StoryEditor

Nie tylko niskie pH. Na lekkich glebach ten błąd kosztuje plon

Niskie pH to nie jedyny problem lekkich gleb. Wielu rolników skupia się na wapnowaniu, nie sprawdzając wcześniej rzeczywistych potrzeb stanowiska. Tymczasem przewapnowanie, zaburzone relacje między składnikami pokarmowymi czy słaba dostępność wapnia mogą ograniczać plon równie mocno jak zakwaszenie.

17.11.2026., 09:00h

Dlaczego rośliny nie zawsze pobierają wapń?

Wapń pełni w roślinie wiele funkcji. Uczestniczy w podziałach komórkowych, wspiera budowę ścian komórkowych i wpływa na wytrzymałość tkanek. Zapotrzebowanie zależy w ten składnik od gatunku i poziomu plonowania.

– Pszenica potrzebuje w zależności od plonów 3–5 kg/ha na każda tonę plonu wapnia jako składnika pokarmowego. Nie oznacza to jednak, że każdą uprawę należy dokarmiać wapniem bez wcześniejszej oceny jej potrzeb i warunków stanowiska tłumaczy Paweł Bruderek-Żyżun. Dodaje, że składnik ten jest w glebie i w roślinie mało ruchliwy. Jego pobieranie może być utrudnione m.in. przez suszę, wysoką temperaturę oraz niekorzystne relacje z innymi składnikami. Z tego powodu samo podniesienie pH nie zawsze rozwiązuje problem dostępności wapnia dla roślin.

Dokarmianie dolistne nie zastąpi wapnia w glebie

Rozmówca zwraca uwagę na możliwość dokarmiania dolistnego w okresach zwiększonego zapotrzebowania. To jednak uzupełniająca metoda: przez liście można dostarczyć ograniczoną ilość składnika. Zatem nie zastąpi ona właściwego zarządzania zasobnością gleby. Warto też pamiętać, że skuteczność zabiegu zależy od produktu i warunków jego stosowania.

Ryzofagia. Jak mikroorganizmy pomagają roślinom zdobywać składniki pokarmowe?

– Mikroorganizmy w tym grzyby mikoryzowe oraz korzenie uczestniczą w obiegu składników oraz kształtowaniu struktury gleby. W ostatnich latach opracowuje się koncepcję tzw. ryzofagii. Jest to specyficzny obieg mikroorganizmów między rośliną a ryzosferą. Polega ona na tym, że bakterie ze strefy korzeniowej są pod wpływem merystemów korzeniowych wciągane bez ścian komórkowych do wnętra części wierzchołkowej korzenia i tak roślina czerpie z nich składniki. Jednak nie są one uśmiercane, a wydzieliny bakterii sztymują postawnie włośników. Następnie bakterie są przez korzeń zwracane do gleby, a ponadto dzięki wydzieloną korzeniowym są dodatkowo odżywiane. Współpraca ta pozwala na ożywienie gleby – tłumaczy ekspert z Valibiotics.

Żywa gleba to większa dostępność składników

Zależności te są na wielu poziomach – od chemicznego, czyli np. odczynu, przez fizyczne np. napowietrzne gleby. Dlatego wapnowanie należy opierać na badaniach gleby, szczególnie na stanowiskach lekkich, gdzie łatwo zarówno o zakwaszenie, jak i przewapnowanie. Warto pamiętać, że wapń jest składnikiem pokarmowym, ale jego pobieranie bywa ograniczone. Dokarmianie dolistne może być uzupełnieniem, nie zastąpi jednak zaopatrzenia roślin przez glebę. Warto też dbać o biologię i strukturę gleby.

Paweł Bruderek-Żyżun z firmy Valibiotics będzie uczestnikiem XI Forum Rolników i Agrobiznesu. Jego wystąpienia będzie można wysłuchać podczas Sesji Żywa i zdrowa gleba. Będzie to też możliwość dowiedzenia się więcej o koncepcji ryzofagii.

tcz

©℗ Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy AgroHorti Media Sp. z o.o.
KUP LICENCJĘ
Tomasz Czubiński
Autor Artykułu:Tomasz Czubiński

Tomasz Czubiński – rolnik, redaktor, a przy okazji dziennikarz zajmujący się szeroko pojętą uprawą roli i roślin, głównie rolniczych, ale także z racji nauki w szkole średniej gatunków ogrodniczych. Z urodzenia rolnik, a z wykształcenia specjalista w zakresie ochrony roślin (5-letnie studnia akademickie i podyplomowe). W kręgu jego największych zainteresowań leżą takie gatunki jak: zboża, rzepak, kukurydza, ziemniak i strączkowe. Ostatnio pogłębia swoją wiedzę dotyczącą uprawy i ochrony soi i słonecznika. Oprócz tego zajmuje się kwestiami nasiennictwa, hodowli roślin, nawożenia oraz glebą, w tym jej żyznością. Jest pomysłodawcą, głównym redaktorem oraz współautorem cenionych w środowisku rolniczym innowacyjnych i wznawianych Atlasów: chorób, szkodników, chwastów i objawów fizjologicznych. Oprócz tego stworzył serię poradników „Przewodnik polowy” i „Fazy rozwojowe”. W redakcji „top agrar Polska” od 2006 r. Na łamach tego miesięcznika i portalu topagrra.pl, a ostatnio także innych tytułów AgroHorti Media, jest autorem setek artykułów i reportaży o tematyce uprawy roślin, a także rolniczych tematów interwencyjnych i śledczych. Uczestniczy także w realizacji testów oraz publikacji ich wyników. Jest współorganizatorem i prowadzi wydarzenia dla rolników, m.in. forum, seminaria czy warsztaty. W pracy zawodowej kieruje się własnym wieloletnim doświadczeniem, czerpie naukę z wiedzy innych, w tym naukowców z Polski i ze świata (Niemcy, Francja, USA), a także rolników. Otwarty na różne poglądy, także rewolucyjne, na które jednak spogląda krytycznie i szuka „dziury w całym”. Interesuje się historią, w tym najnowszą historią rolnictwa i jej wpływem na kształt obecnego świata, losami rodzin rolniczych. Hobbistycznie uprawia ogród, a oprócz tego interesuje się szeroko pojętą fantastyką – od twardego SF po humorystyczne Fantasy. Od XX wieku żonaty, dwóch dorosłych synów.
Obszary specjalizacji: ochrona roślin, nawożenie, gleba, uprawa roli, nasiennictwo, hodowla roślin, uprawy: zboża, kukurydza, rzepak, strączkowe, w tym soja, słonecznik, gatunki ma międzyplon.
Kontakt: [email protected]
https://www.linkedin.com/in/tomasz-czubi%C5%84ski-990392225/

Pozostałe artykuły tego autora
Masz pytanie lub temat?Napisz do autora
POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ
17. listopad 2026 09:02