Dane pokazują, że obowiązek szczepienia zwierząt przeciwko wściekliźnie wciąż bywa lekceważony. W 2024 r. za jego niewykonanie wystawiono 2886 mandatów, w 2023 r. – 2763, a w 2022 r. – 2476. Właśnie dlatego rząd chce przywrócić Inspekcji Weterynaryjnej możliwość skutecznego nakładania mandatów na podstawie aktualnych przepisów.
Mandat od weterynarza
Do konsultacji trafił projekt rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów zmieniającego przepisy dotyczące uprawnień funkcjonariuszy Inspekcji Weterynaryjnej do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego. Powodem nowelizacji jest wejście w życie 18 marca 2026 r. ustawy o zdrowiu zwierząt, która uchyliła wcześniejsze przepisy stanowiące podstawę do wystawiania mandatów za niewykonanie obowiązkowych szczepień przeciwko wściekliźnie.
W efekcie konieczne stało się dostosowanie rozporządzenia do obowiązującego prawa.
– Wprowadzenie tej zmiany umożliwi funkcjonariuszom Inspekcji Weterynaryjnej nakładanie kary za wykroczenie wymienione w tym artykule polegające na niewykonywaniu obowiązku ochronnego szczepienia psów lub innych zwierząt przeciwko wściekliźnie, w drodze mandatów karnych – czytamy w uzasadnieniu projektu.
Obowiązek szczepienia pozostaje bez zmian
Projekt nie wprowadza nowych obowiązków dla właścicieli zwierząt. Nadal obowiązuje konieczność wykonywania ochronnych szczepień przeciwko wściekliźnie zgodnie z przepisami ustawy o zdrowiu zwierząt.
Zmiana dotyczy wyłącznie podstawy prawnej, na której Inspekcja Weterynaryjna będzie mogła wystawiać mandaty za naruszenie tego obowiązku.
Przeczytaj także: Psy na łańcuchu przejdą do historii. Nowe obowiązki także dla rolników
Rolnicy również powinni pamiętać o obowiązkach
W wielu gospodarstwach psy pełnią ważną funkcję, pilnując obejścia, budynków gospodarczych czy stad zwierząt. Właściciele takich zwierząt również podlegają obowiązkowi ich szczepienia przeciwko wściekliźnie. Po wejściu w życie projektowanych przepisów Inspekcja Weterynaryjna ponownie będzie mogła nakładać mandaty w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązkowego szczepienia.
Mandaty wystawią tylko lekarze weterynarii
Projekt przewiduje także doprecyzowanie, kto będzie uprawniony do nakładania grzywien. Zmiana wynika z nowelizacji ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, która rozszerzyła katalog osób mogących wykonywać niektóre zadania Inspekcji również na osoby niebędące lekarzami weterynarii.
Rząd chce jednak utrzymać dotychczasową zasadę, zgodnie z którą mandaty za wykroczenia związane z obowiązkowym szczepieniem zwierząt będą mogli nakładać wyłącznie lekarze weterynarii wykonujący zadania Inspekcji Weterynaryjnej.
– Ponadto w związku ze zmianą art. 18 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 12 oraz z 2025 r. poz. 1795) polegającą na rozszerzeniu katalogu osób, które organ Inspekcji Weterynaryjnej może wyznaczyć do przeprowadzania określonych czynności, również o osoby inne niż lekarze weterynarii, konieczne jest doprecyzowanie w projektowanym rozporządzeniu, że tak jak dotychczas, uprawnieni do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego będą tylko lekarze weterynarii. Kierując się powyższą zmianą w celu ujednolicenia przepisów zmienianego rozporządzenia konieczne jest wprowadzenie odpowiedniej zmiany w § 5 i § 6 pkt 4 zmienianego rozporządzenia – napisano w uzasadnieniu projektu.
To porządkowanie przepisów, a nie nowe sankcje
Projekt nie zwiększa wysokości kar ani nie rozszerza katalogu wykroczeń. Jego celem jest wyłącznie przywrócenie skutecznego mechanizmu nakładania mandatów po zmianie przepisów ustawowych.
Bez tej nowelizacji rozporządzenie odwoływałoby się do przepisu, który już nie obowiązuje, co uniemożliwiałoby stosowanie mandatów na dotychczasowych zasadach.
Mandat od weterynarza: kiedy zmiany wejdą w życie?
Za przygotowanie projektu odpowiada Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Planowany termin wydania rozporządzenia przewidziano na III kwartał 2026 r.
Jeżeli projekt zostanie przyjęty, Inspekcja Weterynaryjna odzyska możliwość nakładania mandatów za brak obowiązkowych szczepień ochronnych zwierząt przeciwko wściekliźnie na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów.
Źródło: gov.pl, Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów zmieniające rozporządzenie w sprawie nadania funkcjonariuszom Inspekcji Weterynaryjnej, Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego
fot. Canva AI
