Dlaczego wapnowanie gleby jest tak ważne?
Jednym z kluczowych zabiegów w rolnictwie jest wapnowanie gleby. Odpowiada ono za poprawę odczynu gleby, a tym samym zwiększa dostępność składników pokarmowych dla roślin.
Jeżeli gleba jest zbyt kwaśna, spada efektywność nawożenia, zwłaszcza azotowego. Pogarsza się również pobieranie niektórych mikroelementów, a dodatkowo może pojawić się toksyczne działanie jonów glinu na system korzeniowy roślin. W konsekwencji prowadzi to do spadku plonów oraz niższej opłacalności produkcji.
Kiedy wykonać wapnowanie gleby?
Wskazówką do przeprowadzenia wapnowania jest badanie odczynu gleby w 1-molowym KCl. Zabieg zaleca się wykonać, gdy pH spada poniżej:
- 5,0 na glebach bardzo lekkich,
- 5,5 na glebach lekkich,
- 6,0 na glebach średnich,
- 6,5 na glebach ciężkich i bardzo ciężkich.
Jakie nawozy wapniowe są dostępne na rynku?
Rolnicy mają dziś dostęp do kilku rodzajów nawozów wapniowych, które różnią się szybkością działania oraz zastosowaniem.
Do najważniejszych należą:
- wapno węglanowe,
- wapno tlenkowe,
- wapno dolomitowe,
- wapno granulowane,
- wapno defekacyjne.
Przy wyborze nawozu należy kierować się przede wszystkim stopniem zakwaszenia gleby, kategorią agronomiczną gleby oraz wymaganiami roślin uprawnych.
Wapno węglanowe
Jednym z najczęściej stosowanych nawozów jest wapno węglanowe - CaCO₃. Najlepiej sprawdza się na glebach lekkich i średnich, gdzie nie ma potrzeby gwałtownej zmiany odczynu. Działa ono wolniej niż wapno tlenkowe, ale jest bezpieczniejsze dla gleby i roślin.
Zobacz także: Wapnowanie fundamentem plonów. Ekspert: „To inwestycja, która zwraca się na lata”
Wapno tlenkowe
Wapno tlenkowe, nazywane również wapnem palonym, działa znacznie szybciej i wykazuje silne właściwości odkwaszające. Zaleca się jego stosowanie przede wszystkim na glebach ciężkich, gdzie konieczna jest szybka korekta pH. Nie powinno być jednak używane na glebach lekkich i bardzo lekkich.
Dolomit
Wapno dolomitowe zawiera oprócz wapnia również magnez. Pod względem działania można je porównać do wapna węglanowego. Jest szczególnie polecane tam, gdzie gleby są ubogie w magnez.
Wapno granulowane
Wapno granulowane jest wygodne w stosowaniu, ponieważ można je wysiewać standardowymi rozsiewaczami do nawozów. Jego zaletą jest możliwość stosowania nawet w trakcie sezonu wegetacyjnego w celu szybkiej korekty pH gleby.
Wapno defekacyjne
Wapno defekacyjne jest produktem ubocznym powstającym w przemyśle cukrowniczym. Zawiera węglan wapnia oraz związki organiczne, dlatego polecane jest szczególnie na gleby ubogie w próchnicę, gdzie może poprawić również strukturę gleby.
Termin wapnowania gleby
Najlepszym terminem wapnowania jest jesień, po zbiorach roślin uprawnych. Dzięki temu nawóz ma czas na działanie przed rozpoczęciem kolejnego sezonu wegetacyjnego. Warto jednak pamiętać, że wapno można zastosować także na przedwiośniu, jeśli gleba wymaga poprawy odczynu.
Czy wapnowanie wiosną ma sens?
Jeżeli nie wykonano zabiegu jesienią, a gleba jest kwaśna, wiosenne wapnowanie może być uzasadnione. Kluczowe znaczenie ma jednak wilgotność gleby. Wilgotna gleba sprzyja wnikaniu wapna w głąb profilu glebowego, ale zbyt mokre pole może zostać uszkodzone przez ciężki sprzęt. Dlatego w takich warunkach zaleca się stosowanie ciągników z bliźniaczymi kołami lub rozsiewaczy na oponach niskociśnieniowych.
Na polach z rosnącymi oziminami wapno działa jednak stosunkowo płytko - zwykle na głębokości:
- 2–3 cm w przypadku wapna węglanowego,
- do 5–7 cm w przypadku wapna tlenkowego.
Wapno tlenkowe stosowane pogłównie może dodatkowo powodować uszkodzenia liści roślin.
Wapno a nawozy naturalne
Nawozów wapniowych nie należy stosować jednocześnie z obornikiem ani gnojowicą. Takie połączenie powoduje zwiększone straty amoniaku, czyli cennego azotu. Najlepiej zachować co najmniej dwutygodniowy odstęp między tymi zabiegami. Często praktykuje się najpierw wapnowanie, a dopiero po pewnym czasie aplikację nawozów naturalnych.
Jakie dawki wapna stosować?
Dawka wapna zależy od pH gleby oraz jej kategorii agronomicznej.
- Na glebach bardzo lekkich wynosi zwykle od 0,5 do 3 t/ha CaO,
- natomiast na glebach ciężkich może sięgać nawet 6 t/ha CaO przy bardzo niskim pH.
Więcej o dawkach wapnia tutaj: Wapno na przedwiośniu? Czy to ma sens?
Patrycja Bernat
Fot: archiwum redakcji
