StoryEditor

Pośpiech, zmęczenie i maszyny. Oto zasady, które pomogą uniknąć tragedii w czasie żniw

Pośpiech, zmęczenie, praca do późnych godzin i presja pogody sprawiają, że okres żniw należy do najbardziej niebezpiecznych w rolnictwie. Właśnie wtedy dochodzi do wielu poważnych wypadków z udziałem maszyn, ciągników i kombajnów. Odpowiednie przygotowanie sprzętu, dobra organizacja pracy i przestrzeganie podstawowych zasad bezpieczeństwa mogą zapobiec tragedii.

19.07.2026., 18:00h

Żniwa to czas największego ryzyka

Okres zbioru zbóż jest dla wielu gospodarstw najbardziej intensywnym momentem w całym roku. O powodzeniu prac decydują często godziny, a nawet pogoda z jednego dnia. Rolnicy pracują od świtu do późnego wieczora, a w razie potrzeby również nocą. Taki wysiłek wiąże się jednak z rosnącym zagrożeniem. Zmęczenie, stres, presja czasu i wysokie temperatury obniżają koncentrację, zwiększając ryzyko błędów, które podczas pracy z ciężkimi maszynami mogą mieć tragiczne skutki.

Każdego roku dochodzi do wypadków podczas obsługi kombajnów, pras, ciągników czy przyczep. Część z nich kończy się ciężkimi obrażeniami, a nawet śmiercią. KRUS przypomina o bardzo ważnych zasadach, dzięki którym żniwa mogą przebiec spokojniej i bezpieczniej. 

Przed wyjazdem w pole należy sprawdzić maszyny

Bezpieczne żniwa zaczynają się jeszcze przed uruchomieniem silnika. Przegląd techniczny sprzętu pozwala wykryć usterki, które w czasie pracy mogłyby doprowadzić do awarii lub wypadku.

Przed rozpoczęciem zbiorów warto:

  • skontrolować stan kombajnu, ciągników, pras i przyczep,
  • sprawdzić hamulce, oświetlenie oraz instalację elektryczną,
  • wymienić zużyte filtry, paski, oleje i inne elementy eksploatacyjne,
  • upewnić się, że wszystkie osłony ruchomych części są zamontowane i nie zostały usunięte.

Nawet drobna usterka może podczas intensywnej pracy doprowadzić do poważnych konsekwencji.

Dobra organizacja ułatwia bezpieczną pracę

Bezpieczeństwo zależy nie tylko od sprawnego sprzętu, ale również od właściwego zaplanowania całych żniw. Przed rozpoczęciem zbiorów warto ustalić kolejność koszenia pól, przygotować miejsca magazynowania ziarna, sprawdzić gotowość suszarni oraz zaplanować transport płodów rolnych. Pomocne jest również śledzenie prognoz pogody i wcześniejsze uzgodnienie warunków sprzedaży zboża ze skupami. Dobrze przygotowany plan pozwala ograniczyć nerwowe decyzje podejmowane pod presją czasu.

Nie należy lekceważyć zmęczenia

Jednym z najczęstszych powodów wypadków podczas żniw jest przemęczenie operatorów maszyn. Kilkanaście godzin pracy w wysokiej temperaturze powoduje spadek koncentracji i wydłuża czas reakcji. Dlatego warto pamiętać o regularnych przerwach, odpowiednim nawodnieniu organizmu i lekkich posiłkach. – Trochę to przyspieszenie, trochę zmęczenie, trochę te długie godziny pracy, ale naprawdę życia i zdrowia nikt nam później nie odda. Proszę rolników, zwróćcie uwagę na to, czy maszyny są przygotowane, czy dzieci się nie kręcą w pobliżu, bo najczęściej ofiarami padają dzieci, nieletni, którzy na traktorach jeżdżą, na jakichś przyczepach, gdzie się przewracają i dochodzi do poważnych wypadków. Musimy zwrócić uwagę na to, żeby były odpowiednie osłony przy maszynach, przy narzędziach, żeby one były zabezpieczone, żeby posiadały wszystko, co potrzebne do bezpiecznej pracy – podkreśla Genowefa Prorok, dyrektor Opolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Łosiowie, cyt za radio.opole.pl.

Pracę przy maszynach powinny wykonywać wyłącznie osoby wypoczęte i w pełni sprawne. W czasie upałów należy korzystać z nakrycia głowy, okularów przeciwsłonecznych oraz odzieży chroniącej przed promieniowaniem UV.

Przeczytaj także: Brzydki płot sąsiada może być problemem. Kiedy rolnik ma prawo żądać zmian

Kilka zasad, które mogą uratować życie

Podczas żniw nie warto ryzykować dla kilku minut oszczędności. Szczególnie ważne jest przestrzeganie podstawowych zasad bezpieczeństwa.

Rolnicy powinni pamiętać, aby:

  • nigdy nie naprawiać maszyn przy pracującym silniku lub włączonym napędzie,
  • zabezpieczać sprzęt zarówno podczas pracy, jak i postoju,
  • nie przewozić osób na przyczepach razem z ładunkiem,
  • mieć w gospodarstwie sprawną gaśnicę, apteczkę i naładowany telefon,
  • poinformować domowników o miejscu wykonywania prac.

Takie działania mogą okazać się kluczowe w sytuacji zagrożenia.

Dzieci nie powinny przebywać w pobliżu pracujących maszyn

Wakacje oznaczają, że dzieci częściej przebywają na terenie gospodarstwa. To właśnie dorośli odpowiadają za zapewnienie im bezpieczeństwa. Najmłodsi nie powinni bawić się w pobliżu pracujących maszyn ani uczestniczyć w pracach polowych. Najbezpieczniej, gdy przebywają wyłącznie w miejscach przeznaczonych do zabawy i pozostają pod opieką dorosłych.

Bezpieczeństwo dotyczy także dróg publicznych

W czasie żniw na drogach pojawia się znacznie więcej ciągników, kombajnów i maszyn rolniczych. Zarówno rolnicy, jak i pozostali uczestnicy ruchu powinni zachować szczególną ostrożność. Przed wyjazdem na drogę warto sprawdzić oświetlenie pojazdu, oznakowanie oraz stan techniczny przyczep. Kierowcy samochodów osobowych powinni z kolei pamiętać, że maszyny rolnicze poruszają się wolniej i często wykonują szerokie manewry. – Oczywiście my tutaj zawsze apelujemy do rolników, żeby nie robić pośpiechu. Dlaczego są wypadki? Wypadki są zawsze z rutyny i z pośpiechu. Rób pomału, spokojnie, zawsze będzie to bezpiecznie – analizuje Jerzy Sewielski, prezes Izby Rolniczej w Opolu, cyt za radio.opole.pl.

Warto być przygotowanym również na sytuacje awaryjne

KRUS zachęca, aby przed rozpoczęciem żniw zadbać nie tylko o sprzęt, ale także o możliwość szybkiego wezwania pomocy. Pomocna może być bezpłatna aplikacja mobilna Pierwszy Ratownik (1R), przygotowana przez Związek Ochotniczych Straży Pożarnych RP, która wspiera udzielanie pierwszej pomocy i kontakt ze służbami ratunkowymi.

Żniwa to czas ciężkiej pracy, ale także okres, w którym szczególnie warto pamiętać, że pośpiech nie może być ważniejszy od bezpieczeństwa. Kilka minut poświęconych na kontrolę maszyny, odpoczynek czy właściwe zabezpieczenie miejsca pracy może uchronić przed wypadkiem, którego skutki będą odczuwalne przez całe życie.

Źródło: komunikat KRUS, radio.opole.pl

fot. Katarzyna Sierszeńska

Angelika Drygas
Autor Artykułu:Angelika Drygas

Angelika Drygas – redaktorka specjalizująca się w tematyce społecznej, ze szczególnym uwzględnieniem spraw dotyczących obszarów wiejskich. W centrum jej zainteresowań znajdują się ludzie mieszkający na wsi – zwłaszcza sytuacja kobiet i dzieci oraz ich pozycja wobec prawa i instytucji państwowych.
W swoich tekstach porusza zagadnienia związane z ubezpieczeniami społecznymi, KRUS-em, prawem, ważnymi programami wsparcia i dofinansowaniami, a także działalnością kół gospodyń wiejskich i tematami ekologicznymi. Od czterech lat aktywnie działa w branży rolnej, analizując przepisy, projekty ustaw i rozporządzenia, ale również opierając się na rozmowach z bohaterami reportaży i pracy w terenie. Najczęściej publikuje na łamach topagrar.pl (Top Agrar) i tygodnik-rolniczy.pl (Tygodnik Poradnik Rolniczy).
Poza pisaniem artykułów prowadzi podcasty – bo, jak sama podkreśla, nic nie zastąpi rozmowy z żywym człowiekiem i poznawania historii, które stoją za przepisami i liczbami.
Kontakt: [email protected]

Pozostałe artykuły tego autora
Masz pytanie lub temat?Napisz do autora
POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ
20. lipiec 2026 13:01