniczone przez nerwy.

Biała plamistość może ponadto wiosną powodować plamy na łodygach. Są one podłużne, z białym środkiem i brązową obwódką.

Suchą zgniliznę kapustnych można zwalczać za pomocą kilkunastu substancji chemicznych stosowanych jesienią i wiosną oraz dwóch mikrobiologicznych (np. w ramach ekoschematu biologiczna uprawa). Co ciekawe, także na białą plamistość mamy zarejestrowaną mieszaninę dwóch triazoli.

Nie tylko grzyby

Na liściach rzepaku późną jesienią oraz wiosną czasem można zauważyć plamy niewywołane przez patogeny, ale czynniki środowiska. Ich przyczyną może być mróz, a konkretnie krople wody zamarzające w zagłębieniach liści, fitotoksyczne działanie granul nawozu lub kropel r.s.m. Czasem wiosną może dochodzić do przypalenia słońcem przez działające jak soczewka krople wody na liściu. Plamy wywołane przez czynniki abiotyczne charakteryzują się tym, że nie otacza ich chlorotyczna obwódka. Czasem może pojawiać się w miarę wzrostu liścia bardzo wąska obwódka nekrotyczna (brunatna).

image
Objawy poparzenia liści rzepaku
FOTO: Tomasz Czubiński

Ten artykuł pochodzi z wydania top agrar Polska 12/2024

czytaj więcej
]]> Rzepak t.czubinski@topagrar.com.pl (Tomasz Czubiński) Tue, 28 Apr 2026 09:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/rzepak/jasne-plamy-na-rzepaku-sucha-zgnilizna-biala-plamistosc-czy-uszkodzenia-jak-rozpoznac-2669096 false Ile litrów RSM na hektar i kiedy stosować ten nawóz azotowy? https://www.topagrar.pl/uprawa/nawozy/ile-litrow-rsm-na-hektar-i-kiedy-stosowac-ten-nawoz-azotowy-2668495 RSM może być stosowany we wszystkich gatunkach roślin uprawnych jak zboża, kukurydza, rzepak czy okopowe. Jak stosować, w jakich dawkach i kiedy? RSM - rodzaje i skład 

RSM zawiera procentowo różne ilości azotu całkowitego, wyróżniamy następujące rodzaje ze składem:

  • 28% azotu całkowitego:
    - 7,0% N azotanowy;
    - 7,0% N amonowy,
    - 14% N amidowy,
  • 30% azotu całkowitego:
    - 7,5% N azotanowy,
    - 7,5% N amonowy,
    - 14% N amidowy,
  • 32% azotu całkowitego:
    - 8,0% N azotanowy,
    - 8,0% N amonowy,
    - 16% N amidowy. 

Kiedy i jak stosować RSM w nawożeniu roślin?

RSM to jeden z podstawowych i uniwersalnych nawozów, który z powodzeniem zaspokoi zapotrzebowanie roślin na główny składnik - azot. Można go stosować w uprawach takich jak:

  • zboża,
  • kukurydza,
  • rzepak,
  • rośliny okopowe,
  • a także na użytki trwałe. 

Oficjalne zalecenia dotyczące możliwości nawożenia łąk i pastwisk RSM można znaleźć na stronie polskiego producenta tego nawozu. Zaleca on stosowanie RSM 28 w ilości 150–550 kg/ha nawozu, zarówno na użytkach zielonych, jak i w trawach w uprawie polowej. Dawkę nawozu należy podzielić na 3 porcje i podać w następujących terminach:

  • 40% wiosną przed ruszeniem wegetacji,
  • 30% po I pokosie lub wypasie oraz 30% po II pokosie lub wypasie.

Zobacz także: Ewidencja nawożenia w aplikacji Greenfield: wygoda, kontrola i oszczędność

Ile RSM na ha?

Dobór dawki nawozu RSM oczywiście zależy od wielu czynników, przede wsyztskim zalecamy, jak zwykle do wykonania badania gleby. Na ilość stosowanego nawozu wpływa ma także rodzaj uprawy oraz stan gleby. 

Aby obliczyć dawkę nawozu, należy podzielić pożądaną ilość azotu przez zawartość azotu w nawozie. 

Nawóz RSM z ubiegłego roku. Czy można go jeszcze użyć?

Krystalizacja r.s.m. na mrozie zależy od jego rodzaju (koncentracji azotu):

  • r.s.m. 32% – wynosi 0°C,
  • r.s.m. 30% – wynosi –9°C,
  • r.s.m. 28% – wynosi –17°C.

Jeśli dojdzie do krystalizacji, to nic straconego, bo to proces odwracalny, choć nie przebiega błyskawicznie. Nawóz ten nie powiększa objętości, a zatem nie ma ryzyka rozerwania zbiornika.

Odwrócenie krystalizacji wymaga podgrzewania słońcem. Można do przyspieszyć poprzez pomalowanie zbiornika na czarno, czy okrycie go przylegającą do niego czarną tkaniną. Ponieważ skorupa tworzy się na dnie, konieczne jest mieszanie roztworu. W tym celu można wykorzystać sprężone powietrze wdmuchiwane w dolny zawór zbiornika.

Jak i czym aplikować RSM? 

RSM to nawóz, którego aplikacja wymaga odpowiedniego sprzętu. Najczęściej wybierany jest opryskiwacz, ale czy to jedyne rozwiązanie? Dowiesz się w artykule poniżej:

image

Jak i czym aplikować RSM? Opryskiwacz to niejedyne rozwiązanie

]]> Nawozy p.bernat@pwr.agro.pl (Patrycja Bernat) Tue, 28 Apr 2026 08:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/uprawa/nawozy/ile-litrow-rsm-na-hektar-i-kiedy-stosowac-ten-nawoz-azotowy-2668495 false Siew kukurydzy nabiera tempa, ale nie wszędzie warto już wjeżdżać w pole https://www.topagrar.pl/articles/kukurydza/siew-kukurydzy-nabiera-tempa-ale-nie-wszedzie-warto-juz-wjezdzac-w-pole-2669077 Siew kukurydzy w Polsce nabiera tempa, ale tempo prac jest mocno zróżnicowane regionalnie. Część rolników weszła w pole już na początku kwietnia, inni wstrzymują się przez chłody i ryzyko przymrozków. Gdzie siewy kukurydzy już ruszyły? Siew kukurydzy 2026

Wchodzimy w końcówkę kwietnia, czyli standardowy czas siewu kukurydzy, jednak w tym roku warunki są wyjątkowo trudne, mamy do czynienia z niskimi temperaturami gleby (6–9°C) oraz ograniczoną wilgotnością. Susza nie jest jeszcze kluczowym problemem na etapie kiełkowania, ponieważ wystarczy niewielka ilość wody w glebie, szczególnie przy prawidłowej technologii uprawy i siewie w wilgotną warstwę. Realne ryzyko związane z wodą pojawia się dopiero później, w czerwcu.

Większym wyzwaniem są jednak temperatury, które spowalniają wschody i zwiększają ich nierównomierność. Plantatorzy stoją więc przed wyborem: siać już teraz i ryzykować słabsze wschody albo poczekać na ocieplenie, co z kolei może skrócić okres wegetacji i obniżyć potencjał plonowania. To decyzja wymagająca wyważenia ryzyka i lokalnych warunków.

Kiedy siać kukurydzę?

Minimalna temperatura gleby na głębokości umieszczenia nasion zależy od typu:

  • Odmianom typu flint (niezależnie od liczby FAO), z przewagą genetyki z wyżyn amerykańskich, wystarczy 6–8°C.
  • Odmiany typu dent, z genami z cieplejszych rejonów Ameryki Południowej i Środkowej wymagają minimum 8–10°C. 

Trzeba pamiętać, że jest to temperatura średnia dobowa. Na szczęście nie waha się ona tak bardzo, jak temperatura powietrza. Jednakże obecnie uprawiane odmiany coraz częściej zaliczane są do typów pośrednich, np. semi flint, czy semi dent. Mają one zatem wymagania pośrednie. Dlatego coraz częściej przy określaniu terminu siewu na podstawie temperatury gleby trzeba posługiwać się zaleceniami hodowcy.

Gdzie już sieją kukurydzę?

Na początku miesiąca, jak wynikało z przeprowadzonej przez nas sondy na Facebooku, część rolników zdecydowała się na bardzo wczesny siew kukurydz, już na początku kwietnia, wykorzystując sprzyjające warunki pogodowe. Dotyczyło to m.in. rejonu Radom, gdzie możliwy był wjazd w pole bez większego ryzyka dla wschodów.

Również w województwach  opolskim i śląskim część gospodarstw rozpoczęła siewy wcześniej niż zwykle, korzystając z cieplejszych warunków glebowych.

W innych regionach rolnicy podchodzili do tematu ostrożniej. W okolicach Lubliniec planowano rozpoczęcie siewów około 20 kwietnia, uzależniając decyzję od temperatury gleby. Podobnie w rejonie Różyc, gdzie wskazywano na ryzyko przymrozków i znaczenie wilgotności gleby.

W województwie lubelskim większość gospodarstw zakładała siew kukurydzy dopiero pod koniec kwietnia, kierując się tempem nagrzewania gleby po zimie.

Z kolei na Mazowsze i województwo podlaskie, tam rolnicy wstrzymywali się z pracami. Mimo opadów, niskie temperatury powietrza i gleby nie pozwalały jeszcze na rozpoczęcie siewów, dlatego większość gospodarstw czekała na wyraźne ocieplenie.

Siew kukurydzy przyspiesza. Rolnicy wykorzystują okno pogodowe mimo suszy

Z relacji rolników wynika, że siew kukurydzy w wielu regionach kraju nabiera tempa. Jednak w różnych częściach kraju decyzje dotyczące siewu kukurydzy są mocno uzależnione od lokalnych warunków pogodowych i sytuacji w gospodarstwach. W części regionów południowo-zachodnich rolnicy rozpoczęli już siewy, mimo utrzymującej się suszy. Wykorzystują oni wilgoć zgromadzoną w głębszych warstwach gleby, a także dostosowują strukturę zasiewów, często zwiększając areał kukurydzy kosztem innych upraw, np. po stratach w rzepaku czy ograniczeniach w kontraktacji buraków cukrowych.

Zobacz także: Sucho przed siewem kukurydzy i soi. Decyduje gleba, nie prognoza

Są jednak regiony, gdzie siewy są jeszcze wstrzymywane. Decydują o tym głównie niskie temperatury nocne i ryzyko przymrozków. Rolnicy czekają na stabilniejsze warunki termiczne, które zapewnią równomierne wschody kukurydzy. 

Susza również problemem

Tegoroczna wiosna stawia rolników przed wyjątkowo trudnymi warunkami. Gleba jest silnie przesuszona, a brak opadów utrudnia przygotowanie odpowiedniego podłoża siewnego i zwiększa ryzyko nierównych wschodów. Mimo to prace polowe postępują, a gospodarze starają się dostosować technikę siewu, m.in. poprzez zwiększanie głębokości umieszczania nasion, aby trafiły w wilgotniejsze warstwy gleby.

W dyskusjach rolników pojawiają się także kwestie obsady roślin, nawożenia oraz wpływu intensywnych uprawek na utrzymanie wilgoci w glebie. Rolnicy liczą jednak, że nadchodzące opady poprawią warunki i pozwolą ustabilizować wschody kukurydzy.

Pojawiają się też głosy dotyczące niepewności ekonomicznej uprawy. Wskazuje się m.in. na koszty suszenia oraz ceny energii i paliw, które mogą wpływać na opłacalność produkcji. Z drugiej strony część gospodarstw planuje duże areały zasiewów, licząc na stabilny rynek zbytu.

Nie brakuje również gospodarstw, które w tym roku ograniczają powierzchnię kukurydzy. Powodem są doświadczenia z ubiegłorocznych zbiorów, szczególnie problemy z nadmierną wilgotnością, które utrudniły terminowe siewy roślin następczych, takich jak pszenica.

Już 15 kwietnia w województwo wielkopolskie rozpoczęto pierwsze prace polowe, a 18 kwietnia na Kujawach siew kukurydzy cukrowej ruszył pełną parą. 24 kwietnia kolejne gospodarstwa wchodziły w pole, m.in. w Chociwel, gmina Strzelin, Dolny Śląsk, gdzie wysiano kolekcję aż 24 odmian kukurydzy na kiszonkę. Rolnicy podkreślają, że choć warunki są miejscami suche, to na głębokości siewu (ok. 4–5 cm) wciąż dostępna jest wilgoć, co pozwala na kontynuację prac.

@zetorowskiy Sianie kukurydzy 2026 @hubertzielonka799 @@rafałzielonka_95 @_kacperq☘️?☘️ @?? ???ℴ_?ℴ?ℴ?? #sianiekukurydzy #agricultrice #dc #johndeere #4K ♬ oryginalny dźwięk -  AGRO_M4TI 

Powierzchnia upraw kukurydzy

Powierzchnia uprawy kukurydzy na ziarno i kiszonkę w Polsce w 2025 r. wynosiła ogółem 1 958 724,85 ha, co stanowiło wzrost o 147 238,39 ha w porównaniu do 2024 r. (1 811 486,46 ha).

  • Powierzchnia uprawy kukurydzy na ziarno 1 344 604,71 ha.
  • Powierzchnia uprawy kukurydzy na kiszonkę 614 120,14 ha.
  • Ponadto kukurydza cukrowa uprawiana była na powierzchni 17 614,74 ha.
  • Powierzchnia użytków rolnych w Polsce ogółem wynosiła 13 952 823,50 ha.

Na podstawie danych ARiMR z wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich, https://rejestrupraw.arimr.gov.pl/. 

 

Patrycja Bernat

]]> Kukurydza p.bernat@pwr.agro.pl (Patrycja Bernat) Mon, 27 Apr 2026 14:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/kukurydza/siew-kukurydzy-nabiera-tempa-ale-nie-wszedzie-warto-juz-wjezdzac-w-pole-2669077 false Ziemniaki a niedobór boru. Jak i kiedy stosować dolistne nawożenie? https://www.topagrar.pl/articles/ziemniaki/ziemniaki-a-niedobor-boru-jak-i-kiedy-stosowac-dolistne-nawozenie-2668983 Gleby, na których uprawia się ziemniaki, są najczęściej ubogie w bor. Jak dawkować ten składnik dolistnie? Bor w ziemniakach -  jego niedobór ogranicza plon

Oprócz tego, że lekka gleba jest uboga w bor, to gatunek ten ma stosunkowo słaby system korzeniowy. Ponadto bor to składnik odpowiedzialny za sklejanie komórek w tkankach, a ziemniak w krótkim czasie wytwarza bujną masę zieloną oraz podziemną. Trzeci element to mała mobilność boru w roślinie – jeśli zostanie pobrany i zdeponowany w konkretnym miejscu, to nie przemieszcza się w młodsze tkanki.

Zobacz także: Czy ziemniaki na własny użytek trzeba zgłaszać do PIORiN?

Dawka boru pod ziemniaki

Zatem ziemniak wymaga nawożenia borem i najlepiej jest dawkować go 2–3 razy. Podanie boru powinno mieć miejsce, zanim wystąpią objawy jego niedoborów (patrz zdjęcie).

  • Pierwsza dawka wielkości ok. 50–100 g/ha powinna być podana na stanowiskach ubogich w bor jeszcze przed zwarciem rzędów, czyli gdy pędy wraz z liśćmi mają ok. 20–30 cm wysokości.
  • Druga dawka w wysokości 100–200 g/ha może być podatna tuż przed kwitnieniem lub w tej fazie.

image

Jak mieszać środki ochrony roślin z nawozami, żeby nie zwarzyć cieczy?

  • Trzecia dawka wymagana jest na plantacjach o wysokim potencjale plonowania oraz tam, gdzie w drugiej dawce podano mniejszą ilość składnika. Przypada ona na fazę intensywnego wzrostu bulw, czyli pod koniec kwitnienia i wynosić może 100–150 g/ha boru.

Ten artykuł pochodzi z wydania top agrar Polska 5/2026

czytaj więcej
]]> Ziemniaki t.czubinski@topagrar.com.pl (Tomasz Czubiński) Mon, 27 Apr 2026 08:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/ziemniaki/ziemniaki-a-niedobor-boru-jak-i-kiedy-stosowac-dolistne-nawozenie-2668983 false Choroby grzybowe na oziminach: septorioza, plamistość i łamliwość podstawy źdźbła https://www.topagrar.pl/articles/zboza/choroby-grzybowe-na-oziminach-septorioza-plamistosc-i-lamliwosc-podstawy-zdzbla-2668974 Na plantacjach zbóż ozimych coraz wyraźniej widoczne są choroby grzybowe liści i podstawy źdźbła. Wilgotne warunki sprzyjają dalszemu rozwojowi patogenów i mogą zwiększać ryzyko strat w plonie. Czym pryskać zboża na wiosne? Septorioza pszenicy coraz bardziej aktywna

Na liściach pszenicy obserwuje się objawy wywołane przez septorioę paskowaną liści zbóż. Widoczne są nekrotyczne plamy oraz piknidia, co wskazuje na aktywny rozwój patogenu. W warunkach wysokiej wilgotności choroba może szybko się rozprzestrzeniać na kolejne liście.

image
FOTO: Marek Kalinowski

Plamistość siatkowa jęczmienia

W jęczmieniu, jak podaje Platforma Sygnalizacji Agrofagów, stwierdzono objawy powodowane przez plamistość siatkową liści jęczmienia. Charakterystyczne brunatne, siatkowe nekrozy pojawiają się już przy 1–3% porażenia, co wskazuje na wczesny etap infekcji, ale potencjalnie dynamiczny rozwój choroby.

image
FOTO: Marek Kalinowski

Zobacz także: Skrzypionki już w zbożach. Czym pryskać, żeby nie stracić plonu?

Zagrożenie u podstawy źdźbła

Na zbożach widoczne są także pierwsze symptomy porażenia przez łamliwość podstawy źdźbła. Infekcje te niestety osłabiają system korzeniowy oraz podstawę źdźbła, co w dalszych fazach może zwiększać ryzyko wylegania, a co za tym idzie strat w plonie.

image
Łamliwość podstawy źdźbła
FOTO:

image

Jak mieszać środki ochrony roślin z nawozami, żeby nie zwarzyć cieczy?

Czym pryskać zboża na wiosne?

– Substancje, które mają nieco niższe optima temperaturowe i które zabezpieczą przed chorobami podstawy źdźbła, ale także na start zabezpieczą liście, to np. cyprodinil i fenpropidyna. Pamiętajmy, że mają ona niższe optimum temperaturowe, zwłaszcza w przypadku fenpropidyny, ale jeżeli tutaj do niej dokomponujemy np. triazol, optimum temperaturowe wzrasta. W pierwszym zabiegu popularny jest także protiokonazol, metrafenon. W ostatnich latach też pojawiają się kombinacje z boskalidem. – Do ochrony podstawy źdźbła, szczególnie w kontekście łamliwości podstawy źdźbła rekomenduję produkt Unix w dawce 0,6 kg/ha. Jeżeli chodzi o zakres temperatur, to całkiem dobrze radzi sobie w niższych temperaturach. Zakładam, że przy temperaturze na poziomie ok. 5 st. C jego skuteczność powinna być utrzymana. Oczywiście nie ujmując nic chociażby np. innym substancjom. – mówił Adam Szepiela z Zespołu Wsparcia Technicznego w firmie Syngenta. 

Więcej w naszym filmie:

]]> Zboża p.bernat@pwr.agro.pl (Patrycja Bernat) Sun, 26 Apr 2026 20:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/zboza/choroby-grzybowe-na-oziminach-septorioza-plamistosc-i-lamliwosc-podstawy-zdzbla-2668974 false Białe larwy na korzeniach rzepaku. Czy śmietka kapuściana zagraża plantacjom wiosną? https://www.topagrar.pl/articles/rzepak/biale-larwy-na-korzeniach-rzepaku-czy-smietka-kapusciana-zagraza-plantacjom-wiosna-2668971 Na korzeniach rzepaku w fazie kwitnienia i po niej widać czasem białe larwy śmietki kapuścianej. Czy wiosną rzepak trzeba chronić przed tym szkodnikiem?  Śmietka w rzepaku wiosną

Owad zimuje w postaci bobówek dość głęboko w glebie. Muchy pojawiają się pod koniec kwietnia i na początku maja i nie są sprawcą bezpośrednich szkód. Jednak składają po ok. 100 jaj przy korzeniach roślin kapustowatych, w tym intensywnie rosnącego w tym czasie rzepaku ozimego.

Larwy żerują na korzeniach i z jednej strony osłabiają nieco roślinę, ale gorsze jest otwieranie bram do wnikania grzybów, np. sprawcy werticiliozy lub saprofitycznych zgnilizn.

Zobacz także: Choroby i uszkodzenia po zimie w rzepaku. Rośnie ryzyko infekcji - czym pryskać?

Czym pryskać na śmietkę wiosną?

Niestety, nie ma sposobu na skuteczny zabieg chemiczny na śmietkę w maju. Zadziałać mogłyby środki kontaktowe na muchy składające jaja, ale trzeba trafić idealnie w punkt ich wylotu i liczyć na to, że środka nie zmyje deszcz. Środki układowe na rozwinięte rośliny mają zbyt małą koncentrację, aby zatruć larwy. Pomocą są późniejsze zabiegi środkami kontaktowymi na słodyszka lub wczesne na chowacza podobnika.

image

Czy jeszcze pryskać na słodyszka? W rzepaku to wciąż może mieć sens

Ten artykuł pochodzi z wydania top agrar Polska 5/2026

czytaj więcej
]]> Rzepak t.czubinski@topagrar.com.pl (Tomasz Czubiński) Sun, 26 Apr 2026 16:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/rzepak/biale-larwy-na-korzeniach-rzepaku-czy-smietka-kapusciana-zagraza-plantacjom-wiosna-2668971 false Nawożenie dolistne – jak szybko rośliny pobierają składniki pokarmowe? https://www.topagrar.pl/uprawa/nawozy/nawozenie-dolistne-jak-szybko-rosliny-pobieraja-skladniki-pokarmowe-2668613 Nawożenie dolistne pozwala szybko dostarczyć roślinom kluczowe pierwiastki, takie jak azot, magnez czy potas. Tempo ich wchłaniania zależy jednak od rodzaju składnika oraz warunków pogodowych. Po jakim czasie składniki podane nalistnie zbożom są wchłanianie?

Nalistnie jesteśmy w stanie bardzo efektywnie podawać pierwiastki. Szczególnie dobrze tą drogą wchłania się azot, którego w kilku zabiegach wiosennych możemy podać nawet kilkadziesiąt kilogramów. Aby jednak zadziałał ten i inne składniki, ciecz z nimi musi się wchłonąć do liści. To oczywiście trwa określony czas.

Jaki sładnik wchłania się najszybciej?

Został on określony przez naukowców z UP w Poznaniu dla połowy podanego składnika.

  • Najszybciej będą się wchłaniać azot, magnez i potas, co liczymy w godzinach.
  • Dłużej trwa wchłanianie wapnia – od 1 do 4 dni,
  • siarki – 8 dni oraz fosforu – 5–15 dni.

Zobacz także: Mocznik i siarczan magnezu: jaka jest prawidłowa kolejność mieszania?

Warto pamiętać, że szybkość wchłaniania nie tylko pierwiastków zależy od warunków. Jeśli jest sucho i rośliny mają gorszy turgor, to wchłanianie trwa dłużej i jest mniej efektywne. Wysokie nasłonecznienie i temperatura przyspieszy parowanie cieczy i tu również efektywność zastosowanych składników będzie mniejsza.

image

Susza a nawożenie rzepaku: czy azot miał szansę zadziałać? Pogotowie polowe

Ten artykuł pochodzi z wydania top agrar Polska 4/2026

czytaj więcej
]]> Nawozy j.daleszynski@topagrar.com.pl (Jacek Daleszyński) Sun, 26 Apr 2026 08:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/uprawa/nawozy/nawozenie-dolistne-jak-szybko-rosliny-pobieraja-skladniki-pokarmowe-2668613 false Najpierw poprzeczniaki czy środek pola? Co się rolnikom bardziej opłaca? https://www.topagrar.pl/uprawa/najpierw-poprzeczniaki-czy-srodek-pola-co-sie-rolnikom-bardziej-oplaca-2668958 To jeden z tych sporów, w których nie ma jednej odpowiedzi dla każdego pola i każdego gospodarstwa. O tym, czy lepiej najpierw obsiać poprzeczniaki, czy środek pola, decydują przede wszystkim warunki glebowe, ryzyko ugniatania oraz to, czy siewnik pracuje z GPS i automatycznym wyłączaniem sekcji. Siew poprzeczniaków na końcu – zalety i wady klasycznej metody

Tradycyjna metoda polega na obsianiu wnętrza pola, a następnie wykonaniu kilku przejazdów dookoła, aby zamknąć całość. Do zalet tego podejścia można zaliczyć chociażby ochronę nasion.

Jest to najważniejszy argument, ponieważ gdy zasiejemy poprzeczniaki na początku, to podczas każdego nawrotu na końcach pola ciężki ciągnik i siewnik gniotą już wysiane ziarno. Może to prowadzić do uszkodzeń mechanicznych nasion i problemów ze wschodami.

Ponadto poprzeczniaki są najbardziej narażone na zagęszczenie. Wykonując je na końcu, doprawiamy i spulchniamy glebę (jeśli używamy agregatu uprawowo-siewnego) tuż przed położeniem nasion, niwelując koleiny powstałe podczas nawracania.

Zaletą tego podejścia jest także niewątpliwie estetyka i czystość, gdyż łatwiej jest wykręcić siewnik na czystym polu niż celować w równe rzędy, które już tam są.

Do wad trzeba jednak zaliczyć trudność w określeniu momentu podnoszenia siewnika. Bez wsparcia GPS operator musi na oko decydować, kiedy podnieść redlice, co często skutkuje niedosiewami lub niepotrzebnymi nakładkami.

Zobacz też: Sadzenie ziemniaków w suchą pogodę. Co najbardziej niszczy strukturę gleby?

Poprzeczniaki na początku siewu – gdzie pomaga precyzyjne rolnictwo

Wraz z wejściem systemów GPS z funkcją Section Control (automatyczne wyłączanie sekcji), coraz więcej gospodarstw decyduje się na odwrócenie kolejności.

Do niewątpliwych zalet trzeba tu zaliczyć to, że dzięki nowoczesnym systemom granice pól są idealne. Obsianie poprzeczniaków najpierw wyznacza wyraźną linię pomocniczą. Komputer wie dokładnie, gdzie kończy się obszar zasiany i automatycznie wyłączy sekcje siewnika, gdy tylko wjedziemy na poprzeczniak podczas pracy wewnątrz pola.

Ponadto istnieje spora oszczędność materiału siewnego, gdyż dzięki automatyce unikamy nakładek. Na poprzeczniakach, gdzie gleba jest najmocniej ugnieciona, podwójny wysiew to proszenie się o wyleganie i konkurencję między roślinami o wodę.

Niezaprzeczalną zaletą jest także komfort pracy, ponieważ operator nie musi stresować się trafianiem w poprzeczniak.

Jednakże są też wady do których trzeba zaliczyć tzw. betonowanie gleby tzn. jazda po już zasianym pasie, która podczas każdorazowego nawrotu masakruje strukturę gleby. Jeśli ziemia jest wilgotna, poprzeczniaki mogą stać się “placem budowy”, na którym wschody będą rzadkie i słabe.

image

Skuteczne sposoby na gołębie w soi i słoneczniku. Co radzi ornitolog?

Jak siać poprzeczniaki i środek pola, żeby ograniczyć straty? Strategia hybrydowa

Z punktu widzenia agrotechniki, najbezpieczniejszą metodą pozostaje sianie poprzeczniaków na końcu, szczególnie na glebach ciężkich i zlewnych. Jednak nowoczesne rolnictwo wymaga kompromisów.

Dlatego jeśli mamy GPS, to najpierw przejedźmy obrys pola z podniesionym siewnikiem (lub włączonym samym agregatem), aby komputer zapamiętał granicę poprzeczniaka.

Następnie warto obsiać środek pola korzystając z automatycznego wyłączania sekcji na wirtualnej linii, a dopiero gdy środek jest gotowy, należy obsiać poprzeczniaki. Dzięki temu nasiona na poprzeczniaku nie zostaną rozjechane, a systemy precyzyjne dopilnują, by nie było luk między środkiem a brzegiem.

Źródło: Wiadomości Rolnicze Polska

]]> Uprawa Sat, 25 Apr 2026 20:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/uprawa/najpierw-poprzeczniaki-czy-srodek-pola-co-sie-rolnikom-bardziej-oplaca-2668958 false Fuzarioza jest już w zbożach. Z T1 można już ruszać https://www.topagrar.pl/articles/zboza/fuzarioza-jest-juz-w-zbozach-z-t1-mozna-juz-ruszac-2669023 Fuzaryjna zgorzel podstawy źdźbła jest tej wiosny widoczna na plantacjach zbóż w wielu regionach kraju, dlatego zabiegu T1 nie warto odkładać zbyt długo. Jednocześnie przy chłodzie, przymrozkach i stresie roślin nie ma sensu przyspieszać oprysku na siłę — termin trzeba oprzeć na lustracji pola i stabilizacji warunków. Choć w wielu regionach Polski panuje niedobór opadów, choroby podstawy źdźbła są obecne na plantacjach zbóż. Jak podkreśla Marcin Bystroński z Innvigo, pierwszy zabieg fungicydowy trzeba oprzeć przede wszystkim na ochronie podstawy źdźbła, m.in. przed fuzariozą, ale przy niskich temperaturach nie warto zbyt mocno przyspieszać zarówno T1, jak i regulacji wzrostu.

Fuzaryjna zgorzel podstawy źdźbła obecna niemal w całym kraju

Tegoroczna wiosna jest bardzo zróżnicowana pod względem opadów. W części regionów wciąż jest sucho, podczas gdy lokalnie spadły już solidne deszcze. Zdaniem Marcina Bystrońskiego warunki pogodowe nie zmieniają jednak najważniejszego faktu: ochrona fungicydowa zbóż na starcie sezonu jest konieczna. Jak zaznacza ekspert Innvigo, na plantacjach w całym kraju wyraźnie widać objawy fuzariozy.

– Obserwuję plantacje w różnych miejscach kraju i na podstawie źdźbła obserwuję przede wszystkim fuzariozę. To wszędobylska choroba – mówi Marcin Bystroński. Ekspert dodaje, że skala porażenia zależy od odmiany i stanowiska, ale sama obecność choroby jest bardzo powszechna.

– W zasadzie nie widziałem pola, gdzie tej fuzariozy nie było, więc ten pierwszy zabieg zrobić trzeba i głównie ukierunkować się pod kątem właśnie fuzariozy – podkreśla.

Nie tylko fuzarioza. Na liściach pojawiają się też pierwsze infekcje

Choć podstawowym celem zabiegu T1 pozostaje ochrona podstawy źdźbła, plantacje nie są wolne od innych zagrożeń. Na części pól pojawiają się już pierwsze objawy mączniaka i rdzy brunatnej. Przedstawiciel Innvigo zwraca uwagę, że z daleka łan może wyglądać bardzo dobrze, ale dokładna lustracja często pokazuje dużo więcej.

– Plantacja, na której się znajdujemy z daleka wygląda bardzo zdrowo. Natomiast jeśli przyjrzymy się źdźbłom bliżej, widać objawy właśnie m.in. fuzariozy – zaznacza.

Jeśli na plantacji widać także mączniaka, warto odpowiednio dobrać substancje czynne do zabiegu.

– Zwalczanie fuzariozy nie zawsze idzie w parze ze stuprocentowym zwalczaniem np. mączniaka. Trzeba wtedy sięgnąć po np. morfolinę czy cyflufenamid – wyjaśnia ekspert.

Kiedy wykonać T1? Lepiej poczekać na stabilniejsze warunki

W praktyce wielu rolników zastanawia się, czy zabieg T1 wykonywać już w fazie końca krzewienia lub BBCH 30, zwłaszcza na później sianych plantacjach. Zdaniem Marcina Bystrońskiego, jeśli temperatury są niskie, a w prognozach pojawiają się przymrozki, lepiej nie spieszyć się z zabiegiem.

– W takiej sytuacji radziłbym bym jeszcze poczekać, bo najczęściej T1 idzie w parze z regulacją pokroju roslin, a niskie temperatury są tu niewskazane – mówi. Ekspert przypomina, że przy ochłodzeniu rozwój chorób nie będzie bardzo dynamiczny, dlatego kilka dni zwłoki nie powinno pogorszyć sytuacji na plantacji.

– W momencie, kiedy są bardzo stresujące warunki dla zbóż, czyli jest sucho i zimno, to przesuwamy ten zabieg regulacji pokroju na troszeczkę późniejszy okres – tłumaczy. I dodaje, że nawet w fazie drugiego, trzeciego kolanka, wykonanie pierwszego skracania nie jest błędem.

Jakie substancje rozważyć w T1?

Zdaniem Marcina Bystrońskiego podstawową substancją w pierwszym zabiegu przeciwko fuzariozom powinien być protiokonazol.

– Wiodącą substancją, jeżeli chodzi o fuzariozy teraz jest na pewno protiokonazol. Rozwiązaniem może być zarówno sam protiokonazol, jak i mieszanina np. z tebukonazolem. W ochronie można również uwzględnić cyprodynil oraz azoksystrobinę. Azoksystrobina ma tę zaletę, że jest to najbardziej systemiczna strobiluryna, bardzo dobrze przemieszcza się w całej roślinie i też zabezpiecza podstawę źdźbła – mówi Bystroński. Jak podkreśla, azoksystrobina może dodatkowo korzystnie wpływać na fizjologię roślin i wspierać utrzymanie zieloności łanu.

Temperatury graniczne dla zabiegu

Wiosną o skuteczności zabiegu decyduje również temperatura. Zdaniem eksperta przy stabilnych warunkach i średniej dobowej na poziomie 8–10°C można myśleć o zabiegach z udziałem strobiluryn, natomiast triazole lepiej planować przy wyższych temperaturach.

– Triazol może faktycznie stosować przy 10–12°C, ale jak już tak się troszeczkę ustabilizuje temperatura, to jak najbardziej można wykonać zabieg – zaznacza.

]]> Zboża j.daleszynski@topagrar.com.pl (Jacek Daleszyński) Sat, 25 Apr 2026 11:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/zboza/fuzarioza-jest-juz-w-zbozach-z-t1-mozna-juz-ruszac-2669023 false W zbożach ruszyły mszyce i skrzypionki. Jaki oprysk jeszcze działa? https://www.topagrar.pl/articles/zboza/w-zbozach-ruszyly-mszyce-i-skrzypionki-jaki-oprysk-jeszcze-dziala-2668978 Szkodniki wiosenne zbóż nigdy nie były specjalnie dużym problemem. Pojawiająca się jednak w większym nasileniu np. skrzypionka może poważnie uszkadzać najważniejsze liście flagowe. Podpowiadamy, co przeciwko szkodnikom w zbożach jest jeszcze zarejestrowane. Największe zagrożenie dla zbóż wiosną stanowią przede wszystkim mszyce oraz skrzypionki. W przypadku mszyc wiosną na zbożach pojawiają się najczęściej 2 gatunki: mszyca zbożowa oraz czeremchowo-zbożowa. Żerują one na źdźbłach, górnych liściach i kłosach. Skala uszkodzeń przez nie powodowanych nie jest duża i z reguły przy braku ochrony wynosi 2–10%. Jeśli jednak szkodnik wcześnie skolonizuje uprawę, czyli na przełomie kwietnia i maja, to spadek plonów może dochodzić do 20%. Zazwyczaj jednak napływu owadów na plantacje można się spodziewać od połowy maja do końca czerwca. W przypadku mszyc próg szkodliwości określono na późniejszą fazę, czyli od kłoszenia do dojrzałości mlecznej ziarna i wynosi on 5 osobników/kłos dla 100 losowo wybranych kłosów.

Szkodliwość bezpośrednia mszyc to wysysanie soków z zielonych części liści i kłosów, szczególnie z nalewanego ziarna. To nie tylko obniża masę ziaren, ale też ich zdolność kiełkowania. Stąd ważne jest zwalczanie tych szkodników na plantacjach nasiennych. Przy licznej populacji mszyce powodują spadek plonu ziarna nawet o kilkaset kilogramów na hektar.

Mszyce i wirusy 

Szkodliwość większa mszyc to przenoszenie przez nie wirusów. W przypadku gatunków występujących na zbożach mówimy o tzw. trwałym przenoszeniu, tzn. raz pobrany z sokiem wirus jest w jej ciele do końca jej życia. Wirus namnaża się w ciele mszycy i ta może infekować wiele razy w ciągu pokolenia. To dobra i zła wiadomość. Dobra, bo po pobraniu wirusa musi on przejść najpierw do przewodu pokarmowego owada, a potem do jego ślinianek. Trwa to od kilku godzin do kilku dni. Przenoszenie wirusów w zbożach ozimych wiosną ma mniejsze znaczenie, jednak mszyce od wiosny mogą przetrwać do jesieni i infekować nowe zasiewy, a to już poważne zagrożenie. Wiosną natomiast infekowane mogą być zboża jare, w przypadku których zaleca się wcześniejszy siew jako metodę na ominięcie szkodników.

image
Mszyca czeremchowo-zbożowa dość powszechnie występuje na zbożach. Wiosną raczej nie przenosi wirusów, ale jej szkodliwość, polegająca na wysysaniu soków może być duża przy wysokiej liczebności szkodnika.
FOTO:

Skrzypionki do pary atakują zboża

W naszych warunkach zboża atakowane są najczęściej przez 2 gatunki skrzypionki: zbożową i błękitek. Pierwsza ma charakterystyczne ceglaste przedplecze i odnóża, a druga wbrew nazwie jest niemal czarna.

image
Jaja skrzypionki (fot. 1.) są niepozorne i łatwo je przeoczyć podczas lustracji roślin. Larwy już łatwiej zauważyć. Na początku nie mają charakterystycznej ciemnej barwy (fot. 2.), w miarę upływu czasu i żerowania przybierają ciemny kolor (fot. 3. i 4.), który nadają im ich własne odchody znajdujące się w śluzie pokrywającym ich ciało.
FOTO:

Larwy tych owadów są szczególnie szkodliwe dla zbóż jarych, których liście są delikatniejsze i łatwiejsze do gryzienia. Larwy upodobały sobie oczywiście najważniejsze liście flagowe, decydujące o plonie w 30-proc. Przy dużej presji mogą je poważnie uszkadzać, a to oznacza spadek plonu rzędu 30–40%. Próg szkodliwości został oszacowany na 1–1,5 larwy/źdźble w przypadku zbóż ozimych i 0,5–1 larwa/źdźble w przypadku zbóż jarych.

Zobacz także: Skrzypionki już w zbożach. Czym pryskać, żeby nie stracić plonu?

Skrzypionki lubią ciepło. Larwy wylęgają się z reguły w drugiej części maja z niewielkich jaj, które łatwo przeoczyć. Ciepło i brak opadów sprzyjają żerowaniu tych szkodników, więc w ostatnich latach mają się one u nas bardzo dobrze. Oczywiście pojawiają się w czasie, kiedy rośliny mają już wykształcony liść flagowy i to właśnie on oraz pierwsze podflagowe są ich celem. Zdzieranie blaszki liściowej powoduje znaczną utratę powierzchni asymilacyjnej, więc straty mogą być liczone nawet w tonach ziarna.

Sprawdzanie obecności skrzypionek na plantacji na zasadzie brudzenia spodni czarnym śluzem nie jest dobrym sposobem. Jego obecność oznacza, że larwy są już porządnie najedzone, a plon będzie już mniejszy. Początkowo śluz na larwach nie ma barwy, a w miarę żerowania zbierają się w nim odchody, nadając mu ciemną barwę.

Czym zwalczać szkodniki w zbożach? 

Jak to ostatnio bywa we wszystkich praktycznie uprawach do dyspozycji na owady są głównie pyretroidy. W przypadku mszyc tracą one skuteczność, ale na szczęście mamy jeszcze np. systemiczny pirimikarb, który wciąż dobrze działa na te szkodniki (tab. 1.). To cenne narzędzie, bo mszyce często żerują po spodniej stronie liści, gdzie nie dosięgnie ich żaden pyretroid, zwłaszcza jeśli zabieg wykonywany jest w temperaturze powyżej 20°C.

TAB. 1. PRZYKŁADOWE SUBSTANCJE DO ZWALCZANIA SZKODNIKÓW W ZBOŻACH WIOSNĄ (WG MRiRW)
Substancja Zastosowanie
w BBCH		 Zwalczane szkodniki/dawka g/ha
skrzy-
pionki		 mszyce pryszczar-
kowate		 niezmiarka żółwinek
acetamipryd 51–77* 40 40 – – –
cypermetryna 39–73* 25 25 – – –
deltametryna 43–83 7,5 7,5 52) – 6,251)
eswenwalerat pojaw szkodnika 12,5 12,5 – – –
lambda-
cyhalotryna		 pojaw szkod-
nika**		 3,75–5 3,75–5 – 3,75–53) –
gamma-
cyhalotryna		 BBCH 37–75 3,6–4,8 3,6–4,8 – – –
flupyradifuron +
deltametryna		 BBCH 41–83*** 37,5 + 5 – – – 56,25 +
7,5
tau-fluwalinat BBCH 55–75 – 48 – – –
pirimikarb BBCH 51–85 – 125 – – –
flonikamid pojaw szkod-
nika4) 		– 50–70 – – –
* zastosowanie w różnych fazach w różnych gatunkach zbóż i na różne szkodniki, ** na mszyce po wykłoszeniu, *** poza fazą kwitnienia 1) BBCH 13–29, 2) BBCH 9–59 w życie jarym i pszenicy orkisz, 3) BBCH 29–31 w pszenicy oz. i jęczmieniu j., 4) w pszenicy ozimej, w życie jarym w BBCH 39–77, w niektórych etykietach insektycydów od liścia flagowego

W przypadku skrzypionek skuteczność pyretroidów jest wyższa, ale limituje ją oczywiście temperatura powietrza – najskuteczniejsze są zabiegi wieczorne. Moment zabiegu określany jest różnie dla różnych preparatów. Niektóre substancje w niektórych preparatach mają rejestrację już od momentu pojawienia się szkodnika na plantacji, co może mieć miejsce jeszcze przed fazą w pełni wykształconego liścia flagowego. Wtedy chrząszcze mogą nie zdążyć złożyć jeszcze jaj, ale ich nalot na plantację nie jest raczej jednorazowy, więc szkodnika trzeba monitorować. Mamy też systemiczne rozwiązanie na skrzypionkę w postaci flupyradifuronu (w fabrycznej mieszaninie z deltametryną), co pozwala na wydłużenie ochrony przed szkodnikiem.

image

Czym zwalczać ostrożeń w zbożach?

W mniejszym nasileniu pojawiają się na zbożach inne szkodniki, jak pryszczarek, niezmiarka paskowana czy żółwinek. Znajdziemy w rejestrze ś.o.r. preparaty zarejestrowane przeciwko nim, ale jest ich mało. Są one na szczęście zwalczane przy okazji zabiegu przeciwko mszycom i skrzypionkom.

Ten artykuł pochodzi z wydania top agrar Polska 5/2026

czytaj więcej
]]> Zboża j.daleszynski@topagrar.com.pl (Jacek Daleszyński) Sat, 25 Apr 2026 09:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/zboza/w-zbozach-ruszyly-mszyce-i-skrzypionki-jaki-oprysk-jeszcze-dziala-2668978 false Odchwaszczanie sorga – jakie herbicydy są dostępne i kiedy je stosować? https://www.topagrar.pl/articles/straczkowe/odchwaszczanie-sorga-jakie-herbicydy-sa-dostepne-i-kiedy-je-stosowac-2668611 Sorgo, jako gatunek ciepłolubny wysiewany późną wiosną, wymaga skutecznej ochrony przed chwastami już od momentu siewu. W praktyce dostępne są głównie trzy substancje czynne: glifosat stosowany przed siewem, pendimetalina oraz dikamba, które wykorzystuje się w odpowiednich fazach rozwoju roślin i chwastów. Jak siać sorgo?

Sorgo jest rośliną ciepłolubną i do siewu wymaga gleb ogrzanych do 12–13°C, co przypada zwykle na pocztek maja. Sieje się je siewnikiem punktowym, w rozstawie rzędów 45 cm i nasion w rzędzie co 6–8 cm, na głębokość 4–5 cm.

Zobacz także: Sorgo sudańskie - odporne na susze i dobre jako pasza. Alternatywa dla kukurydzy?

Czym odchwaszczać sorgo?

Choć to niszowy gatunek, znajdziemy zalecenia jego odchwaszczania. W wyszukiwarce MRiRW znajdziemy herbicydy oparte na 3 substancjach: glifosacie do zastosowania przedwschodowego, pendimetalinę w formulacji 400 g/l oraz dikambę w formulacji 480 g/l.

image

Premierowe siewniki punktowe: najnowszy przegląd rynku

Ten artykuł pochodzi z wydania topagrar Polska 5/2025

czytaj więcej
]]> Strączkowe j.daleszynski@topagrar.com.pl (Jacek Daleszyński) Sat, 25 Apr 2026 08:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/straczkowe/odchwaszczanie-sorga-jakie-herbicydy-sa-dostepne-i-kiedy-je-stosowac-2668611 false Susza i przymrozki komplikują odchwaszczanie buraka. Tu liczy się szybka reakcja https://www.topagrar.pl/articles/buraki-cukrowe/susza-i-przymrozki-komplikuja-odchwaszczanie-buraka-tu-liczy-sie-szybka-reakcja-2669026 Susza osłabia działanie substancji doglebowych, a przymrozki i wiatr dodatkowo zawężają okno zabiegu. Dlatego w buraku cukrowym coraz częściej liczy się nie standard trzech przejazdów, lecz elastyczna technologia: krótsze odstępy, niższe dawki i szybka reakcja na fazę chwastów oraz warunki w polu. W odchwaszczaniu buraka cukrowego nie ma dziś miejsca na przypadek – trzeba reagować na warunki pogodowe, fazę rozwojową chwastów i presję gatunków problemowych. Paweł Kwiatkowski, główny agronom w gospodarstwie Paul Polska, podkreśla, że skuteczność zapewnia dziś elastyczna technologia, krótsze odstępy między zabiegami i precyzyjne dopasowanie mieszanin do dominujących chwastów.

Cztery zabiegi zamiast trzech

W gospodarstwie Paul Polska od kilku lat odchwaszczanie buraka cukrowego prowadzone jest inaczej niż w standardowej technologii.

– Przywykliśmy do standardowej, trzyzabiegowej technologii odchwaszczania buraka, natomiast my od kilku lat praktykujemy obniżenie dawek, zawężenie okresu między zabiegami i założenie wyjścia od czterech zabiegów – mówi Paweł Kwiatkowski.

Jak podkreśla, takie podejście pozwala lepiej trafiać w młode chwasty i nie dopuszczać do ich przerośnięcia.

– Celujemy w mniejsze chwasty, robiąc mniejszą przerwę między zabiegami sprawiamy, że te chwasty nie osiągają faz, w których nie dają się już zwalczyć – wyjaśnia agronom.

Komosa, szarłat i rzepak największym problemem

– Naszym głównym problemem, jeżeli chodzi o zwalczanie chwastów w buraku cukrowym są komosa, szarłat, rdestówka powojowata, a także w ostatnim czasie samosiewy rzepaku – wskazuje Kwiatkowski.

W przypadku komosy podstawą są mieszaniny kilku substancji.

– W mieszaninie na pewno znajduje się metamitron, fenmedifam, etofumesat i od drugiego zabiegu lenacyl – mówi.

Susza ogranicza działanie substancji doglebowych

Jednym z największych wyzwań pozostaje dziś brak opadów.

– To jest bardzo duże wyzwanie, zwłaszcza jeżeli mamy rzepak, gdzie z jednej strony nie możemy obniżać dawek, z drugiej strony susza, gdzie te dawki odglebowo nie działają – podkreśla Paweł Kwiatkowski. W takich warunkach, jego zdaniem, trzeba zmieniać podejście do zabiegów i w tych pierwszych zabiegach zmniejszyć ilość substancji działających odglebowo – to, jak zaznacza, rozwiązanie lepiej dopasowane do trudnych warunków.

Przymrozki i wiatr też utrudniają ochronę

Kolejnym problemem są przymrozki. Zabiegów nie powinno się wykonywać, gdy prognozowane są silne spadki temperatur.

– Gdy wiemy, że będą przymrozki, to oczywiście zabiegów nie robimy. Ważna jest tu też pora wykonywania oprysku. Staramy się wyjeżdżać w pole dopiero wieczorem, kiedy ten wiatr ustaje – mówi Kwiatkowski. Jak podsumowuje Paweł Kwiatkowski, skuteczne odchwaszczanie buraka cukrowego wymaga dziś szybkiej reakcji, elastyczności i bardzo dobrej obserwacji plantacji. W praktyce oznacza to nie tylko dobór właściwych substancji, ale też trafienie w odpowiedni moment zabiegu.

]]> Buraki cukrowe j.daleszynski@topagrar.com.pl (Jacek Daleszyński) Fri, 24 Apr 2026 20:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/buraki-cukrowe/susza-i-przymrozki-komplikuja-odchwaszczanie-buraka-tu-liczy-sie-szybka-reakcja-2669026 false Nowy herbicyd na odporne chwasty w zbożach, kukurydzy i rzepaku. Isoflex® dopuszczony w UE https://www.topagrar.pl/articles/aktualnosci-branzowe-uprawa/nowy-herbicyd-na-odporne-chwasty-w-zbozach-kukurydzy-i-rzepaku-isoflex-r-dopuszczony-w-ue-2668954 FMC uzyskało zgodę na stosowanie substancji czynnej Isoflex® w Unii Europejskiej, przyczyniając się do wypełnienia istotnej luki na europejskim rynku herbicydów. FMC Corporation (NYSE: FMC), globalny lider w dziedzinie rozwiązań dla rolnictwa, poinformowało, że substancja czynna Isoflex® (bikslozon) uzyskała dopuszczenie do stosowania w Unii Europejskiej (UE). Zatwierdzenie substancji czynnej stanowi kluczowy etap w procesie komercjalizacji i otwiera drogę do wprowadzenia na rynek gotowych produktów. W UE złożono już dokumentację rejestracyjną dla środków opartych na substancji czynnej Isoflex®, przeznaczonych do stosowania w zbożach, kukurydzy, rzepaku ozimym oraz ziemniakach. W zależności od decyzji regulacyjnych FMC przewiduje rozpoczęcie wprowadzania produktów od 2027 roku.

„Zatwierdzenie substancji czynnej Isoflex® wypełnia istotną lukę w rolnictwie Unii Europejskiej” – powiedział Sebastià Pons, VP, President FMC EMEA. „Od czasu ostatniego dopuszczenia nowego herbicydu w 2019 roku rolnicy stracili dostęp do ponad 20 substancji czynnych do ochrony przed chwastami. Ta decyzja potwierdza nasze zobowiązanie do opracowywania i rejestrowania zaawansowanych rozwiązań do ochrony roślin, które odpowiadają na wyzwania producentów i wzmacniają europejskie rolnictwo”.

Produkty oparte na substancji czynnej Isoflex®, które są obecnie w trakcie procesu autoryzacji, zostały opracowane tak, aby zapewniać skuteczne zwalczanie szerokiego spektrum chwastów, w tym tych najtrudniejszych, przy jednoczesnej elastyczności niezbędnej rolnikom do zwiększenia efektywności programów ochrony przed chwastami. Łącznie te innowacje będą wartościowym uzupełnieniem zrównoważonych strategii ochrony herbicydowej.

Substancja czynna Isoflex® wprowadza do upraw zbóż nowy mechanizm działania, umożliwiając skuteczne zwalczanie populacji chwastów odpornych oraz ochronę tych kluczowych upraw na terenie całej UE.

„Zatwierdzenie substancji czynnej Isoflex® to ważny kamień milowy w zwalczaniu chwastów w Europie” – powiedział Maxime Benichon, Herbicide Portfolio Manager w regionie EMEA. „W obliczu rosnącego problemu odporności na herbicydy i zmniejszającej się dostępności substancji czynnych, rolnicy bardziej niż kiedykolwiek potrzebują nowych, niezawodnych rozwiązań. Isoflex® wprowadza innowacyjny mechanizm działania i poszerza zasób dostępnych narzędzi dla europejskich producentów w szerokim zakresie upraw. Jesteśmy dumni, że możemy wspierać rolników nowym rozwiązaniem, które ułatwia i zwiększa skuteczność zwalczania chwastów, poprawiając produktywność i chroniąc potencjał plonowania”.

Wprowadzenia produktów na rynek europejski będą kontynuacją udanego globalnego wdrożenia preparatów opartych na substancji czynnej Isoflex®, które zostały już zarejestrowane i skomercjalizowane w Argentynie, Australii, Brazylii, Chile, Chinach, Wielkiej Brytanii, Pakistanie, Urugwaju oraz Indiach.

Substancja czynna Isoflex® została sklasyfikowana przez Herbicide Resistance Action Committee (HRAC) jako herbicyd z grupy 13. Produkty zawierające substancję czynną Isoflex® wykazują selektywność w zabiegach przed sadzeniem, przedwschodowych oraz we wczesnych fazach powschodowych w głównych uprawach na całym świecie, w tym w zbożach, bawełnie, rzepaku, kukurydzy, ziemniakach, ryżu oraz roślinach strączkowych. Prace badawczo‑rozwojowe nad zastosowaniem substancji czynnej Isoflex® w kolejnych uprawach i segmentach są kontynuowane.

Więcej informacji na temat substancji czynnej Isoflex® można znaleźć na stronie: FMC.com/isoflexactive.

 

]]> Aktualności branżowe Fri, 24 Apr 2026 13:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/aktualnosci-branzowe-uprawa/nowy-herbicyd-na-odporne-chwasty-w-zbozach-kukurydzy-i-rzepaku-isoflex-r-dopuszczony-w-ue-2668954 false Skrzypionki już w zbożach. Czym pryskać, żeby nie stracić plonu? https://www.topagrar.pl/articles/zboza/skrzypionki-juz-w-zbozach-czym-pryskac-zeby-nie-stracic-plonu-2668950 Pierwsze skrzypionki pojawiły się na zbożach ozimych wraz ze wzrostem temperatur. Czy to czas aby już pryskać i czym zwalczyć szkodnika? Skrzypionki na zbożach ozimych

Pojawiły sie pierwsze objawy żerowania skrzypionek, a także obecność pierwszych chrząszczy m.in. w uprawie zbóż ozimych w powiecie średzkim, w województwie wielkopolskim. 

- Ich pojawienie się związane jest ze wzrostem temperatury powyżej 10°C, który sprzyja wiosennemu nalotowi chrząszczy zimujących w ściółce na plantacje zbóż, głównie pszenicy, jęczmienia, pszenżyta i owsa - informuje Platforma Sygnalizacji Agrofagów. 

Objawy żerowania skrzypionek

Samice skrzypionek po kopulacji składają jaja od połowy maja do połowy czerwca. Po około dwóch tygodniach wylęgają się larwy, które stanowią najbardziej szkodliwe stadium rozwojowe.

image
Skrzypionka zbożowa
FOTO: Katarzyna Sierszeńska

Groźna dla uprawy larwa wyjada tkankę miękiszową liści. Wtedy też możemy zaobserwować powstawanie charakterystycznych podłużnych uszkodzeń, bielenie oraz zasychanie blaszek liściowych. Ogranicza to powierzchnię asymilacyjną roślin i może prowadzić do obniżenia plonu.

Zobacz także: Plamy na liściach - choroba czy niedobory? Jak prawidłowo rozpoznać objawy

Progi szkodliwości szkodnika

Występowanie 10–15 chrząszczy na 1 m² może wskazywać na wysokie ryzyko licznego pojawu larw. Zaleca się systematyczne prowadzenie lustracji plantacji.

Progi ekonomicznej szkodliwości:

  • 1–2 larwy na źdźble pszenicy ozimej, pszenżyta ozimego oraz żyta,
  • 1 larwa na 2–3 źdźbłach jęczmienia (ozimego i jarego), pszenicy jarej, pszenżyta jarego oraz owsa.

image

Czy jeszcze pryskać na słodyszka? W rzepaku to wciąż może mieć sens

Czym zwalczać skrzypionkę? 

Na dziś rejestr środków ochrony roślin bazuje na tych substancjach.

Są to:

  • acetamipryd,
  • deltametryna.

oprac. Patrycja Bernat

]]> Zboża p.bernat@pwr.agro.pl (Patrycja Bernat) Fri, 24 Apr 2026 10:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/zboza/skrzypionki-juz-w-zbozach-czym-pryskac-zeby-nie-stracic-plonu-2668950 false Czy jeszcze pryskać na słodyszka? W rzepaku to wciąż może mieć sens https://www.topagrar.pl/articles/rzepak/czy-jeszcze-pryskac-na-slodyszka-w-rzepaku-to-wciaz-moze-miec-sens-2668893 Rzepaki w wielu miejscach w Polsce są w fazie luźnego kwiatostanu. Niektóre odmiany osiągają fazę żółtego pąka. Tymczasem pomimo chłodnych nocy słodyszek żeruje w najlepsze. Czy warto jeszcze robić zabieg i czym ewentualnie go wykonać? Słodyszek rzepakowy – wczesny szkodnik pąków kwiatowych rzepaku

Słodyszek rzepakowy to owad, który żywi się pyłkiem kwiatowym. Ponieważ pojawia się na polu dość wcześnie, kiedy nie ma jeszcze otwartych kwiatów, to w poszukiwaniu pokarmu wgryza się w pąki kwiatowe. Jeśli pąk jest mały, szczególnie w fazie zwartego kwiatostanu (od fazy zielonego pąka – BBCH 51) do BBCH 53 poszukiwanie pyłku kończy się totalną zagładą całego zawiązka kwiatu.

Zmienne ryzyko uszkodzeń pąków

Później, gdy pąki są coraz większe, to zgryzanie może, ale nie musi kończyć się śmiercią przyszłej łuszczyny. Najbezpieczniejszy jest rzepak w fazie żółtego pąka (BBCH 59) – wówczas pąk jest na tyle duży, że wgryzający się owad często omija cenniejszy z rolniczego puntu widzenia słupek i powstanie z niego łuszczyna (dzięki zapyleniu z sąsiednich kwiatów).

Jednak nie wszystkie pąki na roślinie są w jednej fazie. Podczas gdy najstarsze (zwykle na pędzie głównym) są w fazie żółtego pąka, to na pędach bocznych słodyszek dalej może być sprawcą strat. Nadzieja jedynie w tym, że owad jest leniwy – jeśli ma do dyspozycji duże pąki z pyłkiem, to wybiera te szczytowe, a mniej chętnie korzysta z bocznych. Jednak jest i tutaj jeden haczyk – gdy słodyszków jest dużo, to część z nich schodzi na boczne pędy i tam żeruje.

Zobacz także: Choroby i uszkodzenia po zimie w rzepaku. Rośnie ryzyko infekcji - czym pryskać?

Jak zwalczać słodyszka?

Czy zatem jeszcze pryskać na słodyszka rzepakowego? Odpowiedź jest prosta – TAK! Trzeba jednak, aby zabieg był skuteczny, zwracać uwagę na pewne elementy:

  • słodyszek to owad o gryzącym aparacie gębowym. Zjada zatem miękisz pąka i pylniki (nie wysysa z nich soków). Z tego powodu lepiej działają na niego środki powierzchniowe i wgłębne, a substancje, które wyłącznie przedostają się do floemu i ksylemu rośliny (układowe) są dla niego mniej dostępne. Wybierać zatem lepiej środki o działaniu powierzchniowym i wgłębnym (np. pyretroidy, neonikotynoidy, arylo-propylowe);
  • słodyszek to owad o niezwykle dużej ruchliwości. Zatem skuteczne są środki zarówno kontaktowe (będzie z nimi miał kontakt np. chodząc po paku pokrytym środkiem) oraz żołądkowe (o ile znajdować będą się na pąkach);
  • pyretroidy o działaniu kontaktowym i żołądkowym na szkodnika oraz powierzchniowym na roślinie są zatem dobrym rozwiązaniem na tego szkodnika, ale są wrażliwe na wysokie temperatury. Najlepiej stosować je w temperaturze powietrza poniżej 20 st. C, co nad ciemnym łanem rzepaku w praktyce przekłada się na nieco mniej, czyli poniżej ok. 18 st. C;
  • pyretroidy, a także wiele innych substancji owadobójczych wymagają do skutecznego działania, aby ciecz robocza miała odczyn kwaśny lub lekko kwaśny. Czyli pH cieczy powinno wynosić w chwili rozpuszczania środków 4,0–6,4;
  • warto też zmieniać stosowane substancje w ramach tej samej grupy. Jeśli w poprzednim zabiegu zastosowano np. deltametrynę, to w kolejnym lepiej użyć np. lambda-cyhalotrunę czy tau-fluwalinat;
  • zabieg preparatami kontaktowymi powinien być wykonany z adiuwantem zwiększającym pokrycie (surfaktantem anionowym, nie kationowym, bo ten ostatni podnosi pH cieczy) oraz przy użyciu większej ilości wody, np. 250–350 l/ha. Wówczas warto też zadbać o drobniejsze krople generowane przez rozpylacze;
  • trzeba przed sporządzeniem cieczy użytkowej dobrze wypłukać opryskiwacz, ponieważ resztki fosforanów, sody oczyszczonej czy boru mogą podnieć pH cieczy. Natomiast resztki użytych ewentualnie sulfonylomoczników wywołają fitotoksyczność rzepaku.

image

Susza a nawożenie rzepaku: czy azot miał szansę zadziałać? Pogotowie polowe

Warto na koniec przypomnieć, że zimne noce i chłodne dni nie tylko nie spowalniają żerowania słodyszka, ale zwiększają jego szkodliwość. Dzieje się tak, ponieważ owady zamiast latać po polu i żerować w różnych miejscach, skupiają się na pojedynczych kwiatostanach i skala strat nie jest już do zrekompensowania przez sąsiednie łuszczyny (np. większą liczbę nasion czy ich MTN), gdyby miało to miejsce przy rozproszonej populacji szkodnika.

tcz

]]> Rzepak t.czubinski@topagrar.com.pl (Tomasz Czubiński) Thu, 23 Apr 2026 19:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/rzepak/czy-jeszcze-pryskac-na-slodyszka-w-rzepaku-to-wciaz-moze-miec-sens-2668893 false Czy ziemniaki na własny użytek trzeba zgłaszać do PIORiN? https://www.topagrar.pl/articles/ziemniaki/czy-ziemniaki-na-wlasny-uzytek-trzeba-zglaszac-do-piorin-2668883 Uprawa ziemniaków na własne potrzeby i na sprzedaż. Kiedy konieczna jest reestracja? Przepisy PIORiN jasno rmówią że obowiązek rejestracji zależy nie tylko od sposobu wykorzystania plonu, ale także od powierzchni uprawy. Kiedy trzeba zgłosić plantację? Obrót i uprawa ziemniaków w Polsce podlegają szczegółowym przepisom fitosanitarnym, których celem jest ograniczenie ryzyka rozprzestrzeniania się chorób i szkodników kwarantannowych. W określonych przypadkach producenci i dystrybutorzy ziemniaków muszą być wpisani do urzędowego rejestru prowadzonego przez inspekcję roślinną, a nadzór obejmuje zarówno produkcję, jak i handel.

Kto musi być zarejestrować uprawę ziemniaka?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, do rejestru prowadzonego przez Wojewódzkich Inspektorów Ochrony Roślin i Nasiennictwa muszą być wpisane podmioty zajmujące się:

  • uprawą,
  • magazynowaniem,
  • sortowaniem,
  • pakowaniem,
  • przemieszczaniem oraz wprowadzaniem do obrotu ziemniaków innych niż sadzeniaki.

- Każdy podmiot, który uprawia ziemniaki towarowe i wprowadza je do obrotu, wymaga rejestracji, niezależnie od areału produkcji - podkreśla Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa.

Oznacza to, że kluczowe znaczenie ma nie tylko powierzchnia uprawy, ale przede wszystkim przeznaczenie plonu ziemniaków.

Kiedy nie trzeba rejestrować uprawy ziemniaków?

Przepisy nałożone przez PIORiN przewidują jednak pewne zwolnienia od obowiązku rejestracji uprawy ziemniaków. Nie muszą się rejestrować podmioty nieprofesjonalne, które uprawiają ziemniaki na powierzchni do 1,5 ha i wykorzystują je wyłącznie na własne potrzeby.

Zobacz także: Kontrole sadzeniaków ruszyły. Co sprawdza PIORIN w gospodarstwie?

- Rozporządzenie przewiduje natomiast zwolnienia z obowiązku rejestracji w urzędowym rejestrze, dotyczące podmiotów tzw. nieprofesjonalnych, które uprawiają ziemniaki na powierzchni nie większej 1,5 ha oraz podmiotów profesjonalnych, które sprzedają ziemniaki wyłącznie w ramach sprzedaży detalicznej na potrzeby własne odbiorców chyba, że podmioty te prowadzą sprzedaż na rynkach hurtowych lub przemieszczają ziemniaki do innych państw członkowskich UE. Dla rozróżnienia podmiotów profesjonalnych i nieprofesjonalnych ma zastosowanie definicja „podmiotu profesjonalnego” zawarta w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 2016/2031 - tłumaczy PORiN.

Sprzedaż ziemniaków a obowiązki rolnika

W przypadku sprzedaży ziemniaków poza gospodarstwem obowiązek rejestracji pojawia się niezależnie od powierzchni uprawy. Dotyczy to także sytuacji, gdy ziemniaki trafiają na:

  • targowiska,
  • do sklepów
  • oraz pośredników.

- Zwolnienia dotyczą wyłącznie podmiotów, które nie wprowadzają bulw do obrotu i wykorzystują cały plon w ramach własnego gospodarstwa - wskazuje Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa.

Numer rejestracyjny i identyfikacja produktu

Podmioty wpisane do rejestru otrzymują indywidualny numer identyfikacyjny, który musi być umieszczany na opakowaniach ziemniaków wprowadzanych do obrotu. Dzięki temu możliwe jest śledzenie pochodzenia produktu w całym łańcuchu handlowym.

image

Magazyny pełne, ziemniaki gniją na polach. Rolnicy: „Nie mamy z czego żyć”

Kontrole  i kary od PIORiN

Inspekcja prowadzi kontrole na każdym etapie obrotu ziemniakami. Nadzór ten ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa fitosanitarnego oraz zapobieganie rozprzestrzenianiu się szkodników i chorób kwarantannowych. 

  • Podmiot, który wprowadza do obrotu ziemniaki inne niż sadzeniaki bez wpisu do URPP, podlega administracyjnej karze pieniężnej, w wysokości 1 000 zł.
  • Podmiot, który wprowadza do obrotu ziemniaki inne niż sadzeniaki bez ich właściwego oznakowania, podlega karze grzywny w wysokości do 500 zł.

Patrycja Bernat

]]> Ziemniaki p.bernat@pwr.agro.pl (Patrycja Bernat) Thu, 23 Apr 2026 18:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/ziemniaki/czy-ziemniaki-na-wlasny-uzytek-trzeba-zglaszac-do-piorin-2668883 false Choroby i uszkodzenia po zimie w rzepaku. Rośnie ryzyko infekcji - czym pryskać? https://www.topagrar.pl/articles/rzepak/choroby-i-uszkodzenia-po-zimie-w-rzepaku-rosnie-ryzyko-infekcji-2668868 Na plantacjach rzepaku coraz częściej pojawiają się objawy suchej zgnilizny kapustnych oraz uszkodzenia mrozowe, które sprzyjają kolejnym infekcjom. Osłabione rośliny są szczególnie narażone na rozwój patogenów, w tym szarej pleśni. Co można zrobić, czy można jeszcze czymś pryskać? Ocena plantacji rzepaku - monitoring najważniejszy

Jedną z groźniejszych chorób rzepaku jest sucha zgnilizna kapustnych. Sucha zgnilizna kapustnych atakuje rośliny z rodziny kapustowatych, w tym uprawiany przez polskich rolników rzepak.

Na plantacjach rzepaku,widoczne jest  wtórne pojawienie objawów suchej zgnilizny kapustnych związane z porażeniem przez grzyb Plenodomus spp.

Objawy suchej zgnilizny kapustnych występują na starszych tkankach roślin. Liście te mogą stanowić źródło dalszych infekcji w sprzyjających warunkach środowiskowych.

Musimy pamiętać, że w przypadku pojawienia się objawów suchej zgnilizny kapustnych oraz uszkodzeń pozimie, kluczowe jest szybkie ograniczenie dalszego rozwoju chorób i wsparcie regeneracji roślin.

image
Sucha zgnilizna na liściu rzepaku
FOTO: Korbas

W czasie mnitorowania plantacji rzepaku warto ustalić czy objawy suchej zgnilizny pojawiają się głównie na starszych liściach, a stożek wzrostu i łodyga są zdrowe, rośliny mają jeszcze duży potencjał do odbudowy. W takiej sytuacji uzasadnione jest wykonanie zabiegu fungicydowego, który ograniczy rozwój patogenów z rodzaju Plenodomus oraz zabezpieczy rośliny przed kolejnymi infekcjami.

Sucha zgnilizna - kiedy atakuje?

Pierwsze objawy suchej zgnilizny kapustnych na rzepaku możemy obserwować właśnie w okresie jesiennym. Kiedy rzepak znajduje się w fazie do 2 do 6 liści - BBCH 12-16. Jest to okres przypadający na czas od września do listopada. W zależności od przebiegu pogody, a także terminu siewu rzepaku w konkretnych rejonach Polski.

Jakie opryski na suchą zgniliznę?

Opryski na suchą zgniliznę w jej najgroźniejsze formie wykonujemy w okresie jesiennym. Wiosenne zabiegi mają na celu dalszy rozwój patogenu i zmniejszeniu jego presji w kolejnym sezonie.

Do dyspozycji mamy następujące substancje:

  • azoksystrobina  - Środek stosować zapobiegawczo lub natychmiast po wystąpieniu pierwszych objawów chorób, od początku do końca fazy kwitnienia (BBCH 61-69).
  • protiokonazol + tebukonazol - Termin stosowania: jesienią – w fazie 4–8 liści rzepaku (BBCH 14 – 18). Stosowanie środka jesienią poprawia również zimotrwałość roślin poprzez pobudzenie systemu korzeniowego i zahamowanie wzrostu łodygi.
  • tebukonazol - Pierwszy zabieg wykonać od fazy trzeciego liścia do fazy siódmego liścia (BBCH 13-17). Drugi zabieg wykonać od fazy początku wydłużania pędu do fazy rozwojowej pąków kwiatowych - widoczne pojedyncze pąki kwiatowe (BBCH 30-55) lub od fazy początku kwitnienia do końcowej fazy kwitnienia (BBCH 61-68). Środek stosować zapobiegawczo lub natychmiast po zauważeniu pierwszych objawów chorób.
  • azoksystrobina + difenokonazol - Termin stosowania: środek zastosować zapobiegawczo lub zgodnie z sygnalizacją, od stadium żółtego pąka do końca fazy kwitnienia rzepaku (BBCH 59-69).
  • metkonazol - Jesienią – w fazie 4-6 liści rzepaku (BBCH 14-16) stosować zapobiegawczo lub bezpośrednio po wystąpieniu pierwszych objawów chorób.

Więcej środków ochrony roślin znajdziesz w naszej BAZIE ŚRODKÓW OCHRONY

Zobacz także: Susza a nawożenie rzepaku: czy azot miał szansę zadziałać? Pogotowie polowe

Uszkodzenia mrozowe zwiększają ryzyko chorób w rzepaku

Szczególną uwagę w uprawach rzeoaku należy zwrócić na uszkodzenia mrozowe. Jak zaznacza Platforma Sygnalizacji Agrofagów, pęknięcia łodyg i uszkodzone tkanki to otwarte „wrota” dla chorób takich jak szara pleśń (Botrytis cinerea). W warunkach wilgotnej pogody ryzyko infekcji gwałtownie rośnie, dlatego w takich sytuacjach warto rozważyć fungicyd o szerokim spektrum działania.

image
Podłużne spękania na łodygach rzepaku uszkodzenia pomrozowe
FOTO: Platforma Sygnalizacji Agrofagów

Co robić w rzepaku na wiosnę? 

  • dokarmianie dolistne mikroelementami (szczególnie bor),
  • zastosowanie siarki i azotu w formach szybko dostępnych,
  • ewentualne użycie biostymulatorów wspomagających regenerację tkanek.

 

image

Rzepak ozimy - właściwa struktura gleby i precyzyjne nawożenie

Patrycja Bernat

]]> Rzepak p.bernat@pwr.agro.pl (Patrycja Bernat) Thu, 23 Apr 2026 09:59:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/rzepak/choroby-i-uszkodzenia-po-zimie-w-rzepaku-rosnie-ryzyko-infekcji-2668868 false Skuteczne sposoby na gołębie w soi i słoneczniku. Co radzi ornitolog? https://www.topagrar.pl/articles/straczkowe/skuteczne-sposoby-na-golebie-w-soi-i-sloneczniku-co-radzi-ornitolog-2668173 Gołębie grzywacze potrafią mocno dać się we znaki w uprawie soi i słonecznika, ale część popularnych metod odstraszania działa tylko chwilowo albo wcale. Ornitolog wyjaśnia jakie metody w ochronie upraw przed ptakami mają sens. Metod odstraszania gołębi i innych ptaków z pól soi i słonecznika jest tyle ile... pól z tymi uprawami. Nie wszystkie są jednak uzasadnione, a ich pozorna skuteczność wynikać może z innych czynników, nawet psychologicznych. O sposobach tych rozmawiam z ornitologiem - prod. Piotrem Tryjanowskim z UP w Poznaniu. Fragment jego wypowiedzi poniżej, a pełen wywiad i dodatkowe porady na naszym kanale YT.

Kiedy gołębie grzywacze pojawią się masowo na polach z soją?

Gołąb grzywacz żeruje najintensywniej od pojawiania się liścieni do pierwszego liścia właściwego. Wiąże się to głównie z początkiem okresu lęgowego, czyli w Polsce od marca aż do września, a najintensywniej od czerwca. Potrzebują one wtedy dużo białka.

Trwa to zatem bardzo długo...

Tak, powrót grzywaczy z zimowisk ma miejsce od połowy marca do kwietnia. Trzeba jednak pamiętać o tym, że coraz więcej osobników tego gatunku u nas zimuje. Początek toków i budowa gniazd ma miejsce na przełomie marca i kwietnia, a okres karmienia piskląt trwa od kwietnia do nawet sierpnia.

Kiedy jest czas największych szkód?

Zwykle w maju, gdy soja wschodzi. Rolnicy mogą monitorować lokalne zadrzewienia śródpolne i skraje lasów, ponieważ stamtąd grzywacze najchętniej nalatują. Podejrzewam, że teraz sporo grzywaczy przylatuje z miast, o czym już kilka dekad temu pisał prof. Ludwik Tomiałojć, który badał skrupulatnie ten gatunek. Moim zdaniem najlepszą strategią jest dostosowanie terminu siewu soi tak, aby wschody wypadły poza szczytem tego zapotrzebowania, np. wcześniejszy siew, jeśli warunki glebowe i pogodowe pozwalają.

Czy w ciągu doby są pory aktywności i spoczynku gołębi grzywaczy?

Grzywacze są przede wszystkim ptakami dziennymi. Największa aktywność żerowania ma miejsce rano, po wschodzie słońca oraz po południu i wieczorem, aż do zmierzchu. W okresie lęgowym żerują intensywniej w ciągu dnia, przerywając na odpoczynek i opiekę nad gniazdem. W ciągu dnia często próżnują, tzw. loafing, odpoczywając na drzewach. Noc spędzają na spoczynku w koronach drzew, zadrzewieniach śródpolnych lub lasach. Nie żerują nocą. Pilnowanie pól jest więc najskuteczniejsze w godzinach porannych i popołudniowych.

Czy gołębie mają dobry węch? Czy mają sens metody odstraszania zapachem, np. opryskanie pola aminokwasami zwierzęcymi, olejami, estrami?

Gołębie grzywacze (i gołębie w ogóle) mają słabo rozwinięty zmysł węchu. Nie polegają na nim w znacznym stopniu przy poszukiwaniu pokarmu – dominuje u nich wzrok i doświadczenie. Metody oparte wyłącznie na zapachu, czyli aminokwasy zwierzęce, oleje, estry itp., mają bardzo ograniczoną skuteczność i szybko przestają działać. Ptaki szybko przyzwyczajają się do zapachu lub go ignorują, jeśli w polu jest atrakcyjny pokarm, np. młode pędy soi. Dlatego lepiej traktować je jako element wspomagający w kombinacji z innymi metodami, czyli wizualnymi lub akustycznymi, ale nie jako samodzielne rozwiązanie.

Czy gołębie mają dobry smak i czy skuteczne mogą być metody odstraszania smakiem, np. zaprawianie czy opryskiwanie pola papryczką chilli lub innymi niesmacznymi produktami?

Podobnie jak z węchem, gołębie mają słabo rozwinięty zmysł smaku. Mają zaledwie ok. 30–40 kubków smakowych, wobec tysięcy u ssaków. Nie reagują szczególnie na kapsaicynę, czyli substancję ostrą z papryczki chilli. Ptaki nie mają też receptorów bólowych na tę substancję, więc smak chilli ich nie odstrasza, w przeciwieństwie do większości ssaków. Metody odstraszania smakiem są więc w przypadku grzywacza mało skuteczne lub nieskuteczne. Opryskiwanie pola chilli, gorzkimi substancjami czy innymi repelentami smakowymi nie przynosi trwałych efektów, ponieważ ptaki szybko przyzwyczajają się lub po prostu kontynuują żerowanie. Bardziej obiecujące są metody łączone oraz przyciąganie naturalnych drapieżników.

tcz

]]> Strączkowe t.czubinski@topagrar.com.pl (Tomasz Czubiński) Thu, 23 Apr 2026 08:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/straczkowe/skuteczne-sposoby-na-golebie-w-soi-i-sloneczniku-co-radzi-ornitolog-2668173 false Gdy gleba sucha zastosuj w kukurydzy herbicydy nalistne https://www.topagrar.pl/articles/aktualnosci-branzowe-uprawa/gdy-gleba-sucha-zastosuj-w-kukurydzy-herbicydy-nalistne-evritell-r-162-od-swietnie-wpisuje-sie-w-tegoroczne-warunki-na-polach-2668774 Niestety w tym roku, w wielu rejonach Polski, do momentu siewu kukurydzy spadło zaledwie kilkanaście milimetrów wody, wliczając w to śnieg. Nie jest to dobra informacja, a terminy agrotechniczne nie pozwalają na opóźnienie. Jak zatem walczyć z chwastami w kukurydzy? Herbicydy doglebowe stosowane po siewie, a przed wschodami to bardzo dobre rozwiązanie, ponieważ od startu kukurydzy zapewniają roślinom brak konkurencji chwastów. Wymagają one jednak pobrania substancji przez kiełkujące chwasty wraz z wodą z gleby. Co robić, gdy tej wody brakuje? W tym roku lepiej będzie poczekać na wschody chwastów i wykonać zabieg nalistny. W tę metodę świetnie wpisuje się środek Evritell® 162 OD. Dlaczego akurat ten herbicyd?

Skąd skuteczność środka Evritell® 162 OD?

Herbicyd Evritell®  162 OD zawiera aż trzy substancje aktywne o działaniu nalistnym na różne gatunki chwastów:

  • dikambę (z 4 grupy HRAC) – o cenionym przez rolników mechanizmie imitującym działanie hormonów roślinnych, skutecznym narzędziu w warunkach narastającej odporności chwastów;
  • nikosulfuron (z 2 grupy HRAC) – substancję obowiązkową w praktycznie każdej nalistnej strategii odchwaszczania kukurydzy dzięki szerokiemu spektrum zwalczanych chwatów, w tym gatunków prosowatych;
  • tifensulfuron metylowy (z 2 grupy) – substancję, która stanowi uzupełnienie dwóch powyższych, wzmacniającą działanie wobec wybranych chwastów dwuliściennych oraz poprawiającą skuteczność mieszaniny wobec niektórych trudnych gatunków.

Zastosowanie herbicydu Evritell®  162 OD w dawce 1 l/ha pozwala na zwalczanie takich gatunków jak chwastnica jednostronna, gwiazdnica pospolita, fiołek polny, komosa biała, maruna nadmorska, przytulia czepna, rdestówka powojowata, tobołki polne. Z informacji pozaetykietowych wiadomo, że oprócz ww. chwastów taka kombinacja substancji skutecznie zlikwiduje też w fazie siewek inne ważne chwasty w kukurydzy, jak farbownika polnego (d. krzywoszyj), jasnoty, palusznika krwawego, poziewnika szorstkiego, psiankę czarną, przetaczniki, szarłat szorstki, włośnice, żółtlicę drobnokwiatową, bodziszka drobnego czy perz.

Jak stosować środek?

Evritell®  162 OD to środek selektywny i jest zatem bezpieczny dla kukurydzy. Zawarte w nim substancje działają na chwasty układowo i dzięki temu wystarczy niewielki kontakt liścieni lub pierwszych liści chwastów z cieczą użytkową, aby uzyskać pełną skuteczność chwastobójczą (zalecane rozpylacze: średniokropliste). Herbicyd posiada formulację zawiesiny olejowej (OD) i charakteryzuje się większą tolerancją na zmienną jakość wody (skuteczny również przy wysokim pH oraz wysokiej twardości wody).

Zaleca się go stosować w 100–300 l/ha cieczy użytkowej. Dawka do jednorazowego zastosowania wynosi 0,75–1 l/ha. Mamy szerokie okno czasowe na wykonanie zabiegu i w razie suszy można poczekać na wschody chwastów, ponieważ herbicyd Evritell®  162 OD można stosować w fazie 2–6 liści kukurydzy, czyli w BBCH 12–16.

Evritell wraca w gotówce!

image
FOTO: Qemetica

W tym roku, oprócz kukurydzy czystej od chwastów niezależnie od wilgotności gleby, można dodatkowo bezpośrednio zyskać dzięki zakupowi środka Evritell® 162 OD. Co należy zrobić, aby otrzymać pieniądze?

Każde zakupione 10 l herbicydu to 100 zł zwrotu. Można odzyskać nawet 400 zł, czyli przy dawce 1 l/ha dotyczy to aż 40 ha kukurydzy (przy dawce 0,75 l aż ponad 53 ha!). Wystarczą tylko 3 kroki:

  1. Kupić minimum 10 l produktu Evritell 162 OD i zachować dowód zakupu.
  2. Wypełnić formularz na stronie internetowej (dostępnej pod kodem QR lub po kliknięciu w grafikę, a także adresem poniżej) i załączyć tam zdjęcie lub skan dowodu zakupu.
  3. Odebrać wirtualną kartę przedpłaconą o wartości 100, 200, 300 lub 400 zł!

Akcja promocyjna trwa od 7 kwietnia o trwa do końca maja 2026 r. Każdy Uczestnik może wziąć udział w akcji tylko jeden raz, a maksymalna ilość zakupionego produktu promocyjnego na dowodzie zakupu nie może być większa niż 40 l.

Szczegóły akcji oraz regulamin dostępny na stronie: www.partnersarzyna.pl/promocja/evritell

Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych na etykiecie

]]> Aktualności branżowe Wed, 22 Apr 2026 13:16:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/aktualnosci-branzowe-uprawa/gdy-gleba-sucha-zastosuj-w-kukurydzy-herbicydy-nalistne-evritell-r-162-od-swietnie-wpisuje-sie-w-tegoroczne-warunki-na-polach-2668774 false Przymrozki uderzą w buraki. Nie spiesz się z przesiewem https://www.topagrar.pl/articles/buraki-cukrowe/przymrozki-uderza-w-buraki-nie-spiesz-sie-z-przesiewem-2668760 Po ostatnim ociepleniu w prognozach znów mamy ochłodzenie i nawet przymrozki. Czy mogą one zagrażać wschodzącym i młodym roślinom buraka cukrowego? Począwszy od dzisiejszej nocy mają występować przymrozki rzędu –1 – –4°C. Mają się one utrzymywać do połowy przyszłego tygodnia. Nie obejmą przez ten okres całego kraju, ale będą pojawiać się lokalnie. Jeszcze niższych temperatur można spodziewać się, jeśli niebo nie będzie zachmurzone. Wtedy ciepło oddawane przez glebę i niższe partie atmosfery unosi się wyżej, a przy gruncie temperatura spada.

Co na to nasze uprawy?

Teraz na przymrozki narażone są najbardziej buraki cukrowe i w pewnym stopniu rzepak, który zaczyna kwitnąc. Ten drugi jednak wrażliwe organy ma wyżej, więc lekki przymrozek raczej mu nie zaszkodzi.

Jeśli chodzi o buraki, to nie jest to roślina specjalnie wytrzymała, jeśli chodzi o niskie temperatury. Ocenia się, że siewka buraka wytrzyma przymrozek –3°C trwający 3 noce z rzędu. Na zdjęciu widać siewkę buraka po kilkudniowym przymrozku. Zaskakujące jest jednak to, że w tym konkretnym przypadku buraki nie wypadły i nie było też dużo pośpiechów na plantacji (niskie temperatury są sygnałem, że roślina może przejść z fazy wegetatywnej w generatywną). Widok siewek po przymrozku nie napawa optymizmem – liścienie robią się żółte, a korzeń może przybrać barwę brunatną. Z decyzją o przesiewie jednak lepiej się wstrzymać, bo sytuacja nie musi być tragiczna. Objawy działania przymrozku na roślinach pojawiają się po kilku dniach, często już po 3–4. Jeśli jednak szybko zrobi się ciepło, a w glebie jest woda, to rośliny są w stanie się zregenerować.

image

Jak pozbyć się turzycy w buraku cukrowym?

Czy można ochronić przed przymrozkami?

Buraków niestety nie jesteśmy w stanie uchronić przed niskimi temperaturami w tej fazie. Na myśli przychodzi wzmocnienie mikroelementami czy biostymulatorami, ale umówmy się – na bardzo małe rośliny trafi bardzo mało cieczy, a więc i niewiele składników. Liczyć trzeba zatem na to, że we wczesnych fazach rozwojowych siewki mają wystarczająco dużo składników jeszcze z nasion.

Co, jeśli buraki wypadną?

To oczywiście najgorszy scenariusz. Najczęściej jest niestety tak, że przesiane buraki nie dają rekordów plonowania i niejednokrotnie zawodzą. Po przymrozkach trzeba uzbroić się w cierpliwość, bo zazwyczaj rośliny się regenerują i nie trzeba buraków siać ponownie.

Decyzję o przesiewie opieramy na obsadzie roślin. Mamy tu różne zalecenia: niektórzy specjaliści zalecają przesiew, jeśli obsada jest mniejsza niż 70 tys. roślin/ha, inni, jeśli wynosi 60 tys. roślin/ha, a jeszcze inni zalecają przesiew przy 45 tys. roślin/ha. To trzeba zawsze uzgodnić ze swoim inspektorem.

Przymrozki a odchwaszczanie

Buraki znajdują się akurat na etapie, kiedy można je już odchwaszczać. Plantacje siane wcześnie, od połowy marca, są już w fazie pierwszych liści właściwych i tam odchwaszczanie już się rozpoczęło. Jeśli na swoich plantacjach mamy buraki w fazie siewki, to w praktyce można by je już odchwaszczać. Lepiej się jednak z tym wstrzymać, bo herbicyd może dodatkowo stresować rośliny. Fitotoksyczność pogłębiona mrozem może długo nie ustępować, rośliny nie będą się rozwijać, zwłaszcza, jeśli w danym regionie nie padało i wciąż jest relatywnie zimno. Specjaliści nie polecają zabiegów tuż przed i tuż po przymrozku. Temperatura powinna się ustabilizować, a rośliny zregenerować po stresie. To niestety może oznaczać, że w niektórych regionach buraka zaczniemy odchwaszczać dopiero w przyszłym tygodniu, po ustąpieniu niskich temperatur.

]]> Buraki cukrowe j.daleszynski@topagrar.com.pl (Jacek Daleszyński) Wed, 22 Apr 2026 09:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/buraki-cukrowe/przymrozki-uderza-w-buraki-nie-spiesz-sie-z-przesiewem-2668760 false Czym można zwalczać ślimaki w buraku? https://www.topagrar.pl/articles/buraki-cukrowe/czym-mozna-zwalczac-slimaki-w-buraku-2668485 Ślimaki w burakach cukrowych pojawiają się stosunkowo rzadko, jednak w sprzyjających warunkach, mogą stanowić poważne zagrożenie dla plantacji. Czym można zwalczać ślimaki w buraku? Ślimaki polubiły buraki

Stosunkowo rzadko można się w praktyce spotkać z żerowaniem ślimaków w buraku. W zeszłym roku jednak ze względu na padające deszcze i ciepło panujące w momencie zakrywania międzyrzędzi przez rośliny można było na niektórych plantacjach zaobserwować te szkodniki (zdjęcie z zachodniej Wielkopolski).

Czym zwalczać ślimaki? 

Mimo że powolne, są jednak żarłoczne i w krótkim czasie mogą doprowadzić nawet do gołożerów. Pojawiają się najczęściej na brzegach plantacji, dokąd przechodzą ze swoich kryjówek mieszczących się np. na miedzach. Zalecenia ich zwalczania raczej nie będą zaskoczeniem. Stosujemy tu dobrze znany metaldehyd w postaci granulatu. Zarejestrowane preparaty zawierają 25–30 g/kg substancji czynnej, a stosuje się je w dawce 5–7 kg/ha.

Zobacz także: Jak pozbyć się turzycy w buraku cukrowym?

W ich aplikacji sprawdzają się np. siewniki do międzyplonów zamontowane nawet na samochodzie. Szerokie międzyrzędzia umożliwiają wjazd w pole wyższym autem, jeśli ochrony wymaga duża plantacja. Na mniejszych preparaty można rozsypać ręcznie, pamiętając oczywiście o gumowych rękawicach przystosowanych do pracy przy środkach ochrony roślin.

image

Nowa broń na choroby buraka. Ten środek otrzymał rejestrację na chwościka

Ten artykuł pochodzi z wydania top agrar Polska 4/2026

czytaj więcej
]]> Buraki cukrowe j.daleszynski@topagrar.com.pl (Jacek Daleszyński) Wed, 22 Apr 2026 08:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/buraki-cukrowe/czym-mozna-zwalczac-slimaki-w-buraku-2668485 false Pogoda się poprawiła. Można jeszcze odchwaszczać zboża? https://www.topagrar.pl/articles/zboza/pogoda-sie-poprawila-mozna-jeszcze-odchwaszczac-zboza-2668650 Wreszcie mamy warunki pozwalające na porządne ruszenie wegetacji roślin. Ruszyły też jeszcze intensywniej chwasty. Czy teraz jest dobry moment na odchwaszczanie zbóż? Z punktu widzenia warunków pogodowych to bardzo dobry moment. Skończyły się, przynajmniej na razie przymrozki, a temperatury w ciągu dnia sięgają 17–18°C. W nocy oscylują w granicach 5–7°C, więc średnia dobowa jest optymalna do działania herbicydów, nawet regulatorów wzrostu, które potrzebują jednak wyższych temperatur.

Dla przypomnienie poniżej optymalne temperatury działania substancji stosowanych na wiosnę w zbożach:

  • 2,4-D – 15–20 °C,
  • aminopyralid – >5°C,
  • chlopyralid –10–12°C,
  • dikamba – 15–20°C,
  • florasulam – 10–25°C,
  • fluroksypyr – 15–20°C,
  • jodosulfuron – 11–15°C,
  • MCPA – 20°C,
  • mezosulfuron – 6–10°C,
  • pinoksaden – 2–10°C.

Ważna faza rozwojowa zboża

Tutaj ten czynnik jest ważny nie tyle z punktu widzenia rejestracji samego herbicydu, co jest oczywiście ważne, ale z powodu zakrycia chwastów przez zboże. To czysto techniczna kwestia – jeśli liście zbóż zakryją chwasty, a ciecz do nich nie dotrze, to ich zwalczanie będzie nieskuteczne. Warto zatem wykonać zabieg tak szybko, jak to możliwe. W najbliższą niedzielę i poniedziałek ma padać w niektórych regionach kraju, więc warto to uwzględnić. Deszcz występujący najlepiej kilka godzin po zabiegu nie będzie miał wpływu na jego skuteczność. Po deszczu natomiast nie wykonujmy go na mokre rośliny – nie chodzi nawet o ryzyko uszkodzeń zboża, ale o spływ cieczy z liści chwastów.

image

Nadchodzą opady – to najlepszy moment na drugą dawkę azotu w zbożach

Można późno odchwaszczać, ale…

Oczywiście mamy zarejestrowane herbicydy do późnego odchwaszczania zbóż wiosną, nawet do fazy BBCH 45, czyli połowa grubienia pochwy liściowej liścia flagowego, tuż przed ukazaniem się kłosa. Nie warto czekać tak długo, chyba że mamy do czynienia z pojedynczymi gatunkami, jak np. przytulia. Ta może szybko w miarę wyrosnąć nad łan i możemy ją jeszcze zwalczyć.

Większość jednak chwastów pozostanie w dolnym piętrze łanu, gdzie herbicyd ich nie dosięgnie. Niepozorne fiołki, jasnoty czy przetaczniki potrafią stworzyć całkiem bujne rośliny i korzystać z wody i składników pokarmowych. Nie dopuszczajmy do tego i zwalczmy je wcześniej.

Uważaj na miotłę zbożową

Jeśli jesienią nie odchwaszczaliśmy zbóż, to możliwe, że wiosną na plantacji będziemy mieli miotłę zbożową. Tę musimy wcześnie zwalczyć, bo niepozorne rośliny szybko zostaną zakryte przez zboża. Pojawią się one później, podczas kłoszenia i szybko wytworzą wiechy. Niczym jej wtedy już nie zwalczymy, a nasiona się osypią uzupełniając glebowy bank nasion.

]]> Zboża j.daleszynski@topagrar.com.pl (Jacek Daleszyński) Tue, 21 Apr 2026 16:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/zboza/pogoda-sie-poprawila-mozna-jeszcze-odchwaszczac-zboza-2668650 false Sucho przed siewem kukurydzy i soi. Decyduje gleba, nie prognoza https://www.topagrar.pl/articles/kukurydza/sucho-przed-siewem-kukurydzy-i-soi-decyduje-gleba-nie-prognoza-2668401 Przy suchych warunkach przed siewem kukurydzy i soi nie warto długo czekać na opady. O terminie powinny przesądzać temperatura i wilgotność gleby, a nie sama nadzieja na szybki deszcz. Patrząc w długoterminowe prognozy pogody nie widać większych deszczy. Jeśli tak faktycznie będzie, oznacza to siew kukurydzy czy soi w raczej kiepskich warunkach.

Kukurydza: kiedy siać w suchej glebie?

Trzeba będzie zatem do tej kwestii jakoś podejść. Generalnie wyznacznikiem terminu siewu gatunków jarych jest wilgotność gleby i jej temperatura. W przypadku np. zbóż ważniejsza jest wilgotność gleby, dlatego też siejemy je najczęściej wtedy, kiedy da się wjechać w pole. Nieco inaczej jest z innymi gatunkami, np. burakiem cukrowym. Tu kluczowe są już oba czynniki. Wilgotność jest o tyle ważna, że buraki sieje się płytko, więc na tej głębokości powinno być na tyle „mokro”, żeby burak powschodził bez deszczu.

Ta zasada dotyczy zresztą każdego wysiewanego gatunku, ale w szczególności jarych. Jeśli chodzi o temperaturę gleby, to w przypadku buraka powinna ona wynosić przynajmniej 5–8°C na głębokości 10 cm.

W przypadku kukurydzy bardzo ważna jest temperatura gleby na głębokości siewu. W zależności od typu ziarna odmiany tolerują różną temperaturę. Te o ziarnie typu flint można siać w glebę o temperaturze minimum 5–6°C, dlatego sprawdzają się na cięższych, wolniej nagrzewających się stanowiskach. Tolerują też wcześniejszy siew, więc przy dużym areale można takimi odmianami rozładować spiętrzenie prac podczas siewu kukurydzy.

Jak głęboko siać przy niedoborze wilgoci

Z kolei odmiany o ziarnie typu dent preferują cieplejsze gleby, które podczas siewu mają temperaturę 8–10°C. W niesprzyjających warunkach zatem lepiej je nieco później zasiać, bo mają słabszy niż odmiany flint wigor początkowy. I dochodzi jeszcze głębokość siewu. Przy dobrej wilgotności gleby wystarczy siew na 3–4 cm. Jeśli jest sucho, to siew pogłębiamy, na 5–6 cm.

Zobacz także: Z 5 hektarów nawet 150 tys. zł. Rolnicy z Podlasia przenoszą labirynt w kukurydzy do Ełku

Soja wymaga większej ostrożności

Soja wymaga cieplejszej gleby niż kukurydza. Zaleca się ją siać w glebę o temperaturze minimum 10°C, a najlepiej 12°C. Nasiona soi umieszczamy na głębokości 3–5 cm, głębiej, jeśli gleba jest mniej wilgotna.

Lepiej nie odkładać siewu

Generalnie jeśli podczas siewu nie ma wody, to nie powinniśmy go za bardzo odkładać. W przypadku kukurydzy lepiej jest zasiać ją wcześniej niż zbyt późno. Jeśli chodzi o soję, to przyspieszanie jej siewu jest bardziej ryzykowne, bo kluczowa jest tu temperatura gleby, jednak tutaj także nie opóźniamy znacznie terminu. Przy wcześniejszym siewie kukurydzy dostępną w glebie wilgoć ziarniaki szybko wykorzystują do kiełkowania. Ważne, by były dobrze do niej dociśnięte.

Czekanie na deszcz może okazać się zbyt długie. Lepiej zatem wysiać kukurydzę czy soję opierając się na temperaturze gleby. Oczywiście najgorszą jest sytuacja, jeśli w glebie jest na tyle wilgoci, że nasiona spęcznieją i zaczną kiełkować, ale wschodów już nie ma. Jeśli kiełki zaschną, to z obsady i być może z całej uprawy nici.

image

Siew kukurydzy już ruszył. W tych regionach rolnicy weszli w pole najwcześniej

Co grozi przy zbyt późnym siewie?

W totalny pył lepiej jednak nie siać i poczekać na deszcz. Koniecznie należy dokładnie analizować prognozy pogody, bo opóźnienia 2–3 tygodniowe w siewie są już zdecydowanie za długiej np. połowa maja na siew może okazać się zbyt późna. Wschody mogą być długie i niewyrównane, a bez obsady nie zrobimy plonu.

Jeśli prognozy przewidują brak opadów przez dłuższy okres, to glebę przygotujmy tylko w jednym przejeździe, żeby jej dodatkowo nie przesuszać. Kukurydza zniesie nieco gorzej przygotowane stanowisko, soja jednak wymaga staranniej doprawionej i przede wszystkim bardziej wyrównanej gleby – ma to duże znaczenie dla zbioru (nisko osadzone dolne, cenne strąki).

]]> Kukurydza j.daleszynski@topagrar.com.pl (Jacek Daleszyński) Tue, 21 Apr 2026 16:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/kukurydza/sucho-przed-siewem-kukurydzy-i-soi-decyduje-gleba-nie-prognoza-2668401 false Jak mieszać środki ochrony roślin z nawozami, żeby nie zwarzyć cieczy? https://www.topagrar.pl/uprawa/jak-mieszac-srodki-ochrony-roslin-z-nawozami-zeby-nie-zwazyc-cieczy-2668510 Mieszanie środków ochrony roślin z nawozami w jednym zbiorniku jest codziennością, ale łatwo tu o osad, rozwarstwienie albo spadek skuteczności. Kluczowe są etykieta, kolejność wlewania, kontrola pH i krótka mikropróba przed pełnym zabiegiem. Na początek zagrożenia jakie niesie mieszanie środków ochrony roślin i nawozów. Uświadomienie ich sobie pozwoli odpowiedź na pytanie „co nie zadziałało”. Z drugiej strony uczuli nas to do jeszcze większej uwagi podczas mieszania.

Co może pójść nie tak?

Podczas mieszania agrochemikaliów może dojść do jednego (lub kilku – równolegle, albo kaskadowo) niekorzystnych zjawisk:

image
Zalepione filtry opryskiwacza
FOTO: Daleszyński
  • wytrącenia osadu,
  • zwarzenia cieczy (wytrącania oleistych kłaczków),
  • zatykania filtrów lub rozpylaczy,
  • rozwarstwienia cieczy,
  • bezobjawowej na pierwszy rzut oka utraty skuteczności środków lub nawozów,
  • poparzenia roślin, co widać szczególnie na nakładkach,
  • zatrucia organizmów pożytecznych,
  • zmiany działania środka np. z układowego na powierzchniowy.

Jak zatem mieszać środki, aby nie doprowadzić do jednego lub kilku z ww. zjawisk? Jest kilka elementów, które warto przypomnieć.

Etykieta i tabela mieszania

Pierwszy warunek to sprawdzenie etykiety środków. Niestety – niezwykle rzadko na etykietach preparatów do ochrony roślin jest napisane z czym można je mieszać (jeśli są to adiuwanty lub środki tego samego producenta). Znajdują się jednak częściej zalecenia negatywne – czyli z czym unikać mieszanin.

Drugi sposób to tabela mieszania. Dotyczy ona szczególnie nawozów dolistnych oraz adiuwantów. Coraz większa liczba producentów takich preparatów bada swoje środki pod kątem ich kompatybilności w mieszaninie z najpopularniejszymi środkami ochrony roślin. Dlatego warto sprawdzić, np. wpisując w wyszukiwarkę hasła tabela mieszania + mieszanie + nazwa środka + nazwa producenta.

Reguluj pH cieczy

Dodawanie niektórych substancji do mieszaniny zbiornikowej powoduje zmiany pH cieczy. Natomiast odczyn wpływa na rozpuszczalność oraz skuteczność środków. Przykładowo pyretroidy zaleca się rozpuszczać w pH lekko kwaśnym lub kwaśnym. Dodanie przed nimi boru, który alkalizuje ciecz jest możliwe, ale po nim trzeba ponownie zakwasić roztwór, np. kwasem cytrynowym lub adiuwantem zakwaszającym. Dlatego warto wyposażyć się w dobrej jakości miernik pH cieczy o kontrolować ten parametr (narzędzie to przyda się też, gdy nastąpi niekorzystne zjawisko, a biedzimy chcieli uratować ciecz).

Zasada ZERO w praktyce

Jeśli nie mamy pełnych informacji o mieszaniu oraz środki stosowane nie wymagają szczególnych odstępstw co do pH, to warto zapamiętać zasadę wlewania komponentów do opryskiwacza nazwaną ZERO. Według niej kolejność wlewania jest następująca:

  1. Z – zawiesiny, czyli wszelkie proszki tworzące zawiesinę (nie rozpuszczalne, czyli nie są to nawozy). Są to proszki do sporządzania zawiesiny wodnej (WP), granulaty do sporządzania zawiesiny wodnej (WG) oraz koncentraty zawiesinowe (SC).
  2. E – emulsje, czyli preparaty na bazie lub nośniku olejowym do tworzenia emulsji wodnej (taki środek ma najczęściej oleisty kolor, ale dodany do wody zmienia jej barwę na białą). Są to środki o rozszerzeniu nazwy EC, ale też EO, czyli emulsja woda w oleju, EW –emulsja olej w wodzie, ME – mikroemulsja.
  3. R – roztwory, czyli płyny, które po wlaniu do wody nie zmieniają jej barwy. Roztwory tworzą także nawozy rozpuszczane w wodzie (stałe i płynne). Tutaj warto najpierw podać wszystkie środki ochrony roślin tworzące roztwory, a po nim nawozy (najpierw płynne, potem stałe). Środki ochrony z grupy roztworów to głównie SL, czyli koncentrat przeznaczony do tworzenia roztworu wodnego.
  4. O – koncentraty zawiesinowo-olejowe. Należą do nich środki OD, czyli koncentraty w formie zawiesiny olejowej do rozcieńczenia wodą oraz OF – koncentraty zawiesinowe rozcieńczone olejem

Wymieszaj przed kolejnym składnikiem

Na koniec warto zwrócić uwagę, że sama kolejność nie wystarczy. Aby nie doszło do niebezpiecznych interakcji fizycznych i chemicznych w zbiorniku opryskiwacza dodawane związki chemiczne powinny być jak najbardziej rozcieńczone i nie powinny „spotykać się” ich skoncentrowane masy. Dlatego po wlaniu każdego składnika powinniśmy na chwilę włączyć mieszanie na maksymalną moc i odczekać, aż składnik dodany osiągnie równomierne stężenie w całym zbiorniku. Najczęściej wystarczy minuta lub dwie. Warto też po wlewaniu każdego kolejnego składnika obserwować ciecz pod względem jej właściwości fizycznych – czy nie powstają niekorzystne zmiany, jak rozwarstwienia czy osady.

Zrób mikropróbę

Jeśli po raz pierwszy stosujemy mieszaninę bogatą w składniki, czyli jest to 4 i więcej elementów najlepiej zanim sporządzi się pełną beczkę opryskiwacza wykonać mikropróbę. Wykonać ją należy w przezroczystym naczyniu, np. dużym słoiku. Do teg naczynia, napełnionego do wysokości 2/3 – 3/4, trzeba wlewać (lub wsypywać) po kolei (wg np. zasady ZERO) odpowiednio przeliczone ilości poszczonych składników. Po każdym składniku trzeba roztwór zamieszać i obserwować czy nie zachodzą zmienny fizyczne cieczy. Jeśli któryś ze składników spowoduje zaburzenie klarowności roztworu, to należy go wykluczyć ze stosowania w naszej mieszaninie.

Co zrobić, gdy się zwarzy…

Jeśli dojdzie do niezamierzonego powstawania w cieczy osadów czy wytracania kłaczków oleistych nie załamujmy się. Ciecz często można jeszcze uratować. W tym celu można posłużyć się jedną (lub kilkoma) z metod:

Na początek oczyścić filtr główny i często też filierki rozpylaczy;

  • włączyć na dłuższy czas mieszadło na maksymalna moc;
  • rozcieńczyć roztwór w zbiorniku, najlepiej ciepłą wodą (po rozcieńczeniu i udanym przywróceniu cieczy do użytku należy odpowiednio zwiększyć dawkę roztworu roboczego);
  • skontrolować pH i jeśli jest wysokie, to można spróbować zakwasić delikatnie siarczanem amonu (2–5 kg/100 l) lub mocniej kwasem cytrynowym (50–100 g/100 l);
  • w ostateczności, jeśli pH mamy kwaśne i wytrąca się kłaczkowacenie, to można alkalizować ciecz np. boraksem;
  • przepompować ciecz do innego zbiornika (np. mauzera) i ponownie tworzyć powoli roztwór, ale rozcieńczony (i odpowiednio zwiększyć dawkę ciecz podczas zabiegu).

tcz

]]> Uprawa t.czubinski@topagrar.com.pl (Tomasz Czubiński) Tue, 21 Apr 2026 15:03:00 +0200 https://www.topagrar.pl/uprawa/jak-mieszac-srodki-ochrony-roslin-z-nawozami-zeby-nie-zwazyc-cieczy-2668510 false Przymrozek w rzepaku? Pąki wytrzymają, gorzej z łodygami https://www.topagrar.pl/articles/rzepak/przymrozek-w-rzepaku-paki-wytrzymaja-gorzej-z-lodygami-2668743 W wielu regionach Polski w tym tygodniu wrócą nocne przymrozki, ale w rzepaku w fazie pąkowania nie pąki są największym problemem. Bardziej wrażliwe bywają łodygi — po chłodzie mogą pękać, a przez otwarte rany łatwiej wchodzą choroby. Jak to sprawdzić i co robić? Kiedy mogą wystąpić przymrozki?
image
FOTO: Imgw

We wtorek przymrozki pojawią się tylko lokalnie na północy i północnym wschodzie (do ok. –1 st. C). W środę będą już znacznie bardziej rozległe – wystąpią w wielu regionach kraju i sięgną około –2 st. C. Czwartek przyniesie chwilową przerwę, bo noc będzie wyraźnie cieplejsza (około 3 st. C, bez przymrozków). Jednak w piątek chłód wróci – nocne przymrozki do –2 st. C pojawią się głównie na wschodzie. W weekend nadal możliwe będą lokalne spadki temperatury poniżej zera (do ok. –2 st. C), choć nie wszędzie.

Najbardziej odczuwalne i powszechne przymrozki prognozowane są więc na środę oraz miejscami pod koniec tygodnia.

Jak lód zabija rzepak?

W temperaturze 0 st. C woda zamarza i tworzą się kryształy lodu. Ponadto, w miarę spadku od temperatury poniżej +4 st. C, woda zaczyna zwiększać swoją objętość. Dopóki jest płynna ma możliwość opływania komórek. Ale poniżej 0 st. C powstaje kryształ lodu, a zmarznięty dalej "rośnie". Ponadto jego struktura ma ostre krawędzie. To wszytko powoduje, że kryształ lodu powstający w komórce organizmu żywego po przekroczeniu wytrzymałości błon i ścian komórkowych rozrywa ją. Następnie po rozmarznięciu z komórki wycieka sok komórkowy i komórka umiera.

Na szczęście sok komórkowy, to nie czysta woda a roztwór wielu składników, w tym cukrów, rozpuszczalnych aminokwasów, jonów, a także zawiesina białek i nierozpuszczalnych składników zapasowych. Obecność szczególnie rozpuszczalnych cukrów powoduje, że sok komórkowy staje się niczym płyn chłodnicowy – roztworem zamarzającym w niższej temperaturze niż 0 °C. Tworzenie zabójczych kryształów lodu ma miejsce dopiero od temperatury –2 °C a nawet –6, –7 °C. Próg ten zależy to od ilości cukrów rozpuszczalnych w komórce. Im ich jest więcej, tym odporność komórek na mróz wyższa. A jak to wygląda w przypadku rzepaku?

Pąki rzepaku nie powinny ucierpieć

W fazie pąkowania, w jakiej obecnie jest rzepak w wielu regionach Polski stężenie soków komórkowych w pąkach jest wysokie. Temperatura –3 a nawet –4 °C nie poczyni większych szkód pąkom kwiatowym. Natomiast gorzej jest z sokiem w komórkach łodyg. Tam komórki intensywnie wydłużają się (są w tzw. fazie elongacji). Przez to są one mocniej uwodnione, a sok komórkowy ma tam mniejsze stężenie. Większemu uwodnieniu komórek w pędach sprzyja podana niedawno dawka azotu azotanowego. Łodygi są przez to bardziej wrażliwe na mróz i mogą pękać. Na zewnątrz objawia się to wyginaniem i pękaniem skórki łodyg. Czym to grozi?

Rzepak po ustaniu mrozów szybko się wyprostuje. Dodatkowo okres bezdeszczowy, choć niekorzystny dla upraw jarych, przyczynił się do tego, że rzepak jest nieco słabiej uwodniony, jakby to miało miejsce po intensywnych opadach. Niepokoi natomiast obecność pęknięć łodygi.

Jak działać otwarte rany w rzepaku?

Są to otwarte rany. Mogą przez nie wnikać do łodygi grzyby chorobotwórcze – szczególnie sprawcy szarej pleśni i czerni krzyżowych. Na razie nie ma jeszcze ryzyka wysypu zarodników zgnilizny twardzikowej. Co zatem robić?

W sytuacji dużej liczby uszkodzeń zaleca się zabiegi fitosanitarne. Trzeba jednak pamiętać, że rany te z czasem zabliźnią się. Jednak ryzyko chorób grzybowych jest większe, jeżeli nastąpią tuż po ustąpieniu chłodów deszcze lub mamy silną rosę. Dlatego najczęściej zabieg na razie nie będzie potrzeby tam, gdzie stosowano w ciągu ostatnich ok. 10 dni ochronę wiosenną fungicydami. Jeżeli jednak zdecydujemy się na opryskiwanie, to koniecznie trzeba zawrócić uwagę na temperaturę w czasie zabiegu, gdyż stosowane powszechnie o tej porze roku triazole wymagają najlepiej temperatury +12 st. C.

Szkodniki mają raj w rzepaku

Rzepak jest w fazie pąkowania, a zatem zagrożony jest przez przede wszystkim przez słodyszka, a w drugiej mierze przez chowacza czterozębnego.

Zobacz także: Chłodno, ale słodyszek nie odpuszcza. Kiedy i czym pryskać rzepak?

Chłód powoduje, że chrząszcze słodyszka poruszają się wolniej i przez to zwiększa się ich szkodliwość. Jeśli w okresie pąkowania jest ciepło, to rzepak z jednej strony szybko przechodzi tę fazę i słodyszki wyrządzą mniej strat (brakuje im czasu na dłuższe żerowanie). Z drugiej strony owady latają intensywnie po polu i uszkadzają pąki w różnych miejscach (roślin i plantacji). Przez co straty rozrzedzają się, a rośliny łatwiej je rekompensują. Gdy owady są skupione w jednym miejscu, to rośliny w tych rejonach nie są w stanie w pełni zrekompensować strat i w efekcie szkodliwość słodyszka jest większa.

Co zatem robić z tym szkodnikiem?

Jeśli nie wykonano jeszcze zabiegu, to gdy tylko w ciągu dnia temperatura będzie dodatnia, trzeba wykonać opryskiwanie, najlepiej pyretroidem w nieco zakwaszonej cieczy roboczej. Jeśli jednak zabieg był już wykonany, to warto sprawdzić, czy owady są aktywne na polu (poruszać będą się wolniej w chłodzie). Gdy stwierdzimy żywe słodyszki, to także trzeba powtórzyć opryskiwanie, również pyretroidem.

Przy okazji zwalczania słodyszka zatrujemy ostatnią tej wiosny falę chowacza czterozębnego, którego larwy żerują w ogonkach liściowych rzepaku. Warto podczas zabiegu (na chowacza i słodyszka) zadbać o dobre pokrycie liści, czyli stosować technikę głębokiego penetrowania łanu oraz adiuwanty i rozpylacze drobno lub średniokropliste.

tcz

]]> Rzepak t.czubinski@topagrar.com.pl (Tomasz Czubiński) Tue, 21 Apr 2026 12:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/rzepak/przymrozek-w-rzepaku-paki-wytrzymaja-gorzej-z-lodygami-2668743 false Trudny start wegetacji dla rzepaku. Jak dalej prowadzić łan? OSTATNIA SZANSA NA ZAPISY! https://www.topagrar.pl/articles/rzepak/trudny-start-wegetacji-dla-rzepaku-jak-dalej-prowadzic-lan-2667452 Po mroźnej i śnieżnej – w wielu regionach kraju – zimie, pogoda ciągle nie pozwala na dobre ruszyć wegetacji roślin, szczególnie widać to po rzepakach. Po chwilowym ociepleniu i ataku chowaczy łodygowych, rośliny ponownie zatrzymały się w rozwoju. Zarówno temperatura powietrza, jak i gleby, jest zbyt niska. Jak prowadzić dalej plantacje? Wydawać by się mogło, że mokra jesień i zima, zbudują zapasy wody w glebie. Tymczasem już dzisiaj widać w wielu regionach kraju, gdzie przygotowujemy stanowiska do siewu buraków cukrowych czy kukurydzy, że wody w glebie zaczyna brakować. Oznacza to także, że nie ma dobrych warunków do rozpuszczenia i przemieszczenia w głąb profilu glebowego nawozów mineralnych, szczególnie azotu, który zastosowano w dawce wiosennej w rzepaku. Zbyt niska temperatura powietrza i gleby, ciągle mamy przymrozki, powoduje też, że wegetacja roślin wyhamowała, na korzeniach rzepaku nie widać nowych przyrostów korzeni włośnikowych, a rośliny bardzo powoli odbudowują rozetę liściową.

Jak dalej wspomóc rośliny i prowadzić plantację, jak nawozić i wspierać nawożeniem, aby zapewnić stabilny plon? Jakie składniki, w jakiej formie i fazach podać jeszcze rzepakowi? Ile i jakich składników pokarmowych i w jakich fazach możemy wnieść w formie dolistnej? O tym podyskutujemy na polu wraz z prof. Szczepaniakiem z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Z kolei prof. Bartłomiej Glina w odkrywce glebowej pokaże, jak rozpoznać strukturę naszej gleby, ocenić i kształtować. Nie zabraknie też zaleceń dotyczących presji chorób i szkodników oraz praktycznych zaleceń ochrony rzepaku w tym sezonie, ale także rekomendacji odmian na kolejny sezon.

Nie lada gratką będzie możliwość zobaczenia w pracy opryskiwacza Fendt Rogator.

Zapraszamy serdecznie 22 kwietnia 2026 r. do Darnowa koło Kościana na praktyczne warsztaty na polu!

Program:

  • 9:00 – 10:00 – Rejestracja uczestników, powitalna kawa
  • 10:00 – 10:15 – Przywitanie i wprowadzenie do Warsztatów
  • 10:15 – 11:05 - Struktura gleby pod lupą. Jak ją rozpoznać, ocenić i kształtować – warsztaty praktyczne – dr hab. Bartłomiej Glina prof. UP w Poznaniu
  • 11:05 – 11:25 Rzepak dobrze reaguje na nawozy dolistne dopasowane do potrzeb roślin w konkretnym okresie wzrostu – Piotr Kotowski, Timac Agro
  • Odkrywka glebowa,,Struktura i dostępność wody"
  • 11:25 – 11:45 Właściwa odmiana na konkretnym stanowisku – to fundament plonu nawet w trudnym sezonie – Artur Kozera, Rapool
  • 11:45 – 12:35 Precyzyjne nawożenie i wspieranie roślin na każdym etapie wegetacji – krytyczne fazy, gdzie rzepak pozytywnie reaguje na stabilny plon – dr hab. prof. UP w Poznaniu Witold Szczepaniak
  • 12:35 – 12:55 Presja chorób i szkodników wymaga wyprzedzającej reakcji – sposoby skutecznego zwalczania chorób – dr Witold Łyykowski BASF
  • 13:00 – Lunch
  • 14:00 – Zakończenie

Wstęp bezpłatny – liczba miejsc ograniczona!  Zapisz się już teraz

image
Trudny start wegetacji dla rzepaku. Jak dalej prowadzić łan?
FOTO: Tap

]]> Rzepak m.walerowska@topagrar.com.pl (Maria Walerowska) Tue, 21 Apr 2026 11:07:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/rzepak/trudny-start-wegetacji-dla-rzepaku-jak-dalej-prowadzic-lan-2667452 false Rodzinne gospodarstwo zmienia kierunek. Są już alpaki, będzie labirynt w kukurydzy https://www.topagrar.pl/articles/aktualnosci-branzowe-uprawa/rodzinne-gospodarstwo-zmienia-kierunek-sa-juz-alpaki-bedzie-labirynt-w-kukurydzy-2668754 Rodzina z Żaboklik Kolonii pod Siedlcami, po rezygnacji z chowu świń, rozwinęła produkcję roślinną, alpakoterapię oraz farmę atrakcji dla dzieci. Teraz przygotowuje się do kolejnego kroku: labiryntu w kukurydzy. Skąd wziął się pomysł na taki kierunek zmian? Gospodarstwo rolne wraz z farmą Wesołe Alpaki w miejscowości Żabokliki Kolonia w woj. mazowieckim prowadzi zgrana rodzina. Fundamentem całej działalności są rodzice, którzy przez lata budowali i rozwijali gospodarstwo, tworząc bazę do dalszych działań. Obecnie zaangażowane jest w nie także kolejne pokolenie. Mateusz Łęczycki zajmuje się produkcją roślinną na około 60 ha oraz opieką nad zwierzętami z farmy. Siostra rolnika, Dominika Durda, z wykształcenia psycholog, prowadzi alpakoterapię i zajęcia z dziećmi, a jej mąż, Maciej Durda, lekarz weterynarii, zapewnia zwierzętom opiekę weterynaryjną.

Pomysłów na rozwój nie brakuje. Na farmie stale pojawiają się nowe elementy wyposażenia i kolejne zwierzęta, które przyciągają coraz więcej odwiedzających. Następnym etapem rozwoju Farmy Wesołe Alpaki pod Siedlcami ma być labirynt z kukurydzy, który już za kilka dni zostanie wysiany.

Zrezygnowali ze świń, przeszli na produkcję roślinną

W gospodarstwie obecnie prowadzona jest produkcja roślinna na powierzchni około 60 ha. Do 2022 r. rodzina utrzymywała świnie w cyklu zamkniętym, mając kilkanaście loch.

- Zrezygnowaliśmy ze świń ze względu na niską opłacalność i strefę ASF, która stale ograniczała możliwości sprzedaży i ceny, poza tym bardzo często mieliśmy kontrole. Zrezygnowaliśmy, gdy pojawiły się trzy pierwsze alpaki – mówi Mateusz Łęczycki.

Gospodarują na kilkunastu własnych hektarach oraz gruntach dzierżawionych. Uprawiają głównie pszenicę, rzepak, kukurydzę, pszenżyto, a także nieco jęczmienia i żyta na słabszych glebach.

- Odkąd skończyłem studia w 2012 r. i zajmuję się gospodarstwem, to na przestrzeni tych lat nie było takiej sytuacji, żeby po prostu nic nie zostawało. Zawsze jakiś nieduży zysk był, raz lepszy, raz gorszy. Tak złej sytuacji, jak jest teraz, jeszcze nie było. To jest podyktowane wysokimi cenami nawozów i paliwa. To są największe koszty w gospodarstwie. Ceny ś.o.r. się nie zmieniają, ale ceny zbóż są strasznie niskie – mówi Mateusz Łęczycki.

Alpaki i alpakoterapia

Alpaki pojawiły się w gospodarstwie nieco przypadkowo. W domu pojawiły się wnuki i mama Dominiki oraz Mateusza chciała, by dzieci miały atrakcję i własne zwierzątka.

- Jeszcze przed zakupem stwierdziłam, że skoro jestem po pedagogice, to może rozwinę się w kierunku alpakoterapii. Poszłam na kurs, a gdy już były alpaki, zaczęłam z nimi pracować – mówi Dominika Durda.

Pierwsze trzy sztuki pojawiły się w 2022 r.

- Zaczęłam jeździć do przedszkoli i szkół z alpaką. Teraz jest ich osiem – mówi Dominika Durda.

W okolicznej parafii co roku organizowano żywą szopkę. Księża zrezygnowali z tej tradycji, a rodzina postanowiła ją przejąć. Na ten pomysł również wpadła mama Dominiki i Mateusza.

- Żeby w szopce nie były same alpaki, dokupiliśmy owce i osiołka. Żywa szopka stała się w okolicy super atrakcją – mówi Dominika Durda.

Od tamtej pory Farma Wesołe Alpaki zaczęła się powiększać o kolejne zwierzęta: kucyka, kozy, króliki, kury i kaczki.

- Ta żywa szopka bardzo nam pomogła, bo wtedy ludzie zaczęli przyjeżdżać i poznawać to miejsce. Otworzyłam Facebooka i tak zaczęliśmy – mówi Dominika Durda.

Na farmie można przejść się po gospodarstwie, zobaczyć, jak hodowane są zwierzęta, i nakarmić je. Coraz popularniejsze są też spacery z alpakami.

- Wchodzimy też do zagrody, tak żeby można było pobyć bezpośrednio ze zwierzętami. Przy budowie pierwszego ogrodzenia pomogli nam ludzie z Ukrainy, którzy u nas zamieszkali podczas wojny. Zrobili to w ramach wdzięczności – mówi Dominika Durda.

W okresie Świąt Wielkanocnych przedszkola odwiedzane są z kurczaczkami i alpakami. Jednak najwięcej dzieje się latem. Na farmie organizowane są imprezy okolicznościowe, półkolonie letnie, w weekendy przyjeżdżają turyści, a w tygodniu wycieczki szkolne i przedszkolne.

- Chcę wrócić do alpakoterapii, byłam terapeutką SI. Zamiast prowadzić terapię w przychodni wolałabym robić to na farmie. Zobaczymy, czy poradnia się zgodzi. To jest terapia wspierająca. Pomaga dzieciom nieśmiałym, wrażliwym, które próbują przełamać takie pierwsze lęki. Już mamy zadowolonych rodziców i dzieci z takich zajęć – mówi Dominika Durda, która obecnie jest na urlopie macierzyńskim.

Oprócz powrotu do alpakoterapii chciałaby też rozwinąć zajęcia dla mam z dziećmi, na przykład pilates albo jogę na pastwisku.

- Trochę zwierząt na farmie już jest. Niebawem dołączy jeszcze struś i kangury. Myślimy też o krowie rasy highland albo galloway – mówi Mateusz Łęczycki.

W tym roku po strzyży alpak po raz pierwszy oddano wełnę do przerobienia. Z jednej dorosłej sztuki można uzyskać około 4 kg wełny. Rodzina przekazuje ją do obróbki, a z niej powstają kołdry i poduszki, które stanowią dodatkowy dochód gospodarstwa.

Labirynt z kukurydzy pod Siedlcami

Co roku farma jest powiększana, a w tym roku przybędzie kolejny hektar z przeznaczeniem dla zwierząt i atrakcji dla dzieci. Dodatkowo rodzina postanowiła otworzyć labirynt w kukurydzy.

- Na labirynt natrafiliśmy w Internecie i skontaktowaliśmy się z Justyną Maciorowską. Będzie miał kształt mrówki. Planujemy siew na 27 kwietnia, a otwarcie pewnie w lipcu, jeśli pogoda będzie sprzyjać – mówi Dominika Durda.

Wszystko jednak będzie zależało od pogody. Na razie jest zimno i sucho.

- To jest odmiana ziarnowa, ale nieco wyższa, mam nadzieję, że się sprawdzi. W labiryncie trzeba zwiększyć normę wysiewu do 90 tysięcy na hektar, żeby plantacja była gęsta. Przy ścieżkach, gdzie będą chodzić ludzie, kukurydza będzie większa, ale w środku kolby raczej będą mniejsze. Planujemy zakończenie sezonu razem ze żniwami kukurydzy. Zwykle do 11 listopada było już skoszone, więc pewnie będzie otwarty do września lub października – mówi Mateusz Łęczycki.

Gospodarstwo znajduje się pod Siedlcami, ale rodzina liczy na to, że labirynt i farmę odwiedzą również turyści z Warszawy — to około 50 minut od centrum stolicy. Dodatkowymi atrakcjami będą dmuchańce dla dzieci i miejsce na ognisko.

]]> Aktualności branżowe d.kolasinska@topagrar.com.pl (Dorota Kolasińska) Tue, 21 Apr 2026 10:32:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/aktualnosci-branzowe-uprawa/rodzinne-gospodarstwo-zmienia-kierunek-sa-juz-alpaki-bedzie-labirynt-w-kukurydzy-2668754 false Czym zwalczać ostrożeń w zbożach? https://www.topagrar.pl/articles/zboza/czym-zwalczac-ostrozen-w-zbozach-2668481 Ostrożeń to chwast, który często pozostaje niezauważony w początkowych fazach rozwoju i ujawnia się dopiero wiosną. Jakimi więc substancjami zwalczać ostrożeń w zbożach wiosną? Ostrożeń trudnym przeciwnikiem

Jeśli ostrożeń występuje na stanowisku i nie został wcześniej zwalczony, może pokazać się wiosną dopiero podczas np. kłoszenia zboża.

Wcześniej możemy go nie zaobserwować. Zwalcza go np. tribenuron lub regulatory wzrostu, jak 2,4-D. Z ostrożniem kojarzy nam się także chlopyralid, substancja stosowana na ten chwast m.in. w buraku czy rzepaku. Możemy go zastosować także w pszenicy w fazie krzewienia w dawce 0,3–0,4 l/ha – takie zalecenie znajdziemy w etykietach paru środków zawierających 300 g/l chlopyralidu. W jego przypadku przestrzegajmy zalecanej fazy rozwojowej zboża. Zastosowany zbyt późno może uszkodzić rośliny.

image
uprawa

T1 w pszenicy: od jakiej temperatury wykonać zabieg, żeby był skuteczny?

Niektóre chwasty w zbożach już w fazie rozety! Czy oprysk zadziała?

Zabieg wiosennej korekty zachwaszczenia w zbożach ozimych to ostateczność, ale często jednak zmusza nas do niego sytuacja pogodowa lub organizacyjna. Ma on jednak niewątpliwą przewagę nad jesiennym zwalczaniem chwastów – wiosną widać już na jakich gatunkach chwastów skupić się w pierwszej kolejności. Więcej w artykule TUTAJ.

Ten artykuł pochodzi z wydania top agrar Polska 4/2025

czytaj więcej
]]> Zboża j.daleszynski@topagrar.com.pl (Jacek Daleszyński) Mon, 20 Apr 2026 08:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/zboza/czym-zwalczac-ostrozen-w-zbozach-2668481 false Rolnicy będą mieć lepszą paszę? Zatwierdzono nową odmianę jęczmienia https://www.topagrar.pl/articles/aktualnosci-branzowe-uprawa/rolnicy-beda-miec-lepsza-pasze-zatwierdzono-nowa-odmiane-jeczmienia-2668408 W Wielkiej Brytanii zatwierdzono pierwszy jęczmień wyhodowany z użyciem edycji genów CRISPR. To odmiana paszowa o podwyższonej zawartości lipidów, która ma dostarczać przeżuwaczom bardziej energetycznej paszy. W Wielkiej Brytanii po raz pierwszy zatwierdzono uprawę jęczmienia, wyhodowaną przy użyciu Nowych Technik Hodowlanych (NZT). Według Instytutu Badawczego Rothamsted, jest to pierwsza uprawa, która przeszła nowy, brytyjski proces zatwierdzania.

Jęczmień pastewny na zielonkę

Naukowcy opracowali jęczmień za pomocą narzędzia do edycji genów CRISPR/Cas. Nowy wariant genetyczny to jęczmień pastewny na zielonkę – podobny do żyta zielonego powszechnie uprawianego w Niemczech.

Ich szczególną cechą jest zwiększona zawartość lipidów w tkance roślinnej, co ma zapewnić przeżuwaczom bardziej energetyczną paszę podstawową. Może to również zmniejszyć emisję metanu podczas trawienia.

Według placówki badawczej zmiany genetyczne uzyskane dzięki narzędziu do edycji genów to niewielkie modyfikacje, które mogłyby wystąpić również naturalnie lub poprzez konwencjonalną hodowlę. 

Ocena jęczmienia w praktyce

Według naukowców, kolejnym krokiem będzie ocena jęczmienia w praktycznych zastosowaniach. Naukowcy, rolnicy i partnerzy z łańcucha dostaw współpracują, aby przetestować roślinę w rzeczywistych warunkach uprawy.

Poprzez bezpośrednią współpracę między rolnikami i partnerami z branży, brytyjscy naukowcy chcą dowiedzieć się więcej na temat wydajności, zalet i praktycznych zastosowań precyzyjnych upraw w całym łańcuchu przetwórczym.

Instytut badawczy pracuje obecnie także nad odmianą pszenicy chlebowej modyfikowaną metodą edycji genów , która powinna zapewnić wyższą jakość i większy plon.

Zobacz także: Białe końcówki liści i plamki na zbożu? To może być sygnał niedoboru

Jaka jest sytuacja prawna w Wielkiej Brytanii i UE?

Wielka Brytania stopniowo liberalizowała przepisy dotyczące hodowli roślin z wykorzystaniem nowych technik hodowlanych (edycja genomu) od 2022 r., co objęło m.in. Ustawę o precyzyjnej hodowli z 2023 r. oraz Rozporządzenie w sprawie inżynierii genetycznej z 2025 r.

W maju Parlament Europejski ma podjąć decyzję w sprawie przyszłego statusu prawnego tzw. Nowych Technik Inżynierii Genetycznej (NGT). Komisja, Parlament i państwa członkowskie osiągnęły w tej sprawie kompromis w grudniu. Kompromis ten rozróżnia rośliny NGT-1, które podlegają niewielkim modyfikacjom hodowlanym, oraz rośliny NGT-2, które zostały poddane większym modyfikacjom. Te ostatnie nadal będą podlegać przepisom dotyczącym inżynierii genetycznej.

image

Kiedy trzecia dawka azotu na pszenicę? To zależy, co chcesz poprawić

]]> Aktualności branżowe Sun, 19 Apr 2026 10:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/aktualnosci-branzowe-uprawa/rolnicy-beda-miec-lepsza-pasze-zatwierdzono-nowa-odmiane-jeczmienia-2668408 false Papryka z Holandii za 4–5 zł/kg. Polscy producenci żądają kontroli https://www.topagrar.pl/articles/warzywa/papryka-z-holandii-za-4-5-zl-kg-polscy-producenci-zadaja-kontroli-2668398 Polscy producenci papryki zwrócili się do ministra rolnictwa o pilną interwencję w sprawie importu papryki deklarowanej jako holenderska. Branża wskazuje, że ceny na poziomie 4–5 zł/kg w szczycie krajowego sezonu budzą poważne wątpliwości i wymagają kontroli pochodzenia oraz warunków sprzedaży. W tle są podejrzenia dotyczące nieuczciwej konkurencji i możliwych nieprawidłowości na rynku UE. W dniu 18 marca 2026 roku Zrzeszenie Producentów Papryki RP skierowało do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniosek o podjęcie działań interwencyjnych i kontrolnych. Sprawa dotyczy podejrzenia występowania nieuczciwej konkurencji oraz anomalii rynkowych w obrocie papryką na rynku wewnętrznym Unii Europejskiej.

- Zwracamy się z pilnym wnioskiem o interwencję w sprawie niepokojących zjawisk ekonomicznych towarzyszących importowi papryki z Królestwa Niderlandów w trakcie polskiego sezonu produkcyjnego – czytamy w piśmie. Organizacja podkreśla przy tym, że reprezentuje podmioty odpowiadające za blisko 80% krajowej podaży papryki konsumpcyjnej.

Sytuacja, zdaniem Zrzeszenia Producentów Papryki RP, może prowadzić do destabilizacji rynku i pogorszenia opłacalności produkcji.

Cena papryki z Holandii

Największe kontrowersje budzi cena papryki deklarowanej jako produkt holenderski. W szczycie polskiego sezonu zbiorów papryki spod osłon, czyli w okresie od lipca do października, do sprzedaży w polskich sieciach handlowych regularnie trafia papryka z oznaczeniem „NL” w cenie detalicznej około 4,00–5,00 zł/kg.

Zrzeszenie Producentów Papryki RP podkreśla, że taki poziom cen budzi poważne wątpliwości co do jego ekonomicznego uzasadnienia. Wątpliwości wynikają przede wszystkim z wysokich kosztów produkcji papryki w Holandii, gdzie poziom wynagrodzeń jest znacznie wyższy niż w Polsce.

Analiza kosztów transportu i marż w handlu papryką importowaną

Zrzeszenie Producentów Papryki RP przedstawiło szczegółową analizę kosztów logistycznych i handlowych. Przy założeniu transportu chłodniczego na dystansie około 1200 km i średniej stawce 8 zł/km, jednostkowy koszt transportu wynosi około 0,65 zł/kg przy ładowności 14 400 kg. Po uwzględnieniu 5-procentowej stawki VAT, marży dystrybutora i sieci handlowej oraz kosztów opakowania, cena zapłacona producentowi w Holandii musiałaby wynosić około 2,10 zł/kg.

Zrzeszenie wskazuje, że taki poziom cen jest trudny do pogodzenia z realiami produkcji. - Jest to trudne do pogodzenia z faktem, że płaca minimalna w Królestwie Niderlandów jest blisko trzykrotnie wyższa niż w Polsce – czytamy.

Jednocześnie szacunkowy koszt produkcji papryki w Holandii wynosi około 0,75 EUR/kg (ok. 3,2 zł/kg) w miesiącach letnich oraz około 1,35 EUR/kg (ok. 5,7 zł/kg) w okresie zimowym. W ramach porównania, szacunkowy koszt produkcji papryki w Polsce wynosi około 4 zł/kg. - Kwota ok. 2,10 zł/kg odbiega od średnich kosztów produkcji szklarniowej w Królestwie Niderlandów - podkreślono.

Różnice cen detalicznych i podejrzenia dumpingu na rynku papryki

Dodatkowe wątpliwości budzi porównanie cen detalicznych w Holandii i Polsce. Jak wskazano w analizie, cena jednej sztuki papryki w niderlandzkich supermarketach w okresie letnim wynosi około 0,80–1,00 EUR, czyli w przybliżeniu 3,50–4,30 zł. W praktyce oznacza to, że cena detaliczna jednej papryki w Holandii bywa zbliżona, a często nawet wyższa niż cena kilograma papryki wyeksportowanej do Polski. Taka dysproporcja cenowa budzi poważne wątpliwości.

Zrzeszenie Producentów Papryki RP wprost wskazuje na możliwość występowania dumpingu cenowego. Celowe zaniżanie cen sprzedaży w celu osłabienia pozycji polskich producentów i przejęcia rynku w najważniejszym momencie sezonu nie jest wykluczone. Tak duże różnice między kosztami produkcji a cenami sprzedaży mogą prowadzić do destabilizacji rynku, a w konsekwencji do ograniczenia produkcji w Polsce i pogorszenia rentowności gospodarstw specjalizujących się w uprawie papryki.

Zobacz także: Polska zalewana kapustą z importu. Z jednego kraju pochodzi prawie co trzecia tona

Nadużycia w oznaczaniu pochodzenia i ryzyko zaburzeń rynku papryki

Zwraca się również uwagę na możliwość fałszowania pochodzenia papryki. W dokumencie wskazano podejrzenie wprowadzania na rynek produktów z krajów trzecich, takich jak Maroko, Egipt czy Jordania, jako towarów pochodzących z państw Unii Europejskiej. Tego typu praktyki mogłyby umożliwiać omijanie barier celnych, kontyngentów importowych oraz rygorów fitosanitarnych, co dodatkowo zaburzałoby konkurencję na rynku.

W piśmie wskazano także na możliwość nadużyć związanych z mechanizmami wsparcia Unii Europejskiej. Chodzi przede wszystkim o ryzyko przywracania do obrotu komercyjnego towarów wycofanych wcześniej z rynku w innych państwach członkowskich w ramach mechanizmów rekompensat. Takie działania mogłyby prowadzić do znaczącego zwiększenia podaży oraz destabilizacji, a także stanowić naruszenie zasad pomocy publicznej.

W związku z przedstawioną sytuacją Zrzeszenie Producentów Papryki RP zwróciło się do ministra rolnictwa o podjęcie konkretnych działań kontrolnych i interwencyjnych. W dokumencie wskazano, że skala zjawiska oraz możliwe konsekwencje dla rynku wymagają szybkiej reakcji administracyjnej zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym.

Postulaty producentów dotyczące kontroli rynku i przeciwdziałania nieuczciwej konkurencji

W pierwszej kolejności producenci wnioskują o zintensyfikowanie kontroli fitosanitarnych i jakościowych na granicach Polski oraz w centrach dystrybucyjnych. Kontrole miałyby być prowadzone w oparciu o obowiązujące normy unijne, w tym rozporządzenie 2023/2429. Zdaniem producentów pozwoliłoby to ograniczyć ryzyko wprowadzania na rynek produktów o niejasnym pochodzeniu lub niespełniających standardów jakościowych.

Kolejnym postulatem jest wystąpienie do Komisji Europejskiej z wnioskiem o zbadanie, czy holenderscy dystrybutorzy nie korzystają z niedozwolonych mechanizmów wyrównawczych, które umożliwiałyby eksport papryki poniżej kosztów produkcji. Producenci wskazują, że tego typu działania mogłyby stanowić naruszenie zasad uczciwej konkurencji na rynku wewnętrznym Unii Europejskiej.

Zrzeszenie Producentów Papryki RP postuluje również utworzenie priorytetowego kanału komunikacji dla producentów i organizacji branżowych, który umożliwiałby szybkie przekazywanie sygnałów o nieprawidłowościach rynkowych. Kanał ten miałby służyć gromadzeniu dowodów dotyczących rażących dysproporcji cenowych, potencjalnych przypadków dumpingu oraz nieprawidłowości w oznaczaniu pochodzenia produktów.

image

Import cebuli do Polski pod kontrolą jednego kraju. Kto dominuje na rynku?

Istotnym elementem postulatów jest także inicjowanie zmian przepisów na forum Unii Europejskiej, w szczególności redefinicji pojęcia dumpingu cenowego. Jak wskazano w dokumencie, obecna sytuacja może prowadzić do destabilizacji rynku, w której papryka trafiająca do Polski bywa oferowana konsumentom w cenie niższej niż koszt produkcji krajowej.

W piśmie zwrócono również uwagę na możliwe stosowanie mechanizmu uśredniania cen. Zrzeszenie wskazuje, że wysokomarżowa sprzedaż papryki poza polskim sezonem produkcyjnym – kiedy ceny detaliczne papryki z Holandii w Polsce mogą wynosić nawet 14–22 zł/kg – pozwala osiągać wysokie zyski. Zyski te mogą następnie umożliwiać sprzedaż papryki w miesiącach letnich poniżej kosztów produkcji, co – zdaniem producentów – stanowi nieuczciwą praktykę rynkową.

Rynek papryki pod presją cenową

Napływ tańszej papryki w szczycie krajowego sezonu może mieć poważne konsekwencje dla polskiego sektora warzyw pod osłonami. W szczególności może prowadzić do spadku cen, pogorszenia rentowności oraz ograniczenia produkcji. Zrzeszenie Producentów Papryki RP deklaruje jednocześnie gotowość do współpracy z administracją publiczną i oczekuje podjęcia działań mających na celu ochronę krajowego rynku oraz zapewnienie uczciwej konkurencji.

]]> Warzywa j.dobrosz@agrohorti.pl (Jakub Dobrosz) Sat, 18 Apr 2026 12:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/warzywa/papryka-z-holandii-za-4-5-zl-kg-polscy-producenci-zadaja-kontroli-2668398 false Zaprawianie łubinu przed siewem – czy nitraginę można łączyć ze środkami ochrony roślin? https://www.topagrar.pl/articles/straczkowe/zaprawianie-lubinu-przed-siewem-czy-nitragine-mozna-laczyc-ze-srodkami-ochrony-roslin-2668607 Nitragina stosowana do szczepienia nasion łubinu może poprawić ich zasiedlenie bakteriami brodawkowymi i zwiększyć efektywność wiązania azotu. Jednak jej łączenie z chemicznymi środkami ochrony roślin wymaga ostrożności, ponieważ niewłaściwe połączenie może obniżyć skuteczność zabiegu. Nitragina w łubinie, dlaczego jest tak ważna?

Nasiona łubinu warto zaprawić nitraginą, czyli preparatem biologicznym zawierającym specjalnie dobrane szczepy bakterii brodawkowych Rhizobium. Po wysiewie bakterie zasiedlają korzenie roślin i tworzą brodawki, dzięki czemu łubin wiąże azot atmosferyczny i lepiej się rozwija.

Zabieg zwiększa intensywność wiązania azotu i poprawia potencjał plonowania, szczególnie na stanowiskach, gdzie rośliny strączkowe nie były uprawiane przez kilka lat. Szczepienie nie jest konieczne, jeśli przerwa w uprawie bobowatych nie przekracza ok. 4 lat.

Zaprawy chemiczne w łubinie 

W przypadku łubinu dostępność zapraw chemicznych jest bardzo ograniczona. Obecnie zarejestrowaną zaprawą jest, m.in. zaprawa Maxim 025 FS. Fungicyd oparty na substancji czynnej fludioksonil. 

Maksymalna/zalecana dawka dla jednorazowego zastosowania: 200 ml/ 100 kg nasion.

Jak prawidłowo wykonać zaprawianie nasion łubinu?

Nasiona łubinów można zaprawiać nitraginą zarówno na mokro, jak i na sucho, jednak najlepsze efekty daje metoda mokra z użyciem zawiesiny w zaprawiarce mechanicznej. Po zaprawieniu bakterie trafiają wraz z nasionami do gleby, gdzie szybko infekują korzenie roślin:

  • zaprawianie najlepiej wykonywać bezpośrednio przed siewem
  • nasiona chronić przed promieniowaniem słonecznym
  • unikać przesuszenia materiału siewnego

Zobacz także: Szacowanie strat oderwane od rzeczywistości? Rolnik: "Rzepak liczony uczciwiej, ale strączki to tragedia"

Możliwe jest jednoczesne zaprawianie nasion chemicznymi środkami ochrony roślin i nitraginą, ale pod warunkiem zachowania odpowiedniej kolejności i szybkiego siewu.

W praktyce:

  • najpierw stosuje się zaprawę chemiczną (fungicydową),
  • następnie nitraginę,
  • a po zabiegu nasiona należy wysiać bez zbędnej zwłoki.

Bakterie Rhizobium są wrażliwe na substancje chemiczne, dlatego kluczowe jest ograniczenie czasu ich kontaktu z zaprawą.

Nawożenie donasienne a nitragina

Możliwe jest także łączenie nitraginy z nawożeniem donasiennym, ale wymaga to ostrożności. Wysokie stężenie soli lub „ostre” formulacje nawozów mogą ograniczać przeżywalność bakterii.

Zalecane jest: 

  • stosowanie łagodnych nawozów donasiennych,
  • unikanie nadmiernego moczenia nasion,
  • lub rozdzielenie zabiegów.

image

Dlaczego soja przyciąga młodych rolników? Rynek, dopłaty i mniejsze koszty

Patrycja Bernat

]]> Strączkowe p.bernat@pwr.agro.pl (Patrycja Bernat) Fri, 17 Apr 2026 18:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/straczkowe/zaprawianie-lubinu-przed-siewem-czy-nitragine-mozna-laczyc-ze-srodkami-ochrony-roslin-2668607 false Nadchodzą opady – to najlepszy moment na drugą dawkę azotu w zbożach https://www.topagrar.pl/articles/zboza/nadchodza-opady-to-najlepszy-moment-na-druga-dawke-azotu-w-zbozach-2668619 Sytuacja jeśli chodzi o opady w wielu regionach jest krytyczna. Nie pada nawet od dwóch miesięcy. Dobrze, że do tej pory było chłodno, bo straty wody z gleby były mniejsze. Teraz jednak przez kraj ma się przetoczyć front z opadami. Deszcze nadchodzące z zachodu mają przynieść niemało, bo 20–30 mm opadu. Warto by to wykorzystać, bo przed nami kilka ważnych zabiegów, które wymagają wody.

Po pierwsze azot

Przed deszczem warto zastanowić się nad zastosowaniem azotu w oziminach, przede wszystkim zbożach, bo nawożenie rzepaku to temat, który dawno powinien być zamknięty, a w tym roku szczególnie wcześnie i najlepiej w jednej dawce.

Jeśli chodzi o zboża, to niejeden rolnik zwlekał w oczekiwaniu na deszcz, który wpłukałby nawóz w glebę. Tak się jednak w wielu regionach nie stało. Podany mimo wszystko azot nie zadziałał jak powinien i po nadchodzących deszczach będzie dopiero miła na to szansę. Warto wziąć to pod uwagę planując kolejne nawożenie. Z drugiej strony jeśli azot nie zadziałał, to rośliny głodują.

Kiedy kolejna dawka?

Azot, o którym teraz piszę ma być podany w dawce tzw. plonotwórczej. Podręcznikowo powinno go się podać ok. 3 tygodnie po dawce wiosennej startowej. Tyle mówi książka, która zakłada sytuację idealną, że np. pszenica weszła w zimę dobrze rozkrzewiona (była więc zasiana w terminie), a wiosną ma się tylko zregenerować i ewentualnie dokończyć fazę krzewienia. Już widzimy, że ze względu na brak opadów podany 3 tygodnie azot po pierwszej dawce nie zadziałał i teraz dopiero będzie miał na to szansę. Jeśli jeszcze tego azotu nie podaliśmy, to teraz będzie dobry moment.

Susza a nawożenie rzepaku: czy azot miał szansę zadziałać? Pogotowie polowe

Celem drugiej dawki jest zadbanie o dynamiczne strzelanie w źdźbło. Jej wysokość zależy od:

  • liczby ziaren/m2, którą chcemy wyprodukować i ich MTZ,
  • zakładanego plonu i jego jakości,
  • ilości azotu w strefie korzeniowej,
  • ilości azotu, której rośliny nie będą w stanie pobrać,
  • niewykorzystanego składnika z pierwszej dawki,
  • Nmin z warstwy 30–60 cm,
  • Nmob, który się uwolni w procesie mineralizacji,
  • N już pobranego przez rośliny.

Poniżej przykład wyliczenia tej dawki dla pszenicy uprawianej po rzepaku w fazie strzelania w źdźbło:

image
Obliczanie drugiej dawki azotu w pszenicy.
FOTO:

Prognoza długoterminowa nie przewiduje raczej dużych opadów, warto zatem zastanowić się nad podaniem dawki plonotwórczej azotu już teraz, w fazie strzelania w źdźbło i nie opóźniać jej w oczekiwaniu na kolejny deszcz. Brak azotu będzie gorszy, niż jego niewykorzystanie w sytuacji, jeśli go podamy. Może się okazać, że w międzyczasie spadnie jednak deszcz chociaż 5–10 mm, który choć w części uruchomi przemieści podany nawóz.

W jakim nawozie azot?

Bez wątpienia musi to być szybki azot, najlepsza zatem będzie saletra amonowa. W obecnej sytuacji trzeba rozpatrzyć, czym dysponujemy, bo oprócz saletry może to być saletrzak lub saletrosiarczan. Nie musimy się obawiać o straty azotu z tych nawozów, jeśli się nie rozpuszczą. Wynoszą one znikomy procent.

]]> Zboża j.daleszynski@topagrar.com.pl (Jacek Daleszyński) Fri, 17 Apr 2026 14:30:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/zboza/nadchodza-opady-to-najlepszy-moment-na-druga-dawke-azotu-w-zbozach-2668619 false W jakiej rozstawie siać łubin i jak obliczyć normę siewu? https://www.topagrar.pl/articles/straczkowe/w-jakiej-rozstawie-siac-lubin-i-jak-obliczyc-norme-siewu-2668575 Łubin wymaga precyzyjnego podejścia, od terminu siewu, przez głębokość, aż po normę wysiewu zależną. Jak obliczyć normę siewu łubinu i jaką szerokość międzyrzędzi wybrać? Jak obliczyć normę wysiewu łubinu?

Obliczenie normy siewu łubinów jest takie same, jak większości innych gatunków. Wynika ono ze wzoru, w którym ilość nasion jest wynikiem mnożenia zakładanej obsady przez masę tysiąca nasion, który dzielimy przez zdolność kiełkowania. Jednak w przypadku łubinów, których nasiona cechują się małą odpornością na uszkodzenia oraz wrażliwością na warunki wschodów, znacznie mają też inne czynniki, jak stan gleby, poślizg kół ciągnika itd.

Zobacz także: Jakie nawozy stosować pod łubin?

Ostatecznie wzór na ilość nasion do siewu przedstawia się następująco:

  1. oddzielnie mnożymy MTN x obsadę x współczynnik zmienności stanowiska x poślizg x 100;
  2. odzienie mnożymy procentową zdolność kiełkowania nasion x procentową czystość nasion;
  3. dzielimy wartość z punktu pierwszego przez wartość z punktu drugiego;
  4. otrzymujemy wynik w kg/ha nasion.

MTN i obsada – klucz do prawidłowego siewu łubinu

Wartość masy tysiąca (MTN) nasion odczytamy z etykiety nasion lub obliczymy 1000 nasion i je ważymy. Przykładowo dla łubinu żółtego wynosi ona 120–140 g, dla wąskolistnego 115–145 g, a dla białego bywa to 250–300 g. Natomiast obsada to kwestia gatunku, szerokości rzędów i odmiany. Wynosi ona dla gatunków i odmian:

  • łubin wąskolistny, odmiany samokończące: 100–120 szt./m2;
  • łubin wąskolistny, odmiany tradycyjne: 90–100 szt./m2;
  • łubin żółty, odmiany samokończące: 100–120 szt./m2;
  • łubin żółty, odmiany tradycyjne: 90–100 szt./m2;
  • łubin biały, odmiany samokończące: 80–100 szt./m2;
  • łubin biały, odmiany tradycyjne: 70–80 szt./m2.

Z podanych wyżej zakresów niższą obsadę stasujemy w przypadku siewu w szerokie międzyrzędzia (ponad 16–20 cm), a wyższą w wąskie, np. 10 cm, 12 cm, 15 cm.

Współczynnik stanowiska i poślizg – korekta normy wysiewu

Czym jest jednak współczynnik zmienności stanowiska? To wartość, która podnosi nam ilość wysiewu w zależności od pola i wynosi ona:

  • 1 – jeżeli spełnione są następujące kryteria: kwalifikowany materiał siewny, właściwy termin siewu, zaprawienie nasion fungicydem, gleba odpowiedniej jakości dla danego gatunku, prawidłowa uprawa przedsiewna, dobra wilgotność gleby na głębokości umieszczenia nasion, brak mozaiki glebowej, właściwe stanowisko w zmianowaniu, małe ryzyko szkodników glebowych;
  • 1,05 – jeden z ww. czynników nie jest spełniony;
  • 1,06–1,1 – co najmniej dwa czynniki odbiegają od ideału;
  • 1,11–1,2 – trzy czynniki nie są spełnione lub dwa, ale jeden z nich w stopniu znacznym;
  • 1,21–1,25 – bardzo złe warunki podczas wschodów.

Natomiast poślizg to poprawka na wilgotność gleby podczas siewu, która wpływa na poślizg koła napędowego systemu dozującego nasiona. Współczynnik wynosi:

  • 1,03 – normalne warunki pracy;
  • 1,05 – gdy gleba jest bardzo wilgotna lub gleba gliniasta jest umiarkowanie wilgotna lub zużyty jest bieżnik koła napędowego.

Łubin w szerokich rzędach

Wielkość międzyrzędzi w jakie wysiewamy łubiny coraz częściej jest szersza niż standardowo sieje się zboża. Wynosi ona obecnie często 24–35 cm, a w technologiach strip-till nawet 37–45 cm. Pozwala to na uzyskanie większej liczby rozgałęzień oraz oszczędność na nasionach. Ponadto w szerokich rzędach rośliny są lepiej doświetlone z boków oraz łan jest bardziej przewiewny, a przez to mniej porażany przez choroby. Jednak jest i wada szerokich międzyrzędzi – szkodniki mają łatwiejszy dostęp do głębiej położonych w łanie części roślin. Dlatego łubiny dobrze znoszą międzyrzędzia 24–30 cm. Warto zauważyć, że do siewy w szerokie międzyrzędzia lepiej nadają się odmiany tradycyjnie (nie samokończące).

Szersze międzyrzędzia powodują, że nasiona w rzędzie przypadają gęsiej. Dlatego, jak wyżej wspomniano, należy tu stosować niższą obsadę z zakresu zalecanych. Jednak nie należy schodzić poniżej podanych wyżej wartości.

image

Soja bez chwastów od początku. Doglebowy herbicyd z rozszerzoną etykietą

Jak głęboko siać łubin? Kluczowa rola struktury gleby 

Zanim podejmie się decyzję o głębokości siewu łubinu trzeba uświadomić sobie, że gatunków tych nie wolno siać w glebę krótko po spulchnieniu na większą głębokość bez ponownej konsolidacji (dociśnięcia) spulchnionej warstwy. Gdybyśmy tak zrobili, to nasiona umieszczone na np. 2,5 cm do czasu kiełkowania zagłębią się na kolejne 1–2 cm. Drugi element związany z głębokością siewu to głębokość pracy narzędzia spulchniającego agregatu siewnego. Tutaj powinna oba być ustawiona idealnie na głębokość siewu nasion + 0,5–1 cm. Zatem niewiele głębiej od siewu nasion.

Głębokość siewu nasion zależy od ich wielkości. Drobniejsze mają łubin wąskolistny i żółty, a grubsze łubin biały. Nasiona zatem powinny być umieszczone na głębokości:

  • łubin żółty: 3–3,5 cm;
  • łubin wąskolistny: 2,5–4 cm;
  • łubin biały: 4–5 cm.

Termin siewu łubinu – kiedy siać w zależności od regionu Polski

Łubiny są dość odporne na niskie temperatury, ale nie zniosą mocnych mrozów. Z drugiej strony trzeba wykorzystać wodę z opadów zimowych. Z trzeciej – gleba wczesną wiosną bywa zbyt zimna (poniżej 3 st. C), co nie sprzyja kiełkowaniu, a później jest zbyt ciepła, a przez to szybko wysycha. Jest jeszcze ryzyko wystąpienia wiosennych mrozów. Dlatego łubiny sieje się w zależności od rejonu Polski w terminach:

  • południowy zachód – od 15 marca;
  • Polska centralna – od 20 marca;
  • północ i północny wschód Polski – od 1 kwietnia.

W ramach ww. terminów lepiej trzymać się wcześniejszego, ale jeśli warunki glebowe nie są idealne, to lepiej nieco go opóźnić, ale nie więcej niż o 2 tygodnie.

Więcej pod hasłem: Uprawa łubinu krok po kroku

Tomasz Czubiński

Fot: Jacek Daleszyński

]]> Strączkowe t.czubinski@topagrar.com.pl (Tomasz Czubiński) Fri, 17 Apr 2026 13:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/straczkowe/w-jakiej-rozstawie-siac-lubin-i-jak-obliczyc-norme-siewu-2668575 false Susza a nawożenie rzepaku: czy azot miał szansę zadziałać? Pogotowie polowe https://www.topagrar.pl/articles/rzepak/susza-a-nawozenie-rzepaku-czy-azot-mial-szanse-zadzialac-pogotowie-polowe-2668571 To, że jest susza, to nikogo nie muszę o tym przekonywać ani uświadamiać. Natomiast wszyscy się dzisiaj zastanawiamy, czy azot zastosowany w nawozach mineralnych wczesną wiosną w pierwszej i drugiej dawce, bądź połączonych w pierwszej i drugiej dawce, w ogóle miał szansę zadziałać w rzepaku. Jest ze mną dzisiaj pan profesor Witold Szczepaniak z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Forma i termin nawożenia decydują o skuteczności azotu

dr Maria Walerowska: Panie profesorze, nie ma lepszej osoby, której mogłabym zadać to pytanie.  Czy ten azot w ogóle miał szansę zadziałać?

Prof. UPP dr hab. Witold Szczepaniak: Powiem tak, patrząc na większość Polski, z tego co ja się orientuję, te teopady po przeprowadzonym nawożeniu wiosennym były na tyle niskie, że na pewno nie działa idealnie. Natomiast czy działa lepiej, czy działa gorzej, to zależy od bardzo wielu zmiennych. Z jednej strony od tego, kiedy rzeczywiście było to nawożenie przeprowadzone, czy to było w jednej dawce całość podane, czy było tutaj podzielone na dwie dawki, tak jak wspomniałaś. I z drugiej strony też trzeba mieć świadomość, które formy w tym roku miały większą szansę efektywniejszego zadziałania, a które mniejszą szansę.

No i jeśli ktoś w taki klasyczny sposób podzielił nawożeniae czyli pierwsza dawka i odstęp dwutygodniowy i druga dawka, a pierwsza dawka początkiem marca była zastosowana, a druga w połowie czy często po połowie marca, bo wiem, że takie rzeczy się w tym roku działy i do tego niestety jeszcze w drugiej dawce był zastosowany przykładowo mocznik z inhibitorem urazy, to wtedy szansa na zadziałanie tego azotu jest zdecydowanie jeszcze mniejsza niż w tych warunkach, kiedy był ten azot zastosowany w pełni na początku marca i w całości tutaj w saletrzaku, tudzież innych nawozach, które mają te dwie formy mineralne azotu, które są pobierane, czyli forma NH4NO3.

W gospodarstwach, które są nastawione na RSM możemy sobie jasno powiedzieć, że może to nie było idealne rozwiązanie, ale tam należało zrobić mianowicie to, żeby jak najszybciej całość azotu tutaj podać, tylko różnica między RSM-em a mocznikiem z inhibitorem urazy polega na tym, że w RSM-ie ta forma amidowa nie jest blokowana przez inhibitor, natomiast tutaj, jak sama nazwa wskazuje, mamy jeszcze odwleczone działanie tego składnika i to naprawdę w tym roku nie było wskazane, jeśli patrzymy na mocznik z inhibitorem urazy.

Dostępność nawozów i warunki pogodowe wymusiły decyzje

MW: Ja zakładam, że chyba mimo wszystko większość zastosowała te formy raczej szybko działające azotu, widząc co się dzieje, aczkolwiek trudno mi powiedzieć, bo zależy kto jaki miał nawóz kupiony, prawda?

WS: Myślę, że od tego należało zacząć, szczególnie, że przez jakiś czas był problem z dostępnością azotu i podejrzewam, że wtedy to, co było na placu, co było w magazynie, to jechało na pole i nie zawsze było akurat to, co powinno być, no bo ta utrata liści, ta zima bez śniegu w wielu regionach Polski skutkowała tym, że te formy amidowe, a szczególnie już mocznik z inhibitorem urazy w tym roku, no krótko mówiąc nie pasuje tutaj do strategii tegorocznego żywienia rzepaków.

Chłodna wiosna i susza zaburzyły pobieranie azotu

MW: Dodajmy jeszcze do tego, że było stosunkowo, nawet nie stosunkowo, ale dosyć chłodno, zwłaszcza jeżeli porównamy tą wiosnę do poprzednich wiosen, prawda?

WS: To jest kolejny aspekt, który znowu mówi o tym, że bardziej formy mineralne niż formy tutaj amidowe, czy to w moczniku, czy w innych nawozach, czy to w RSM-ie, czy w innych produktach, więc tutaj musimy sobie jasno powiedzieć, że mimo, że te warunki w całej Polsce nie są idealne i nie były idealne do tej pory przez ostatnie tygodnie do pobierania azotu, to musimy powiedzieć jasno, że można było to zrobić lepiej, można to było zrobić gorzej, a optymalnie by było, gdyby już część azotu była zastosowana jesienią, późną jesienią, żeby ten azot mógł być już przemieszczany w tych miesiącach zimowych, kiedy gleba nie była zamarznięta, to wtedy ta efektywność na pewno będzie większa. Natomiast patrząc na pola, możemy powiedzieć jedną rzecz, że te pola są bardzo różne w tym roku. Są takie plantacje, które dopiero teraz w ostatnim czasie wybijają wpęd i gdzieś te pąki kwiatowe dopiero są odsłaniane, a są takie plantacje, gdzie już od dwóch tygodni mamy sterczące anteny widoczne, pąki kwiatowe.

Zobacz także: Rozeta stoi w miejscu. Po czym poznać, czy rzepak jeszcze odbije?

Tylko kłopot polega na czym jeszcze, że dzisiaj jesteśmy w tym terminie, kiedy ten azot powinien być budowany w tej roślinie, powinien być pobierany intensywnie. Większość potrzebnego azotu musi pobrać do początku kwitnienia, bo jeśli tego nie zrobi, to później już możemy z góry powiedzieć, że każde zakłócenie bieżącego pobierania będzie skutkowało tym, że ten plon będzie słabiej kodowany, a później słabiej wykształcany. A z drugiej strony, jeśli nagle się rozpada na koniec kwitnienia czy po kwitnieniu i ten azot, który zastosowaliśmy wcześniej, będzie w całości dostępny dla rośliny, to roślina może zgłupiać fizjologicznie i zareaguje w ten sposób, że będzie chciała tworzyć nowe liście.

MW: Całą masę nadziemną, rozety, liście.

WS:Dokładnie, tej, której nam dzisiaj brakuje, bo tej rozety nam często brakuje, szczególnie w sytuacji, gdzie nie mieliśmy śniegu, gdzie 80, 90 czy ponad 90% liści z jesieni zostało odrzuconych. No i wtedy zacznie budować liście zamiast budować plon. On już wtedy ma budować plon i myślę, że dzisiaj jeszcze jest czas, gdzie możemy jeszcze pomóc temu rzepakowi, żeby ten plon zbudował.

Dokarmianie dolistne może jeszcze pomóc

MW: No i właśnie, Panie Profesorze, co robić w tej sytuacji? Czy my możemy ratować się dostarczeniem makroskładników przez liść? Czy to jest rozwiązanie?

WS: Jak najbardziej uważam, że jesteśmy w takim terminie, gdzie możemy już z czystym sumieniem to powiedzieć głośno. Dlaczego mówię głośno? Bo do tej pory mieliśmy bardzo dużo dni z przymrozkami, gdzie praktycznie, no, czy byliśmy krótko po przymrozku, czy byliśmy przed przymrozkiem, czy byliśmy w trakcie przymrozku i wtedy pompowanie rośliny przez liście, no, ma swoje pewne ograniczenia i często możemy prowadzić do tego, że uszkodzimy te rośliny. Natomiast teraz, jeśli nagrywamy tutaj ten program w Wielkopolsce, to od kilku dni mamy ciepło, nie ma w nocy przymrozków, są idealne warunki do dostarczania składników łącznie z azotem przez liść.

I co jest też istotne? Istotne jest to, że jeszcze mamy na tyle wilgoci w glebie, że te rośliny odzyskują turgor. Bo gdyby już te rośliny były przewiędnięte, wtedy dajmy sobie święty spokój, nic nie róbmy, bo bardziej zaszkodzimy niż pomożemy. Ale jeśli tutaj się wkopiemy, to głębiej jeszcze jest wilgotna gleba, korzeń jest dobrze rozwinięty też z jesieni.Na wiosnę już jest pewna regeneracja tego systemu korzeniowego, to można jeszcze nawet kilkadziesiąt kilogramów do kwitnienia przez ten liść tutaj zastosować.

image

Rzepak ozimy - właściwa struktura gleby i precyzyjne nawożenie

Ile azotu przez liść? Kluczowe są stężenie i warunki

MW: No i na pewno pojawi się teraz pytanie, ile na jednym, w jednym przejeździe, w jednym zabiegu, ile kilogramów czystego składnika możemy wpompować efektywnie w rzepak teraz przez liść?

WS: Wszystko zależy czym to robimy i w jakiej fazie mamy rzepak, ale przyjmuje się, że w tej fazie rozwojowej zielonego pąka 10-12% możemy jeszcze tutaj takie stężenia mocznika czy rsm 32% robić i to jest bezpieczne. Aczkolwiek pod jednym warunkiem, to co mówiliśmy wcześniej, żeby nie było przymrozków znaczących. Co mam na myśli, jeśli przez pół godziny, godzinę będzie minus jeden nad ranem, to rzepak jest akurat tą rośliną, która sobie z tym poradzi, ale jak będzie minus cztery, minus pięć, minus sześć, to wtedy będą już uszkodzenia, więc tego należy jak najbardziej unikać. I kolejna rzecz, na którą musimy tutaj zwrócić uwagę, akurat nagrywamy w słoneczku program. Do tej pory było nam zimno, teraz jest całkiem cieplutko, ale nie w pełnym słońcu, przy większej wilgotności powietrza i to są te warunki podstawowe, gdzie te maksymalne stężenia dedykowane do tej fazy możemy jak najbardziej wprowadzić. Natomiast jak już będzie żółty pąk, to wtedy idziemy w te stężenia w granicach, bym powiedział, 8-10%. Jak będzie nawet ten zabieg na opadający płatek, to do 6% też jest to bezpieczne, a w skrajnym przypadku, gdyby nam tego azotu jeszcze brakowało w roślinie, to na zieloną łuszczynę, czyli w pierwszym tygodniu po kwitnieniu czy pod koniec kwitnienia, jak już mamy ostatnie kwiatki rozwinięte, które i tak nie są plonotwórcze, znowu 10% tych nawozów, które tutaj wspomniałem. Mocznik czysty, bez inhibitora urazy i RSM 32%, byle to nie był RSM z siarką, bo wtedy możemy mieć uszkodzone rośliny, ale też mamy na rynku szereg nawozów gotowych, które oferują różne firmy, które też zawierają azot, zawierają też inne składniki pokarmowe, bo myśmy się tutaj skupili na czym? Dorzucamy jak najbardziej, dorzucamy siarcza magnezu, dorzucamy co jeszcze? No przede wszystkim mikroelementy, no i trzeba mieć świadomość, że ze względu na te warunki pogodowe, które w tym roku mieliśmy, bardzo często jeden, a czasami dwa zabiegi z borem nam umknęły, a musimy mieć świadomość, że tym borem powinniśmy karmić rośliny sukcesywnie, czyli nie, że na raz dużo, tylko w kilku terminach, bo z jednej strony ten bor jest słabo przyswajalny, a z drugiej strony jest to bardzo trudne.

Całość w naszym filmie!

]]> Rzepak m.walerowska@topagrar.com.pl (Maria Walerowska) Fri, 17 Apr 2026 12:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/rzepak/susza-a-nawozenie-rzepaku-czy-azot-mial-szanse-zadzialac-pogotowie-polowe-2668571 false Jak wyznaczana jest susza rolnicza i gdzie dziś ryzyko rośnie najmocniej? https://www.topagrar.pl/articles/pogoda/jak-wyznaczana-jest-susza-rolnicza-i-gdzie-dzis-ryzyko-rosnie-najmocniej-2668507 Najnowsze mapy pokazują, że po suchym początku kwietnia największy problem widać dziś w niektórych częściach Polski, gdzie opady były śladowe i nie poprawiła się wilgotności gleby? Czym jest System Monitoringu Suszy Rolniczej?

System Monitoringu Suszy Rolniczej (SMSR) został opracowany i uruchomiony przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach (IUNG-PIB) na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Podstawą działania systemu są wieloletnie badania IUNG-PIB, w tym modele prognoz plonów oraz unikatowa baza danych glebowych, która opisuje zdolność retencji wodnej gleb w skali całego kraju. System integruje dane meteorologiczne oraz informacje z cyfrowej mapy glebowo-rolniczej, co pozwala obliczać klimatyczny bilans wodny (KBW) i oceniać ryzyko suszy.

Jak wyznaczana jest susza rolnicza?

W Systemie Monitoringu Suszy Rolniczej uwzględnia się dwa główne czynniki:

  • warunki pogodowe,
  • podatność gleb na suszę.

Susza rolnicza występuje wtedy, gdy klimatyczny bilans wodny (KBW) w okresie sześciodekadowym (od 21 marca do 30 września) spada poniżej wartości krytycznych określonych dla danej uprawy i kategorii gleb.

Dla jakich upraw prowadzony jest monitoring?

System Monitoringu Suszy Rolniczej obejmuje m.in.:

  • zboża ozime i jare,
  • kukurydzę na ziarno i kiszonkę,
  • rzepak i rzepik,
  • ziemniaki,
  • buraki cukrowe,
  • chmiel i tytoń,
  • warzywa gruntowe,
  • drzewa i krzewy owocowe,
  • truskawki,
  • rośliny strączkowe.

Zobacz także: Czy skracać już zboża ozime? Pole polu nierówne. Jak to ocenić?

Do czego służy System Monitoringu Suszy Rolniczej?

Głównym celem systemu jest wskazywanie obszarów, na których wystąpiły straty w uprawach spowodowane suszą rolniczą. Dane te wykorzystywane są m.in. w systemie ubezpieczeń rolniczych.

Deszczu nadal jest mało - mapa opadów Polski

Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG-PIB) opublikował najnowszą mapę sum opadów za początek kwietnia. Wyraźnie pokazuje ona kontrast między suchym zachodem a nieco bardziej wilgotnym wschodem kraju.

  • Zachód i południowy zachód

W tej części kraju sytuacja wygląda najgorzej. Na wielu stacjach suma opadów nie przekroczyła 2 mm, co oznacza praktyczny brak realnego nawodnienia gleby. To poziom, który nie jest w stanie poprawić jej wilgotności po suchym początku wiosny.

  • Centrum

W centralnej Polsce opady były nieco wyższe, ale nadal niewystarczające. Deszcz pojawiał się sporadycznie i miał raczej przelotny charakter, przez co nie wpłynął znacząco na poprawę warunków wilgotnościowych.

  • Wschód

Najwięcej opadów odnotowano na wschodzie kraju, miejscami do około 12 mm. Choć to wyraźnie więcej niż na zachodzie, nadal nie są to wartości, które mogłyby skutecznie odbudować zapasy wody w glebie.

Pogoda długoterminowa 2026

Zimny początek roku, wilgotna wiosna i upalne lato tak zapowiada się sezon wegetacyjny 2026 według najnowszej prognozy przygotowanej przez prof. Hansgeorga Schönbergera z N.U. Agrar. Ekspert ostrzega przed presją chorób, szkodników i gwałtownymi zmianami pogody, które mogą mocno wpłynąć na plony.

Cała pogoda aż do sierpnia w artykule poniżej:

image

Rolników czeka trudny sezon? Prognoza pogody od lutego do sierpnia od eksperta

Patrycja Bernat

]]> Pogoda p.bernat@pwr.agro.pl (Patrycja Bernat) Thu, 16 Apr 2026 19:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/pogoda/jak-wyznaczana-jest-susza-rolnicza-i-gdzie-dzis-ryzyko-rosnie-najmocniej-2668507 false Magazyny pełne, ziemniaki gniją na polach. Rolnicy: „Nie mamy z czego żyć” https://www.topagrar.pl/articles/ziemniaki/magazyny-pelne-ziemniaki-gnija-na-polach-rolnicy-nie-mamy-z-czego-zyc-2668470 Na rynku ziemniaka narasta kryzys: część towaru wciąż zalega w magazynach, część producenci zostawili na polach, bo przy cenach rzędu 10–20 gr za kilogram zbiór i transport tylko powiększałyby stratę. Rolnicy alarmują, że nie mają już pieniędzy na paliwo, raty i bieżące opłaty, dlatego domagają się pilnej interwencji państwa. Jak głęboki jest dziś kryzys na rynku ziemniaka

Polscy rolnicy alarmują, że sytuacja na rynku ziemniaka wymknęła się spod kontroli. Magazyny są pełne, ceny runęły, a tysiące ton towaru zaczyna gnić. W sieci ruszyła petycja do premiera, ministra rolnictwa i ministra finansów o pilną pomoc dla branży.

Za inicjatywą stoją producenci ziemniaków, a jedną z osób, które najmocniej nagłaśniają problem, jest Agnieszka Tołłoczko-Wróbel, rolniczka ze Szkotowa w woj. warmińsko-mazurskim. W rozmowie z redakcją Tygodnika Poradnika Rolniczego przyznaje, że sytuacja jest tak zła, iż wielu rolników znajduje się dziś na granicy bankructwa.

– Dzisiaj napisał jeden rolnik: „mam 300 ton ziemniaka w magazynie, jestem bankrutem, nie mam na nic”. Inny ma 1500 ton i nie ma gdzie tego sprzedać. Nie ma biogazowni w pobliżu, nie ma zakładu przemysłowego, nie ma też pieniędzy na transport. Ludzie mówią już nie o stracie, tylko o tym, że nie mają za co żyć – relacjonuje.

„Żyjemy z 800 plus”. Jak wygląda sytuacja w gospodarstwach?

Sytuacje w gospodarstwach są bardzo dramatyczne. Tołłoczko-Wróbel mówi, że rozmawiała z jedną z rolniczek, która jest kompletnie załamana.

– Ta rolniczka mówiła mi, że nie ma nawet litra paliwa w ciągnikach. Obecnie żyje z 800 plus. Kiedyś przy 50 hektarach starczało jej na wszystko, a dziś córka musiała iść do pracy, bo ta rolniczka nie ma z czego płacić za jej studia. Po prostu nie ma gdzie sprzedać ziemniaków – opowiada.

Jak dodaje, ta sama rolniczka sprzedała trochę ziemniaka po 20 groszy za kilogram, ale kolejne samochody skupujący chcieli brać już po 10 groszy.

– To jest 4 tysiące z hektara, a nakłady wynoszą 24 tysiące. Z czego ona ma dopłacić 20 tysięcy do hektara? – pyta Tołłoczko-Wróbel.

Duże gospodarstwa też tracą miliony

Tołłoczko-Wróbel sama prowadzi duże gospodarstwo, ma ponad tysiąc hektarów upraw, w tym ziemniaki sadzeniaki, których – jak szacuje – zostanie jej około tysiąca ton niesprzedanych. To może oznaczać około 3 mln zł strat. Produkcja sadzeniaków jest bardzo droga, bo nakłady sięgają nawet 40–50 tys. zł na hektar. I jak podkreśla rolniczka, rozmiar gospodarstwa dziś wcale nie chroni przed katastrofą.

– Ja dziś rezygnuję nawet z ubezpieczeń w gospodarstwie, bo nie mam na opłacenie składek. Poprosiłam o wakacje kredytowe, rozmawiałam z firmami o dłuższych terminach płatności. Ale ci ludzie też chcą swoje pieniądze. Jedyne pieniądze, jakie dziś mam, przeznaczam na prąd, żeby mi go nie odłączyli, i na wypłaty dla pracowników, żeby w ogóle przyszli do pracy – mówi.

Przyznaje też, że części ziemniaków nawet nie zebrała.

– Ponad 120 hektarów zaoraliśmy. Tego w ogóle nie zebraliśmy. Dlaczego? Bo przy 20 groszach za kilogram to, co bym wykopała, wydałabym potem na sam transport. To byłoby dokładanie do straty – tłumaczy.

Rolnicy apelują do rządu o pilną pomoc

Wobec tak fatalnej sytuacji na rynku ziemniaka w internecie pojawiła się petycja do Donalda Tuska, ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego i ministra finansów Andrzeja Domańskiego pod hasłem „Kryzys na rynku ziemniaka – pilna pomoc dla polskich rolników”. Jej autorzy alarmują, że „polscy rolnicy stoją dziś na krawędzi”, a nadprodukcja ziemniaka w Europie i brak możliwości sprzedaży sprawiły, że magazyny są pełne, a ceny nie pokrywają nawet kosztów produkcji. Jak podkreślają, tysiące ton ziemniaków zaczynają się psuć, a każdy kolejny dzień oznacza nowe straty i realne ryzyko upadłości gospodarstw.

Domagają się dwóch podstawowych form wsparcia:

  • 40 gr za kilogram ziemniaka kierowanego do biogazowni lub zakładów przemysłowych,
  • 60 gr za kilogram niesprzedanego ziemniaka sadzeniaka wraz z jego utylizacją.

To, jak mówią, nie jest żadna nadzwyczajna pomoc, tylko próba ratowania producentów przed całkowitym załamaniem.

Zobacz także: Ziemniaki zalegają w magazynach, a import mocno ruszył

„Jesteśmy na skraju bankructwa”. Co piszą producenci

Petycję podpisało już 150 osób i liczba ta cały czas rośnie. Pod nią pojawiły się dramatyczne komentarze. Rolnicy piszą tam bez ogródek: „jestem w takiej samej beznadziejnej sytuacji”, „nie przetrwamy bez interwencji państwa”, „mam pełen magazyn i nie mam z czego spłacać kredytów”, „mam 300 ton w magazynie”, „sam mam 80 ton niesprzedanych ziemniaków, a sytuacja jest katastrofalna”.

Jeden z komentarzy szczególnie pokazuje skalę rozpaczy. Autor napisał: „Podpisuję, ponieważ w moim gospodarstwie również zostanie bardzo duża ilość ziemniaków, około 150 ton, może 120 ton, które będę musiał wywieźć. Jeszcze nie wiem gdzie i za ile, i komu, może do lasu. Jestem zrozpaczony i przerażony całą sytuacją, że nie ma pomocy znikąd. Ministerstwo rolnictwa powinno jak najszybciej interweniować”.

Z kolei pracownik firmy produkującej sadzeniaki stwierdził wprost: „to, co się dzieje na rynku ziemniaka, to farsa i kryminał. Firmy nasienne są również wobec problemu bezradne”.

Inni pisali też:

  • "Mimo kontraktu odrzucono nam 300 ton ziemniaka. Jesteśmy na skraju bankructwa"
  • "Mam pełny magazyn, takiego roku nie było..."

Podpisy pod petycją są zbierane w internecie. Rolnicy apelują, by wchodzić i ją podpisywać. Można to zrobic TUTAJ.

Pismo do ministra rolnictwa. Jakie rozwiązania proponują producenci?

Poza petycją Tołłoczko-Wróbel wysłała także pismo do ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego. Napisała w nim, że sezon 2025–2026 jest jednym z najtrudniejszych od lat, a nadprodukcja, niekorzystna pogoda i zwiększony import doprowadziły do tego, że znaczna część krajowej produkcji nie znalazła nabywców.

W piśmie podkreśla, że duże ilości ziemniaków zalegają w magazynach, generując dodatkowe koszty i straty, a w najbliższym czasie zaczną tracić właściwości handlowe i wchodzić w procesy gnilne, co stworzy także problemy sanitarne i środowiskowe.

Rolnicy proponują kilka konkretnych rozwiązań: skierowanie części surowca do zakładów przetwórstwa przemysłowego wraz z dopłatą do transportu, umożliwienie wykorzystania ziemniaków w biogazowniach z rekompensatą dla producentów, a także osobne, zwiększone wsparcie dla producentów sadzeniaków.

W przypadku sadzeniaka wniosek jest jasny: wsparcie do 30 proc. produkcji w wysokości 0,60 zł za kilogram niesprzedanego materiału sadzeniakowego. W odniesieniu do ziemniaka jadalnego rolnicy chcą pomocy liczonej według rzeczywistych danych ewidencyjnych z ARiMR, z limitem do 30 proc. areału i ze stawką 0,40 zł za kilogram.

– Proponujemy, aby wsparcie było przyznawane proporcjonalnie do wielkości produkcji, na podstawie ewidencjonowanych partii ziemniaków, w szczególności tych przebadanych przez Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa, np. w badaniach bakteriologicznych. Zapewni to przejrzystość oraz możliwość weryfikacji systemu pomocy – pisze Tołłoczko-Wróbel.

Zobacz także: Ziemniaki z dopłatą. Rolnik płaci 2,50 euro, żeby ktoś je zabrał

„To tylko kroplówka”. Rolnicy potrzebują rozwiązań systemowych

Tołłoczko-Wróbel nie ma złudzeń, że proponowane dopłaty nie rozwiążą całego problemu. Mówi o nich jako o pomocy ratunkowej.

– To jest kroplówka, żeby rolnicy nie umarli. To nie jest pomoc, która pokryje wszystkie straty. To jest tylko coś, co może dać ludziom trochę oddechu i sprawić, że ktoś nie upadnie już teraz, natychmiast. Bo dziś wielu producentów nie walczy o zysk, tylko o to, żeby dotrwać do jutra – mówi.

Dodaje, że oprócz doraźnej interwencji potrzebne są rozwiązania systemowe.

– Dzisiaj trzeba zagospodarować nadwyżki, ale trzeba też wreszcie wypracować mechanizm na przyszłość. Taki fundusz stabilizacyjny albo forum kryzysowe, które w sytuacji nadprodukcji albo załamania rynku zadziała od razu. A nie tak, że rolnik ma problem teraz, a pomoc przychodzi za rok, kiedy już nie ma czego ratować – tłumaczy.

Brak infrastruktury utrudnia zagospodarowanie nadwyżek

Jednym z pomysłów na zagospodarowanie niesprzedanych ziemniaków są biogazownie. Tyle że i tu zaczynają się schody. Rolnicy mówią, że często nie mają takich instalacji w pobliżu, a jeśli są, to warunki przyjęcia towaru bywają zaporowe. Na przykład towar ma być bez choćby jednego zgnitego ziemniaka, a do tego trzeba jeszcze zapłacić około 30 groszy za odbiór.

W praktyce wielu rolników zaczyna więc wywozić ziemniaki na pola, zrzucać je na ugory albo oddawać za darmo tam, gdzie da się je jeszcze wykorzystać jako paszę.

– Każdy kombinuje po swojemu. Jeden odda bratu do bydła, drugi wywiezie na pole, trzeci myśli, jak to przytalerzować. Ale to nie jest żadne rozwiązanie, tylko rozpaczliwe gaszenie pożaru – słyszymy od rolników.

image

Warzywa od rolnika na abonament? Tak działa "Otwarte źródło" na 4 ha

Czas działa na niekorzyść producentów ziemniaków

Czas działa dziś na niekorzyść producentów. Ziemniaki w przechowalniach nie będą czekać wiecznie. Wraz z cieplejszymi nocami i wzrostem temperatur szybciej ruszy kiełkowanie i psucie.

– Te ziemniaki jeszcze może 2–3 tygodnie poleżą, ale jak przyjdą cieplejsze noce, zacznie się prawdziwy problem. Trzeba opróżniać magazyny, czyścić skrzynie, dezynfekować przechowalnie pod nowy sezon. Tego nie da się odkładać bez końca – mówią rolnicy.

I dodają, że dramat polega na tym, iż wielu z nich nie ma pieniędzy już nawet nie na nową produkcję, ale choćby na utylizację towaru.

„Handlarze kupowali ziemniaki z importu i sprzedawali je jako polskie”

Rolnicy zwracają też uwagę na problem importu i handlu, który ich zdaniem dodatkowo rozregulował rynek. W rozmowach padają oskarżenia, że do Polski trafiało dużo ziemniaka z zagranicy, a część handlujących sprzedawała go później jako polski towar.

– Konsument idzie do marketu i bierze wszystko naraz, bo tak mu wygodniej. A do tego wiele osób mówi, że handlarze kupowali ziemniaki z importu i sprzedawali je jako polskie. Jak to sprawdzi zwykły kupujący? No nie sprawdzi. A my zostajemy z pełnymi magazynami – mówią producenci.

Rolnicy apelują: podpisujcie petycję

Tołłoczko-Wróbel apeluje, by rolnicy podpisywali petycję i nagłaśniali problem. Bo jak podkreśla, sprawa nie dotyczy jednego czy dwóch gospodarstw, tylko całego sektora.

– To nie jest jednostkowa historia. To jest dramat setek gospodarstw. I naprawdę jesteśmy już w takim miejscu, że część ludzi nie ma na paliwo, na prąd, na raty, na podstawowe życie. Jeżeli teraz nie będzie reakcji, to za chwilę będzie za późno – podsumowuje.

Oprac. Kamila Szałaj

Źródło: tygodnik-rolniczy.pl

]]> Ziemniaki k.szalaj@tygodnik-rolniczy.pl (Kamila Szałaj) Thu, 16 Apr 2026 16:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/ziemniaki/magazyny-pelne-ziemniaki-gnija-na-polach-rolnicy-nie-mamy-z-czego-zyc-2668470 false Nie tylko mleko i opasy. Pod Toruniem rolnicy otwierają labirynt w kukurydzy https://www.topagrar.pl/articles/kukurydza/nie-tylko-mleko-i-opasy-pod-toruniem-rolnicy-otwieraja-labirynt-w-kukurydzy-2668513 Monika i Karol Zielińscy prowadzą gospodarstwo w Kuźnikach, w gminie Obrowo w woj. kujawsko-pomorskim. Produkują mleko i opasają byczki, a w tym roku postanowili sięgnąć po dodatkowy dochód. Skąd taki pomysł i jak sobie poradzą w pracy w gospodarstwie? Monika i Karol Zielińscy prowadzą gospodarstwo o profilu mlecznym. Mają 30 krów, a wraz z młodzieżą i opasami w sumie około 100 szt. bydła. Krowy mają wydajność około 9-10 tys. l mleka. Wszystkie cielęta zostają w gospodarstwie, albo na opas, albo na remont stada.

- Uprawiamy przede wszystkim rzepak, buraki, kukurydzę, pszenicę i jęczmień, mamy też użytki zielone. Produkcja roślinna jest w dużej mierze podporządkowana bydłu, bo gospodarstwo musi zabezpieczyć bazę paszową – mówi Monika Zielińska i dodaje, że gospodarują na 80 ha.

Skąd pomysł na labirynt w kukurydzy?

Jak zaznacza rolniczka pomysł na labirynt w kukurydzy wziął się z życia codziennego.

- Mamy trójkę małych dzieci i często słyszałam, że się nudzą. W naszej okolicy brakowało takiej atrakcji, a przy takim gospodarstwie i małych dzieciach trudno zorganizować całodniowe wyjazdy. Dzień zaczynamy wcześnie rano i musimy być na miejscu także wieczorem, więc uznaliśmy, że warto stworzyć coś u siebie — zarówno dla własnych dzieci, jak i dla innych rodzin, zwłaszcza z Torunia – mówi Zielińska i dodaje, że gospodarstwo znajduje się około 20 km od Torunia, więc całkiem niedaleko jak na całodniową atrakcję dla mieszkańców Torunia, bo takiej właśnie można się spodziewać w Kuźnikach.

Labirynt powstaje na powierzchni 5 hektarów i będzie miał około 3 kilometrów długości.

- Przygotowaliśmy cztery ścieżki z pytaniami, w tym także pytania związane z regionem wokół Torunia, żeby atrakcja była ciekawa nie tylko dla osób związanych z rolnictwem. Chcemy, żeby była to propozycja przede wszystkim dla rodzin z dziećmi, które chcą wyrwać się z miasta i spędzić czas w innych warunkach – dodaje rolniczka.

Turyści będą mogli przy okazji zwiedzania labiryntu, wziąć udział w grze terenowej, na placu będą dmuchańce i foodtruck z przekąskami i lodami.  

- Od trzech lat prowadzimy też foodtrucki z lodami i jeździmy po różnych imprezach, więc widzimy, że ludzie naprawdę szukają takich rodzinnych atrakcji. Dlatego przy labiryncie planujemy postawić także foodtruck, a do tego przygotować dodatkowe atrakcje dla dzieci, tak żeby można było spędzić u nas cały przyjemny weekendowy czas. Zakładamy, że największy ruch będzie właśnie w weekendy – mówi Monika Zielińska.

Kiedy siew kukurydzy i otwarcie labiryntu?

Rodzina planuje siew kukurydzy rozpocząć w najbliższą środę (22 kwietnia). Rolnicy zdecydowali się na współpracę z P.H.Z. Kalchem Sp. z o.o. z Głęboczka.

- Firma doradza nam i pomaga także w zakresie precyzyjnej uprawy, co przy labiryncie ma szczególne znaczenie. Wszystko musi być wykonane bardzo dokładnie. Teraz dużo zależy od pogody, bo w glebie brakuje wody, więc zobaczymy, jak kukurydza będzie rosła – podkreśla Monika Zielińska. Rolnicy chcieliby aby atrakcja ruszyła w połowie czerwca, ale nie wiadomo czy kukurydza zdąży odpowiednio urosnąć. Musi osiągnąć taką wysokość, żeby przejście przez labirynt było rzeczywiście atrakcyjne i dawało poczucie zagubienia się wśród roślin.

- Sezon planujemy mniej więcej do końca września, bo później zaczynają się kolejne intensywne obowiązki w gospodarstwie, między innymi wykopki buraków i zbiory kukurydzy – podkreśla rolniczka. Zaznacza, że przy 100 szt. bydła i pracach polowych na 80 ha, będą musieli zatrudnić kogoś do obsługi labiryntu i foodtrucków.

- My musimy być przy swoim gospodarstwie, bo bydło wymaga codziennej opieki i tu potrzebny jest ktoś swój, kto zna zwierzęta i potrafi zauważyć wszystko, co trzeba. Przy takiej skali pracy, nie da się tego zostawić – mówi rolniczka.

Alternatywne źródło dochodu 

Nie ma co ukrywać, że ostatnie miesiące każdemu rolnikowi dały w kość. Ceny mleka, zbóż, buraków czy ziemniaków nie są zadowalające, a rosnące koszty niestety sytuację w wielu przypadkach mocno pogorszyły.

image
FOTO: Zielińska

- Labirynt to oczywiście ma być także dodatkowe źródło dochodu. Ceny mleka robią swoje, ceny zbóż również, więc trzeba szukać różnych rozwiązań, żeby gospodarstwo mogło się rozwijać i żeby radzić sobie na bieżąco ze zobowiązaniami. Musimy myśleć o przyszłości i szukać sposobów, które pozwolą utrzymać stabilność – zaznacza Monika Zielińska. Ceny mleka obecnie sięgają maksymalnie 1,5 zł/l, dlatego rolniczka zaznacza, że sytuację częściowo ratuje bydło mięsne.

- Ceny wołowiny się wahają, ale od czasu do czasu udaje się coś sprzedać i to pomaga. Jeśli chodzi o mleko, jesteśmy związani z Łowiczem od około 30 lat i nie zmieniamy mleczarni. Dzięki tej długoletniej współpracy mamy trochę lepsze warunki. Nie jest idealnie, ale też nie jest tragicznie. Słyszymy, że niektórzy dostają bardzo niskie stawki, więc wiemy, że sytuacja w wielu miejscach jest jeszcze trudniejsza – podkreśla rolniczka.

Rośnie nowe pokolenie rolników

Monika Zielińska zaznacza, że w dużej mierze wszystkie ich pomysły na rozwój są związane z ich dziećmi. Cała trójka motywuje do organizacji czasu wokół gospodarstwa.

- Wszystko, co robimy, jest też w dużej mierze z myślą o dzieciach. Mamy trójkę dzieci — Zosię (10 l.), Madzię (8 l.) i Franka (6 l.). Nasz najmłodszy syn Franek jest już bardzo zapalonym gospodarzem. Wierzę, że jeśli dziecko od małego nasiąka takim życiem, to może je naprawdę pokochać. A jeśli złapie tę pasję, to będzie chciało to robić dalej – mówi rolniczka, która jednocześnie prowadzi firmę ZMF Trans (nazwa od imion dzieci!). Rośnie kolejne pokolenie młodych rolników, a rodzice pokazują, że oprócz ciężkiej pracy, znajdzie się też czas na zabawę.

- W sumie mamy około 100 sztuk bydła, więc pracy od rana do wieczora naprawdę nie brakuje. Żeby to robić, trzeba to po prostu lubić. Tylko wtedy da się przetrwać trudniejsze momenty, a tych w rolnictwie nie brakuje. W ostatnim czasie mocno odczuwaliśmy wzrost cen paliwa, spadki cen mleka i ogólną presję kosztów. Na szczęście z nawozami udało się nam zabezpieczyć wcześniej – podkreśla rolniczka.

Labirynt pod Toruniem może być ciekawą odmianą dla mieszkańców tego powiatu i ciekawą atrakcją dla turystów, a dla rolników dodatkowym źródłem dochodu i ciekawe zajęcie dla własnych dzieci. 

]]> Kukurydza d.kolasinska@topagrar.com.pl (Dorota Kolasińska) Thu, 16 Apr 2026 15:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/kukurydza/nie-tylko-mleko-i-opasy-pod-toruniem-rolnicy-otwieraja-labirynt-w-kukurydzy-2668513 false Zabieg T1 w zbożach - kiedy wykonać i czym pryskać? Zalecenia na 2026 rok https://www.topagrar.pl/articles/zboza/zabieg-t1-w-zbozach-kiedy-wykonac-i-czym-pryskac-zalecenia-na-2026-rok-2668460 Czy warto przyspieszyć zabieg T1? Odpowiedni termin i temperatura decydują o skuteczności ochrony zbóż przed chorobami już na starcie sezonu. Kiedy wykonać pierwszy oprysk fungicydowy i jakie substancje wybrać, aby nie stracić plonu i pieniędzy? Pierwszy zabieg fungicydowy T1

Zabieg T1 jest pierwszym wiosennym zabiegiem fungicydowym, który wykonywany  jest najczęściej w fazie pierwszego kolanka, czyli BBCH 31. Jego celem jest ochrona dolnych liści przed chorobami, które mogą szybko przenieść się na wyższe partie rośliny. Do najważniejszych zagrożeń należą:

  • mączniak prawdziwy,
  • septorioza liści,
  • rdza brunatna.

Minimalna temperatura do wykonania zabiegu T1 w zbożach to około 5°C.  Jednak pamiętajmy, że to tylko wartość graniczna. Aby zabieg był naprawdę skuteczny, stosując konwencjonalne środki ochrony roślin w szczególności w zabiegu T1, należy pamiętać, że dla większości z nich minimalna temperatura działania to 10-12 °C. Ważne jest również, aby przed i zaraz po zabiegu nie wystąpiły przmrozki. 

Czy warto przyspieszać zabieg T1?

Przy obecnej pogodzie (w zależności od regionu Polski), warto pamiętać, że zbyt wczesny zabieg w niskiej temperaturze, to niższa skuteczność zabiegu, a co za tym idzie pieniadze wyrzucone w błoto. Jednak zabieg wykonany zbyt późno to większe ryzyko rozwoju chorób w uprawie. Najlepszym rozwiązaniem jest krótkie okno pogodowe z temperaturą powyżej 8°C i bez przymrozków.

Zobacz także: Białe końcówki liści i plamki na zbożu? To może być sygnał niedoboru

Czym pryskać na T1? 

– Substancje, które mają nieco niższe optima temperaturowe i które zabezpieczą przed chorobami podstawy źdźbła, ale także na start zabezpieczą liście, to np. cyprodinil i fenpropidyna. Pamiętajmy, że mają ona niższe optimum temperaturowe, zwłaszcza w przypadku fenpropidyny, ale jeżeli tutaj do niej dokomponujemy np. triazol, optimum temperaturowe wzrasta. W pierwszym zabiegu popularny jest także protiokonazol, metrafenon. W ostatnich latach też pojawiają się kombinacje z boskalidem. – Do ochrony podstawy źdźbła, szczególnie w kontekście łamliwości podstawy źdźbła rekomenduję produkt Unix w dawce 0,6 kg/ha. Jeżeli chodzi o zakres temperatur, to całkiem dobrze radzi sobie w niższych temperaturach. Zakładam, że przy temperaturze na poziomie ok. 5 st. C jego skuteczność powinna być utrzymana. Oczywiście nie ujmując nic chociażby np. innym substancjom. – mówił Adam Szepiela z Zespołu Wsparcia Technicznego w firmie Syngenta. 

Jakie rekomendacje ekspertów w tym roku do zabiegu T1? Obejrzyj film!

]]> Zboża p.bernat@pwr.agro.pl (Patrycja Bernat) Thu, 16 Apr 2026 11:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/zboza/zabieg-t1-w-zbozach-kiedy-wykonac-i-czym-pryskac-zalecenia-na-2026-rok-2668460 false Tanger 600 SC – odpowiedź na zmiany w ochronie ziemniaka po wycofaniu metrybuzyny https://www.topagrar.pl/articles/aktualnosci-branzowe-uprawa/tanger-600-sc-odpowiedz-na-zmiany-w-ochronie-ziemniaka-po-wycofaniu-metrybuzyny-2668466 W obliczu zmian w dostępności substancji czynnych, w tym wycofywania metrybuzyny, producenci ziemniaka stają przed koniecznością przebudowy dotychczasowych programów herbicydowych. Odpowiedzią na te wyzwania jest nowy herbicyd Tanger 600 SC zawierający aklonifen – substancję czynną o odmiennym mechanizmie działania, dedykowaną do stosowania przede wszystkim w uprawie ziemniaka. Tanger 600 SC działa doglebowo, tworząc skuteczną barierę ograniczającą wschody chwastów już od najwcześniejszych faz ich rozwoju. Takie podejście pozwala zabezpieczyć plantację w kluczowym okresie po posadzeniu, kiedy ziemniak jest szczególnie wrażliwy na konkurencję o wodę, światło i składniki pokarmowe.

Aklonifen, jako substancja aktywna, zapewnia szerokie spektrum zwalczanych chwastów dwuliściennych oraz skuteczność wobec wybranych gatunków jednoliściennych. W kontekście wycofywania metrybuzyny, która przez lata stanowiła fundament wielu programów ochrony, Tanger 600 SC może pełnić istotną rolę jako element nowych strategii herbicydowych – zarówno jako rozwiązanie podstawowe, jak i komponent mieszanin.

Produkt przeznaczony jest do stosowania przed wschodami ziemniaka, co umożliwia skuteczne ograniczenie zachwaszczenia bez konieczności intensywnych zabiegów nalistnych w późniejszym okresie. To szczególnie ważne w warunkach rosnącej presji chwastów oraz ograniczonego wyboru substancji czynnych.

Wprowadzenie Tanger 600 SC wpisuje się w aktualne potrzeby rynku, gdzie kluczowe znaczenie ma dywersyfikacja mechanizmów działania i przeciwdziałanie odporności chwastów. Nowy herbicyd stanowi praktyczne wsparcie dla producentów, którzy muszą dostosować swoje technologie uprawy do zmieniających się regulacji.

Tanger 600 SC jest już dostępny na rynku i może odegrać ważną rolę w budowaniu nowoczesnych, skutecznych programów ochrony ziemniaka w nowej rzeczywistości po metrybuzynie.

]]> Aktualności branżowe Thu, 16 Apr 2026 09:25:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/aktualnosci-branzowe-uprawa/tanger-600-sc-odpowiedz-na-zmiany-w-ochronie-ziemniaka-po-wycofaniu-metrybuzyny-2668466 false Co szósty kilogram cukru w ​​​​UE jest z Polski. Eksport liczony w miliardach dolarów https://www.topagrar.pl/articles/buraki-cukrowe/co-szosty-kilogram-cukru-w-ue-jest-z-polski-eksport-liczony-w-miliardach-dolarow-2668456 Co szósty kilogram cukru w Unii Europejskiej pochodzi z Polski, a wartość eksportu liczona jest w miliardach dolarów. Co napędza rynek cukru w Polsce i Europie? Produkcja cukru w sezonie 2024/2025 w Unii Europejskiej wyniosła około 15,4 mln ton, gdzie aż 95% podaży pochodzi bezpośrednio od producentów. Oznacza to więc, jak podkreśla Związek Producentów Cukru w Polsce, że bezpieczeństwo surowcowe Europy zależy w bezpośredni sposób od kondycji lokalnego rolnictwa i przetwórstwa.

Jak wykorzystywany jest cukier w UE?

Według danych Komisji Europejskiej MS notifications, „Sugar use in the EU", w sezonie 2024/2025:

  • przemysł spożywczy (producenci żywności, napojów, słodyczy, piekarnie, przetwórstwo) odpowiadał za 77% zużycia cukru w UE,
  • sprzedaż detaliczna (cukier pakowany) - za 13%.

Opierając się na tych danych widzimy, że rośnie znaczenie cukru w przemyśle pozaspożywczym.

-To, co prawda obecnie tylko 3% wolumenu - 521 tys. ton, ale cukier okazuje się tu surowcem wyjątkowo elastycznym. W sezonach 2021/22 i 2022/23, za sprawą popytu na etanol do dezynfektantów i zastosowań farmaceutycznych w czasie pandemii, jego wykorzystanie w tej kategorii przekraczało już milion ton - wylicza ZPCWP. 

Zobacz także: Konflikt na Bliskim Wschodzie podnosi ceny cukru. Rosną koszty energii, transportu i produkcj

Wpływ na to ma między innymi dyrektywa RED II, która nakłada obowiązek zwiększenia udziału energii odnawialnej w transporcie do 29% do 2030 roku. Dodatkowo rynek farmacji zwiększa zapotrzebowanie na wysokoczysty etanol do produkcji m.in. nowoczesnych leków i szczepionek, a przemysł chemiczny szuka naturalnych surowców do bioplastików i biopochodnych polimerów.

– Do zastosowań w przemyśle pozaspożywczym cukier jest surowcem dostępnym, skalowalnym i produkowanym w Europie – mówi Michał Gawryszczak, dyrektor Biura Związku Producentów Cukru w Polsce.i

26 tys. plantatorów i miliardowy eksport

Jak podkreśla  Związek Producentów Cukru w Polsce, zakład cukrowniczy to nie tylko miejsce produkcji. Jest to również generowanie zatrudnienia oraz zapewnienie stabilnych warunków kontraktacji. W Polsce, jak czytamy ten model obejmuje ponad 26 tys. plantatorów i 265 tys. ha upraw, tworząc sieć powiązań gospodarczych o zasięgu regionalnym.

image

Kontrakty w dół, koszty 1000 zł/ha w górę. Burak cukrowy traci opłacalność

– Cukrownie to motory lokalnego wzrostu. Nie tylko przetwarzają buraki - tworzą ekosystem, na którym opierają się całe społeczności wiejskie – podkreśla Michał Gawryszczak.

W poprzednim roku polski eksport cukru oraz produktów powiazanych osiągnał wartość 1,66 mld dolarów. 

Rosnąca rola biogospodarki

Rozwój biogospodarki wpływa na poszerzanie roli jaką odgrywa cukier, wychodząc poza tradycyjne ramy przemysłu spożywczego. 

-  Skala produkcji, liczba zaangażowanych gospodarstw oraz powiązania z przemysłem i eksportem pozwalają traktować sektor cukrowniczy jako element infrastruktury gospodarczej - spajający rolnictwo, przetwórstwo i nowoczesne zastosowania surowców w jeden system o znaczeniu strategicznym – tłumaczy Michał Gawryszczak.

 

Patrycja Bernat

]]> Buraki cukrowe p.bernat@pwr.agro.pl (Patrycja Bernat) Thu, 16 Apr 2026 09:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/buraki-cukrowe/co-szosty-kilogram-cukru-w-ue-jest-z-polski-eksport-liczony-w-miliardach-dolarow-2668456 false Białe końcówki liści i plamki na zbożu? To może być sygnał niedoboru https://www.topagrar.pl/articles/zboza/biale-koncowki-lisci-i-plamki-na-zbozu-to-moze-byc-sygnal-niedoboru-2668386 Białe końcówki liści i drobne plamki na zbożu to często pierwszy sygnał, że roślina ma problem z pobieraniem ważnych mikroskładników. Najważniejsze jest szybkie rozpoznanie objawów i decyzja, kiedy wykonać zabieg dolistny. Miedź to mikroelement zawsze najbardziej kojarzony ze zbożami. W tym roku przyda im się tym bardziej, bo po ociepleniu będą one intensywnie rosnąć, a bez miedzi łatwiej o ich wyleganie.

Zawartość miedzi w glebie wynosi od 1 do 180 mg/kg gleby, jednak najczęściej jest to 5–50 mg/kg. Jej ilość zależy od rodzaju gleby, a najwięcej może się jej znajdować w czarnoziemach, czarnych ziemiach i madach. Należy jednak pamiętać, że dostępność tego pierwiastka jest niewielka i zależy m.in. od zawartości materii organicznej i wilgotności samej gleby.

Znaczenie miedzi w odżywianiu zbóż

Miedź odgrywa ważną rolę w wielu procesach metabolicznych roślin:

  • udział w syntezie ligniny – związku wchodzącego w skład tkanki strukturalnej usztywniającej całe rośliny – źdźbła i pędy
  • udział w fotosyntezie – miedź wchodzi w skład enzymów utleniających
  • zabezpieczanie chlorofilu w liściach przed rozpadem, co przyczynia się do lepszego wykorzystania przez rośliny dwutlenku węgla
  • obniżanie zawartości azotanów w produktach roślinnych oraz udział w syntezie niektórych białek
  • odpowiada za powstawanie i żywotność pyłku.
image
niedobór miedzi
FOTO: archiwum redakcji

Objawy niedoboru miedzi na zbożach

  • młode liście są blade, jasnozielone, czasem z szarym odcieniem,
  • końcówki liści bieleją i zasychają,
  • liście mogą się zwijać i skręcać (tzw. „świński ogon”),
  • rośliny są wiotkie, cienkie, łatwo się pokładają,
  • słabsze krzewienie,
  • zahamowany wzrost,
  • puste kłosy lub słabo zaziarnione,
  • nierównomierne dojrzewanie,
  • kłosy mogą być zdeformowane.

Mangan - jakie ma zadanie?

Jednym z ważniejszych mikroelementów, który bierze udział w licznych procesach fizjologicznych, jest mangan. Stymuluje m.in. wzrost oraz aktywuje procesy enzymatyczne, a także usprawnia oddychanie i syntezę witaminy C, a także fotosyntezę. Dodatkowo jest najważniejszym katalizatorem w cyklu Krebsa.

Zobacz także: Fuzarioza kłosów: jakie mieszaniny fungicydów wybrać?

Do czego prowadzi niedobór manganu?

Jeżeli mamy do czynienia z niedoborem manganu, roślina może mieć problem z przyswajaniem dwutlenku węgla, a to przekłada się na zmniejszoną efektywność fotosyntezy. Mangan pozytywnie wpływa na trwałość chlorofilu, a przy jego niedoborze może dochodzić do rozpadu chlorofilu. Mangan również zapobiega gromadzeniu się nadmiaru azotanów, które w pewnych warunkach, mogą przekształcić się w azotyny, które są toksyczne. Mangan jest również pierwiastkiem, który pobierany jest w małych ilościach około 7 do 120 g/t plonu głównego oraz pobocznego.

image
niedobór manganu
FOTO: archiwum redakcji

Dostępność manganu dla roślin

Mangan to pierwiastek pobierany przez rośliny w stosunkowo małych ilościach od 7 do 120 g/t plonu głównego i pobocznego. Jego dostępność jest jednak limitowana przez następujące czynniki: 

  • podwyższone pH gleby, powyżej 6,
  • susza glebowa,
  • nadmierne rozluźnienie gleby.
  • Objawy niedoboru manganu

Objawy związane z niedoborem manganu, mogą się oczywiście różnić od rośliny, na której są obserwowane. Jednak najczęściej są to przebarwienia liści. Występuje cętkowata chloroza, żółkną blaszki liściowe, a między nerwami mogą pojawić się brunatne plamy.

Kiedy wykonać zabieg?

Po mroźnej zimie, zwłaszcza bez okrywy śnieżnej, zboża mogą wymagać dodatkowego wsparcia. W polskich glebach często brakuje mikroelementów, a ich podanie doglebowe bywa niewystarczające. Dlatego wiosną warto postawić na dokarmianie nalistne, szczególnie miedzią i manganem, pamiętając o odpowiednim terminie i dawkowaniu.

Więcej a artykule poniżej: 

image

Mikroelementy w zbożach wiosną. Kiedy i ile podać, by uniknąć strat?

Patrycja Bernat

]]> Zboża p.bernat@pwr.agro.pl (Patrycja Bernat) Wed, 15 Apr 2026 12:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/zboza/biale-koncowki-lisci-i-plamki-na-zbozu-to-moze-byc-sygnal-niedoboru-2668386 false Ceny nawozów nie chcą puścić. Mocznik nadal bardzo drogi [SONDA NAWOZOWA 15.04] https://www.topagrar.pl/uprawa/nawozy/ceny-nawozow-nie-chca-puscic-mocznik-nadal-bardzo-drogi-2668374 Na rynku nawozów nie widać dziś wyraźnej ulgi, a mocznik pozostaje jednym z najdroższych nawozów. Mimo chwilowego uspokojenia sytuacji geopolitycznej ceny nadal trzymają się wysoko, co przekłada się na decyzje zakupowe w gospodarstwach. Jakie są aktualne ceny nawozów? Ceny nawozów azotowych nadal wysokie

Mimo dwutygodniowego zawieszenia broni między Iranem a Stanami Zjednoczonymi, ceny nawozów azotowych pozostają na wysokim poziomie, a rynek wciąż pozostaje pod wpływem napięć geopolitycznych. Jak podkreślają analitycy, mimo chwilowego spadku cen ropy i gazu po porozumieniu Waszyngtonu z Teheranem, nie przełożyło się to na sytuację w sektorze nawozów.

Cena mocznika na rynkach Bliskiego Wschodu sięgała w kwietniu 795 USD za tonę, a od końca lutego wzrosła już o około 72%. W Europie dodatkowym czynnikiem podtrzymującym wysokie ceny są ograniczenia importowe na rosyjskie nawozy oraz nowe opłaty związane z emisją CO₂, co sprawia, że nawozy azotowe nadal pozostają wyjątkowo kosztowne dla europejskich rolników.

Bruksela zapowiada działania, rolnicy oczekują konkretów

13 kwietnia w Brukseli odbył się dialog na wysokim szczeblu poświęcony przyszłości rynku nawozów w Unii Europejskiej. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele kluczowych obszarów polityki unijnej – rolnictwa, przemysłu i finansów.

Z zapowiedzi Komisji Europejskiej wynika, że przygotowywany Plan Działania na Rzecz Nawozów ma koncentrować się na trzech głównych celach: poprawie dostępności nawozów i ograniczeniu presji cenowej, wzmocnieniu produkcji w Europie oraz zwiększeniu odporności sektora, a także przyspieszeniu transformacji w kierunku rozwiązań niskoemisyjnych i bardziej zrównoważonych.

Plan ma być odpowiedzią na coraz bardziej złożoną sytuację rynkową, w której kwestie energetyczne, regulacyjne i geopolityczne wzajemnie się przenikają.

Więcej w artykule poniżej:

image

Piekielnie drogie nawozy: Bruksela zapowiada działania, rolnicy oczekują konkretów

Europa zależna od importu nawozów

Wojna na Bliskim Wschodzie ponownie uwidacznia ogromną zależność europejskiego, rolnictwa od globalnego rynku nawozów. Jak wskazują eksperci, Francja zużywa rocznie około 7–8 mln ton nawozów, z czego aż 70% stanowią nawozy azotowe produkowane z gazu ziemnego. Równocześnie fosfor i potas to surowce mineralne, które w Europie są w dużej mierze importowane, co czyni je podatnymi na zakłócenia łańcuchów dostaw. Dodatkowym ryzykiem pozostaje strategiczna Cieśnina Ormuz, przez którą przepływa znacząca część światowego transportu surowców dla nawozów, a ewentualne ograniczenia w tym regionie szybko przekładają się na niedobory i wzrost cen nawozów i inncyh surowców na globalnym rynku.

Rabobank: rynek nawozów pod presją

Globalny rynek nawozów zmaga się z niedoborami podaży, niską dostępnością oraz podwyższonym ryzykiem cenowym, a jego odbudowa będzie, zdaniem analityków Rabobank procesem długotrwałym. Nawet w przypadku złagodzenia napięć geopolitycznych, normalizacja sytuacji ma przebiegać powoli, a rok 2026 może przynieść dalszą presję na sektor rolny oraz zwiększone ryzyko spadku globalnej produkcji żywności. Eksperci wskazują, że ograniczenia w podaży nawozów i surowców doprowadziły do silnego szoku rynkowego, a ceny azotu i fosforanów rosły szybciej niż ceny produktów rolnych, co dodatkowo pogarsza rentowność gospodarstw i może skłaniać rolników do ograniczania nawożenia.

Globalny indeks nawozów rośnie

Światowy indeks cen nawozów w marcu wzrósł o 38 punktów, osiągając poziom 183 punktów (2010 = 100), w wyniku wzrostu cen gazu ziemnego wykorzystywanego w produkcji nawozów azotowych, w tym mocznika. Zakłócenia dostaw surowców z regionu Zatoki Perskiej przełożyły się na silny wzrost kosztów, a ceny mocznika w marcu były wyższe o 54% w ujęciu miesięcznym i niemal dwukrotnie wyższe niż rok wcześniej. Dodatkowo presję na rynek zwiększa rosnąca produkcja biopaliw oraz napięcia geopolityczne.

Ograniczenia eksportu mocznika

Według rosyjskich źródeł, w wyniku eskalacji napięć na Bliskim Wschodzie wstrzymano około 40% światowego eksportu mocznika. Jak podkreśla premier Rosji Michaił Miszustin, region ten odpowiada również za znaczną część globalnych dostaw innych surowców strategicznych, w tym siarki wykorzystywanej w przemyśle chemicznym i energetycznym. Zakłócenia obejmują także ograniczenia w dostawach helu oraz utrudnienia w transporcie ropy i gazu płynnego.

Mosaic ogranicza produkcję nawozów

W ramach działań mających na celu redukcję kosztów, amerykańska firma Mosaic zdecydowała o zawieszeniu kompleksu górniczo-chemicznego Araks oraz wstrzymaniu powiązanych operacji w brazylijskim Patrocinio. Decyzje te wiążą się z redukcją zatrudnienia w obu lokalizacjach, przy jednoczesnym zachowaniu zgodności z przepisami środowiskowymi i bezpieczeństwa. Spółka planuje także sprzedaż części aktywów oraz kontynuuje ocenę złoża niobu w Patrocinio, jednocześnie zakładając spadek rocznej produkcji fosforanów o około 1 mln ton. Mimo ograniczenia działalności, wpływ na EBITDA ma być częściowo łagodzony przez wysokie ceny siarki, a firma oczekuje jednocześnie istotnych oszczędności inwestycyjnych i operacyjnych w kolejnych latach.

Indorama zwiększa moce nawozowe

Indorama Corporation realizuje w egipskiej Strefie Przetwórstwa Eksportowego projekt produkcji nawozów fosforanowych we współpracy z Misr Phosphate, wzmacniając swoją globalną pozycję na rynku nawozów. Inwestycja opiera się na nowoczesnych technologiach i ma na celu zwiększenie efektywności oraz niezawodności dostaw poprzez rozwój zintegrowanego systemu produkcji. Firma planuje sfinalizowanie finansowania w 2026 roku przy wsparciu instytucji takich jak IFC i EBOR, co podkreśla strategiczne znaczenie przedsięwzięcia. Po uruchomieniu zakład w Egipcie oraz planowana fabryka mocznika w Nigerii zwiększą łączne moce produkcyjne Indorama do około 13 mln ton rocznie, umacniając jej pozycję wśród największych globalnych producentów nawozów.

Rynek nawozów w USA pod większą kontrolą

Konflikt na Bliskim Wschodzie poważnie zakłócił globalny handel nawozami również w Stanach Zjednoczoncyh. Sytuację dodatkowo pogłębiają czynniki wewnętrzne, takie jak wysoki eksport fosforanów ze Stanów Zjednoczonych, który ograniczył dostępność tych nawozów na rynku krajowym. Dodatkowo rosnące koszty surowców oraz ograniczona dostępność siarki i amoniaku zmuszają producentów w wielu regionach świata, m.in. w Chinach, Indiach czy Maroku, do redukcji produkcji, co jeszcze bardziej zaostrza sytuację podażową.

- Na tym tle narasta również napięcie polityczne – amerykańskie instytucje, w tym USDA i Departament Sprawiedliwości, analizują poziom konkurencji na rynku nawozów, a politycy coraz częściej wskazują na ryzyko nadmiernej koncentracji i możliwej manipulacji cenami. Dodatkowo ponad 60 organizacji rolniczych apeluje o zniesienie ceł na nawozy fosforowe z Maroka i Rosji, argumentując, że ograniczają one dostępność produktów w momencie globalnych zakłóceń, jednak producenci sprzeciwiają się tym zmianom, co pokazuje, jak złożona i napięta pozostaje obecnie sytuacja na rynku nawozów- czytamy na stronie argusmedia.

Ceny nawozów w Europie

Ceny nawozów we Francji 

(14.04.2026)

  • Mocznik –  805 €/t,
  • PK –  517,25 €/t, 
  • MOP – 372,25 €/t,
  • DAP - 803,75 €/t.

Ceny nawozów Ukraina

(09.04.2026)

  • Saletra amonowa - Pulan - Grupa Azoty, Polska - worek 600 kg - 31 300 UAH/t, 
  • Saletra amonowa - Rustavi Azot, Gruzja - worek 1000 kg - brak, 
  • Mocznik z inhibitorem - Grupa Azoty, Polska - worek 500 kg - brak, 
  • KAS 32- Grupa Azoty, Polska - zsyp, brak, 
  • KAS 32- OstChem, Ukraina - zsyp, brak, 
  • Siarczan amonu - Chiny - brak,
  • Siarka - Sulagra, Polska -brak. 

Ceny nawozów w Niemczech 

- Nadzieje na zakończenie blokady szlaków morskich w Zatoce Perskiej wciąż się nie spełniły. W rezultacie ceny energii utrzymują się na wysokim poziomie, a zakłady produkujące nawozy są zablokowane. W Niemczech ceny importowe mocznika ponownie wzrosły, a saletra wapniowo-amonowa (CAN) również podrożała. Popyt na inne rodzaje nawozów utrzymuje się na wysokim poziomie. W nadchodzącym sezonie siewu kukurydzy wykorzystywane są nawozy już znajdujące się w magazynach - Czytamy na topagrar.com. 

Ceny - €/t, netto z magazynu, minimalne zamówienie 5 t

image

Brakuje nawozów w Polsce. W tych regionach rolnicy mają największy problem

KAS (14.04.2026)

  • Północ:445-472 euro/t, 
  • Zachód: 435 – 480 euro/t, 
  • Wschód: 425-460 euro/t, 
  • Południe: 440-500 euro/t.

Mocznik (14.04.2026)

  • Północ: 753-807 euro/t, 
  • Zachód: 770-815 euro/t,
  • Wschód: 720-795 euro/t, 
  • Południe: 760-815 euro/t.

AHL (14.04.2026)

  • Północ: 425-463 euro/t, 
  • Zachód: 405-485 euro/t, 
  • Wschód:400-455 euro/t, 
  • Południe: 425-470 euro/t.

Korn- Kali (14.04.2026)

  • Północ: 323-345 euro/t, 
  • Zachód: 325-400 euro/t, 
  • Wschód:305-335 euro/t, 
  • Zachód: 330-390  euro/t.

SONDA NAWOZOWA: Ile kosztują nawozy w Polsce?

Podane poniżej ceny nie są równoznaczne z ofertą handlową i obowiązują na dzień 15.04.2026 r. lub ten podany przy konkretnym sprzedawcy, dystrybutorze. Podane ceny są cenami netto i w celu weryfikacji aktualnej ceny, należy skontaktować się z konkretnym punktem sprzedaży/producentem/dystrybutorem. 

Sonda z 10 kwietnia 2026 r. 

woj. lubelskie

Fast-Chem Mircze (cena z 10.04.2026) 

  • RSM 32 – 1821,60 zł/t
  • salmag (bb)– 1784,80 zł/t
  • polifoska: 5 –  2520,80 zł/t
  • fosforan amonu (bb) – 3358 zł/t
  • superfosfat wzb.(bb) – 2612,80 zł/t
  • sól potasowa (bb) – 1766,40 zł/t 
  • corn cali (bb) – 1646,80 zł/t

woj. podlaskie

Trans-Rol. (cena z 10.04.2026)

  • Mocznik polski z inhibitorem - 2842 zł/t,      
  • mocznik - 2796 zł/t,
  • Polifoska 5 -   2309 zł/t, 
  • Polifoska 6 -  2585 zł/t, 
  • Polifoska 8 – 2704zł/t, 
  • RSM 32 - 1817 zł/t, 
  • RSM 28 – 1679 zł/t, 
  • Saletra amonowa  Pulan –  1876 zł/t, 
  • Saletrzak – 1646,80 zł/t,
  • Sól potasowa -1646,80 zł/t,   
  • Wapno mag. - 450,80 zł/t, 
  • SuperFofsat 40 – 2428 zł/t,
  • SuperFosfat 20 – 1214,40 zł/t, 
  • Zaksan –  1876 zł/t,   
  • Saletrosan 26 –  1784,80 zł/t, 
  • Saletrosan 30 –  1803,80 zł/t,
  • Salmag -  1646,80 zł/t.

woj. opolskie

Agra Nowa (cena z 10.04.2026)

  • Mocznik  - 2870 zł/t, 
  • Polifoska 6 –  2631 zł/t,
  • Polifoska 8 – 2723 zł/t,
  • RSM 32 –  1876 zł/t, 
  • RSM 28 –  1876 zł/t,  
  • Saletra amonowa – Pulan - 1913 zł/t, 
  • Zaksan –1784 zł/t, 
  • Saletrzak – 1858  zł/t, 
  • Sól potasowa –  1683,60 zł/t, (zakup.pow. 1t)
  • Super Fosdar -2944 z/t, 
  • Saletrosan 26 + 13S - 1876 zł/t. 
  • kreda granulowana - 524 zł/t. 

woj. warmińsko-mazurskie

PPHU Mirpol Orneta  (cena z 10.04.2026)

  • Mocznik krajowy - 2 990 zł/t, 
  • Saletra amonowa - 2 116 zł/t,
  • siarczan magnezu 7-wodny –  1471 zł/t,
  • superfosdar - 2640 zł/t,
  • sól potasowa - 1656 zł/t. 
  • saletrosan -
  • NPK 8 -2 334,96zł/t.
  • NPK 5 - 1471 zł/t. 

Sonda z dnia 15.04.2026

woj. mazowieckie

Boryna (cena z 08.04.2026)

  • Mocznik bez inhibitora -  brak,
  • Mocznik z inhibitoremn - brak,
  • Polifoska 6 – brak,
  • Polifoska 8 – worek 50 kg - brak, 
  • Polifoska 5 –  brak na stanie, 
  • Polifoska 7 -  brak na stanie,
  • RSM 32 – brak na stanie, 
  • Saletra amonowa –  2000 zł/t,
  • Saletrzak – worek 50 kg - 1835 zł/t,
  • Saletrosan 26 -  brak, 
  • Sól potasowa – 1740 zł/t, 
  • Super fosdar – brak,
  • super fosfat 40 - brak, 
  • DAP 12:50 - brak,  
  • Polidap - brak, 
  • Wapno kornickie -  brak. 

woj. małopolskie

Wamex (cena z 15.04.2026)

  • Mocznik z inh - 3310 zł/t, 
  • Mocznik bez inh -  3260 zł/t, 
  • Polifoska 5 -  2590 zł/t, 
  • Polifoska 6 -  2890 zł/t, 
  • Polifoska 8 - 3010 zł/t, 
  • RSM 32 –    2050 zł/t, 
  • Saletra amonowa – 2170 zł/t, 
  • Saletrzak – 1970 zł/t, 
  • Sól potasowa - 1875 zł/t, 
  • Wapno Jurak - 524 zł/t, 
  • Supefosfat 20 - 1445 zł/t, 
  • Superfosfat 40 - 2790 zł/t, 
  • Megan -  2200 zł/t. 

woj. zachodnio-pomorskie

Agromor (cena z 15.04.2026)

  • Mocznik z inh – brak zł/t, 
  • Mocznik bez inh - 3150 zł/t,
  • Polifoska 6 – brak,
  • Polifoska 8 – brak,
  • Polifoska 5 -  2400 zł/t, 
  • NPK - 4:14:30 - 2160 zł/t, 
  • NPK - 8:20:30 - 2668 zł/t, 
  • NPK - 3,5:10:20 - 1794 zł/t, 
  • RSM 32 – brak,
  • Saletra amonowa –  2130 zł/t, 
  • Saletrzak – 1940 zł/t,  
  • Sól potasowa – 1805 zł/t, 
  • Zaksan - brak, 
  • Korn-Kali - brak,
  • Super fosfat 19 - 1570 zł/t, 
  • Superfosfat wzbogacony - 2590 zł/t, 
  • Wapno granulowane -  552 z/t, 
  • Salmag -1530 zł/t.

woj. mazowieckie

ROLKO Kołton Andrzej (cena z 15.04.2026)

  • Mocznik inh -  2944 zł/t, 
  • Mocznik bez inh -  25 kg 2944 zł,
  • Polifoska 6 –  2668 zł/t,
  • Polifoska 8 – 2815 zł/t, 50 kg 
  • Polifoska 5 -  brak,
  • RSM 32 - brak, 
  • Saletra amonowa - megan - 1748 zł/t, 
  • Saletrzak weg -  1748 zł/t, 
  • Sól potasowa -  1656 zł/t, 
  • Wapno magnezowe - 460 zł/t. 

woj. podkarpackie

Gospodarz. FHU. Pasze, nawozy, węgiel. Grzegorz Szczepaniak (cena z 18.03.2026)

  • Mocznik bez inh -  2870 zł/t, 
  • Polifoska 6 –  2770 zł/t, 
  • Polifoska 8 –  brak, 
  • RSM 32 –  brak,
  • RSM 28 – brak, 
  • Saletrzak – 1800 zł/t, 
  • Sól potasowa – 1759 zł/t, 
  • Wapno –  342 zł/t, 
  • Superfosfat 40 –  brak, 
  • Superfosfat 20 - 1250 zł/t.  
  • Saletra amonowa - 2129 zł/t. 

woj. łódzkie

Cropper (cena z 15.04.2026) 

Uwaga: podane ceny dotyczą odbioru własnego FCA 98-275 Zapole

Do poniższych cen należ doliczyć aktualnie obowiązujący VAT.

  • Mocznik Granulowany z inhibitorem BB brak
  • Mocznik Granulowany do dokarmiania dolistnego  BB 2780 zł netto/t
  • Mocznik Pulrea a’25kg 3010 zł netto/t
  • Mocznik Pulrea z inhibitorem a’25 kg brak
  • Saletra amonowa Pulan a,25 kg 1990 zł netto/t
  • Saletra amonowa Megan 33,5 BB 1990 zł netto/t
  • Saletra YaraBela Extran BB Brak
  • Salmag BB 1730 zł netto/t
  • Saletrosan 26 BB 1790 zł netto/t
  • Saletrosan 30 BB brak
  • RSM 32 1850 zł netto/t
  • RSM S 26 brak
  • Polifoska Krzem a’50 kg  2410 zł netto/t
  • Polifoska 5 worek 50 kg 2530 zł netto/t
  • Polifoska 6 worek 50 kg 2685 zł netto/t
  • Polifoska 6 BB 2640 zł netto/t
  • Fosforan amonu MAP 12:50 BB brak
  • Fosforan amonu DAP 18:46 BB 3450 zł netto/t
  • Fosforan amonu Polidap 18:46 a’50 kg brak
  • Korn Kali BB 1610 zł netto/t
  • Sól potasowa K 60 BB 1665 zł netto/t

woj. kujawsko-pomorskie

Sawi-Bionex (cena z 15.04.2026) - do wyprzedania zapsów - nowe dostawy wstrzymane. 

  • Mocznik bez inh -  brak, 
  • Mocznik z inh - brak, 
  • NPK 5:15:30 - brak, 
  • NPK - 8:20:30 - 2670zł/t, 
  • NPK - 6:20:30 -  brak,
  • RSM 32 - brak, 
  • RSM 26 - 1680 zł/t,
  • Saletra amonowa Anvistar -  1990 zł/t, 
  • Megan -1990 zł/t, 
  • Saletrzak - 1790 zł/t, 
  • Sól potasowa – brak, 
  • Wapno jurak - 500 zł/t, 
  • fosforan amonu DAP- 3380 zł/t,
  • Korn-Kali -1580 zł/t, 
  • Zaksan- brak, 
  • Siarczan amonu - 1490 z/t. 

Woj. Dolnośląskie

PiinkPoint sp z o.o. (15.04.2026) - Zamówienia na nawozy z Grupy Azoty - oferta na telefon

  • Agrosulca Siarczan wapnia luzem - transport ustalany indywidualnie, 105 zł/t, 
  • NS 12:26 - Thio-Sul - 2750 zł/t, 
  • Mocznik z inhibitorem pulrea inu -   2920 zł/t, 
  • RSM 32 -  
  • RSM 30 -  
  • RSM 28 -  
  • RSM S -
  • RSM bioshot - 
  • RSM Optima -   
  • Zaksan 33,5 -  
  • Zaksan 32 -  
  • Megan - 1960
  • polifoska 6 -  2485 zł/t, 
  • polifoska 5 - 2610 zł/t, 
  • polifoska krzem - 2140 zł/t, 
  • Amofoska 4:16:18 -1805 zł/t, 
  • Amofoska 5:10:25 -1905 zł/t, 
  • Amofoska 5:12:12 - 1355 zł/t,
  • Amofoska corn - brak,
  • Holist agro PK 15:30 -  2080 zł/t, 
  • Super fos dar 40 -  2390 zł/t, 
  • Anvistar - 1890 zł/t, 
  • canvil -  
  • Saletra amonowa Pulan - 
  • Saletra amonowa Pulan  makro- 
  • Salmag -1470 zł/t, 
  • siarczan amonu 21 makro -  
  • siarczan amonu 21 Select -  
  • siarczan amonu krystaliczny - 
  • Saletrzak Tarnowski - 
  • Saletrosan - 26 plus -  
  • Saletrosan - 30 -
  • VitaPlon NPK  9:23:30 - 2260 zł/t.
  • DAP - 3390 zł/t, 

Woj. Wielkopolskie

PiinkPoint sp z o.o. (15.04.2026)   -Zamówienia na nawozy z Grupy Azoty - oferta na telefon

  • Agrosulca Siarczan wapnia luzem - transport ustalany indywidualnie, 105 zł/t, 
  • NS 12:26 - Thio-Sul - 2750 zł/t, 
  • Mocznik z inhibitorem pulrea inu -   2920 zł/t, 
  • RSM 32 -  
  • RSM 30 -  
  • RSM 28 -  
  • RSM S -
  • RSM bioshot - 
  • RSM Optima -   
  • Zaksan 33,5 -  
  • Zaksan 32 -  
  • Megan - 1960
  • polifoska 6 -  2485 zł/t, 
  • polifoska 5 - 2610 zł/t, 
  • polifoska krzem - 2140 zł/t, 
  • Amofoska 4:16:18 -1805 zł/t, 
  • Amofoska 5:10:25 -1905 zł/t, 
  • Amofoska 5:12:12 - 1355 zł/t,
  • Amofoska corn - brak,
  • Holist agro PK 15:30 -  2080 zł/t, 
  • Super fos dar 40 -  2390 zł/t, 
  • Anvistar - 1890 zł/t, 
  • canvil -  
  • Saletra amonowa Pulan - 
  • Saletra amonowa Pulan  makro- 
  • Salmag -1470 zł/t, 
  • siarczan amonu 21 makro -  
  • siarczan amonu 21 Select -  
  • siarczan amonu krystaliczny - 
  • Saletrzak Tarnowski - 
  • Saletrosan - 26 plus -  
  • Saletrosan - 30 -
  • VitaPlon NPK  9:23:30 - 2260 zł/t.
  • DAP - 3390 zł/t, 

woj. pomorskie

Polish Agro Sp. z o. o. Jezierzyce (Słupsk) (04.03.2026) - wstrzymane

Dostawy bezpośrednie do klientów z portów - cena jest kalkulowana po kodzie pocztowym.

  • Agrosonic Mocznik bez inhibitora - 
  • Agrosonic Mocznik granulowany z Inhibitorem N46 – 
  • Agrosonic Saletra Amonowa N34  - 
  • Agrosonic Siarczan Amonu Granulowany – 
  • Agrosonic NPK 6-20-30 – 
  • Agrosonic DAP 18-46 –  
  • Agrosonic Sól Potasowa 60% - 
  • Saletrzak - 

woj. pomorskie

Polish Agro Sp. z o. o. ​ Kleszczewo Kościerskie (gm. Zblewo) (04.03.2026) - wstrzymane

Dostawy bezpośrednie do klientów z portów - cena jest kalkulowana po kodzie pocztowym.

  • Agrosonic Mocznik bez inhibitora -
  • Agrosonic Mocznik granulowany z Inhibitorem N46 –, 
  • Agrosonic Saletra Amonowa N34  - 
  • Agrosonic Siarczan Amonu Granulowany – 
  • Agrosonic NPK 6-20-30 – 
  • Agrosonic DAP 18-46 –  
  • Agrosonic Sól Potasowa 60% - 
  • Saletrzak - 

Patrycja Bernat

Fot: Szulc/Bernat/ChatGPT

Źródło: DTN/terrenet/okoua/topagrar.com/agrarheute/grainboard/ genesisfertilizers/http://ru-an.info//terrenet/okkoua/milkua.info/zerno.avs.ru/1prime.ru/rccnews.ru/fertilizerdailyagrolatam/ argusmedia

]]> Nawozy p.bernat@pwr.agro.pl (Patrycja Bernat) Wed, 15 Apr 2026 10:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/uprawa/nawozy/ceny-nawozow-nie-chca-puscic-mocznik-nadal-bardzo-drogi-2668374 false Kiedy trzecia dawka azotu na pszenicę? To zależy, co chcesz poprawić https://www.topagrar.pl/articles/zboza/kiedy-trzecia-dawka-azotu-na-pszenice-to-zalezy-co-chcesz-poprawic-2668337 Termin trzeciej dawki azotu w pszenicy zależy nie tylko od fazy rozwojowej roślin, ale też od celu nawożenia. Jeśli chodzi o MTZ, azot trzeba podać wcześniej, a jeśli o poprawę parametrów jakościowych ziarna później. Ile azotu na trzecią dawkę pszenicy? Podając na zboża pierwszą dawkę azotu, działamy pobudzająco i regenerująco na rośliny. Natomiast druga i trzecia dawka azotu to czynnik, który bezpośrednio przełoży się na wielkość plonu. 

Zobacz także: Jaki nawóz wybrać na pierwszą dawkę azotu?

Kiedy podajemy drugą dawkę azotu?

O wysokości plonu oraz jakości ziarna zbóż, zdecydować może określenie terminu i wysokości drugiej oraz trzeciej dawki azotu.  Jeżeli mamy do czynienia z plantacją, która jest optymalnie rozwinięta, druga dawka podana może zostać w fazie pierwszego kolanka, czyli BBCH 31, a w uprawach o bardziej zaawansowanym stadium w fazie drugiego kolanka - BBCH 32. Natomiast słabe pszenice powinny drugą dawkę azotu dostać wcześniej, czyli w fazie początku strzelania w źdźbło.

Druga dawka azotu podana w fazie strzelania w źdźbło zapobiega redukcji pędów i kłosków oraz przedwczesnemu zamieraniu korzeni bocznych. Ma ona również zagwarantować też odpowiednią zawartość azotu w roślinie, który będzie potrzebny rozwijającym się ziarniakom. Jeśli druga dawka N będzie zbyt niska, konsekwencją może być słabsze zaziarnienie kłosów, ale także niższa zawartość białka w ziarnie.

W drugiej dawce można zastosować szybko działający azot azotanowy, a wysokość tej dawki można obliczyć w następujący sposób:

  • Określamy przede wszystkim potencjał plonowania plantacji i docelową obsadę kłosów/m kw.
  • Na tej podstawie obliczamy ilość azotu, jaką pobiorą rośliny do fazy widocznych pierwszych ości (BBCH 49).
  • Mnożymy liczbę kłosów/m2 przez współczynnik 0,1 (na 1 dt plonu przyjmujemy 1 kg N) i dodajemy do tego zakładany plonyu w dt/ha.

Trzecia dawka azotu w pszenicy

Trzecia dawka azotu podana na zboża to jeden z ważniejszych zabiegów, w celu podniesienia jakości plonu. Dobrze podana trzecia dawka może poprawić parametry jakościowe ziarna. Natomiast wysokość trzeciej dawki będzie zależała od tego, jaka jest sytuacja na polu. Trzecią dawką azotu budujemy w pszenicy jakość, czyli zawartość białka w plonie. Przy niższej zawartości białka i glutenu, rośliny będą bardziej podatne na patogeny, jak DTR. Jest też druga strona medalu, jeżeli rośliny pobiorą za dużo azotu, będą wtedy bardziej wrażliwe na późniejsze upały, i bardziej podatne na choroby. Jakość ziarna również będzie gorsza.​

Ile azotu na trzecią dawkę pszenicy? 

Przyjmuje się, że trzecia dawka azotu wynosi od 20 do 50 kg N/ha. Oczywiście zależy to od terminu siewu, kondycji i ilości azotu, jaka została podana wcześniej na pszenicę.

image

Potas nalistnie w pszenicy może uratować plon w czasie suszy. Jaka dawka?

Kiedy nie warto podawać trzeciej dawki azotu? 

Decyzja o niepodaniu trzeciej dawki azotu na pszenicę, zależy przede wszystkim od kondycji łanu oraz warunków pogodowych. W przypadku słabego łanu, przerzedzeń lub uszkodzeń roślin inwestowanie w kolejną dawkę często się nie zwraca.

Podobnie decyzja powinna być dobrze przemyślana przy niedoborze wody. Bez odpowiedniej ilości wody rośliny nie będą w stanie efektywnie pobrać azotu, co ograniczy jego działanie. 

Patrycja Bernat

]]> Zboża p.bernat@pwr.agro.pl (Patrycja Bernat) Tue, 14 Apr 2026 17:00:00 +0200 https://www.topagrar.pl/articles/zboza/kiedy-trzecia-dawka-azotu-na-pszenice-to-zalezy-co-chcesz-poprawic-2668337 false