StoryEditor

Holandia straciła 182 tys. ha ziemi rolnej. Dopłaci też do rezygnacji z chowu

Holenderskiemu rolnictwu ubywa ziemi, a państwo przeznacza kolejne miliony euro na rezygnację z chowu zwierząt. Jak zmienia się tamtejsza produkcja i które jej kierunki tracą najwięcej hektarów?

21.11.2026., 12:00h

W ciągu 25 lat holenderskie rolnictwo straciło niemal co dziesiąty hektar. Jak informuje topagrar.com, przywołując analizę portalu Boerenbusiness opartą na danych holenderskiego urzędu statystycznego CBS, w latach 2000–2025 powierzchnia użytków rolnych zmniejszyła się o niemal 182 tys. ha, czyli o 9,2%. W 2025 r. wynosiła 1,79 mln ha.

Zobacz też: Nie pszenica, nie kukurydza. W 6 lat areał tej uprawy w Polsce urósł niemal 9-krotnie

Oznacza to średni ubytek blisko 7300 ha rocznie, a po przeliczeniu – około 20 ha dziennie. Zmiany nie dotknęły jednak wszystkich kierunków produkcji w takim samym stopniu. Największe straty areału dotyczą upraw polowych oraz użytków zielonych. Część wyspecjalizowanych upraw ogrodniczych zajmuje dziś więcej ziemi niż na początku wieku.

Ile ubyło gruntów pod uprawami i paszami dla zwierząt?

Powierzchnia upraw polowych zmalała z ponad 634 tys. ha do około 545 tys. ha. To blisko 90 tys. ha mniej, czyli spadek o 14,2%. Z kolei areał użytków zielonych skurczył się o ponad 86 tys. ha, a więc o 8,3%. Nadal jednak zajmują one ponad połowę holenderskich użytków rolnych.

Kurczy się również areał roślin pastewnych na zielonkę, w tym kukurydzy na kiszonkę, które stanowią zaplecze paszowe tamtejszych gospodarstw. W tej kategorii, którą zestawienie ujmuje oddzielnie, ubyło ponad 15,5 tys. ha, czyli 7,3%. Łącznie daje to ponad 100 tys. ha mniej użytków zielonych i upraw na zielonkę.

Za krajowym bilansem kryją się duże różnice regionalne. W Brabancji Północnej, na południu kraju, powierzchnia upraw na zielonkę zmniejszyła się o ponad 12 tys. ha. Tymczasem we Fryzji, na północy Holandii, wzrosła o ponad 45%, do niemal 18 tys. ha.

Które uprawy zajmują coraz więcej ziemi?

W części ogrodnictwa kierunek zmian jest odwrotny. Areał produkcji cebul kwiatowych zwiększył się o 21,3%, do ponad 27,3 tys. ha. Podobnie, o 21,1%, wzrosła powierzchnia upraw roślin ozdobnych i szkółek. Warzywa gruntowe zyskały natomiast około 4,4 tys. ha i zajmowały niemal 26,8 tys. ha.

Nie oznacza to wzrostu w całym ogrodnictwie. Powierzchnia upraw sadowniczych zmniejszyła się o niemal 10%, a szklarniowych o 4,7%. Przyrost areału cebul kwiatowych, warzyw i szkółek tylko częściowo równoważył ubytki w pozostałych kategoriach.

Gdzie w Holandii ubyło najwięcej hektarów?

Największy ubytek w hektarach odnotowała Brabancja Północna – ponad 37 tys. ha. Geldria, we wschodniej części kraju, straciła ponad 31 tys. ha. Z kolei w prowincji Holandia Południowa, na zachodzie, statystyki pokazują spadek o około jedną piątą.

Ten ostatni wynik wymaga jednak dopowiedzenia. W 2019 r. dwie gminy przeszły z Holandii Południowej do prowincji Utrecht. Razem z nimi statystycznie przesunęło się szacunkowo 7–8 tys. ha użytków rolnych. Zmiana granic wpłynęła na wyniki obu prowincji, ale nie na krajowy bilans powierzchni.

Dlaczego Holandia przeznacza kolejne miliony na zakończenie chowu?

Równolegle do zmian w użytkowaniu ziemi holenderskie władze przygotowują kolejny dobrowolny program zakończenia chowu zwierząt. Jak informuje Boerderij, na program Vbr, który ruszy w styczniu 2027 r., Holandia przeznaczy 715 mln euro.

Państwo chce w ten sposób zmniejszyć emisję amoniaku i ilość azotu trafiającego do wrażliwych siedlisk. Dlatego w pierwszej kolejności kieruje pieniądze do gospodarstw położonych w odległości do 1000 m od wskazanych obszarów Natura 2000 nadmiernie obciążonych azotem. Program obejmie m.in. tamtejsze gospodarstwa mleczne, trzodowe i drobiarskie.

Skalę finansowej zachęty pokazują zapowiedziane rekompensaty. Holenderscy hodowcy z tej strefy, którzy zdecydują się zakończyć chów, mają otrzymać 110% ustalonej według zasad programu wartości budynków inwentarskich, z uwzględnieniem magazynów pasz i nawozów naturalnych. Do tego dojdzie 45 euro za m² powierzchni budynków dla zwierząt na ich rozbiórkę. Państwo zrekompensuje też umorzenie uprawnień produkcyjnych w sektorach, w których one obowiązują.

Jeśli pozostaną środki, Holandia może rozszerzyć program na gospodarstwa położone dalej od wskazanych obszarów Natura 2000. Dla tej grupy holenderskie ministerstwo rolnictwa przewiduje rekompensatę w wysokości 100% ustalonej wartości budynków.

Czy koniec chowu w Holandii oznacza też wyłączenie ziemi z produkcji?

Program dotyczy zakończenia chowu w danej lokalizacji. Jak wyjaśnia Holenderska Agencja Przedsiębiorczości RVO, uczestniczący w nim holenderscy rolnicy zachowują swoją ziemię i sami decydują o jej dalszym wykorzystaniu lub sprzedaży. Zamknięcie obory czy chlewni nie musi więc oznaczać, że należące do gospodarstwa pola i użytki zielone przestaną służyć produkcji rolnej.

Oprac. na podst. topagrar.com, Boerderij, CBS, RVO i Holenderskie Ministerstwo Rolnictwa

©℗ Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy AgroHorti Media Sp. z o.o.
KUP LICENCJĘ
Maria Khamiuk
Autor Artykułu:Maria Khamiuk

Maria Khamiuk – dziennikarka pisząca o rolnictwie, rynkach produktów rolnych oraz polityce rolnej Unii Europejskiej. Od ponad pięciu lat przygotowuje artykuły, analizy i reportaże dotyczące sytuacji w rolnictwie oraz międzynarodowego handlu produktami rolnymi, publikowane m.in. na łamach topagrar.pl (Top Agrar), tygodnik-rolniczy.pl (Tygodnik Poradnik Rolniczy), a także inne portale AgroHorti Media. Najczęściej opisuje to, co dzieje się na rynkach rolnych – takich jak rynek mleka, świń, bydła mięsnego czy zbóż – a także tematy związane z hodowlą zwierząt gospodarskich, chorobami zwierząt i polityką rolną UE. Na co dzień pracuje z danymi statystycznymi, dokumentami instytucji krajowych i unijnych oraz raportami branżowymi, starając się przekładać liczby i przepisy na prosty, zrozumiały język. W swoich tekstach stawia na rzetelność informacji i jasne wyjaśnianie zmian, tak aby rolnicy mogli szybko zorientować się, co nowe decyzje i dane oznaczają w praktyce.
Obszary tematyczne: rynki rolne, polityka rolna UE, Wspólna Polityka Rolna, handel międzynarodowy w rolnictwie, rynek mleka, rynek trzody chlewnej, rynek bydła mięsnego, rynek zbóż, choroby zwierząt gospodarskich.
Kontakt: [email protected]
LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/maria-khamiuk-8b62b226b/

Pozostałe artykuły tego autora
Masz pytanie lub temat?Napisz do autora
POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ
21. listopad 2026 12:02