Lubelszczyzna - wirus pierwszy raz w tym roku, ale od lat w środowisku
Rolnicy z woj. lubelskiego od lat zmagają się z problemami i konsekwencjami, które powodował ASF od 2017 r. w tym rejonie. Po epidemii, która miała miejsce, wielu hodowców nie podniosło się z kryzysu i nie odważyło ponownie wprowadzić świń do chlewni. Choroba, podobnie jak na Podlasiu spowodowała masową rezygnację z chowu świń. Zaczęło się w 2014 r. na Podlasiu, a w kolejnych latach wirus rozprzestrzeniał się na terenie całej Polski.
W tamtych latach ogniska pojawiały się lawinowo, a lubelscy hodowcy obrywali rok po roku. Wśród wszystkich ognisk wyznaczonych w Polsce w latach 2017-2020 w tabeli GIW najczęściej pojawiało się woj. lubelskie. (Ogniska ASF w Polsce w 2017 r. - około 70 ognisk, 2018 r. - ponad 100 ognisk, 2019 r. prawie 50 ognisk, 2020 r. - ponad 100 ognisk).
Można powiedzieć, że teraz lepiej radzimy sobie z wirusem, bo w tym roku ognisk ASF było tylko 8. Nic bardziej mylnego - po prostu mamy dużo mniej świń i stad, którym ASF może zaszkodzić. Hodowcy obecnie są lepiej przygotowani do ochrony stad, ale nadal ryzyko istnieje, bo dzików mamy nadal za dużo. Od 2014 r. do dziś pogłowie świń tylko w tym województwie spadło o 150 tys. szt.!
Warto to zobrazować danymi dla Polski - w 2014 r. przed ASF w Polsce utrzymywaliśmy prawie 12 mln świń w 179 tys. stadach, obecnie mamy ich ledwie ponad 9 mln utrzymywanych w 42 tys. stad. Jedną z głównych przyczyn spadku pogłowia był właśnie ASF i brak opłacalności produkcji.
8 ognisko ASF w Polsce
Niestety wirus został ponownie wykryty na Lubelszczyźnie. W tym roku poraz pierwszy, co nie oznacza, że wirusa tam nie było w tym roku wcale. Owszem był - u okolicznych dzików. Pod koniec sierpnia wykryto 4 przypadki tej choroby u odstrzelonych i padłych osobników. To kolejny przykład, który pokazuje jak silnym wektorem choroby są dziki.
Ognisko ASF nr 2026/8 stwierdzono w gospodarstwie, w którym utrzymywano 16 świń, położonym w miejscowości Czartowiec, w gminie Tyszowce, powiat tomaszowski, w województwie lubelskim. To obszar objęty ograniczeniami (strefa różowa).
- Inspekcja Weterynaryjna wdrożyła wszystkie środki związane z likwidacją choroby, zgodnie z procedurami wynikającymi z rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2020/687[2], w tym m.in. zabicie i utylizację zwierząt, oczyszczanie i dezynfekcję, dochodzenie epidemiologiczne, wyznaczanie obszarów objętych ograniczeniami, tj. zapowietrzonego i zagrożonego w promieniu 10 km wokół ogniska - podaje GIW.
Gdzie wyznaczono poprzednie ogniska ASF u świń w 2026 r.?
W tym roku stwierdzono ASF w poniższych gospodarstwach:
- Ognisko nr 1 – Jarosławsko, pow. choszczeński, woj. zachodniopomorskie – 23 świnie, 18 maja 2026 r.
- Ognisko nr 2 – Czapelki, pow. świecki, woj. kujawsko-pomorskie – 774 świnie, 7 lipca 2026 r.
- Ognisko nr 3 – Czaple, pow. świecki, woj. kujawsko-pomorskie – 3095 świń, 22 lipca 2026 r.
- Ognisko nr 4 – Włodkowice, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie – 17 świń, 12 sierpnia 2026 r.
- Ognisko nr 5 – Poćwiardowo, pow. golubsko-dobrzyński, woj. kujawsko-pomorskie – 231 świń, 12 sierpnia 2026 r.
- Ognisko nr 6 – Ostrowite, gmina Golub-Dobrzyń, pow. golubsko-dobrzyński, woj. kujawsko-pomorskie – 378 świń, wyniki badań z 21 sierpnia 2026 r.
- Ognisko nr 7 – Ruszcze, gmina Główczyce, pow. słupski, woj. pomorskie – 18 świń, wyniki badań z 22 sierpnia 2026 r.
1 października rusza nabór na bioasekurację
ARiMR przypomina, że już niedługo będzie można wnioskować o pomoc dla producentów świń na zabezpieczenie gospodartsw przed ASF. Najważniejsze zasady pomocy poniżej.
- Termin naboru? Wnioski o pomoc można składać do 1 października 2026 r.
- Dla kogo? Wsparcie jest przeznaczone dla rolników prowadzących chów lub hodowlę świń.
- Minimalna liczba zwierząt?
- 50 świń – gospodarstwa konwencjonalne,
- 27 świń – gospodarstwa ekologiczne,
- brak minimalnego limitu – w przypadku ras rodzimych i czystych.
- Maksymalna kwota pomocy? Jeden rolnik może otrzymać do 100 tys. zł w ramach Planu Strategicznego WPR 2023–2027.
- Na co można przeznaczyć środki?
- budowę ogrodzeń wokół budynków dla świń,
- zakup urządzeń do dezynfekcji,
- budowę lub modernizację magazynów słomy,
- instalację silosów paszowych,
- dostosowanie gospodarstwa do utrzymywania świń w odosobnieniu od innych zwierząt.
- Poziom dofinansowania: do 80% kosztów kwalifikowalnych lub wydatków wyliczonych na podstawie stawek jednostkowych.
- Zaliczka: można otrzymać 50% przyznanej pomocy w formie zaliczki, ale trzeba zaznaczyć taką opcję już we wniosku.
Warto zaznaczyć, że nową zasadą i sporą zmianą, są koszty związane z posadowieniem silosów, gdyż są rozliczane według stałych stawek jednostkowych. Ponadto zwiększono poziom wsparcia na budowę ogrodzeń. A z kolei rolnicy ekologiczni otrzymali więcej czasu na dostarczenie certyfikatu.
dkol
