Właściciele domów powinni pamiętać, że zasady dotyczące użytkowania kominków i innych urządzeń na paliwa stałe nie są takie same w całej Polsce. Uchwały antysmogowe są aktami prawa miejscowego i poszczególne województwa mogą wprowadzać własne ograniczenia, m.in. dotyczące rodzaju urządzeń, paliw, terminów ich wymiany czy sposobu użytkowania. Dlatego przepisy obowiązujące na Mazowszu nie muszą być takie same jak w innych regionach kraju. Przed rozpoczęciem lub kontynuowaniem użytkowania kominka warto sprawdzić aktualne przepisy obowiązujące w województwie, w którym znajduje się dom.
Kominek musi spełniać wymogi ekoprojektu
Na Mazowszu obowiązują konkretne wymagania dotyczące kominków i sposobu ich użytkowania. Zgodnie z obowiązującą na Mazowszu uchwałą antysmogową od 11 listopada 2017 r. można instalować wyłącznie kominki spełniające wymagania ekoprojektu, czyli normy określone w unijnym rozporządzeniu dotyczącym miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe. Jeszcze ważniejsza data to 1 stycznia 2023 r. Od tego dnia nie można użytkować kominków, które nie spełniają wymagań ekoprojektu. Wyjątkiem są urządzenia wyposażone w rozwiązania ograniczające emisję pyłu do poziomu wymaganego przez przepisy. Właściciel kominka powinien więc mieć dokumentację producenta potwierdzającą spełnienie wymagań ekoprojektu. Dotyczy to zarówno nowych urządzeń, jak i kominków, które były już używane przed wejściem w życie obowiązujących przepisów.
Nie każde palenie drewnem jest dozwolone
Sam fakt, że kominek spełnia wymagania techniczne, nie oznacza jednak, że można korzystać z niego bez żadnych ograniczeń. Na Mazowszu obowiązują również zasady dotyczące jakości powietrza. W okresach, gdy występują określone poziomy zagrożenia zanieczyszczeniem powietrza, korzystanie z dodatkowych źródeł ciepła na paliwa stałe może być ograniczone lub zakazane. Dotyczy to sytuacji, gdy budynek ma więcej niż jedno źródło ogrzewania. Jeżeli oprócz kominka dostępne jest inne źródło – np. elektryczne, gazowe, ciekłe albo określone źródło energii odnawialnej – podczas trwania odpowiedniego powiadomienia należy korzystać z tych źródeł zamiast urządzenia na paliwo stałe.
Co podczas dni smogowych?
W aktualnych przepisach przewidziano różne poziomy ograniczeń. Przy poziomie 1 – żółtym obowiązuje ograniczenie korzystania ze źródeł ciepła na paliwa stałe w opisanych wyżej przypadkach. Przy poziomach 2 – pomarańczowym oraz 3 – czerwonym obowiązuje zakaz ich użytkowania. Ograniczenia nie mają zastosowania w przypadku awarii podstawowego źródła ogrzewania, którego można używać zgodnie z zasadami określonymi w przepisach. Oznacza to, że nawet jeśli właściciel ma sprawny i zgodny z ekoprojektem kominek, w określonych sytuacjach nie może go używać jako dodatkowego źródła ciepła.
– Ograniczenie/zakaz dotyczy sytuacji, gdy w takim budynku poza źródłami energii odnawialnej (z wyłączeniem źródeł na biomasę drzewną), źródłami elektrycznymi, źródłami opalanymi paliwami ciekłymi lub źródłami opalanymi paliwami gazowymi, jako źródła dodatkowe użytkowane są źródła opalane paliwami stałymi (w tym węglem kamiennym, biomasą drzewną). W trakcie trwania powiadomienia nie należy wykorzystywać źródeł ciepła na paliwo stałe. W tym czasie należy wykorzystywać zainstalowane w budynku źródła energii odnawialnej (z wyłączeniem źródeł na biomasę drzewną), źródła elektryczne, źródła opalane paliwami ciekłymi lub źródła opalane paliwami gazowymi – podkreśla rzecznik prasowy Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego.
Mokrego drewna do kominka nie wolno wrzucać
Przepisy dotyczą również paliwa. W kominku nie wolno spalać drewna o wilgotności przekraczającej 20 proc. Nie można również wykorzystywać urządzenia do spalania odpadów.
To istotne podczas kontroli. Niezastosowanie się do obowiązujących wymagań może skutkować mandatem. – Należy pamiętać, że od 1 stycznia 2023 roku nie można użytkować kominków, które nie spełniają wymagań ekoprojektu. Użytkownik kominka podczas kontroli powinien posiadać dokumentację producenta potwierdzającą spełnienie wymagań ekoprojektu dla kontrolowanego urządzenia. Dotyczy to zarówno nowych urządzeń, jak i tych eksploatowanych już przed wejściem w życie uchwały. Należy również pamiętać, że w kominkach nie wolno spalać drewna o wilgotności powyżej 20% (mokrego drewna) oraz odpadów, niezastosowanie się do przepisów może skutkować otrzymaniem przez osobę kontrolowaną mandatu – podaje Biuro Prasowe Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego.
Jak sprawdzić, czy kominek spełnia wymagania?
Najważniejszym dowodem jest dokumentacja producenta potwierdzająca zgodność urządzenia z wymaganiami ekoprojektu. Warto więc sprawdzić "papiery" posiadanego kominka, szczególnie jeśli urządzenie zostało zamontowane kilka lub kilkanaście lat temu. Brak odpowiednich parametrów urządzenia może oznaczać konieczność jego modernizacji, np. poprzez zastosowanie rozwiązania ograniczającego emisję pyłu do wymaganego poziomu.
– Obecnie właściciele domów na Mazowszu muszą przede wszystkim dostosować urządzenia grzewcze do wymogów ekoprojektu oraz przestrzegać terminów wymiany kotłów klasy 3 i 4 oraz pozaklasowych. Ważnym elementem jest również termomodernizacja domów w celu zapewnienia mniejszego zużycia energii do ogrzewania budynków. Obecnie w województwie mazowieckim nie planuje się wprowadzenia całkowitego zakazu spalania drewna, przy czym nie można wykluczyć dalszych zmian legislacyjnych, jeżeli wyniki rocznej oceny jakości powietrza oraz wymagania krajowe i/lub unijne będą wskazywały na potrzebę zaostrzenia lub modyfikacji obowiązujących regulacji – analizuje Biuro Prasowe Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego.
Zobacz także: Jak długo należy suszyć drewno opałowe, aby osiągnęło optymalną wilgotność – kiedy nadaje się do pieca?
Trzeba przy tym rozróżnić dwie kwestie. Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego odpowiada za realizację i monitorowanie przepisów wynikających z uchwał antysmogowych. Natomiast zgodność obiektu budowlanego z wymaganiami technicznymi oceniają właściwe organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego.
Czy Mazowsze zakaże palenia drewnem?
Na razie nie ma planów wprowadzenia całkowitego zakazu spalania drewna na Mazowszu. Obecnie nie są również prowadzone prace nad kolejną nowelizacją uchwały antysmogowej.
Do końca 2026 r. obowiązuje natomiast program ochrony powietrza przyjęty uchwałą Sejmiku Województwa Mazowieckiego nr 115/20 z 8 września 2020 r., zaktualizowany uchwałą nr 204/23 z 21 listopada 2023 r. W przyszłości przepisy mogą się jednak zmienić. Wpływ na to będą miały m.in. wyniki kolejnych ocen jakości powietrza oraz zmiany przepisów krajowych i unijnych.
– Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami, przyjęcie nowego programu ochrony powietrza będzie zależało od wyników kolejnej oceny jakości powietrza. Jeśli chodzi o uchwałę antysmogową to obecnie nie są prowadzone prace nad jej kolejną nowelizacją. Jednakże planowane są zmiany legislacyjne w zakresie przepisów o jakości powietrza (m.in. implementacja Dyrektywy AAQD), które mogą wprowadzić dodatkowe obowiązki dla organów administracji. Należy dodać, że dyrektywa AAQD wprowadza znacznie zaostrzone normy jakości powietrza, a więc należy się spodziewać, że będzie konieczność podjęcia działań naprawczych w zakresie ochrony powietrza – podaje Biuro Prasowe Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego.
Co właściciel domu powinien zrobić?
Właściciel domu z kominkiem na Mazowszu powinien przede wszystkim sprawdzić:
- czy urządzenie spełnia wymagania ekoprojektu,
- czy posiada dokumentację producenta potwierdzającą jego zgodność,
- czy spalane drewno ma wilgotność nie większą niż 20 proc.,
- czy w kominku nie są spalane odpady,
- czy w danym okresie nie obowiązuje ograniczenie lub zakaz korzystania z dodatkowego źródła ciepła na paliwo stałe.
Na dziś nie ma na Mazowszu całkowitego zakazu palenia drewnem w kominkach. Nie oznacza to jednak pełnej swobody ich użytkowania – kluczowe są wymagania ekoprojektu, jakość stosowanego drewna oraz czasowo obowiązujące ograniczenia związane z jakością powietrza.
Źródło: odpowiedzi z Biura Prasowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego.
fot. Canva AI
