Wniosek o dopłaty to nie koniec formalności. Te terminy i dokumenty są kluczowe

Złożenie wniosku o dopłaty bezpośrednie nie kończy sprawy. W wielu przypadkach o wypłacie pieniędzy zdecydują jeszcze terminy, rejestry, oświadczenia i załączniki, których ARiMR wymaga po złożeniu wniosku, zwłaszcza przy ekoschematach i dobrostanie zwierząt.

Jak wynika z danych ARiMR coraz liczniejsza grupa rolników deklaruje realizację ekoschematów czy dodatkowych zobowiązań w ramach programu rolnośrodowiskowo-klimatycznego, co jest oczywiście zasadne ze względu na dodatkowe płatności za realizację tych zobowiązań. Trzeba tylko pamiętać, że tę realizację trzeba w większości przypadków należycie i w terminie udokumentować. Bez tego nie ma co liczyć na dodatkowe płatności. Przypominamy zatem najważniejsze terminy i obowiązki w tegorocznej kampanii.

- Dotychczas Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zarejestrowała 940 tys. wniosków - podała Agencja 27 maja.

Najważniejsze terminy po złożeniu wniosku o dopłaty

Stało się już pewną tradycją w ostatnich latach, że termin na złożenie wniosków o dopłaty bezpośrednie, który teoretycznie powinien upłynąć 15 maja, jest wydłużany. W tym roku tylko o nieco ponad 2 tygodnie – do 1 czerwca – co na tle ostatnich lat jest raczej symbolicznym przedłużeniem (2023 rok – do 30 czerwca, 2024 rok – do 1 lipca, 2025 rok – do 16 czerwca). Wydłużenie terminu podstawowego pociąga za sobą również inne zmiany terminów:

termin podstawowy mija 1 czerwca br. Złożenie wniosku do tego dnia włącznie gwarantuje wypłatę 100% należnych dopłat, o ile spełnione zostaną pozostałe wymogi;
termin ostateczny (z sankcjami) mija 26 czerwca br. Wnioski o dopłaty można składać jeszcze przez 25 dni po terminie podstawowym, jednak za każdy dzień roboczy opóźnienia naliczane jest potrącenie w wysokości 1% należnych płatności. Wnioski złożone po 26 czerwca nie będą rozpatrywane;
zmiany we wniosku: do 16 czerwca bez kar. Jeśli złożyłeś wniosek w terminie podstawowym, możesz go korygować (dodawać działki, zmieniać rodzaje płatności) do połowy czerwca. Po tym terminie korekty można składać jeszcze do 26 czerwca, jednak każda zmiana powiększająca kwotę wsparcia będzie obarczona sankcją 1% za każdy dzień zwłoki;
korekty techniczne i wycofania: zmiany polegające na wycofaniu części deklaracji (np. rezygnacja z ekoschematu na danej działce) lub korekty składu mieszanek międzyplonowych można składać również po 26 czerwca, o ile nie wpływają one na zwiększenie płatności, lub nie została jeszcze zapowiedziana kontrola na miejscu.

Jakie dokumenty mogą być potrzebne przy płatnościach podstawowych?

W najprostszej sytuacji są oczywiście rolnicy korzystający z płatności dla małych gospodarstw – w takim przypadku nie ma właściwie żadnych dokumentów wymaganych do uzupełnienia po złożeniu wniosku. Mogą one być konieczne w przypadku dołączenia do wniosku nowych gruntów (np. kupionych lub dzierżawionych). ARiMR może wezwać rolnika do przedstawienia tytułu prawnego do nowej działki – np. umowy dzierżawy czy oświadczenia o zawarciu umowy dzierżawy ustnej. Wzór takiego oświadczenia można pobrać ze strony internetowej ARiMR. Agencja może oczekiwać takich dokumentów od wszystkich rolników ubiegających się o dopłaty, jednak nie musimy ich dołączać do wniosku w każdym przypadku, a jedynie na wezwanie Agencji.

Pewnym wyjątkiem jest także uprawa konopi włóknistych – rolnicy prowadzący takie uprawy muszą do 1 września złożyć w ARiMR urzędowe etykiety nasion konopi lub – w przypadku uprawy konopi włóknistych założonej z materiału matecznego – oświadczenie zachowującego odmianę, że materiał siewny został wyprodukowany zgodnie z metodyką hodowli przyjętą dla danej odmiany.

Ekoschematy: które praktyki wymagają rejestru, oświadczenia lub zgłoszenia?

Deklaracja ekoschematów obszarowych w większości przypadków wiąże się z koniecznością dołączenia dodatkowych oświadczeń, zgłoszenia terminów wykonania zabiegów oraz koniecznością prowadzenia rejestru działań agrotechnicznych – wg wzoru dostępnego na stronie internetowej ARiMR. Rejestr ten musi być okazany na wezwanie Agencji (z wyjątkiem „Biologicznej uprawy”), dlatego poniżej wskazujemy, dla których praktyk jest konieczny. Dla porządku przedstawiamy wszystkie dostępne w tym roku warianty i praktyki:

obszary z roślinami miododajnymi – obowiązek utrzymania mieszanki miododajnej na polu do 31 sierpnia, brak dodatkowych dokumentów;
prowadzenie produkcji roślinnej w systemie integrowanej produkcji roślin – do ARiMR nie składamy dodatkowych dokumentów – wszystko załatwiamy z jednostką certyfikującą;
biologiczna uprawa – do 15 września składamy dokumenty potwierdzające zakup mikrobiologicznych środków ochrony roślin lub mikrobiologicznych produktów nawozowych oraz rejestr zabiegów agrotechnicznych potwierdzający, że produkty te zostały zastosowane prawidłowo;
retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych – brak dodatkowych dokumentów;
materiał siewny kategorii elitarny lub materiał siewny kategorii kwalifikowany – dokument potwierdzający zakup kwalifikatu składamy najpóźniej do 26 czerwca – jednak w tym roku technicznie trudno zadeklarować ten ekoschemat nie dysponując fakturą w chwili wypełniania wniosku;
ekstensywne użytkowanie trwałych użytków zielonych z obsadą zwierząt – w tym przypadku jedynie, gdy do obsady DJP mają być zaliczone jelenie lub daniele utrzymywane jako zwierzęta gospodarskie, trzeba do 7 października złożyć oświadczenie o uwzględnieniu takich zwierząt;
wymieszanie obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 godzin od jego aplikacji oraz stosowanie nawozów naturalnych płynnych innymi metodami niż rozbryzgowo – jeśli nawozy te będą stosowane po złożeniu wniosku, mamy 14 dni od wykonania praktyki na złożenie oświadczenia (jako zmianę do wniosku podając datę wykonania na danej działce rolnej) lub przesłanie do Agencji zdjęć geotagowanych (poprzez aplikację Mobilna ARiMR). Praktyki te powinny być zrealizowane najpóźniej do 9 listopada lub 30 listopada, jeśli wystąpią niekorzystne warunki pogodowe (pamiętajmy o terminach wynikających z programu azotanowego);
międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe – konieczny wysiew międzyplonu do 1 października i jego utrzymanie na polu do 15 lutego. Przy wsiewkach – wysiew przed zbiorem uprawy głównej i jej utrzymanie co najmniej do wysiewu kolejnej uprawy głównej lub przez co najmniej 8 tygodni od dnia zbioru tegorocznej uprawy głównej, konieczne prowadzenie rejestru zabiegów agrotechnicznych;
opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia – plan nawożenia musi być przygotowany do 26 czerwca, a dla ozimin wysiewanych jesienią 2026 do 30 września br. (plan okazujemy na wezwanie ARiMR wraz w wynikami badania gleby), konieczny rejestr zabiegów agrotechnicznych;
zróżnicowana struktura upraw – brak dodatkowych dokumentów;
uproszczone systemy uprawy – konieczny rejestr zabiegów agrotechnicznych;
wymieszanie słomy z glebą – konieczny rejestr zabiegów agrotechnicznych;
grunty wyłączone z produkcji – brak dodatkowych dokumentów.

Dobrostan zwierząt: jakie dokumenty trzeba złożyć i do kiedy?

Ekoschemat Dobrostan zwierząt wymaga od hodowcy skrupulatności przez niemal cały rok. W zależności od wybranych wariantów, niektóre dokumenty potwierdzające realizację zobowiązań będą składane dopiero w przyszłym roku. Przez cały okres realizacji zobowiązań szczególną uwagę muszą zachować hodowcy realizujący warianty dotyczące zwiększonej powierzchni bytowej – liczba zwierząt w ich gospodarstwach nie może w żadnym dniu przekraczać tej wskazanej w planie poprawy dobrostanu. Harmonogram składania dodatkowych dokumentów do dobrostanu zwierząt w bieżącej kampanii wygląda następująco:

do 31 lipca 2026 r. należy złożyć plan poprawy dobrostanu lub oświadczenie o braku zmian w planie z lat ubiegłych;
do 30 września 2026 r. gospodarstwa deklarujące uczestnictwo w systemach jakości muszą mieć ważny certyfikat jakości (np. QMP dla bydła lub QAFP, PQS, TAQ dla wieprzowiny);
od 1 do 7 października 2026 r. to jedyny tydzień na dostarczenie rejestru wypasu lub oświadczenia o zapewnieniu wypasu dla krów mlecznych, mamek i opasów;
od 15 do 21 marca 2027 r. należy złożyć w ARiMR w zależności od realizowanych zobowiązań: rejestry wybiegu lub oświadczenie o zapewnieniu wybiegu, rejestr sposobu utrzymywania loch w okresie okołoporodowym, rejestry terminów odsadzania prosiąt (dla loch) oraz cieląt (dla krów mlecznych), zaświadczenie o ukończeniu szkolenia z zakresu ograniczania antybiotyków (jeśli nie zostało złożone wcześniej).

Jak dołączyć dokumenty?

Wszystkie formalności związane z obsługą wniosków o dopłaty bezpośrednie realizowane są elektronicznie, poprzez aplikacje eWniosekPlus lub przez aplikację Mobilna ARiMR (na smartfony). W zależności od rodzaju dołączanych dokumentów, mamy trzy podstawowe sposoby ich dostarczenia:

skany i zdjęcia (PDF/JPG): wykorzystując funkcję „Dokumenty uzupełniające” w eWniosekPlus. Z listy rozwijanej wybieramy konkretny typ dokumentu (np. „Faktura za materiał siewny”) i dołączamy skan lub zdjęcie tego dokumentu;
formularze online: dla większości rejestrów (wypasu, wybiegu, odsadzania) Agencja udostępnia gotowe formularze interaktywne. Wypełnienie ich bezpośrednio w systemie jest bezpieczniejsze, gdyż aplikacja automatycznie sprawdza błędy logiczne i kompletność danych;
zdjęcia geotagowane: wykonuje się je za pośrednictwem aplikacji Mobilna ARiMR. Zdjęcie takie automatycznie zawiera współrzędne GPS oraz znacznik czasu, co jest niepodważalnym dowodem realizacji praktyki polowej. W ubiegłym roku ARiMR prosiła np. o potwierdzenie rodzaju uprawy za pomocą zdjęcia geotagowanego.

Jeśli zapomnisz o dołączeniu wymaganego dokumentu, ARiMR ma obowiązek wezwać cię do uzupełnienia braków, co też i czyni. Należy jednak zachować czujność – wezwanie daje nam czas na dostarczenie dokumentu do Agencji, a nie na jego uzyskanie. Przykładem jest wspomniany certyfikat jakości (QMP/QAFP) – jeśli nie uzyskasz go do 30 września, to dostarczenie go w marcu przyszłego roku nic nie zmieni, a płatność zostanie odrzucona.