Ile koni jest w Polsce i na świecie?
Na świecie żyje około 60 mln koni, a ich liczba od kilku lat utrzymuje się na podobnym poziomie. Około 53% zwierząt znajduje się w Ameryce Północnej i Południowej. W Stanach Zjednoczonych żyje około 20% światowej populacji, a w Meksyku - około 10%.
Dane dotyczące liczby koni w Polsce różnią się w zależności od źródła. Polski Związek Hodowców Koni podaje, że w kraju jest ich ponad 305 tys., natomiast według Głównego Urzędu Statystycznego - ponad 157 tys. Różnica wynika m.in. z tego, że GUS publikuje szacunkowe dane o pogłowiu w określonym okresie. Konie utrzymywane są w blisko 60 tys. gospodarstw rolnych, stajni i ośrodków jeździeckich.
Najwięcej koni hoduje się w województwach mazowieckim i wielkopolskim. Dolnośląskie zajmuje dziewiąte miejsce - żyje tam ponad 12 tys. tych zwierząt.
Stadnina Bachmat świętuje niemal 40 lat
Piotr Tokarski ukończył studia zootechniczne i jest rolnikiem. Jego żona Beata i córka Iga studiowały fizjoterapię na Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu. Iga ukończyła także kierunek menedżerstwo organizacji sportowej. Wspólnie prowadzą stadninę Bachmat w Pruszowicach pod Wrocławiem. Nazwa nawiązuje do trylogii Henryka Sienkiewicza. Za dwa lata stadnina będzie obchodzić 40-lecie działalności.
Miłość do koni towarzyszy Piotrowi Tokarskiemu od dzieciństwa.
- Zwierzęta od zawsze mi się podobały. Jako dziecko jeździłem konno. Szybko zdobyłem uprawnienia instruktora jeździectwa, a później trenera. Najpierw prowadziłem państwowy Klub Śląsk Wrocław. Zaraz po studiach kupiłem gospodarstwo i hodowałem w nim trzodę chlewną. Za komuny mięso było towarem deficytowym, więc rozchodziło się momentalnie - wspomina Piotr Tokarski.
Gospodarstwo składa się z dwóch części. W Pruszowicach znajduje się 4 ha, a w oddalonym o pół godziny drogi Czeszewie - 13 ha. Oprócz stajni są tam wybiegi, hale i łąki, z których pozyskuje się siano.
Od hodowli koni sportowych do nauki jazdy
Początkowo Tokarscy zajmowali się końmi własnego chowu. Kupowali roczne i dwuletnie zwierzęta, przygotowywali je do jazdy pod siodłem i kariery sportowej. Prowadzili też własną hodowlę, opartą na kilku cennych klaczach matkach.
- Po przygotowaniu, czyli zajeżdżeniu i dalszym szkoleniu sportowym, sprzedawaliśmy konie w całej Europie, a nawet poza nią - na przykład do Kanady czy Meksyku - opowiada Piotr Tokarski.
Jego zdaniem okres komunizmu zahamował rozwój hodowli koni sportowych w Polsce. W efekcie kraj wyprzedziły m.in. Niemcy, Holandia, Belgia i Francja. Szczególnie w Holandii hodowla koni pozostaje ważną dziedziną gospodarki. W stadninie Tokarskich większość koni pochodzi z Niemiec, Belgii i Holandii.
W ostatnim czasie sprzedaż koni sportowych wyraźnie zmalała. Aby utrzymać stadninę, Tokarscy rozwinęli naukę jazdy konnej i hipoterapię.
Iga Tokarska: od pierwszych treningów do zawodów
Córka Piotra i Beaty Tokarskich od lat jest związana z gospodarstwem. Dba o dobrostan zwierząt, przygotowuje konie sportowe - od zajeżdżenia po pierwsze starty w zawodach - i szkoli nowych zawodników.
- Marzeniem każdego jeźdźca jest start w zawodach najwyższej rangi i znalezienie konia, który będzie naszym partnerem - mówi Iga Tokarska.
Jej własne starty przyniosły w tym roku wyjątkowe sukcesy. Razem z koniem Night Star VDL zajęła pierwsze miejsce w Halowych Mistrzostwach Dolnego Śląska oraz pierwsze miejsce w Otwartych Mistrzostwach Dolnego Śląska.
Konie sportowe żyją około 30 lat, a ich najlepszy wiek przypada na okres od 9. do 16. roku życia. Night Star VDL ma obecnie 12 lat. W Bachmacie, podobnie jak pozostałe konie, ma zapewnioną opiekę do końca życia.
Od czego zacząć hodowlę koni?
Stadnina jest prowadzona rodzinnie. Piotr Tokarski przyznaje, że szefową - także jego - jest żona. Zapytana o to, od czego warto zacząć hodowlę koni, rodzina Tokarskich radzi:
- zastanowić się, czy naprawdę lubimy konie;
- oswoić się z nimi i poznać ich zachowania;
- określić rasę i cel hodowli;
- kupić klacz - ceny zaczynają się od około 3 tys. zł, a ich górna granica jest trudna do określenia;
- zapewnić koniom odpowiednie warunki, w tym schronienie i wybieg;
- zadbać o dostęp do paszy: zbóż, siana i trawy, a także do wody.
Zdaniem Tokarskich koń, zwłaszcza hodowlany, nie potrzebuje koniecznie ciepłej stajni. Jest odporny na niskie temperatury, a latem ważny jest dla niego także cień.
- Trawienie u konia odbywa się w jelicie ślepym. Dochodzi tam do fermentacji paszy i wytwarzania dużej ilości ciepła, które zwierzę musi odprowadzić. Dlatego jest odporne na niskie temperatury - wyjaśnia Piotr Tokarski.
Ile kosztuje utrzymanie konia?
Konie Tokarskich, ze względu na sportowe przeznaczenie, karmione są własnym sianem oraz kupowanymi z zewnątrz owsem, pszenicą, kukurydzą i jęczmieniem. Otrzymują też dodatki, m.in. siemię lniane. Mieszanki zbóż przygotowuje się w gospodarstwie i podaje w postaci gniecionej paszy. Pozwala to kontrolować jakość składników i ograniczać koszty.
Tokarscy podają następujące przykładowe wydatki związane z koniem i jeździectwem:
- Zakup konia: od 3 tys. zł do nawet miliona zł - „jak z samochodem”;
- Profilaktyka weterynaryjna: około 1 tys. zł;
- Wyżywienie: 10–15 tys. zł, zależnie od wielkości i przeznaczenia konia;
- Siodło: 2,5–8 tys. zł;
- Spodnie: 100–1 tys. zł;
- Buty: około 2 tys. zł;
- Kask: 200–2,5 tys. zł — na nim, jak podkreślają Tokarscy, nie należy oszczędzać;
- Usługi kowalskie: 750–1,5 tys. zł;
- Korekta uzębienia raz w roku: około 300 zł.
Czy stadnina to dobry sposób na życie?
Piotr Tokarski podkreśla, że prowadzenie stadniny wymaga przede wszystkim pasji.
- To trzeba lubić. W każdej innej dziedzinie, jeśli człowiek pracuje po 12 godzin dziennie przez siedem dni w tygodniu, to sobie ekonomicznie poradzi - mówi ze śmiechem.
Jak dodaje, koniunktura na rynku koni sportowych osłabła. Dawniej Tokarscy sprzedawali konie w całej Europie. Wymagało to podróży i negocjacji, ale dawało dużo satysfakcji. Obecnie, zdaniem gospodarza, rynek odczuwa skutki europejskiego kryzysu oraz unijnych regulacji, w tym działania systemu TRACES.
W stadzie są cztery ogiery z cennymi rodowodami.
- Staramy się utrzymać wysoki poziom tego, czym się zajmujemy. Żeby mieć dobre konie, trzeba mieć dobre ogiery. Nasze są synami najlepszych ogierów na świecie - mówi Piotr Tokarski.
Zapytany, czego można mu życzyć, odpowiada: trochę więcej wolnego czasu i spokoju. A co zrobiłby z dodatkowym czasem?
- Prawdopodobnie kupiłbym następne konie…
Tekst i zdjęcia: Anna Malinowski
Realizacja video i montaż: Michał Heluszka
