Od początku 2026 r. obowiązuje wyższa kwota zasiłku pogrzebowego. Świadczenie zwiększono z 4 tys. zł do 7 tys. zł, czyli o 3 tys. zł. Zmiana dotyczy również systemu ubezpieczenia społecznego rolników. Oznacza to, że w przypadku śmierci ubezpieczonego rolnika lub domownika osoby uprawnione mogą ubiegać się o zasiłek pogrzebowy w podwyższonej wysokości.
W przypadku członków najbliższej rodziny zmarłego świadczenie przysługuje w pełnej wysokości, czyli 7 tys. zł, niezależnie od tego, ile faktycznie kosztował pogrzeb.
Zasiłek pogrzebowy: kiedy 7 tys. zł?
Wysokość zasiłku zależy m.in. od tego, kto poniósł koszty pogrzebu. Jeżeli organizacją pochówku zajmuje się członek najbliższej rodziny, może otrzymać pełną kwotę świadczenia. Nie musi przy tym wykazywać, że wydatki na pogrzeb wyniosły dokładnie 7 tys. zł.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy koszty pochówku ponosi osoba spoza rodziny albo instytucja. Może to być np. gmina, pracodawca czy dom pomocy społecznej. W takim przypadku zasiłek odpowiada faktycznie poniesionym kosztom, ale nie może przekroczyć obowiązującego limitu 7 tys. zł.
Zasiłek pogrzebowy może być waloryzowany
Podwyższenie świadczenia to nie jedyna zmiana. Wprowadzono również mechanizm jego waloryzacji. Zasiłek pogrzebowy ma być podwyższany w przypadku, gdy inflacja przekroczy określony poziom. Przyjęto próg 5 proc. Oznacza to, że kwota świadczenia nie musi pozostać na stałe na poziomie 7 tys. zł. W przyszłości może zostać zwiększona, jeżeli spełnione zostaną warunki przewidziane w przepisach.
Od 1 stycznia 2026 r. skrócono ustawowy termin dotyczący zasiłku pogrzebowego: z 30 do 14 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do ustalenia prawa do świadczenia. Dotyczy to zarówno terminu na wydanie decyzji, jak i wypłatę świadczenia.
Zasiłek celowy: dodatkowa pomoc z pomocy społecznej
Rodzina organizująca pogrzeb może w określonych przypadkach skorzystać również z dodatkowej pomocy finansowej. Chodzi o zasiłek celowy z pomocy społecznej, który może zostać przeznaczony na pokrycie uzasadnionych i udokumentowanych kosztów pochówku.
Zobacz także: Wyższy zasiłek pogrzebowy w KRUS od 2026 roku. Kiedy przysługuje pełna kwota 7 tys. zł?
Takie wsparcie może być przyznane m.in. wtedy, gdy po zmarłym w ogóle nie przysługuje zasiłek pogrzebowy. Pomoc może być również dostępna w sytuacji, gdy organizacja pogrzebu wiąże się z wyjątkowo wysokimi kosztami, np. ze sprowadzeniem zwłok z zagranicy. Co istotne, zasiłek celowy może zostać przyznany nawet wtedy, gdy rodzina otrzymała już zasiłek pogrzebowy. Nie jest on uzależniony od kryterium dochodowego.
Zakład pogrzebowy będzie mógł obsłużyć wniosek elektronicznie
Kolejna zmiana dotyczy sposobu załatwiania formalności. Planowane jest szersze wykorzystanie elektronicznego obiegu dokumentów przy wypłacie zasiłku pogrzebowego. Rozwiązanie ma być skierowane m.in. do zakładów pogrzebowych. Specjalny system ma umożliwić sprawniejsze przekazywanie wniosków i dokumentów związanych ze świadczeniem.
Od 1 stycznia 2027 r. zakłady pogrzebowe mają otrzymać możliwość składania wniosków o zasiłek pogrzebowy za pośrednictwem dedykowanego profilu w systemie ZUS. Prace nad przygotowaniem tego rozwiązania już trwają – poinformowano podczas posiedzenia sejmowej podkomisji w maju 2026 r. Planowana cyfryzacja ma ograniczyć liczbę dokumentów papierowych i przyspieszyć obsługę spraw.
Problemem pozostaje także prawo cmentarne
Podczas prac legislacyjnych dotyczących organizacji pochówków zwracano uwagę również na problemy związane z funkcjonowaniem cmentarzy, w tym kwestie dotyczące prawa do grobu, umów zawieranych z zarządcami cmentarzy oraz prowadzenia rejestru grobów. W marcu 2026 r. Sejm informował o propozycjach zmian w przepisach regulujących te zagadnienia. Są one odrębnym obszarem od zmian dotyczących samego zasiłku pogrzebowego.
Co ważne dla rolników?
Dla rodzin rolników najważniejsza informacja jest prosta: od 2026 r. zasiłek pogrzebowy jest wyższy i wynosi do 7 tys. zł. W przypadku członka najbliższej rodziny, który ponosi koszty pogrzebu osoby uprawnionej do świadczenia, przysługuje pełna kwota. W przypadku osób spoza rodziny obowiązuje natomiast zasada zwrotu faktycznie poniesionych i udokumentowanych kosztów, nie więcej jednak niż 7 tys. zł.
Przed załatwieniem formalności warto sprawdzić, czy wniosek należy skierować do KRUS czy ZUS, ponieważ właściwa instytucja zależy od tego, z jakiego systemu ubezpieczenia lub świadczenia korzystała osoba zmarła. Pisaliśmy o tym między innymi w tym artykule: Renta wdowia z ZUS i KRUS. Gdzie złożyć wniosek o zasiłek pogrzebowy?
Źródło: gov.pl. KRUS, Zapis posiedzenia podkomisji sejmowej z 14 maja 2026 r.
fot. Canva AI
