Rzeczywisty dochód z pszenicy ozimej
Opłacalność produkcji zbóż coraz częściej budzi wątpliwości wśród rolników, zwłaszcza przy rosnących kosztach nawozów, środków ochrony roślin i usług. Przedstawiona kalkulacja pokazuje rzeczywisty wynik ekonomiczny uprawy pszenicy ozimej w gospodarstwie prowadzącym wyłącznie produkcję roślinną, stosującym uprawę uproszczoną i nawożenie oparte na regularnych badaniach gleby.
Zestawienie uwzględnia wszystkie podstawowe koszty oraz aktualne przychody ze sprzedaży ziarna i dopłat.
Powierzchnia uprawy pszenicy w Polsce
- 2020 - 1 842 457,07
- 2021 - 2 153 449,29
- 2022 - 2 286 036,66
- 2023 - 2 279 146,15
- 2024 - 2 200 060,61
- 2025 - 2 319 084,80
Dane ARiMR pokazują, że powierzchnia uprawy pszenicy ozimej w Polsce w latach 2020–2025 utrzymywała się na wysokim i względnie stabilnym poziomie, z wyraźnym wzrostem w latach 2021–2022.
Rekordową powierzchnię odnotowano w 2022 roku, co było efektem wysokich cen zbóż oraz korzystnych warunków rynkowych. W kolejnych latach widoczna jest lekką korekta areału, jednak w 2025 roku ponownie nastąpił wzrost powierzchni zasiewów. Dane te potwierdzają, że mimo rosnących kosztów produkcji pszenica ozima pozostaje jedną z kluczowych upraw w strukturze zasiewów w Polsce.
System uprawy uproszczonej i przemyślane nawożenie
Gospodarstwo prowadzi wyłącznie produkcję roślinną i obejmuje powierzchnię 200 ha, zlokalizowaną na glebach klas IIIa–IVb. Uprawa roślin prowadzona jest w systemie uproszczonym.
Zobacz także: Flufenacet znika z rynku. Jak skutecznie zwalczyć wyczyńca bez niego?
Słoma oraz inne resztki pożniwne są rozdrabniane i pozostawiane na polu, co pozwala ograniczyć potrzeby nawożenia podstawowego. Co dwa lata wykonywane są również podstawowe badania gleby, dzięki czemu nawożenie dostosowywane jest do faktycznej zawartości składników pokarmowych, a nie do konkretnej uprawy. W efekcie możliwe jest ograniczenie dawek nawozów, a w niektórych przypadkach nawet całkowita rezygnacja z ich stosowania.
Pod wszystkie rośliny jare wysiewane są poplony. Przedplonami dla pszenicy ozimej są groch, rzepak, buraki cukrowe oraz kukurydza. Pszenica nigdy nie jest uprawiana po zbożach.
Koszty zabiegów
- Talerzowanie płytkie 3-5 cm. - 120 zł/ha
- Oprysk glifosatem - 3l/ha – 48 zł/ha
- Siew uproszczony z podsiewem nawozu – 390 zł/ha
- Nasiona własne zaprawione wraz z opłatą licencyjną -195 zł/ha
- Nawóz do podsiewu Polidap 6 – średnio 150 kg/ha – 390 zł/ha
-
Zabiegi chemiczne:
- zwalczanie jedno i dwuliściennych jesienią: 112 zł/ ha
- poprawki wiosenne herbicydowe – 64 zł/ ha
- mikroelementy – 58 zł
- fungicydy- 305 zł
- insektycydy- 54 zł -
Nawozy azotowe i siarkowe wiosenne:
- N – średnio 150 kg/ ha - 682 zł
- S – 40 kg S/ha – 95 zł - Wykonanie zabiegów opryskiwaczem: 65 zł/ ha x 5 = 325 zł
- Rozsiew nawozów azotowych i siarkowych: 60 zł/ha x 4 = 240 zł. Uwaga: w warunkach suszy 3 dawka N nie jest stosowana.
- Wapnowanie ¼ kosztu czteroletniego- 210 zł/ ha
- Koszenie własnym kombajnem – 380 zł/ha
- Odwóz do magazynu: 110 zł/ ha
- Koszty ogólnogospodarcze (księgowość, ubezpieczenia, magazynowanie, zbieranie kamieni, woda, energia elektryczna, utrzymanie samochodu gospodarstwa itp.) – 380 zł/ha
- Podatek: 230 zł/ ha
Razem Koszty:4388,00
Plony, przychody i realny zysk. Ile naprawdę zarabia 1 ha pszenicy ozimej?
Zebrane plony pszenicy, w zależności od klasy gleby, wynoszą od 5,5 do nawet 10 t/ha. Średni plon z całego gospodarstwa kształtuje się jednak zazwyczaj na poziomie około 7,5 t/ha.
W bieżącym sezonie uzyskana cena sprzedaży pszenicy konsumpcyjnej wynosi 760 zł/t.
- Sprzedaż pszenicy - 7,5 t x 760 zł = 5700 zł
- Dopłata obszarowa (ze średnio 1,5 ekoschematu na 1 ha) – 922 zł/ ha
- Razem Przychód: 6622 zł
- Dochód: 6622 zł – 4388 zł = 2234,00 zł/ ha.
Gospodarstwo posiada w 100 % własny sprzęt. Jego amortyzacja wliczona jest w cenę kosztu zabiegu.
Uzyskany wynik finansowy wydaje się korzystny, jednak w przedstawionej kalkulacji nie uwzględniono kosztów ewentualnej dzierżawy ani spłaty zakupionej ziemi, co mogłoby diametralnie zmienić końcowy rezultat. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku nadmiernego obciążenia gospodarstwa kredytami, leasingiem lub innymi zobowiązaniami finansowymi.
Patrycja Bernat
Fot: Tomasz Czubiński
