Nie każdą wycinkę trzeba zgłaszać
Przepisy ustawy o ochronie przyrody przewidują szereg sytuacji, w których nie trzeba uzyskiwać zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu. Bez zezwolenia można m.in. usunąć drzewo, którego obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm nie przekracza:
- 80 cm – w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego i klonu srebrzystego,
- 65 cm – w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej i platanu klonolistnego,
- 50 cm – w przypadku pozostałych gatunków drzew.
Zwolnienie obejmuje także m.in. drzewa i krzewy owocowe, z określonymi wyjątkami, oraz drzewa i krzewy usuwane w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego.
Rolnik musi uważać na jeden ważny wyjątek
Dla gospodarstw rolnych szczególne znaczenie ma przepis dotyczący przywracania gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. Jeżeli drzewa lub krzewy zarosły całkowicie nieużytkowany grunt rolny, można je usunąć bez zezwolenia i bez zgłoszenia. Nie oznacza to jednak, że każdy rolnik może w ten sposób wycinać drzewa rosnące na użytkowanym polu.
Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska wyjaśnia, że wyjątek nie obejmuje np. zadrzewień rosnących na miedzy na użytkowanym pastwisku czy wzdłuż rzeki lub drogi, jeżeli nieruchomość jest już częściowo użytkowana rolniczo. To ważne, bo argument „wycinam na potrzeby rolnictwa” nie zawsze wystarczy, aby legalnie usunąć drzewo.
Wycinka drzew: kiedy wystarczy zgłoszenie?
Jeżeli właścicielem nieruchomości jest osoba fizyczna, która usuwa drzewo na cel niezwiązany z prowadzeniem działalności gospodarczej, może mieć zastosowanie procedura zgłoszenia zamiaru wycinki. Zgłoszenie jest wymagane, gdy obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm przekracza:
- 80 cm – dla topoli, wierzb, klonu jesionolistnego i klonu srebrzystego,
- 65 cm – dla kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej i platanu klonolistnego,
- 50 cm – dla pozostałych gatunków.
Samo zgłoszenie nie oznacza jednak, że drzewo można od razu wyciąć. Urząd dokonuje oględzin, a jeżeli wniesie sprzeciw, konieczne może być uzyskanie zezwolenia.
Rolnik prowadzący gospodarstwo powinien uważać na cel wycinki
W przypadku rolnika istotne jest to, w jakim celu usuwane jest drzewo. GDOŚ wskazuje, że rolnictwo jest działalnością gospodarczą na potrzeby stosowania przepisów dotyczących wycinki. Jeżeli więc rolnik chce usunąć drzewo np. po to, aby wybudować stodołę, oborę, kurnik albo drogę dojazdową do pola, wycinka jest związana z prowadzeniem działalności rolniczej. W takiej sytuacji nie można skorzystać ze zwolnienia przeznaczonego dla osoby fizycznej usuwającej drzewo na cel niezwiązany z działalnością gospodarczą. Dlatego przed wycinką warto dokładnie ustalić, czy w konkretnym przypadku wystarczy zgłoszenie, czy potrzebne będzie zezwolenie.
Co grozi za wycięcie drzewa bez formalności?
Tu sprawa może być kosztowna. Ustawa o ochronie przyrody przewiduje administracyjną karę pieniężną m.in. za:
- usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia,
- usunięcie drzewa bez dokonania wymaganego zgłoszenia,
- usunięcie drzewa przed upływem terminu, w którym można je legalnie usunąć,
- usunięcie drzewa mimo sprzeciwu organu,
- zniszczenie albo uszkodzenie drzewa w przypadkach określonych w ustawie.
To nie jest zwykły mandat. Kara jest nakładana w drodze decyzji administracyjnej.
Kara może wynieść dwukrotność opłaty za legalną wycinkę
Wysokość kary nie jest ustalana jako jedna stała kwota. Zgodnie z ustawą administracyjną karę za usunięcie drzewa lub krzewu w przypadkach określonych ustala się co do zasady w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu. Jeżeli usunięcie byłoby zwolnione z opłaty, karę oblicza się według opłaty, która byłaby należna, gdyby zwolnienia nie było. Opłata za legalne usunięcie drzewa zależy natomiast m.in. od obwodu jego pnia mierzonego na wysokości 130 cm oraz stawki przypisanej do danego gatunku. Dlatego kara za nielegalną wycinkę może sięgać wielu tysięcy złotych, a przy dużych drzewach być jeszcze wyższa.
Zobacz także: 17-latek zbudował kartoflomat. Dwa koła od WSK-i, BLIK i kradzieże poniżej 1%
Nie tylko wycięcie drzewa może oznaczać karę
Przepisy dotyczą również sytuacji, w których drzewo nie zostanie całkowicie wycięte. GDOŚ wskazuje, że usunięcie ponad 30% korony drzewa w sposób niedozwolony jest traktowane jako jego uszkodzenie, natomiast usunięcie ponad 50% korony może zostać uznane za zniszczenie drzewa. Za uszkodzenie przewidziana jest kara w wysokości 0,6 opłaty za usunięcie drzewa, a za zniszczenie – co do zasady dwukrotność opłaty. Oznacza to, że także bardzo mocne „prześwietlenie” drzewa może mieć konsekwencje finansowe.
Uwaga na drzewa objęte dodatkową ochroną
Przed wycinką trzeba sprawdzić nie tylko obwód pnia i cel usunięcia drzewa. Dodatkowe ograniczenia mogą obowiązywać m.in. w przypadku drzew będących pomnikami przyrody oraz drzew rosnących na terenach objętych określonymi formami ochrony przyrody. Problem może pojawić się także wtedy, gdy drzewo jest siedliskiem gatunków chronionych. W takiej sytuacji samo spełnienie kryterium obwodu pnia nie musi oznaczać, że drzewo można bezpiecznie usunąć.
Przed wycinką, warto sprawdzić te cztery rzeczy:
1. Obwód pnia na wysokości 5 cm.
Od gatunku i obwodu zależy, czy drzewo mieści się w ustawowym zwolnieniu.
2. Cel usuwania drzewa.
W przypadku rolnika znaczenie ma m.in. to, czy wycinka jest związana z prowadzeniem działalności rolniczej.
3. Zgłoszenie czy zezwolenie?
GDOŚ zaleca kontakt z właściwym urzędem gminy.
4. Czas przebiegu procedury.
Jeżeli wymagane jest zgłoszenie, trzeba poczekać na przeprowadzenie procedury i upływ właściwego terminu. Jeżeli konieczne jest zezwolenie – należy je uzyskać przed usunięciem drzewa.
Lepiej nie wycinać „na oko”
Przy wycince drzew najdroższy może okazać się brak sprawdzenia przepisów przed uruchomieniem piły. To, że drzewo rośnie na prywatnym gruncie lub jest przeszkodą w prowadzeniu gospodarstwa, nie oznacza automatycznie, że można je usunąć bez formalności. Z drugiej strony przepisy przewidują liczne wyjątki, w tym ważne dla rolników zwolnienie dotyczące przywracania gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. Najbezpieczniej przed wycinką sprawdzić gatunek drzewa, obwód pnia, status działki, cel usunięcia oraz ewentualne formy ochrony przyrody. Jeżeli wymagane jest zgłoszenie lub zezwolenie, należy załatwić formalności przed rozpoczęciem wycinki.
Źródło: Ustawa o ochronie przyrody, GDOŚ, gov.pl
fot. Justyna Dobrosz
