Rolnicy co roku, zresztą już od dobrych dwudziestu lat, występują o płatności bezpośrednie i obszarowe. Większość wymogów i terminów mają więc „w małym palcu”, ale czasami, w natłoku prac, może coś umknąć. Dlatego przypominamy: rolnicy, którzy wystąpili w tym roku o dopłaty dobrostanowe, ekologiczne i rolno-środowiskowo-klimatyczne powinni do 31 lipca złożyć w ARiMR dodatkowe, wymagane dokumenty. Poniżej informacja, o jakie konkretnie chodzi.
Ekoschemat Dobrostan zwierząt – zgłoś typ użytkowania bydła
W tym przypadku trzeba dopilnować przede wszystkim – w przypadku realizacji wariantów: Dobrostan krów mlecznych, Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach, Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym - zgłoszenie do komputerowej bazy danych typu użytkowego bydła odpowiednio:
- mlecznego albo
- mięsnego albo
- kombinowanego o kierunku użytkowania mlecznym albo mięsnym.
Do tego, w przypadku realizacji wariantu Dobrostan opasów, należy natomiast zgłosić do komputerowej bazy danych kierunek użytkowania bydła odpowiednio:
- mlecznego do opasu albo
- mięsnego do opasu albo
- do opasu.
W przypadku bydła, które zostanie objęte wymogami danego wariantu w trakcie realizacji wariantu (np. przybycie do gospodarstwa, osiągnięcie określonego wieku) – rolnik zobowiązany jest dokonać zgłoszenia typu użytkowego bydła lub kierunku jego użytkowania przed upływem 7 dni od dnia objęcia bydła wymogami wariantu.
Złożyłeś w ARiMR plan poprawy dobrostanu?
W przypadku realizacji ekoschematu Dobrostan zwierząt trzeba pamiętać, aby do 31 lipca sporządzić (przy udziale doradcy rolniczego) i złożyć w ARiMR plan poprawy dobrostanu zwierząt albo oświadczenie o braku zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt – w przypadku realizacji:
- wariantów: Dobrostan loch, Dobrostan tuczników, Dobrostan owiec, Dobrostan kur niosek, Dobrostan kurcząt brojlerów, Dobrostan indyków utrzymywanych z przeznaczeniem do produkcji mięsa, Dobrostan koni utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach, Dobrostan koni utrzymywanych w systemie otwartym, Dobrostan kóz
- praktyk: zwiększona co najmniej o 20% albo o 50% powierzchnia bytowa w zakresie wariantów Dobrostan krów mlecznych, Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach, Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym, Dobrostan opasów,
Co ważne, obowiązek sporządzenia i złożenia w ARiMR planu poprawy dobrostanu zwierząt albo oświadczenia o braku zmian w planie nie dotyczy rolników ekologicznych, którzy realizują:
- praktykę polegającą na zwiększeniu co najmniej o 20% powierzchni bytowej w ramach wariantów: Dobrostan loch, Dobrostan tuczników, Dobrostan krów mlecznych, Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach/budynkach, Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym, Dobrostan opasów
- warianty: Dobrostan owiec, Dobrostan kur niosek, Dobrostan kurcząt brojlerów, Dobrostan indyków utrzymywanych z przeznaczeniem do produkcji mięsa, Dobrostan koni utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach, Dobrostan koni utrzymywanych w systemie otwartym, Dobrostan kóz
Ale też rolników ekologicznych uczestniczących w systemie QAFP – Kulinarne mięso wieprzowe lub w systemie TAQ, którzy realizują praktykę polegającą na zwiększeniu co najmniej o 20% powierzchni bytowej w ramach wariantów: Dobrostan loch lub Dobrostan tuczników
Oświadczenie o braku zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt składa rolnik, który w 2026 r. realizuje ten sam wariant/praktykę, za który/którą otrzymał płatność dobrostanową za 2025 r. i korzysta z planu poprawy dobrostanu zwierząt sporządzonego w latach 2023-2025 lub w latach 2020-2022 (dotyczy praktyk polegających na zwiększeniu powierzchni bytowej co najmniej o 20 % w ramach wariantów: Dobrostan loch, Dobrostan tuczników, Dobrostan krów mlecznych, Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym i Dobrostan owiec).
Jednym z obowiązkowych wymogów w przypadku realizacji ekoschematu Dobrostan zwierząt jest też złożenie w ARiMR zdjęcia geotagowanego dokumentującego stosowanie ściółki. Opcjonalnie rolnik może złożyć w terminie 15-21 marca 2027 r. oświadczenie o zapewnieniu zwierzętom utrzymywania na ściółce – w przypadku realizacji praktyki polegającej na utrzymywaniu zwierząt na ściółce w ramach wariantów: Dobrostan loch, Dobrostan tuczników, Dobrostan krów mlecznych, Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach/budynkach lub Dobrostan opasów.
Rolnictwo ekologiczne – jest trochę uproszczeń
Jeśli chodzi o interwencję Rolnictwo ekologiczne, to przypominamy, że od 2026 r. zniesiony został obowiązek sporządzania i posiadania planu działalności ekologicznej. W związku z powyższym rolnicy realizujący zobowiązania w ramach tej interwencji nie są już zobowiązani do przekazywania do biur powiatowych ARiMR kopii wybranych stron planu działalności ekologicznej. Oznacza to uproszczenie wymogów administracyjnych związanych z realizacją zobowiązań ekologicznych oraz ograniczenie obowiązków dokumentacyjnych po stronie beneficjentów. Ale poniższych wymagań trzeba dopilnować.
I tak, w przypadku zobowiązań ekologicznych podjętych w 2026 r. – konieczne jest złożenie w ARiMR oświadczenia o rodzaju uprawianej na danym gruncie uprawy, dacie nasadzenia tej uprawy oraz rodzaju podkładki – jeżeli podjęte zobowiązanie obejmuje podstawowe uprawy sadownicze, uprawy jagodowe lub ekstensywne uprawy sadownicze (tj. w ramach Pakietu 4. Podstawowe uprawy sadownicze lub Pakietu 5. Uprawy jagodowe lub Pakietu 6. Ekstensywne uprawy sadownicze lub Pakietu 9. Małe gospodarstwa z uprawami ekologicznymi).
W przypadku zobowiązań ekologicznych podjętych w 2023, 2024 lub w 2025 r.- konieczne jest natomiast złożenie w ARiMR oświadczenia o rodzaju uprawianej na danym gruncie uprawy, dacie nasadzenia tej uprawy oraz rodzaju podkładki – jeżeli rolnik w 2026 r.:
- rozpocznie realizację Pakietu 4. Podstawowe uprawy sadownicze lub Pakietu 6. Ekstensywne uprawy sadownicze na całej powierzchni dotychczas realizowanego zobowiązania obejmującego uprawy na gruntach ornych (tj. uprawy rolnicze, uprawy warzywne, uprawy zielarskie, uprawy jagodowe lub uprawy paszowe na gruntach ornych) lub na jego części;
- rozpocznie realizację zobowiązania obejmującego Pakiet. 5 Uprawy jagodowe na całej powierzchni dotychczas realizowanego zobowiązania obejmującego Pakiet 4. Podstawowe uprawy sadownicze lub Pakiet 6. Ekstensywne uprawy sadownicze lub na jego części;
- rozpocznie realizację zobowiązania obejmującego Pakiet 4. Podstawowe uprawy sadownicze lub Pakiet. 5. Uprawy jagodowe lub Pakiet 6. Ekstensywne uprawy sadownicze na całej powierzchni dotychczas realizowanego zobowiązania obejmującego trwałe użytki zielone lub na jego części;
- realizujący zobowiązanie obejmujące Pakiet 4. Podstawowe uprawy sadownicze lub Pakiet 6. Ekstensywne uprawy sadownicze dokonał zmiany uprawianej dotychczas rośliny na inną roślinę (innego gatunku lub nową tego samego gatunku) w ramach tego samego pakietu lub na roślinę w ramach innego pakietu lub dokonał zmiany miejsca ich uprawy
- realizujący zobowiązanie obejmujące Pakiet 5. Uprawy jagodowe:
– dokonał zmiany uprawianej dotychczas rośliny na inną roślinę (innego gatunku lub nową tego samego gatunku) w ramach tego pakietu;
– rozpoczął uprawę roślin w ramach tego pakietu na gruncie, na którym w roku poprzednim było realizowane zobowiązanie obejmującego uprawy na gruntach ornych (tj. uprawy rolnicze, uprawy warzywne, uprawy zielarskie lub uprawy paszowe na gruntach ornych), a które nie obejmowało upraw jagodowych;
- realizujący zobowiązanie w ramach Pakietu 9. Małe gospodarstwa z uprawami ekologicznymi:
– rozpocznie, na całej powierzchni na której dotychczas były uprawiane rośliny w ramach upraw rolniczych, upraw warzywnych, upraw zielarskich, upraw jagodowych lub upraw paszowych na gruntach ornych lub na części tej powierzchni, uprawę roślin w ramach podstawowych upraw sadowniczych lub ekstensywnych upraw sadowniczych;
– rozpocznie, na całej powierzchni na której dotychczas były uprawiane rośliny w ramach podstawowych upraw sadowniczych lub ekstensywnych upraw sadowniczych lub na części tej powierzchni, uprawę roślin w ramach upraw jagodowych;
– rozpocznie, na całej powierzchni dotychczas realizowanego zobowiązania obejmującego trwałe użytki zielone lub na jego części, uprawę roślin w ramach podstawowych upraw sadowniczych, upraw jagodowych lub ekstensywnych upraw sadowniczych;
– obejmującymi uprawę roślin w ramach podstawowych upraw sadowniczych lub ekstensywnych upraw sadowniczych dokonał zmiany rośliny na inną roślinę (innego gatunku lub nową tego samego gatunku) w ramach tych upraw lub dokonał zmiany miejsca ich uprawy
– obejmującymi uprawę roślin w ramach upraw jagodowych:
- dokonał zmiany rośliny na inną roślinę (innego gatunku lub nową tego samego gatunku) w ramach tych upraw;
- rozpoczął uprawę takich roślin na gruncie, na którym w roku poprzednim były uprawiane rośliny w ramach upraw na gruntach ornych (tj. uprawy rolnicze, uprawy warzywne, uprawy zielarskie lub uprawy paszowe na gruntach ornych), a które nie obejmowały upraw jagodowych.
Płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne – sprawdź czy złożyłeś te dokumenty
W przypadku zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych podjętych w 2026 r. jednym z istotniejszych dokumentów jest oczywiście plan działalności rolnośrodowiskowej (sporządzony przy udziale doradcy rolnośrodowiskowego, a w przypadku Interwencji 1. Ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków na obszarach Natura 2000 i Interwencji 2. Ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków poza obszarami Natura 2000 również eksperta przyrodniczego). Nie dotyczy to Interwencji 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie oraz Interwencji 8. Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo.
W ARiMR trzeba złożyć do 31 lipca kopię wybranych stron wspomnianego planu działalności rolnośrodowiskowej, tj. stron, na których:
- są zawarte informacje m.in. dane beneficjenta, doradcy rolnośrodowiskowego, eksperta przyrodniczego, wykaz działek rolnych/działek przyrodniczych i realizowanych na nich interwencji i/lub wariantów, lata realizacji zobowiązań (dotyczy również beneficjentów, którzy podjęli zobowiązania w ubiegłych latach i dokonali zmian w planie działalności rolnośrodowiskowej np. dodanie nowego zobowiązania w 2026 roku),
- jest zawarte oświadczenie eksperta przyrodniczego (Interwencja 1. lub 2.) lub doradcy rolnośrodowiskowego (Interwencja 3.),
- są zawarte doprecyzowane wymogi zobowiązania (Interwencje 1.–3.).
Do tego należy dołączyć także:
- kopie pisemnych potwierdzeń regionalnego dyrektora ochrony środowiska – jeśli takie pisemne potwierdzenia są wymagane w ramach danego zobowiązania – dotyczy Interwencji 1. Ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków na obszarach Natura 2000 i 3. Ekstensywne użytkowanie łąk i pastwisk na obszarach Natura 2000;
- dokumenty potwierdzające zakup materiału siewnego – kwalifikowanego materiału siewnego lub materiału siewnego kategorii standard roślin odmian regionalnych lub odmian amatorskich wpisanych do krajowego rejestru lub odmian marginalnych gatunków roślin rolniczych – dokument składany (i) w roku, w którym została rozpoczęta uprawa rośliny danej odmiany oraz (ii) w czwartym roku uprawy danej odmiany (nie dotyczy bylin)) – dotyczy wariantu 5.1. Uprawa rzadkich gatunków lub odmian roślin oraz 7.2. Ogródki bioróżnorodności;
- kopie protokołu przekazania materiału siewnego przez bank genów – jeżeli w ramach wariantu 7.2. Ogródki bioróżnorodności jest prowadzona uprawa roślin z materiału siewnego udostępnionego przez bank genów – dokument składany w roku, w którym została rozpoczęta w ramach zobowiązania uprawa takich roślin.
Opr. A.Kozłowska na podstawie ARiMR
