50 tys. zł na agregaty, zbiorniki na paliwo i ochronę sadów
W Planie Strategicznym WPR 2023-2027 ma pojawić się zupełnie nowa interwencja – I.10.16 „Inwestycje wspierające odporność gospodarstw rolnych”. Komitet Monitorujący PS WPR pozytywnie zaopiniował jej wprowadzenie 27 sierpnia 2026 r. Nowa pomoc ma chronić gospodarstwa przed skutkami kryzysów klimatycznych, energetycznych i rynkowych. Na realizację interwencji zaplanowano łącznie 80 mln euro środków publicznych.
Nowe wsparcie: na co rolnik dostanie pieniądze?
Nowa interwencja ma obejmować kilka bardzo różnych rodzajów inwestycji. W pierwszym obszarze rolnicy będą mogli otrzymać wsparcie na wyposażenie gospodarstwa w urządzenia mające zabezpieczyć ciągłość produkcji.
Pomoc ma obejmować zakup:
- zbiorników do przechowywania RSM,
- zbiorników do magazynowania oleju napędowego,
- agregatów prądotwórczych wraz z systemem przełączeniowym,
- automatów do sprzedaży produktów pochodzących z własnego gospodarstwa, np. mlekomatów
W przypadku zbiorników na paliwo pomoc ma dotyczyć urządzeń stacjonarnych o pojemności od 2500 do 5000 litrów. Zbiorniki na RSM mają mieć co najmniej 10 tys. litrów pojemności.
Agregat prądotwórczy będzie musiał mieć natomiast moc co najmniej 10 kW, ale nie większą niż moc umowna przypisana do punktu poboru energii obsługującego infrastrukturę produkcyjną gospodarstwa.
Wsparcie na automaty do sprzedaży żywności
Ciekawym elementem nowej pomocy jest możliwość dofinansowania automatów samoobsługowych do sprzedaży produktów z gospodarstwa.
Chodzi m.in. o urządzenia, za pośrednictwem których rolnik będzie mógł sprzedawać własne produkty rolne, żywność, a także mieszanki zbóż przeznaczone na pasze. W przypadku żywności sprzedaż ma odbywać się m.in. w ramach rolniczego handlu detalicznego, sprzedaży bezpośredniej lub dostaw bezpośrednich.
Rolnik korzystający z tej formy wsparcia będzie musiał osiągnąć określony minimalny poziom sprzedaży za pośrednictwem takiego automatu.
Czy sadownicy otrzymają pomoc na przymrozki i grad?
Drugi obszar interwencji - B - ma być skierowany przede wszystkim do sadowników i właścicieli plantacji wieloletnich. Dofinansowanie będzie można otrzymać na rozwiązania chroniące uprawy przed przymrozkami, w tym:
- systemy zraszania nadkoronowego oszczędzające wodę,
- wiatraki antyprzymrozkowe,
- systemy i urządzenia grzewcze.
Pomoc ma także objąć instalacje przeciwgradowe. Inwestycja będzie musiała chronić co najmniej 1 ha sadu lub plantacji wieloletniej. MRiRW uzasadnia wprowadzenie takiej pomocy coraz częstszymi przymrozkami, suszami i gradobiciami, które w ostatnich latach powodowały duże straty w sadownictwie.
Na jakie kwoty może liczyć rolnik?
W przypadku inwestycji realizowanych bezpośrednio przez rolników, czyli w obszarach A i B, maksymalna kwota pomocy ma wynieść 50 tys. zł na jednego beneficjenta i jedno gospodarstwo w całym okresie realizacji PS WPR 2023–2027.
Standardowo pomoc pokryje do 50 proc. kosztów. Młodzi rolnicy, którzy nie ukończyli 41 lat, będą mogli otrzymać do 60 proc. kosztów inwestycji.
O pomoc w tych dwóch obszarach będzie mógł ubiegać się rolnik prowadzący działalność rolniczą w Polsce, którego gospodarstwo ma nie więcej niż 300 ha użytków rolnych.
Przy wyborze wniosków preferowani mogą być m.in. rolnicy mający nie więcej niż 40 lat oraz gospodarstwa o określonej wielkości.
Zobacz także: 17-latek zbudował kartoflomat. Dwa koła od WSK-i, BLIK i kradzieże poniżej 1%
Nawet 1 mln zł na melioracje i zatrzymywanie wody
Interwencja ma również trzeci obszar - C, dotyczący ochrony zasobów wodnych na zmeliorowanych użytkach rolnych.
Tu beneficjentami nie będą pojedynczy rolnicy, lecz spółki wodne i związki spółek wodnych spełniające określone warunki. Pomoc będzie można przeznaczyć m.in. na:
- studnie drenarskie z regulatorami poziomu wody,
- regulatory odpływu,
- urządzenia do piętrzenia wody w rowach,
- urządzenia do monitoringu, w tym rejestratory cyfrowe.
Wsparcie będzie dotyczyło obiektów melioracyjnych o powierzchni od 100 do 500 ha. Co najmniej 80 proc. powierzchni takiego obiektu muszą stanowić użytki rolne, a co najmniej połowę – grunty orne.
W tym obszarze maksymalna pomoc może wynieść aż 1 mln zł, przy intensywności wsparcia do 80 proc.
80 mln euro na horyzoncie
Na interwencję I.10.16 zaplanowano 80 mln euro wydatków publicznych, z czego 44 mln euro ma stanowić wkład unijny. Środki mają zostać przesunięte z innych instrumentów Planu Strategicznego WPR. Z dokumentacji wynika, że pieniądze przewidziano na lata 2028 i 2029, po 40 mln euro rocznie.
Plan zakłada łącznie około 6184 operacji, z czego zdecydowana większość ma dotyczyć inwestycji w gospodarstwach w obszarach A i B.
Dlaczego MRiRW wprowadza nową pomoc?
Resort tłumaczy, że gospodarstwa coraz częściej mierzą się jednocześnie z ryzykiem pogodowym, wysokimi cenami środków produkcji i zagrożeniami związanymi z dostępnością energii czy paliwa.
Dlatego interwencja ma wzmacniać odporność gospodarstw poprzez możliwość magazynowania podstawowych środków produkcji, zapewnienia awaryjnego źródła energii, ochrony upraw przed przymrozkami i gradem oraz rozwijania bezpośredniej sprzedaży produktów.
W przypadku melioracji resort traktuje nowe rozwiązania jako pilotaż. Według szacunków modernizacja istniejących systemów może zwiększyć retencję o około 500 m³ wody na hektarze gruntów ornych i 1000 m³/ha na trwałych użytkach zielonych.
Kiedy ruszy nabór?
Na razie nie ma w dokumencie terminu naboru wniosków.
Kamila Szałaj
fot. Katarzyna Sierszeńska
