Coraz mniej substancji, coraz więcej ograniczeń. Jak UE zmieniła rynek środków ochrony roślin?
Po upływie pierwszych dwóch tygodni od przystąpienia do UE, polskie Ministerstwo Rolnictwa i Rozowju Wsi wydało rozporządzenie zawierające wykaz 53 substancji czynnych, których stosowanie zostało zabronione. Podano także wykaz 30 s.cz., których stosowanie podlegało ograniczeniom. Rozporządzenie to spowodowało, że od akcesji do końca 2007 r. wycofano 217 ś.o.r.
Przed przystąpieniem Polski do UE w 2004 r. zarejestrowane były 1252 ś.o.r., a w 2010 r. już tylko 983 ś.o.r. To dzieło dyrektywy 91/414, która zakładała wycofanie ponad 70% s.cz. w UE (najwięcej wycofań w latach 2004–2010). Z kolei na początku lat 90. w UE i USA zarejestrowanych było 1200 s.cz. W latach 2021–2023 w UE wycofano ze stosowania 60 s.cz., co w Polsce dotyczyło 350 preparatów, czyli prawie 15% wszystkich zrejestrowanych. Pomimo że w kolejnych latach s.cz. stopniowo ubywało, to liczba zarejestrowanych ś.o.r. rosła. Jednak w zdecydowanej większości były to preparaty generyczne oparte na tej samej substancji czynnej.
Wycofane substancje aktywne - czego nie użyjesz w 2026 roku?
Nowelizacja dwóch ustaw z listopada 2025 r. wprowadzaja zmiany w zakresie przepisów dotyczących środków ochrony roślin, w tym wyższe kary za łamanie zasad bezpieczeństwa, jak stosowanie środków wycofanych z rynku.
Przypomnijmy zatem jakie substancje, zostały wycofane w 2025 roku i nie mogą być już stosowane przez rolników w roku 2026.
Zobacz także: Polska nadal używa mniej pestycydów niż reszta UE – najnowsze dane
Flufenacet
- 10 grudnia 2025 r. - wycofanie zezwoleń na środki ochrony roślin zawierające flufenacet
- 10 grudnia 2026 r. - ostateczny termin zużycia zapasów (dodatkowy okres zgodnie z art. 46 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009)
Metrybuzyna
- 24 maja 2025 r. - wycofanie zezwoleń na wprowadzanie do obrotu
- 24 września 2025 r. - ostateczny termin sprzedaży i dystrybucji
- 24 listopada 2025 r. - ostateczny termin stosowania, przechowywania i unieszkodliwiania
Tritosulfuron
- 7 maja 2025 r. - wycofanie zezwoleń na wprowadzanie do obrotu
- 7 września 2025 r. - ostateczny termin sprzedaży i dystrybucji
- 7 listopada 2025 r. - ostateczny termin stosowania, przechowywania i unieszkodliwiania
Mepanipirym
- 20 listopada 2024 r. - środki ochrony roślin wprowadzone do obrotu do tego dnia, sprzedawane i dystrybuwane mogą być do 20 kwietnia 2025 r.;
- Natomiast do dnia 20 maja 2025 r.. mogą być stosowane, przechowywane, unieszkodliwiane.
Dimetomorf
- 20 listopada 2024 r. - środki ochrony roślin wprowadzone do obrotu do tego dnia, sprzedawane i dystrybuwane mogą być do 20 kwietnia 2025 r.;
- Natomiast do dnia 20 maja 2025 r.. mogą być stosowane, przechowywane, unieszkodliwiane.
Patrycja Bernat
Fot: Tomasz Ślęzak
