Młody rolnik na etacie? ARiMR nie zakazuje pracy, ale jedna decyzja może kosztować drugą ratę premii. Dlatego warto znać co na ten temat mówią aktualne przepisy.
Etat po premii? Tak, ale tylko na własne ryzyko
To jedna z najczęstszych wątpliwości młodych rolników: czy po otrzymaniu premii można iść do pracy na etat? Odpowiedź brzmi: tak, ale nie bezwarunkowo.
W aktualnej premii dla młodych rolników z PS WPR 2023–2027 nie ma już wymogu obowiązkowego ubezpieczenia w KRUS przy pierwszej racie. To oznacza, że beneficjent może być nawet ubezpieczony w ZUS jako pracownik.
Pierwsza rata bez blokady. Druga już pod kontrolą
Przy pierwszej racie ARiMR nie stawia dziś dodatkowych barier związanych z etatem czy poziomem zarobków.
Ale przy drugiej racie sytuacja się zmienia. Beneficjent musi wykazać, że w okresie realizacji biznesplanu osiągnął co najmniej 60 proc. udziału przychodów z działalności rolniczej w ogólnej sumie swoich przychodów.
I tu właśnie etat może stać się problemem.
Za dużo z etatu? Premia może być zagrożona
Jeśli wynagrodzenie z pracy poza gospodarstwem okaże się zbyt wysokie, udział przychodów rolniczych spadnie poniżej wymaganego poziomu.
A to oznacza, że:
- druga rata premii może nie zostać wypłacona,
- ARiMR może zakwestionować spełnienie warunków,
- cały biznesplan może znaleźć się pod presją.
Co liczy się jako przychód rolniczy? Lista jest dłuższa, niż myślisz
Na korzyść młodych rolników działa to, że przepisy szeroko definiują przychody z działalności rolniczej. To nie tylko sprzedaż zbóż czy mleka.
Do przychodów rolniczych można zaliczyć m.in.:
- sprzedaż produktów rolnych i przetworzonych,
- dopłaty i inne formy wsparcia związane z rolnictwem,
- przychody z usług rolniczych,
- przychody z działów specjalnych produkcji rolnej,
- odszkodowania za ubezpieczone uprawy i zwierzęta,
- czynsze z dzierżawy składników gospodarstwa,
- odsetki z rachunku wydzielonego dla gospodarstwa.
KRUS i ZUS: tu łatwo się potknąć
Etat zwykle oznacza przejście do ZUS, a to w wielu przypadkach zmienia sytuację rolnika.
Przy umowach zlecenia jest nieco inaczej. Rolnik lub domownik może nadal pozostać w KRUS, jeśli spełnia warunki z art. 5b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Ale jest haczyk:
- przychód z takiej umowy nie może przekroczyć 4806 zł miesięcznie od 1 stycznia 2026 r.,
- liczy się przychód, a nie dochód,
- przekroczenie limitu może wywołać problemy z ubezpieczeniem i ARiMR.
Studenci mają więcej swobody
Wyjątek dotyczy też studentów i uczniów. Osoby uczące się, które wykonują zlecenie i nie ukończyły 26 lat, co do zasady nie podlegają z tego tytułu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
Po utracie statusu studenta trzeba już wszystko sprawdzić od nowa.
Etat jest możliwy, ale nie może zdominować gospodarstwa
Przepisy nie zabraniają pracy na etacie po otrzymaniu premii dla młodego rolnika. Ale nie oznacza to pełnej dowolności.
Najważniejsze są trzy rzeczy:
- status ubezpieczeniowy młodego rolnika,
- udział przychodów rolniczych we wszystkich jego przychodach,
- terminowa realizacja biznesplanu zadeklarowanego we wniosku do ARiMR.
W praktyce oznacza to jedno: etat może być legalny, ale jeśli okaże się zbyt opłacalny względem gospodarstwa, premia może być zagrożona.
Bartłomiej Czekała
Źródło: ARiMR, top agrar Polska
