Reforma emerytur jest konieczna
KRIR ponownie zwróciła się do ministra rolnictwa o rozpoczęcie prac legislacyjnych nad zmianą systemu ubezpieczeń społecznych rolników.
Samorząd rolniczy chce, aby możliwe było łączenie okresów ubezpieczenia w KRUS i ZUS przy ustalaniu wysokości emerytury. Chodzi o tzw. emerytury proporcjonalne, dzięki którym składki opłacane zarówno w systemie rolniczym, jak i powszechnym miałyby być uwzględniane w jednym świadczeniu.
Zdaniem KRIR obecne przepisy są szczególnie problematyczne dla osób, które w trakcie życia zawodowego zmieniały system ubezpieczenia.
Najpierw KRUS potem ZUS
Problem dotyczy przede wszystkim osób, które przez część kariery zawodowej były ubezpieczone w KRUS, ale nie zgromadziły wymaganego stażu do uzyskania pełnej emerytury rolniczej, a następnie podjęły zatrudnienie poza rolnictwem i zaczęły odprowadzać składki do ZUS.
W praktyce może się więc zdarzyć, że ktoś przez kilkanaście lat pracował w gospodarstwie i regularnie opłacał składki do KRUS, a następnie przez kolejne lata pracował na etacie i odprowadzał składki do ZUS.
Po osiągnięciu wieku emerytalnego okazuje się jednak, że nie spełnia wymogu stażu potrzebnego do uzyskania emerytury rolniczej, a jednocześnie nie ma wystarczającego okresu ubezpieczenia w systemie powszechnym, aby otrzymać świadczenie odpowiadające całemu przebiegowi jego kariery zawodowej.
KRIR wskazuje, że w takich przypadkach mogą pojawiać się sytuacje, w których osoba mająca łącznie nawet około 40 lat udokumentowanego okresu opłacania składek otrzymuje jedynie najniższą emeryturę.
Składki z KRUS nie powinny przepadać
Samorząd rolniczy uważa, że obecne rozwiązania nie zapewniają sprawiedliwego traktowania osób z tzw. mieszanym stażem ubezpieczeniowym.
Szczególnym problemem ma być sytuacja osób, które opłacały składki emerytalno-rentowe w KRUS przez okres krótszy niż 25 lat, a następnie przez znaczną część kariery zawodowej były ubezpieczone w ZUS.
KRIR zwraca uwagę, że w okresie transformacji polskiego rolnictwa wiele osób było zmuszonych do przekwalifikowania się i podjęcia pracy poza gospodarstwem. W konsekwencji zmieniały one system ubezpieczenia – z KRUS na ZUS.
Według samorządu rolniczego obecne przepisy nie pozwalają w pełni uwzględnić całego okresu aktywności zawodowej takich osób.
– Państwo polskie powinno premiować każdą wpłaconą składkę, niezależnie od tego, do którego filaru ubezpieczeń trafiła – argumentuje KRIR w uzasadnieniu swojego wniosku.
Zobacz też: Rolnik ma drewno za płotem, ale musi je kupić. Izba chce zmiany prawa
Jak KRIR widzi proporcjonalne emerytury?
KRIR proponuje zmianę przepisów tak, aby okres opłacania składek w KRUS mógł być proporcjonalnie doliczany do emerytury wypłacanej przez ZUS.
Samorząd postuluje zastosowanie jasnych zasad przeliczeniowych, opartych na kapitale zgromadzonym przez ubezpieczonego. W jego ocenie powinno to działać na zasadzie „złotówka za złotówkę”, tak aby składki wpłacone do KRUS miały swoje odzwierciedlenie w wysokości przyszłego świadczenia.
Jednocześnie KRIR chce odejścia od restrykcyjnych progów, które mogą powodować, że niewystarczająco długi okres ubezpieczenia w KRUS nie daje prawa do odrębnego świadczenia rolniczego.
10 lat w KRUS i co dalej?
W swoim najnowszym wniosku KRIR przedstawia również konkretną propozycję dotyczącą osób, które przez co najmniej 10 lat opłacały składki w KRUS.
Samorząd chce, aby po osiągnięciu wieku emerytalnego takie osoby miały możliwość dopłacenia brakujących składek, a następnie uzyskania prawa do emerytury z KRUS – niezależnie od uprawnień, które nabyły w systemie ZUS.
W ocenie KRIR takie rozwiązanie pozwoliłoby ograniczyć sytuacje, w których wieloletnie opłacanie składek w KRUS nie przekłada się odpowiednio na późniejsze świadczenie.
Rolnicy czekają na zmianę przepisów
KRIR podkreśla, że temat emerytur proporcjonalnych był już wielokrotnie poruszany podczas jej posiedzeń i przedstawiany ministrowi rolnictwa.
Najnowszy wniosek jest więc ponowieniem wcześniejszych postulatów. KRIR liczy na rozpoczęcie prac nad zmianami, które pozwoliłyby lepiej zabezpieczyć osoby przechodzące w trakcie życia zawodowego między systemem KRUS i ZUS.
Dla części rolników kwestia ta ma szczególne znaczenie. Chodzi bowiem o osoby, które przez dziesięciolecia pracowały zawodowo i regularnie opłacały składki, ale ze względu na podział systemu ubezpieczeń nie mogą dziś w pełni wykorzystać całego zgromadzonego stażu.
KRIR uważa, że zmiana zasad naliczania świadczeń dla osób z mieszanym stażem KRUS i ZUS mogłaby poprawić ich sytuację finansową na emeryturze i ograniczyć poczucie niesprawiedliwości związane z brakiem pełnego uwzględnienia opłacanych przez lata składek.
oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. KRIR
