Reklama zniknie za 11 sekund

Topagrar.pl
Strona główna>Artykuły>Uprawa>Kukurydza>

Czy warto na Kaszubach siać późniejsze odmiany kukurydzy?

Obrazek

Sukces w uprawie kukurydzy w 40% zależy od warunków pogodowych, w 30% od agrotechniki, i w 30% od odmiany. Agrotechnikę możemy wybrać i kontrolować. Na warunki pogodowe nie mamy wpływu, ale możemy je scharakteryzować i dobrać do nich odmianę sprawdzoną w lokalnych doświadczeniach.

Tomasz Czubiński15 lutego 2017, 13:38

Duża rola odmiany w uzyskiwaniu wysokich plonów oraz wyjątkowo trudne warunki klimatyczne regionu Kaszub spowodowały, że co roku w Pomorskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego w Lubaniu zakładane są doświadczenie odmianowe kukurydzy. W 2015 r. przebadano 59 odmian, a w ubiegłym roku 84. Zostały one zgłoszone do doświadczenia przez kilkanaście czołowych firm hodowlanych i nasiennych: Euralis, Farmsaat, HR Smolice, IGP, KWS, Limagrain, Maisadour, Osadkowski, Pioneer, Procam, Saatbau, Saaten-Union, Sumi-Agro.

Według obiegowej opinii na Kaszubach bezpiecznie można siać odmiany kiszonkowe o liczbie FAO 220-230. Ale im odmiana ma wyższą liczbę FAO tym jej potencjał plonotwórczy jest wyższy.

Stąd rodzi się pytanie na ile ryzykowne jest sianie odmian późniejszych, wymagających cieplejszych rejonów, ale plenniejszych? Dlatego w  doświadczeniu są również odmiany późniejsze, nawet 300 FAO. W publikacjach COBORU oraz PZPK można przeczytać, że na tereny północnej Polski zalecane są odmiany kiszonkowe o liczbie FAO 220-250. Jednak północna Polska rozciąga się od Szczecina po Suwałki gdzie warunki klimatyczne są skrajnie różne. Kaszuby znajdujące się po środku, mają najbardziej skomplikowane warunki klimatyczne ze względu na to, że są regionem najbardziej wysuniętym na północ Polski położonym 200 m n.p.m.

Na każde 100 m wysokości n.p.m. średnia dobowa temperatura jest niższa o 0,56 st. C. Zatem dla Kaszub  różnica wynosi ponad 1 st. C w porównaniu do nisko położonym regionem Żuław. Można to było zweryfikować ponieważ PODR w Lubaniu posiada kilkanaście stacji meteo rozmieszczonych w różnych rejonach województwa pomorskiego. Porównano średnie temperatury miesięczne z okresu wegetacji w 2016 r.

 

Miesiąc

Lubań-200m. n.p.m  śr. temp. m-ca

Stare Pole śr. temp . m-ca

Maj

14,9 st. C

15,1 st. C

Czerwiec

17,1 st. C

18,0 st. C

Lipiec

17,7 st. C

18,8 st. C

Sierpień

16,8 st. C

17,9 st. C

 

Reguła została potwierdzona. Średnie miesięczne dla miejscowości Stare Pole położone kilka metrów n.p.m. były wyższe o ok. 1 st. C od średnich miesięcznych dla Lubania. Wyjątkiem był miesiąc maj.

Przy różnicy 1 st. C średniej dobowej temperatury dla 150 dni wegetacji powoduje wydłużenie czasu potrzebnego do uzyskania minimalnej zawartości suchej masy w zielonce z całych roślin tj. 28–30%., nawet o 10–12 dni w chłodne lata.

Każda odmiana do przejścia pełnego cyklu rozwojowego i osiągnięcia odpowiedniego procentu suchej masy do zbioru, wymaga określonej sumy temperatur efektywnych. Warto dodać, że jest to suma jednostek ciepła powyżej minimum fizjologicznego, potrzebnych do rozwoju określonego organizmu, obliczana dla kukurydzy:

S = (T - t0) x d.

S-suma temp. efektywnych,
T-średnia dobowa temperatura,
t0-zero fizjologiczne gatunku (dla kukurydzy wynosi 6),
d-liczba dni.

Tabela poniżej obrazuje potrzeby cieplne odmian kukurydzy wyrażone sumą temperatur efektywnych, należących do różnych grup wczesności określonych liczbą FAO.

 

 

Wczesność

% suchej masy całych roślin

Suma temperatur efektywnych

% suchej masy w kolbie

Suma temperatur efektywnych

Wczesne FAO 200-220

32%

1450

65%

1580

35%

1500

Średnio wczesne FAO 220-240

32%

1490

65%

1580

35%

1540

Średnio późne FAO 250-290

32%

1530

65%

1580

35%

1580

 

Jeśli wymagania cieplne odmian zestawimy z wieloletnimi danymi meteorologicznymi dla regionu Kaszub z łatwością dostrzeżemy, że ryzyko uprawy odmian o liczbie wczesności FAO 240 jest niewielkie.

Poniższa tabela pokazuje, że w ciągu ostatnich 12 lat, 9 sezonów było korzystnych do uprawy odmian o liczbie FAO 240. Z pośród nich aż 8 sprzyjało uprawie odmian FAO 250-290. Jedynie w 3 sezonach suma temperatur efektywnych była wyraźnie poniżej wymagań odmian o liczbie FAO 240.

 

Rok

V

VI

VII

VIII

IX

suma temperatur efektywnych dla kukurydzy V-IX (-6*C)

2005

13

15,8

20,5

17,6

17

1650,1

2006

14,1

18,1

23,8

17,5

16,8

1846,4

2007

15

18,7

17,1

17,9

13

1583

2008

13,3

16,5

18

17,1

12,6

1455,4

2009

12,5

14,5

18,5

18,2

14,3

1471,2

2010

11,2

16,4

20,8

18,3

12,3

1502,3

2011

13,2

17,4

17,7

17,4

14,3

1530,3

2012

14

15,1

18,4

17,7

13,7

1499,1

2013

14,9

17,6

18,5

18,1

12,4

1578,5

2014

13,7

14,9

20,5

17

14,6

1554,2

2015

11,3

15,9

17

20,2

13,7

1473,5

2016

14,9

17,1

17,7

16,8

15,1

1579,4

śr t m-ca

13,4

16,5

19

17,8

14,2

1560,3

 


 W dolnym prawym rogu tabeli wyeksponowano sumę temperatur efektywnych średnią z ostatnich 12 lat w Lubaniu. Średnia 1560,3 st. C jest niemiarodajna  biorąc pod uwagę duże zróżnicowanie pomiędzy najcieplejszymi i najchłodniejszymi sezonami.

Kolejnym czynnikiem, branym pod uwagę przez rolników są wiosenne przymrozki. Często z ich powodu termin siewu jest przesuwany do połowy maja, a to zazwyczaj skutkuje obniżeniem zawartości suchej masy. Analizując daty późnych wiosennych przymrozków z ostatnich 11 lat, widać że wystąpiły tylko w trzech, ale jednocześnie niemal każdego roku w pierwszej dekadzie maja występują temperatury bliskie zera.

 

Rok

Kwiecień

Temp. Min. kwiecień

Maj

Temp. Min. Maj

2016

25,04

-2,2 st. C

12 ,06

+4,6 st. C

2015

9,04

-1,8 st. C

3,05

+0,4 st. C

2014

17,04

-1,8 st. C

5,05

-1 st. C

2013

21,04

-0,4 st. C

-

-

2012

18,04

-2,5 st. C

7,05

+0,7 st. C

2011

20,04

+0,6 st. C

3,05

-3,6 st. C

2010

20,04

-3,2 st. C

6,05

+2,7 st. C

2009

19,04

-1,2 st. C

13,05

+2,1 st. C

2008

21,04

+2,7 st. C

19,05

+1,8 st. C

2007

22,04

-3,5 st. C

2,05

-4,5 st. C

2006

27,04

-0,7 st. C

31,05

+2,8 st. C

 Największą obawę budzą ochłodzenia w drugiej połowy maja i na początku czerwca. Żółknięcie liści po przymrozkach nie musi być objawem przemrożenia całych roślin. Zazwyczaj do końca maja kukurydza wysiana na początku tego miesiąca osiąga fazę 4-7 liści. Stożek wzrostu roślin w fazie do 5 liścia jest jeszcze ukryty pod ziemią i przymrozek do -4 st. C nie powinien go uszkodzić. Ilustruje to roślina w  fazie 5 liścia po prawej stronie zdjęcia. Czerwona strzałka pokazuje położenie stożka wzrostu względem powierzchni gleby zaznaczonej niebieską poziomą kreską. Roślina po lewej stronie zdjęcia jest w fazie 7 liścia i jej stożek wzrostu wystaje znacznie ponad powierzchnię gleby. Jeśli w tej fazie wystąpi przymrozek łatwo zostanie uszkodzony.


Fot. Mariusz Anioła.

Uszkodzenie stożka wzrostu jest równoznaczne ze śmiercią rośliny, ponieważ na jego szczycie i tuż poniżej znajdują się kluczowe dla rozwoju roślin: zaczątek wiechy (źródło pyłku), zaczątki kolb i liści.

Na poniższym zdjęciu mikroskopowym widoczny jest zaczątek wiechy.

Fot. Mariusz Anioła.

Zdjęcie mikroskopowe ukazuje zaczątki kolb (wykonano je 7 czerwca w fazie 7 liścia).

Fot. Mariusz Anioła

Zdjęcie mikroskopowe kolby po 20 dniach rozwoju (zdjęcie wykonano 27 czerwca).

Fot Mariusz Anioła.

Wnioski:

1. W regionie Kaszub istnieje niewielkie ryzyko niepowodzenia uprawy odmian kukurydzy o liczbie FAO 240.
2. Na części pola warto siać odmiany o wyższej liczbie FAO (do 260), z dwóch powodów:

  • ze względu na większą plenność.
  • ze względu na większą wilgotność - można je wykorzystać do utworzenia wierzchniej warstwy pryzmy kiszonkowej. Odmiany średnio-późne mają niższą zawartość suchej masy, a przez to łatwiej się ugniatają.

3. W regionie Kaszub istnieje niewielkie ryzyko zniszczenia roślin z powodu przymrozków, jeśli siew wykonamy na przełomie kwietnia i maja. Jednocześnie warto zaznaczyć, że temperatura gleby w tym czasie osiąga minimum dla siewu tj. ok. 8*C.

Doświadczenia zakładane co roku przez PODR w Lubaniu tworzą cenną bazę danych dla lokalnych producentów, ponieważ warunki klimatyczne regionu Kaszub są nieporównywalne z innymi regionami. Ponadto co roku pojawia ok. 10 nowości odmianowych z firm, uczestniczących w doświadczeniu, często o międzynarodowym zasięgu. Odmiany te w doświadczeniach COBORU wykazują lepsze wyniki ważnych parametrów jakości niż stare odmiany np. wskaźnik koncentracji energii, czy stopień podatności na patogeny.

Możliwość obejrzenia kilkudziesięciu odmian podczas Dnia Kukurydzy, plus analiza wyników doświadczenia w PODR w Lubaniu oraz badań COBORU w ramach PDO daje realną szansę na obniżenie kosztów jednostkowych poprzez dobranie najplenniejszych i najlepszych jakościowo odmian do klimatu regionu Kaszub.

Mariusz Anioła

Szczegółowe wyniki plonowania kukurydzy w doświadczeniu w 2016 r.

Odmiana 2016

Firma

ŚREDNI PLON ZIEL. MASY w t/ha w 2016

ŚREDNI %SUCHEJ MASY W CAŁYCH ROŚL. W 2016

ŚREDNI % UDZIAŁ KOLB W SUCHEJ MASIE w 2016

ŚREDNI PLON SUCHEJ MASY w t/ha w 2016

Liczba FAO

CONY 15.05 siew

MAISADOUR

36,3

43,4

73,9

15,7

170

Cony 27.04 siew

MAISADOUR

36,3

54,7

69,9

19,9

170

MAS 26 B

MAISADOUR

65,3

36,9

58,9

24,1

250

Barman

MAISADOUR

46,1

49,8

69,3

23,0

230

MAS 22.R

MAISADOUR

51,3

41,7

63,8

21,4

240/240

DM 1024

MAISADOUR

63,2

40,1

64,6

25,3

 

DM 2015

MAISADOUR

62,1

35,5

63,9

22,1

250

DM 2115

MAISADOUR

69,1

38,5

56,7

26,6

 

MAS 12.H

MAISADOUR

60,0

38,0

69,4

22,8

220/230

MAS 13.M

MAISADOUR

46,9

40,3

62,5

18,9

220

MAS 20.F

MAISADOUR

46,9

40,6

65,9

19,0

220/230

MAS 15 T

MAISADOUR

57,1

33,2

56,8

19,0

230

MAS 16. R

MAISADOUR

50,3

42,7

58,5

21,5

230/240

CODIMAIL

IGP

55,3

38,3

59,0

21,2

240

CODITANK

IGP

49,1

44,4

64,9

21,8

200

CODIVIEW

IGP

51,6

42,7

65,5

22,0

210

FARMOSO

FARMSAT

57,7

37,6

63,2

21,7

250/250

FARMPILOT

FARMSAT

58,9

39,6

65,2

23,3

240

FARMPLUS

FARMSAT

56,1

40,2

63,5

22,6

240/220

FARMICUS

FARMSAT

57,3

39,7

63,9

22,8

230/220

FARMFIRE

FARMSAT

71,3

38,8

58,2

27,7

230/230

FARMANAGE

FARMSAT

59,1

40,7

64,3

24,0

230/220

FARMEZZO

FARMSAT

47,7

42,2

60,4

20,2

210/220

LG 30.220

LIMAGRAIN

62,1

40,5

60,7

25,2

230

LG 31.233

LIMAGRAIN

64,9

39,5

60,2

25,7

240

LG 30.260

LIMAGRAIN

60,0

40,0

59,2

24,0

250

LG 30.275

LIMAGRAIN

88,3

38,0

60,4

33,5

270

P 7326

PIONEER

44,0

38,2

59,6

16,8

180/200

P 7529

PIONEER

74,1

36,4

46,1

27,0

220/220

P 7843

PIONEER

57,3

40,0

59,2

22,9

220/230

P 8329

PIONEER

57,3

39,1

58,6

22,4

240/250

P 7892

PIONEER

50,1

43,0

64,9

21,5

 

ALBORG

SAATBAU

2,7

82,4

100,0

2,2

 

CHICAGO

SAATBAU

55,6

38,2

62,0

21,2

250

CYRANO

SAATBAU

58,8

36,7

58,1

21,6

240

DUBLINO

SAATBAU

70,0

35,1

55,0

24,6

 

TALENTRO

SAATBAU

82,5

32,8

57,0

27,1

260

ABACUS

EURALIS

67,1

36,3

61,6

24,3

220

CLUDEO

EURALIS

64,5

37,3

52,7

24,1

220/230

CROSMAN

EURALIS

63,6

41,4

66,2

26,3

220/230

HERACLES

EURALIS

55,3

44,4

69,6

24,6

220

TECHNO

EURALIS

55,2

43,6

61,3

24,1

220/230

ZIZOU

EURALIS

56,4

40,1

62,6

22,6

220

ZORION  Z

EURALIS

62,9

40,2

62,7

25,3

240

SUGUSTO

SAATEN-UNION

61,9

38,6

63,3

23,9

 

SUMSUMA

SAATEN-UNION

55,5

41,4

59,3

23,0

240

SURPRIME

SAATEN-UNION

71,2

40,4

57,7

28,8

230

SURTERRA

SAATEN-UNION

65,6

38,1

65,9

25,0

240/250

SUVIDA

SAATEN-UNION

72,5

39,3

57,9

28,5

240/250

CERA

OSADKOWSKI

51,9

37,2

60,6

19,3

310-270

AMELIOR

OSADKOWSKI

64,0

41,1

60,3

26,3

250

SKALDE

OSADKOWSKI

61,3

41,2

60,7

25,3

250

GOLDNUG

OSADKOWSKI

62,5

41,2

64,5

25,8

 

WIKANA

OSADKOWSKI

51,7

41,6

62,7

21,5

230/240

KOSYNIER

OSADKOWSKI

62,9

39,4

67,4

24,8

220/230

CODINAN

OSADKOWSKI

62,4

40,0

59,2

25,0

220

ATLETICO

KWS

50,5

42,5

67,9

21,5

280

AGROVITALLO

KWS

68,3

40,7

56,2

27,8

280

RICARDINIO

KWS

47,7

43,1

62,8

20,6

220/240

AGROPOLIS

KWS

50,0

40,6

63,4

20,3

240

KUBITUS

KWS

46,3

44,5

67,2

20,6

 

RIVALDINIO

KWS

48,0

43,2

65,6

20,7

 

KWINNS

KWS

44,8

40,3

58,8

18,1

220/230

AMBROSINI

KWS

55,7

41,2

64,6

22,9

220

RONALDINIO

KWS

42,7

45,4

66,9

19,4

 

SILVINIO

KWS

50,7

40,8

64,9

20,7

210/200

TOURAN

KWS

62,5

43,8

68,0

27,4

230

MAS 17 G

MAISADOUR

59,7

40,0

62,6

23,9

230

MAS 18 T

MAISADOUR

61,1

38,9

61,4

23,7

230

MAS 15 P

MAISADOUR

52,1

41,4

60,2

21,6

210/220

MAS 20 S

MAISADOUR

63,3

34,4

51,4

21,8

240

PLENTY

MAISADOUR

53,9

37,2

64,1

20,0

220

DYNAMITE

MAISADOUR

70,3

39,2

63,6

27,6

250

EURYTMIC

SUMI-AGRO

50,9

41,5

64,6

21,1

210/220

FEEDITOP

PROCAM

50,5

44,5

61,4

22,5

230/230

GL MASTA

PROCAM

47,2

42,3

61,0

19,9

230/240

GRIZZLY

PROCAM

55,6

43,3

61,2

24,1

230/220

KANONIER

PROCAM

60,4

35,8

63,5

21,6

240

SUVITAN

PROCAM

44,1

36,2

46,9

16,0

 

TAPAS

PROCAM

58,3

39,5

61,2

23,0

240/240

JUHAS

SMOLICE

56,1

44,1

56,9

24,8

230/240

KANONIER

SMOLICE

49,1

44,9

61,3

22,0

240

RYWAL

SMOLICE

50,0

45,6

63,9

22,8

210

SM FINEZJA

SMOLICE

56,7

41,1

60,6

23,3

240

SM HETMAN

SMOLICE

59,5

37,0

56,3

22,0

250

SM PREZENT

SMOLICE

53,6

47,0

62,1

25,2

240

Średnie 2016

 -

56,6

41,0

62,2

22,8

 -

Średnie 2015

 -

55,0

31,5

53,0

17,2

 -

Średnie 2016

 -

58,9

41,2

63,1

24,1

 -

Średnie 2015

 -

55,3

33,8

53,6

18,5

 -

 

 



Picture of the author
Autor Artykułu:Tomasz Czubiński
Pozostałe artykuły tego autora

Masz pytanie lub temat?Napisz do autora

Ważne Tematy

Ważne Tematy

    • Produkty Agrasklep
  • Social Media
  • top agrar Polska
  • Profitehcnika
  • Tygodnik - rolniczy
  • Elita
  • Mleko24
  • Wiom
  • Sad Nowoczesny
  • Traktorpool
  • Agrarlex
  • Agrarpogoda
  • WH
  • Ogłoszenia agro
  • Smart wieś
  • Agrarsklep
  • Strona firmowa

Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o., ul. Metalowa 5, 60-118 Poznań. Akta rejestrowe przechowywane w Sądzie Rejonowym Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, VIII Wydziale Gospodarczym, KRS 0000101146, NIP 7780164903, REGON 630175513, kapitał zakładowy: 1.000.000 PLN.

Wszystkie prezentowane w ramach niniejszego portalu treści są własnością Polskiego Wydawnictwa Rolniczego Sp. z o.o., są zastrzeżone i chronione prawem autorskim, kopiowanie i dalsze rozpowszechnianie treści jest zabronione. (art. 25 ust. 1 pkt 1b ustawy z 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych)

Ważne Tematy

    • Produkty Agrasklep
  • Social Media
  • top agrar Polska
  • Profitehcnika
  • Tygodnik - rolniczy
  • Elita
  • Mleko24
  • Wiom
  • Sad Nowoczesny
  • Traktorpool
  • Agrarlex
  • Agrarpogoda
  • WH
  • Ogłoszenia agro
  • Smart wieś
  • Agrarsklep
  • Strona firmowa

Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o., ul. Metalowa 5, 60-118 Poznań. Akta rejestrowe przechowywane w Sądzie Rejonowym Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, VIII Wydziale Gospodarczym, KRS 0000101146, NIP 7780164903, REGON 630175513, kapitał zakładowy: 1.000.000 PLN.

Wszystkie prezentowane w ramach niniejszego portalu treści są własnością Polskiego Wydawnictwa Rolniczego Sp. z o.o., są zastrzeżone i chronione prawem autorskim, kopiowanie i dalsze rozpowszechnianie treści jest zabronione. (art. 25 ust. 1 pkt 1b ustawy z 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych)