Jednym z kluczowych momentów w kalendarzu rolnika powinien być wiosenny sezon sprzedaży dotowanych ubezpieczeń upraw. Podobnie jak w poprzednich latach, długoterminowe prognozy wskazują, że sezon 2026 może charakteryzować się dużą zmiennością pogody, co zwiększa ryzyko strat w rolnictwie.
Ubezpieczenie upraw z dotacją od MRiRW
9 towarzystw ubezpieczeniowych ma podpisane umowy z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi na dotacje ubezpieczeń upraw. Każde z tych towarzystw otrzymuje limit budżetu dopłat, który wyczerpuje się w trakcie sezonu sprzedaży.
- W naszej ocenie środków na dotacje dla rolników nie zabraknie – pula jest taka sama jak w 2024 roku i latach poprzednich. Nie warto jednak tej sprawy odkładać na kolejne miesiące, a ubezpieczenie upraw jest obowiązkowe. Zazwyczaj sprzedaż polis z dopłatą koncentruje się na początku sezonu, czyli w drugiej połowie marca i na początku kwietnia. Teraz może to być jeszcze bardziej widoczne. Nie warto zwlekać także ze względu na karencję, czyli czas, jaki upływa pomiędzy podpisaniem umowy, a datą, kiedy uprawy są objęte ochroną. W AGRO Ubezpieczeniach to 14 dni. W tym roku, po dość ciepłym początku marca, wzrost roślin może zacząć się szybciej, a to oznacza, że uprawy będą wcześniej narażone na niekorzystne zjawiska pogodowe – mówi Tomasz Kieroński, Dyrektor Departamentu Ubezpieczeń Rolnych w AGRO Ubezpieczeniach.
Najgorźniejsze są przymrozki
Najpoważniejsze bieżące zagrożenie dla upraw to wiosenne przymrozki. W poprzednim sezonie w niektórych regionach spowodowały straty sięgające nawet 90% plonów.
W przypadku AGRO Ubezpieczeń ochrona jest proponowana w formie pakietów:
- Pakiet Grad: grad
- Pakiet Grad i Przymrozki: grad, przymrozki wiosenne
- Pakiet Grad i Inne ryzyka pogodowe: grad, deszcz nawalny, lawina, obsunięcie się ziemi, huragan, piorun
- Pakiet Wiosna: grad, przymrozki wiosenne, deszcz nawalny, lawina, obsunięcie się ziemi, huragan, piorun
- Pakiet Klimat Wiosna: grad, przymrozki wiosenne, deszcz nawalny, lawina, obsunięcie się ziemi, huragan, piorun, susza.
Uwaga na susze i deficyt wody
Ważnym zagrożeniem dla upraw jest również susza oraz deficyt wody. Narażone są na straty suszowe takie uprawy jak zboża jare, kukurydza, ziemniaki czy warzywa gruntowe. - Według szacunków do połowy stulecia roczne straty w polskim rolnictwie związane z suszą mogą sięgać nawet 10–11 mld zł - podaje Agro Ubezpieczenia.
Ilu rolników korzysta z ubezpieczenia z dopłatami?
Według danych z informacji Agro Ubezpieczeń, wynika że z ubezpieczeń upraw z dopłatą korzysta ok. 16–20% rolników, a ochroną jest objętych ok. 3,6–3,8 mln ha.
- Ubezpieczenie upraw znacząco zwiększa bezpieczeństwo prowadzenia działalności rolniczej. Pozwala istotnie zmniejszyć ryzyko poważnych strat i problemów finansowych. Szybka wypłata odszkodowania bardzo często pozwala jeszcze w tym samym roku założyć nową uprawę. To szansa na dodatkowe przychody i prosperowanie gospodarstwa. Posiadanie obowiązkowego ubezpieczenia uprawowego jest też warunkiem wypłaty dodatkowych środków z budżetu państwa w przypadku klęsk żywiołowych. Ostatnia taka sytuacja miała miejsce zaledwie półtora roku temu, kiedy po wystąpieniu ekstremalnych zjawisk pogodowych – w tym suszy i lokalnych nawałnic – rząd uruchomił programy pomocowe dla poszkodowanych gospodarstw, uzależniając wysokość wsparcia od poziomu ubezpieczenia upraw – mówi Elżbieta Sienkiewicz, Kierownik Zespołu Produktów w AGRO Ubezpieczeniach.
Dopłaty do ubezpieczeń w Polsce i Europie. Kto daje najwięcej?
W przypadku polskich rolników, w naszym kraju państwo pokrywa do 65% składki w przypadku ubezpieczeń upraw, a budżet programu wynosi ok. 629 mln zł. W Czechach, dopłata do składki wynosi zwykle około 30%, a całkowity budżet programu szacuje się na ok. 1–1,5 mld koron czeskich rocznie.
- W Niemczech, gdzie nie funkcjonuje jednolity system dopłat na poziomie federalnym. Ubezpieczenia upraw są tam w dużej mierze prywatne, a wsparcie zależy od regionu. Niektóre landy finansują część składek, ale w wielu regionach rolnicy pokrywają je w całości, a pomoc publiczna pojawia się głównie po klęskach żywiołowych - podają Agro Ubezpieczenia.
We Francji państwo dopłaca tam nawet 70% składki, a całkowity budżet systemu sięga około 600 mln euro rocznie, ale oprócz dopłat do składki funkcjonuje także państwowy fundusz solidarności, który przejmuje część kosztów w przypadku katastrofalnych strat w plonach.
oprac. Patrycja Bernat na podst. Agro Ubezpieczenia
