Wpływ nawozów zielonych na plonowanie roślin następczych nie jest jednakowy. Zależy on od wielu czynników:
- gatunku rośliny uprawianej w międzyplonie;
- warunków pogodowych występujących w trakcie uprawy międzyplonów i po zakończeniu wegetacji;
- sposobu i terminu wprowadzenia biomasy do gleby;
- warunków glebowych;
- intensywności nawożenia mineralnego roślin uprawianych z wykorzystaniem nawozów zielonych.
Podczas łagodnej jesieni i zimy składniki uwalniane z międzyplonów przyorywanych jesienią są w dużym stopniu dostępne dla zbóż już wczesną wiosną. Umożliwia to tworzenie dużej liczby kłosów i ziaren w kłosie. Jednak w takich warunkach mogą również występować straty składników z gleby poprzez wypłukiwanie.
Termin wymieszania z glebą
Pozostawienie międzyplonu nieskoszonego (jako mulczu) i wymieszanie biomasy z glebą dopiero wiosną, przesuwa termin dostępności składników dla roślin następczych na okres od strzelania w źdźbło do dojrzewania zbóż. W konsekwencji w większym stopniu pod ich wpływem kształtowana jest liczba ziaren w kłosie, MTZ oraz zawartość białka w ziarnie. W tym przypadku mniejsze jest również ryzyko wypłukiwania azotu i potasu z gleby. Wiosenne wprowadzenie nawozu zielonego do gleby jest uzasadnione przy uprawie kukurydzy i roślin okopowych, które mają największe zapotrzebowanie na składniki nawozowe od czerwca do sierpnia.
Postawić na strączkowe
Najbardziej plonotwórcze dla zbóż jarych są rośliny motylkowate i rzodkiew oleista (rys. 1.). Wynika to z akumulacji w ich biomasie znacznych ilości azotu. Rośliny motylkowate ulegają w glebie szybkiemu rozkładowi, a uwalniane w trakcie tego procesu składniki mogą być od wczesnej wiosny pobierane przez rozwijające się zboża jare. Sprzyja to intensywnemu krzewieniu zbóż i tworzeniu dużej liczby kłosów.
Efektywność plonotwórcza międzyplonu ścierniskowego na glebach średniej jakości jest wyższa niż na glebach bardzo dobrych, zasobnych w próchnicę i składniki odżywcze (rys. 2.). Wpływ terminu wprowadzenia zielonego nawozu do gleby jest tam mniejszy i niestały. Dostępność składników wczesną wiosną umożliwia oddziaływanie biomasy na liczbę pędów kłosonośnych, które w większym stopniu niż liczba ziaren w kłosie i MTZ wpływają na plon.
oprac. tcz
Więcej o międzyplonach przeczytasz w czerwcowym wydaniu "top agrar Polska" od str. 88.
