Po latach zgłaszanych przez rolników problemów z szacowaniem szkód poprzez aplikację Zgłoś szkodę rolniczą jest realna szansa na poprawę tego stanu rzeczy. Jak wynika z przesłanego do konsultacji projektu rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przygotowanego przez resort rolnictwa planowane jest powierzenie prowadzenia aplikacji „Zgłoś szkodę rolniczą” Prezesowi ARiMR w miejsce ministra właściwego do spraw informatyzacji.
Tym samym słowo staje się wreszcie (choć bardzo powoli) ciałem, bowiem o tym, że jest taki pomysł, aby to Agencja przejęła nadzór nad aplikacją suszową mówiono – jak pamiętamy – już w grudniu ub. roku, m.in. podczas konferencji Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych.
Andrzej Borusiewicz, zastępca prezesa ARiMR zapowiedział wówczas stworzenie – na bazie aktualnie działającej - zupełnie nowej aplikacji, która działałaby nie tylko przy suszy, ale też przy przymrozkach, gradobiciach i innych klęskach. Miałaby się nazywać „aplikacją klęskową”. W sygnalizowanych założeniach system miałby korzystać nie tylko z danych IUNG, ale przede wszystkim danych Agencji i Geoportalu. Zakładano też większe wsparcie stacji pogodowych IMGW oraz komercyjnych stacji meteo. Planowano też opracowanie nowych algorytmów, a przez to dokładniejsze szacowanie strat.
Jakie propozycje mamy na stole dziś?
Jak wiadomo, aktualnie ARiMR wdraża nowe narzędzie, jaki jest Portal Rolnika. Ma to być centrum usług cyfrowych m.in. dla producentów rolnych.
- Zatem zasadne jest rozszerzenie jego funkcjonalności m.in. poprzez umożliwienie producentom rolnym składanie wniosków o oszacowanie szkód powstałych w wyniku suszy za pośrednictwem tego portalu – uzasadnia swoją najnowszą (przedstawioną 28 sierpnia 2026 r.) propozycję zmian resort rolnictwa.
Nowela omawianego rozporządzenia zakłada również, że Agencja będzie wykorzystywać dane zgromadzone w jej systemach teleinformatycznych niezbędne do wygenerowania przez publiczną aplikację producentowi rolnemu protokołu lub kalkulacji oszacowania szkód spowodowanych wystąpieniem suszy w gospodarstwie rolnym tego producenta, w tym:
- kod uprawy;
- geometrię uprawy w roku, w którym wystąpiła susza;
- powierzchnię uprawy w roku, w którym wystąpiła susza.
5 mln zł na nową aplikację „Zgłoś szkodę rolniczą”
Jak czytamy w uzasadnieniu, koszty przejęcia przez Prezesa Agencji aplikacji „Zgłoś szkodę rolniczą” będą wynosić ok 5 mln. zł. Kwota ta przewidziana jest do wydania na 2027 r. i obejmuje nie tylko przekazanie kodu źródłowego i dokumentacji, ale przede wszystkim wykonanie prac technicznych, integracyjnych, bezpieczeństwa oraz migracyjnych, które są niezbędne do zapewnienia bezpiecznego przejęcia przez ARiMR odpowiedzialności za rozwój, utrzymanie i dalszą eksploatację aplikacji, przy zachowaniu ciągłości świadczonych usług.
Szkody tylko dla produkcji roślinnej
Przy okazji nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR, w kwestii strat suszowych zaproponowano jeszcze jedną ważną zmianę. Uwzględniając, że od 2023 r. pomoc w przypadku suszy uruchomiana jest w przypadku wystąpienia szkód na poziomie 30% średniej rocznej produkcji roślinnej – resort rolnictwa proponuje wykreślić w przepisach te zapisy, które dotyczą podawania we wniosku o oszacowanie szkód danych dotyczących produkcji zwierzęcej, tj. te które były do tej pory niezbędne do wyliczenia szkód na poziomie produkcji z całego gospodarstwa tj. zarówno produkcji roślinnej jak i zwierzęcej.
W konsekwencji rezygnacji z szacowania szkód powstałych w wyniku suszy w produkcji zwierzęcej, MRiRW postanowiło też wykreślić z obecnie obowiązującego prawa przepisy regulujące przypadek podania przez producenta rolnego innej liczby zwierząt niż ta z komputerowej bazy danych prowadzonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz wysokość kosztów poniesionych w związku z wystąpieniem szkód z tytułu niezebrania plonów w wyniku powstania szkód spowodowanych wystąpieniem suszy w produkcji zwierzęcej wyższą niż wysokość szkód spowodowanych wystąpieniem suszy w jego uprawach na paszę.
Omawiane przepisy mają wejść w życie z dniem następującym po dniu ich ogłoszenia.
Agnieszka Kozłowska
