StoryEditor

Aksamitka i nagietek - gatunki na międzyplon

Popularne rośliny ozdobne – aksamitka, tzw. turki (Tagetes erecta) oraz nagietek lekarski (Calendula officinalis) z rodziny astrowatych są czasem wykorzystywane jako międzyplony. Takie zastosowanie wynika ze składu chemicznego ich części zielonych, o właściwościach owadobójczych, nicieniobójczych oraz odstraszających szkodniki.

23.02.2025., 08:00h

Właściwości aksamitki i nagietka

Aksamitka wydziela (także do gleby α-tertienyl) o właściwościach owadobójczych, grzybobójczych, nicieniobójczych oraz bakteriobójczych. Natomiast nagietek zawiera substancje owadobójcze zbliżone do pyretroidów i w przeciwieństwie do chętniej zjadanej przez ślimaki aksamitki jest przez nie omijany. Są to też gatunki wrażliwe na mróz i dzięki temu nie stwarzają problemów w następczych uprawach jarych. Tworzą palowo-wiązkowy system korzeniowy, który dobrze przerasta warstwę orną.

Zobacz także: Jakie są kierunki uprawy słonecznika w Polsce i wymagania dotyczące siewu?

Aksamitka polecana jest jako roślina barierowa (zasiana z brzegu pola od strony ugorów) do odstraszania gryzoni, choć przy dużym ich nasileniu nie spełnia tej funkcji. Ma natomiast udowodnione działanie na większość nicieni z grupy wolno żyjących w glebie. Problematyczny jest jednak siew nasion (niełupek), o wydłużonym kształcie z resztkami tzw. kielicha, które zahaczają się i trudno je mieszać z nasionami innych gatunków.

Nagietek oprócz właściwości odstraszających owady, szczególnie o kłująco-ssącym aparacie gębowym (choć są mszyce, które upodobały sobie ten gatunek) oraz z grupy szkodników glebowych, jest cennym gatunkiem, który przywabia owady zapylające, w tym nie tylko pszczoły, ale także trzmiele i bzygi. Nasiona nagietka są łatwe do wysiewu, w tym do mieszania z innymi gatunkami o podobnej MTN.

(Nie)bezpieczne pokrewieństwo

Gatunki te należą do rodziny astrowatych. W uprawie międzyplonowej porażane są w polu najczęściej przez sprawcę szarej pleśni. Na nagietku czasem występuje mączniak prawdziwy i opanowują go mszyce, w tym mszyca burakowa i mszyca brzoskwiniowa. Poza wymienionymi agrofagami gatunki te nie napotykają większych problemów, zatem nie stanowią zagrożenia dla pokrewnych roślin uprawnych.

Cechy międzyplonowe

  • dość szybko kiełkują;
  • mają średnie początkowe tempo wzrostu;
  • tworzą dość bujną masę zieloną;
  • słabo drewnieją;
  • wrażliwe na mróz;
  • bardzo małe ryzyko samosiewów;
  • odporne na upały;
  • aksamitka dość wrażliwa na suszę;
  • nagietek odporny na braki wody;
  • tworzą system korzeniowy wiązkowo-palowy;
  • główną masę korzeniową tworzą w warstwie do 30 cm i w odległości 20–30 cm wokół rośliny, zasięg korzeni palowych do 1 m;
  • słabo tłumią chwasty;
  • wykazują dość małą konkurencyjność wobec innych gatunków międzyplonowych (słabo rosną w dużym zagęszczeniu);
  • tworzą mulcz średniej jakości;
  • nie nadają się do siewu bezpośredniego;
  • mają duże wymagania wodne i zasobności w składniki pokarmowe;
  • dobrze reagują na azot podany lub znajdujący się w międzyplonie.

Wymagania dotyczące siewu

  • termin siewu: do 5 sierpnia;
  • obsada w międzyplonie: 3–5 szt./m2;
  • wymagania glebowe: dość wysokie;
  • wymagania przygotowania stanowiska: wysokie;
  • głębokość siewu nasion: aksamitka – 2 cm, nagietek – 3 cm.

image

Strączkowe nie za często po sobie w uprawie

Tomasz Czubiński
Autor Artykułu:Tomasz Czubiński

Tomasz Czubiński – rolnik, redaktor, a przy okazji dziennikarz zajmujący się szeroko pojętą uprawą roli i roślin, głównie rolniczych, ale także z racji nauki w szkole średniej gatunków ogrodniczych. Z urodzenia rolnik, a z wykształcenia specjalista w zakresie ochrony roślin (5-letnie studnia akademickie i podyplomowe). W kręgu jego największych zainteresowań leżą takie gatunki jak: zboża, rzepak, kukurydza, ziemniak i strączkowe. Ostatnio pogłębia swoją wiedzę dotyczącą uprawy i ochrony soi i słonecznika. Oprócz tego zajmuje się kwestiami nasiennictwa, hodowli roślin, nawożenia oraz glebą, w tym jej żyznością. Jest pomysłodawcą, głównym redaktorem oraz współautorem cenionych w środowisku rolniczym innowacyjnych i wznawianych Atlasów: chorób, szkodników, chwastów i objawów fizjologicznych. Oprócz tego stworzył serię poradników „Przewodnik polowy” i „Fazy rozwojowe”. W redakcji „top agrar Polska” od 2006 r. Na łamach tego miesięcznika i portalu topagrra.pl, a ostatnio także innych tytułów AgroHorti Media, jest autorem setek artykułów i reportaży o tematyce uprawy roślin, a także rolniczych tematów interwencyjnych i śledczych. Uczestniczy także w realizacji testów oraz publikacji ich wyników. Jest współorganizatorem i prowadzi wydarzenia dla rolników, m.in. forum, seminaria czy warsztaty. W pracy zawodowej kieruje się własnym wieloletnim doświadczeniem, czerpie naukę z wiedzy innych, w tym naukowców z Polski i ze świata (Niemcy, Francja, USA), a także rolników. Otwarty na różne poglądy, także rewolucyjne, na które jednak spogląda krytycznie i szuka „dziury w całym”. Interesuje się historią, w tym najnowszą historią rolnictwa i jej wpływem na kształt obecnego świata, losami rodzin rolniczych. Hobbistycznie uprawia ogród, a oprócz tego interesuje się szeroko pojętą fantastyką – od twardego SF po humorystyczne Fantasy. Od XX wieku żonaty, dwóch dorosłych synów.
Obszary specjalizacji: ochrona roślin, nawożenie, gleba, uprawa roli, nasiennictwo, hodowla roślin, uprawy: zboża, kukurydza, rzepak, strączkowe, w tym soja, słonecznik, gatunki ma międzyplon.
Kontakt: [email protected]
https://www.linkedin.com/in/tomasz-czubi%C5%84ski-990392225/

Pozostałe artykuły tego autora
Masz pytanie lub temat?Napisz do autora
POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ
07. maj 2026 10:26