Za ciemnienie miąższu bulw odpowiada enzym oksydaza polifenolowa. W wyniku uszkodzenia skórki do miąższu dostaje się tlen i zawarte w tkankach polifenole utleniają się, co powoduje powstawanie ciemnego koloru. Jeśli nie byłoby w tkankach ww. enzymu ciemnienie następowałoby wolniej. Dlatego naukowcy z argentyńskiego Narodowego Instytutu Technologii Rolniczej – INTA (Nacional de Tecnología Agropecuaria) za pomocą techniki genetycznej CRISPR-Cas9 wyłączyli geny kodujące powstawanie enzymu.
Do ciemnienia miąższu dochodzi nie tylko podczas krojenia bulw, ale także w czasie ich transportu, szczególnie kiedy mają one jeszcze słabo wykształconą warstwę korka. Ma to miejsce zwłaszcza u tzw. ziemniaków młodych. Uszkodzone bulwy nie są chętnie kupowane i muszą być wyrzucane lub przeznaczane na inne cele, np. na paszę, a za takie cena skupu jest znacznie niższa. Zatem poprawa tej cechy może korzystnie wpłynąć na dochody rolników, którzy będą mogli większą część zbioru sprzedać po wyższej cenie. W wyniku badań ustalono, że uszkodzony miąższ bulw ziemniaka nie ciemniał wystawiony na działanie powietrza przez nawet 48 godzin.
Wyłączenia genu ww. techniką dokonał dr Matías González w Laboratorium Agrobiotechnologii Rolniczej Stacji Doświadczalnej Balcarce, pod kierunkiem dra Sergio Feingolda i dr Gabrieli Massy. Planowane jest szybkie zarejestrowanie techniki i odmian z tą cechą. Argentyński urząd rejestrujący odmiany uznał, że technika wyłączenia genu zawiera się w metodach konwencjonalnej hodowli, ponieważ nie zawiera genów innych, odległych organizmów. Zatem odmiany takie i wyprodukowane z nich bulwy nie podlegają regulacjom prawnym, jakie dotyczą odmian GMO.
Przeniesienie takich odmian na grunt europejski wymagać będzie zatwierdzenia techniki inżynierii genetycznej CRISPR w UE. Jeśli do tego dojdzie, to znacząco przyspieszona zostanie hodowla różnych odmian, nie tylko ziemniaka. Łatwiejsze stanie się m.in. wyłączanie różnych genów odpowiedzialnych np. za syntezę szkodliwych substancji, jak alkaloidy czy taniny oraz hodowla odpornościowa na choroby i szkodniki. Łatwiejsze będzie przenoszenie genów w ramach blisko spokrewnionych roślin, np. w obrębie tego samego gatunku czy rodzaju botanicznego.
Z drugiej strony trudno w naszej kulturze kulinarnej wyobrazić sobie dania z nieciemniejących ziemniaków, jak np. szare kluski poznańskie, cepeliny litewskie, podlaskie kartacze czy mazowieckie pyzy ziemniaczane. Zatem obok nowych, nieciemniejących odmian, powinny pozostać także tradycyjne.
tcz
