Mowa o ustawie o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta, który ma na celu wdrożenie do polskiego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/825 z dnia 28 lutego 2024 r. Chodzi o wzmocnienie pozycji konsumentów w tym rolników w procesie transformacji ekologicznej przez lepszą ochronę przed nieuczciwymi praktykami oraz lepsze informowanie.
Celem tej dyrektywy jest również wyeliminowanie nieuczciwych praktyk handlowych, które wprowadzają konsumentów w błąd, utrudniając podejmowanie świadomych i zrównoważonych wyborów.
Co może się zmienić w sprzedaży maszyn?
Nowe regulacje mają mieć przełożenie na naprawialność, trwałość i części zamienne – ważne dla rolników - nabywców sprzętu rolniczego. Dystrybutorzy będą mieli zmierzyć się z zakazami:
- reklamowania nieprawdziwej trwałości (np. „maszyna wytrzyma 10 lat/10 000 motogodzin”, jeśli to nieprawda),
- ukrywania, że aktualizacja oprogramowania może pogorszyć działanie urządzenia (np. sterownik do nawadniania, aplikacja do maszyn),
- zachęcania do przedwczesnej wymiany materiałów eksploatacyjnych (np. atrament, filtry, wkłady), zanim jest to technicznie potrzebne,
- ukrywania ograniczeń funkcjonalności przy użyciu części/materiałów innych niż „oryginalne”, lub odwrotnie – zakaz straszenia, że stracimy funkcjonalność, kiedy w rzeczywistości jej nie tracimy.
Dla typowego rolnika–konsumenta: większa ochrona przy zakupie maszyn, ale także elektroniki, sprzętu gospodarstwa domowego.
Głos UOKiK
Instytucją odpowiedzialną za prace nad ustawą jest Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Jak wyjaśnia, projekt ustawy o ma też na celu ochronę konsumentów wobec zjawiska greenwashingu, czyli posługiwania się przez przedsiębiorców nieprawdziwymi czy też niezweryfikowanymi twierdzeniami na temat ekologiczności produktu lub jego wpływu na środowisko. Dla realizacji tego celu w projektowanej ustawie przede wszystkim rozszerza się katalog praktyk, które są nieuczciwe w każdych warunkach oraz katalog praktyk handlowych wprowadzających konsumentów w błąd.
Prezes UOKiK w ostatnim czasie prowadził sprawy dotyczące trzech producentów maszyn rolniczych. Wydał dwie decyzje. Pierwsza z nich dotyczyła spółki Claas Polska oraz pięciu dealerów maszyn Claas. W drugiej decyzji Prezes UOKiK nałożył blisko kary na spółkę CNH Industrial Polska, siedmiu dystrybutorów maszyn rolniczych i dwóch menedżerów za wieloletnią zmowę cenową i podział rynku. Przedsiębiorcy dzielili między sobą klientów i obszary działania Trzecie postępowanie antymonopolowe jest w toku i dotyczy podejrzenia zawarcia antykonkurencyjnego porozumienia polegającego na dokonaniu podziału rynku i ustalania cen w odniesieniu do produktów marek Massey Ferguson, Fendt oraz Valtra.
Ponadto w ostatnim czasie incydentalnie wpływają do UOKiK sygnały dot. możliwych naruszeń prawa konkurencji w związku ze sprzedażą maszyn rolniczych.
