W swoim komunikacie z 12.02.25 r. członkowie PSPO jednocześnie wskazują na realne ryzyka spadku przerobu w bieżącym roku spowodowane niższymi niż w poprzednich 2 latach zbiorami rzepaku w Polsce oraz coraz bardziej napiętej sytuacji cenowej na rynku oleju rzepakowego.
Rekord gonił rekord i stanęło
Przerób rzepaku w 2024 r. w zrzeszonych w Polskim Stowarzyszeniu Producentów Oleju firmach wyniósł łącznie 3,66 mln t i był wyższy od dotychczas rekordowej produkcji z ubiegłego roku o 139 tys. t. Mniejsze zbiory powodują troskę o utrzymanie tak rekordowej produkcji.
Przetwórcy zwracają uwagę, że historycznie rekordowy kwartalny przerób wynoszący 965 tys. t nasion rzepaku, z jakim mieliśmy do czynienia w okresie lipiec–wrzesień 2024 r., nie został powtórzony już w IV kwartale ubiegłego roku. Bowiem w okresie październik-grudzień 2024 r. wyniósł do 886 tys. t i był o 57 tys. t mniejszy od ostatniego kwartału 2023 r.
Są obawy o trwały spadek
Przetwórcy obawiają się, że jeśli taka tendencja utrzyma się w kolejnych miesiącach, to czeka nas realny spadek przerobu, co w efekcie może skutkować obniżeniem konkurencyjności branży w stosunku do krajów ościennych.
– Rok 2024 był wolumenowo bardzo dobry dla członków PSPO, ale nie popadamy w euforię z uwagi na mniejsze zbiory i podaż krajową przy mocno ograniczających się marżach przerobowych. Istnieje realne ryzyko załamania się dotychczasowej tendencji wzrostowej, ponieważ ceny produktów przerobu korelują ze swoimi odpowiednikami rynkowymi, a nie bieżącymi notowaniami nasion – powiedział Mariusz Szeliga, Prezes Zarządu Polskiego Stowarzyszenia Producentów Oleju.
Rzepak to nie tylko olej, ale doskonała pasza białkowa
Wysoką wagę przerobu rzepaku dla rolników podkreślają nie tylko te wymienione wyżej ilości zapotrzebowania na surowiec do produkcji oleju na cele spożywcze i biopaliwowe. Śruty i makuch spełniają ważną rolę, realizując potrzeby uzupełniania składników białkowych w hodowli w gospodarstwach rolnych oraz znacznie poprawiają perspektywy sektora paszowego.
– W bilansowanym właśnie przez PSPO 2024 r. możemy dowiedzieć się, że wysoki przerób rzepaku przełożył się na rekordową produkcję 1,58 mln t oleju surowego i niemal 2,1 mln t pasz białkowych, z czego 1,83 mln ton stanowiła śruta poekstrakcyjna, a 252 tys. t makuch rzepakowy – czytamy w komunikacie PSPO.
Przerobili więcej niż połowę
Organizacja przetwórców zwraca jednak uwagę na wyczerpujący się nieproporcjonalnie w stosunku do potrzeb surowiec.
– Wzrosła produkcja oleju rzepakowego, tym niemniej udział rafinatu pozostaje praktycznie bez zmian, co pokazuje, że głównym naszym odbiorcą jest branża wytwórcza biodiesla. Lekki spadek zbiorów rzepaku w Polsce spowodował, że w pierwszej części sezonu 2024/2025 tłocznie prawdopodobnie już przerobiły więcej niż połowę zebranych w Polsce nasion – podsumował Adam Stępień, Dyrektor Generalny PSPO.
oprac. Juliusz Urban, na podsatwie komunikatu prasowego PSPO
