StoryEditorMateriał promocyjny

Gdzie uciekają kilogramy? Jak odchów prosiąt wpływa na wynik tuczu

Podstawowym celem tuczu jest uzyskanie jak największej masy żywca jak najniższym kosztem w stosunkowo krótkim czasie. Efektywny tucz 30-kilogramowego warchlaka do masy 130 kg nie powinien trwać dłużej niż 90 dni. Większość kosztu tuczu stanowi pasza, której zużycie nie powinno być wyższe niż 2,6-2,8 kg/kg przyrostu. Nie brakuje sytuacji, w których, mimo dołożenia wszelkich starań, końcowy efekt odbiega od oczekiwań. Dlaczego? Winić można warunki utrzymania, jakość paszy i zdrowotność tuczników. Istnieją jednak czynniki, które nie są tak oczywiste.

Materiał Promocyjny
20.11.2026., 11:08h

Prawidłowy odchów, bo o nim mowa, ma ogromne znaczenie dla jakości i efektywności późniejszego tuczu. W trakcie tych kilkudziesięciu dni następuje rozwój i dojrzewanie m.in. układu pokarmowego i odpornościowego, a także szybkie powiększanie masy ciała.

Na co zwrócić uwagę, oceniając jakość odchowu?

Istotne będą następujące kryteria:

  • jak najkrótszy czas, w którym warchlaki osiągnęły masę 30 kg,
  • jak najwyższa masa ciała w momencie odsadzenia (w 28. dniu życia),
  • jak najmniej (najlepiej wcale) biegunek przebytych w trakcie odchowu.

Osiągnięcie przez warchlaka 30 kg świadczy o właściwym rozwoju układu pokarmowego pod kątem jego długości i pojemności. Odpowiednio pojemny przewód pokarmowy pozwala na pobieranie większej ilości paszy, a większa długość to większe możliwości wykorzystania trudniej strawnych i tańszych pasz wykorzystywanych w tuczu.

Istotny jest również wiek. Wraz z nim organizm odkłada mniej masy beztłuszczowej na rzecz większej ilości tłuszczu, a to okupione jest większym zużyciem paszy. Im wcześniej rozpoczniemy tucz, tym będzie on szybszy i bardziej efektywny. Masę 30 kg warchlak powinien osiągnąć do 70. dnia życia.

Masa odsadzeniowa prosiąt

Jak najszybsze uzyskanie gotowości do tuczu to tak naprawdę najważniejsze kryterium. Aby to osiągnąć, niezbędne jest spełnienie pozostałych warunków. Wysoka masa odsadzeniowa jest przede wszystkim dobrym prognostykiem potencjału wzrostowego. Cięższe prosięta pobierają większe ilości paszy i są w stanie szybciej powiększać masę ciała. W 28. dniu życia prosię powinno ważyć 6,5-8 kg. Waga odsadzeniowa będzie oczywiście skorelowana z wagą w momencie urodzenia i liczebnością miotu, ale jednocześnie świadczy o dostępności i pobieraniu pokarmu – zarówno mleka matki, jak i stałego prestartera.      

Biegunka – czynnik ograniczający potencjał wzrostowy świń

Biegunki, niezależnie od ich przyczyn, są czynnikiem mocno ograniczającym potencjał wzrostowy świń. W trakcie choroby dochodzi do uszkodzenia nabłonka jelit, skrócenia lub zaniku kosmków jelitowych, a rozszczelnienie bariery jelitowej oraz zaburzenia funkcjonowania mikrobiomu jelit stanowią dodatkowo wyzwanie dla układu odpornościowego. W trakcie choroby prosięta ograniczają pobranie paszy, a przyrosty są mocno ograniczone. Dłużej utrzymująca się biegunka przebyta w trakcie odchowu może na stałe uszkodzić nabłonek jelit, zmniejszając możliwości wchłaniania składników pokarmowych. Podczas tuczu objawi się to pogorszeniem wykorzystania paszy i niskimi przyrostami. 

Rozpoczynając tucz, trzeba mieć świadomość, że jest to kontynuacja procesu, który zaczął się już w momencie urodzenia prosięcia, a nawet wcześniej. Dobry odchów jest podstawą sukcesu w tuczu. I chociaż nie każdy hodowca ma wpływ na jego jakość, warto prześledzić ten etap produkcji i wskazać kluczowe momenty, w których błędy będą brzemienne w skutki.

Odpojenie prosiąt siarą      

Na początku należy zadbać o odpowiednie odpojenie prosiąt siarą, aby zapewnić odporność bierną w pierwszych tygodniach życia oraz zapewnić właściwe warunki środowiska. Niski poziom przeciwciał matczynych, zbyt niska temperatura w kojcu porodowym, nadmierna wilgotność to czynniki, które predysponują do występowania biegunek w pierwszych dniach życia.

Odsadzenie prosiąt – błędy i problemy    

Najtrudniejszym momentem odchowu jest niewątpliwe odsadzenie. Tutaj często pojawiają się błędy i problemy, których konsekwencje odczuwane są w tuczu. Nieumiejętne stosowanie paszy typu prestarter lub jej całkowity brak przed odsadzeniem powoduje, że niedojrzały układ pokarmowy prosięcia nie radzi sobie z trawieniem paszy stałej w momencie, kiedy staje się ona jedynym pokarmem. Skutkiem są biegunki, choroba obrzękowa, a nawet upadki.

Przeniesienie prosiąt

Kolejnym momentem, na który trzeba zwrócić uwagę, jest przeniesienie na warchlakarnię. Zestawienie prosiąt w duże grupy, zmiana otoczenia oraz paszy to czynniki stresogenne, które mogą obniżać odporność i predysponować do biegunek. W pierwszych dniach przebywania w nowym budynku prosięta często ograniczają pobranie paszy. Zjawisko to potęguje się, kiedy prosiętom jest zimno – zamiast podchodzić do karmików, zbijają się razem w poszukiwaniu ciepła.

Pasze dla prosiąt i warchlaków – jakość i strawność      

Jakość i strawność pasz to czynniki w dużej mierze decydujące o powodzeniu odchowu. O ile w tuczu można szukać oszczędności, stosując tańsze surowce, tak w trakcie odchowu nie może być mowy o żadnych kompromisach. Stosowanie tanich, słabej jakości pasz w żywieniu prosiąt i warchlaków oznacza najczęściej dodatkowe koszty związane z koniecznością podawania antybiotyków, wydłużeniem odchowu, a także gorszymi wynikami tuczu.

Komponenty białkowe w żywieniu prosiąt i warchlaków

Szczególne znaczenie w żywieniu prosiąt i warchlaków mają komponenty białkowe. Poekstrakcyjna śruta sojowa jest słabo wykorzystywana przez młode świnie i jej udział w mieszankach paszowych należy ograniczać. Z drugiej strony wysokie wymagania pokarmowe i niewielkie pobranie paszy przez prosięta zmusza do stosowania komponentów, takich jak mączka rybna bądź izolaty białka sojowego. Ze względu na wysokie ceny często stosowane są one tylko w paszach typu prestarter i prestarter odsadzeniowy, by później zastąpić je całkowicie poekstrakcyjną śrutą sojową. Znaczna zmiana w jakości i smakowitości paszy prowadzi często do graniczenia jej pobrania w pierwszych dniach po zmianie mieszanki. Powoduje to wyhamowanie tempa wzrostu i wydłużenie odchowu.

Prosoja Bona – podstawowe źródło białka

Dobrym rozwiązaniem tego problemu jest zastosowanie komponentu białkowo-energetycznego Prosoja Bona. Dzięki wysokiej strawności białka z powodzeniem może być używana w paszach prestarterowych, a przystępna cena pozwala na jej stosowanie do końca odchowu jako podstawowe źródło białka. Zastosowanie tego samego źródła białka w każdej mieszance paszowej stosowanej w żywieniu prosiąt i warchlaków ogranicza zmiany w smaku i zwiększa pobranie paszy w całym odchowie.

Rozpoczynając tucz, trzeba mieć świadomość jak duży wpływ na jego efektywność będzie miała jakość odchowu. Gdy warchlaki pochodzą z zakupu, warto wybierać sprawdzonych dostawców, jeśli zaś odchowywane są we własnym zakresie, należy pamiętać, że błędy popełnione w odchowie są praktycznie nie do naprawienia w tuczu.

image
Gdzie uciekają kilogramy? Jak odchów prosiąt wpływa na wynik tuczu
FOTO: Ewrol
©℗ Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy AgroHorti Media Sp. z o.o.
KUP LICENCJĘ
POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ
20. listopad 2026 11:08