Żona rolnika może być ubezpieczona w KRUS
Przepisy KRUS dotyczą nie tylko właściciela gospodarstwa. Ubezpieczeniem społecznym rolników może być objęty również małżonek rolnika, jeżeli spełnia określone warunki. W przypadku gospodarstwa o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego małżonek rolnika może podlegać ubezpieczeniu z mocy ustawy, jeżeli stale pracuje w gospodarstwie i nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu oraz nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty.
KRUS podkreśla również, że przepisy dotyczące rolnika stosuje się odpowiednio do jego małżonka. Jeżeli małżonkowie są współposiadaczami gospodarstwa i prowadzą działalność rolniczą na wspólny rachunek, oboje są rolnikami w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
60 lat i co najmniej 25 lat ubezpieczenia
Dla obecnie obowiązujących zasad podstawowe warunki uzyskania emerytury rolniczej są dwa. Kobieta musi osiągnąć 60 lat i mieć co najmniej 25 lat podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Co istotne, nie ma tutaj wymogu, aby żona była właścicielką ziemi. Dla prawa do emerytury kluczowy jest jej własny okres ubezpieczenia.
Czy żona musi mieć ziemię na siebie?
Żona może podlegać KRUS jako małżonek rolnika, nawet jeżeli gospodarstwo formalnie należy do męża. Warunkiem jest jednak spełnienie wymogów dotyczących podlegania ubezpieczeniu. Małżonek rolnika niebędący współposiadaczem gospodarstwa podlega ubezpieczeniu, jeżeli spełnia ustawowe warunki. Jeżeli natomiast małżonek nie wykonuje pracy w gospodarstwie rolnym ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z gospodarstwem, może przedstawić dokumenty potwierdzające ten fakt.
Dlatego sama informacja, że kobieta jest „żoną rolnika”, nie wystarcza do uzyskania emerytury z KRUS. Liczy się przede wszystkim jej status ubezpieczeniowy.
A jeśli gospodarstwo ma mniej niż 1 ha?
Również w takim przypadku małżonek może zostać objęty ubezpieczeniem KRUS, ale zasady są inne. KRUS przewiduje możliwość objęcia ubezpieczeniem na wniosek rolnika, jego małżonka lub domownika, gdy gospodarstwo ma 1 ha przeliczeniowy lub mniej, pod warunkiem spełnienia pozostałych wymagań. Co ważne, osoba taka może zostać objęta na wniosek ubezpieczeniem emerytalno-rentowym, ale tylko wtedy, gdy jednocześnie podlega w pełnym zakresie ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu.
Praca w gospodarstwie bez własności ziemi liczy się do emerytury, jeżeli w tym czasie kobieta była objęta ubezpieczeniem emerytalno-rentowym. To szczególnie ważne w rodzinnych gospodarstwach, w których ziemia należy np. do męża, ale żona od lat pracuje razem z nim. Dla KRUS nie jest decydujące samo to, kto jest wpisany jako właściciel gospodarstwa. Przy ustalaniu prawa do emerytury znaczenie ma okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu.
Zobacz także: KRUS rusza z nowym programem dla rolników. Chodzi o zdrowie i bezpieczeństwo pracy
Co z latami pracy w gospodarstwie przed 1983 rokiem?
Przepisy przewidują możliwość uwzględnienia także niektórych wcześniejszych okresów. Zgodnie z ustawą do okresów ubezpieczenia wymaganych przy emeryturze rolniczej zalicza się m.in. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia, przed 1 stycznia 1983 r.
Nie oznacza to jednak, że każdy okres pracy w gospodarstwie zostanie automatycznie zaliczony. KRUS ocenia dokumenty i sprawdza, czy dany okres spełnia wymagania ustawowe.
Czy żona musi przejść na emeryturę razem z mężem?
Prawo do emerytury rolniczej ustala się indywidualnie dla każdego ubezpieczonego. Jeżeli żona osiągnęła 60 lat i ma wymagany okres ubezpieczenia, może wystąpić o własną emeryturę, niezależnie od tego, czy jej mąż pobiera już świadczenie.
Co więcej, obecnie KRUS nie wymaga od osoby przechodzącej na zwykłą emeryturę rolniczą, aby wcześniej zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej.
A jeśli żona ma tylko 20 lat KRUS?
KRUS wskazuje jednocześnie, że jeśli kobieta osiągnęła wiek emerytalny, ale nie ma 25-letniego okresu rolniczego ubezpieczenia, a posiada okresy ubezpieczenia w systemie powszechnym, może wystąpić o emeryturę do ZUS. Wysokość tego świadczenia może zostać zwiększona za okresy opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników.
Emerytura żony to jej własne świadczenie
Warto też rozróżnić prawo do emerytury od prawa do majątku gospodarstwa. Jeżeli żona była ubezpieczona w KRUS jako małżonek rolnika i spełni warunki emerytalne, może otrzymać własną emeryturę rolniczą. Nie oznacza to jednak, że przez samo podleganie KRUS nabywa udział we własności gospodarstwa.
KRUS ubezpiecza osobę, a nie ziemię. O tym, kto jest właścicielem gruntów i jakie prawa do majątku przysługują małżonkom, decydują odrębne przepisy prawa cywilnego i rodzinnego.
Najważniejsze dla żony rolnika
Jeżeli kobieta chce sprawdzić, czy będzie mogła przejść na emeryturę z KRUS, powinna przede wszystkim ustalić wiek – 60 lat i okres ubezpieczenia emerytalno-rentowego – co najmniej 25 lat. Warto również odpowiednio wcześnie wystąpić do KRUS o sprawdzenie przebiegu ubezpieczenia.
Źródła: KRUS, Portal Gov.pl
fot. Canva AI
