Wybuch wojny na Bliskim Wschodzie chyba wszystkim uświadomił smutną prawdę, jak bardzo uzależniliśmy się od ropy naftowej. Ta prawda jest o tyle przykrą, że dosłownie w swoich rękach mamy możliwości wykorzystywania zupełnie innych surowców energetycznych i to surowców co sezon odnawialnych. Takim odnawialnym surowcem są oleje roślinne.
Oleiste lekarstwem na ceny ropy
Ekstremalne wzrosty cen ropy naftowej powodują jeszcze większe naciski w staraniach o zwiększenie niezależności energetycznej od ropy naftowej przez stosowanie biopaliw. W różnych krajach potęgują się działania dotyczące zwiększania dolewek biopaliw do mieszanki z ropą, bowiem oleje roślinne są coraz częściej postrzegane jako lekarstwo na rosnące ceny ropy naftowej.
Według Oilworld.de wykorzystanie trzech głównych rodzajów olejów roślinnych (palmowego, sojowego i rzepakowego) do produkcji biodiesla w 2026 r. może wzrosnąć o 11% do 48 mln t. Będzie to najwyższy poziom wykorzystania od wielu lat.
Głównym światowym surowcem do produkcji biopaliw pozostanie olej palmowy, z wolumenem dochodzącym do 21,5 mln t. Rynek oleju palmowego jest rynkiem zbytu surowca do produkcji biodiesla w Azji.
Największy 16-proc. wzrost do 16,9 mln t odnotuje jednak olej sojowy, który jest najbardziej wrażliwy na wzrost cen ropy naftowej.
Z tego wyliczenia wynika, że jedynie 9,6 mln t niemieccy eksperci pozostawiają pola do popisu w produkcji biodiesla olejowi rzepakowemu, to oznacza 24 mln t rzepaku, o 4 mln t więcej niż produkuje cała UE.
Rosną obroty i spadają zapasy oleju palmowego
W Malezji zapasy oleju palmowego spadną w marcu trzeci miesiąc z rzędu. Według sondażu przeprowadzonego przez Platts, zapasy oleju palmowego w Malezji na koniec marca pozostawały na poziomie 2,173 mln t, co oznacza spadek stanów oleju trzeci z rzędu. A jeszcze na koniec ubiegłego roku Malezyjska Rada Oleju Palmowego podawała w rocznym raporcie rekordowe ilości wynoszące 3,051 mln t
Według Platts spadające zapasy mają miejsce pomimo 7-proc. wzrostu miesięcznej produkcji oleju palmowego do ilości 1,375 mln t. W reakcji Malezji na rosnące nagle zapotrzebowanie międzynarodowego rynku marcowy eksport oleju wyniósł 1,565 mln ton, co stanowi wzrost aż o 38,9% w porównaniu do poprzedniego miesiąca.
Nigeria chce pozyskać 10% rynku palmy
Według szacunków USDA, Nigeria w 2026 r. wyprodukuje ok. 1,5 mln t oleju palmowego, natomiast krajowy popyt dochodzi do 2 mln t. Dlatego kraj ten przedstawił strategię odbudowy sektora oleju palmowego. W perspektywie do 2050 r. nigeryjski rząd planuje osiągnąć 10% udziału w rynku globalnym i osiągnąć pełną samowystarczalność, tworząc dodatkowe 2 mln miejsc pracy.
Ta praca będzie niezbędna gdyż działania zmierzające do osiągnięcia zaplanowanego celu obejmują posadzenie 100 milionów palm, modernizację przestarzałych zakładów przetwórczych oraz wdrożenie systemu identyfikowalności w celu spełnienia międzynarodowych standardów. Do 2029 r. powierzchnia plantacji palmy oleistej ma być powiększona o 1,5 mln ha.
Rekordowe przeroby soi reagują na potrzeby
W odpowiedzi na rosnące potrzeby przetwórstwo soi w ostatnich miesiącach przekracza oczekiwania. Według ekspertów Oilworld w sezonie 2025/26 łącznie przetworzonych zostanie 370,6 mln t nasion, co stanowi wzrost o 12,5 mln t w porównaniu z poprzednim sezonem.
Tylko w ciągu ostatnich trzech lat wzrost przetwórstwa soi szacuje się na 55 mln ton, głównie za sprawą Chin, USA, Argentyny i Brazylii. W USA wolumen przetwórstwa soi w tym sezonie ma przekroczyć 71 mln t, co stanowiłoby nowy rekord po słabszym poprzednim sezonie (66,5 mln t). Także w Brazylii przetwórstwo soi może osiągnąć nowy rekord wynoszący 61,4 mln t. Wzrost przetwórstwa soi odnotowany ma być również w Pakistanie, Turcji, Rosji, Ukrainie, Paragwaju i Egipcie.
Rzepak mocno potaniał
Rzepak będący kluczowym surowcem do produkcji biopaliw w UE w ostatnich dniach pociągnął za ropą naftową i mocno potaniał. Import nasion rzepaku jest wciąż zbyt niski bo do 5.04.26 r. zdołało wjechać, bądź przypłynąć tylko 3,6 mln t, podczas gdy nawet dwa lata temu (bo zostawmy na boku rekordowy sezon 2024/25) było to prawie o milion więcej.
W środę na wieść o porozumieniu dotyczącym zawieszenia broni w irańsko-amerykańsko-izraelskiej wojnie sporo potaniał na giełdzie MATIF spadając poniżej 500 euro. To jeszcze raz podkreśliło bezpośredni związek cen rzepaku rynkiem paliwowym, gdyż ceny ropy naftowej właśnie spadły poniżej granicy 100 USD/baryłkę.
Co prawda w czwartek (9.04.26 r.) w trakcie dnia MATIF pracował na lekkim plusie, ale na koniec dnia majowe kontrakty na rzepak utrzymały kurs ustalony już w środę wynoszący 497 €/t, co oznacza spadek notowań o 8 euro w stosunku do poprzedniego tygodnia.
Krajowe firmy handlowe obniżyły swoje ceny, więc cena średnia spada o 15 zł/t i wynosi aktualnie 2117 zł/t. Proponowane oferty nadal zawierają się jednak w korytarzu 2030–2200 zł/t. Przetwórcy ceny obniżyli, bo i kurs rzepaku słabszy, i złotówka się umocniła do 4,25 zł/€. Jak informują rzepakowcy obecnie rynek jest w kompletnym zastoju.
Ceny rzepaku w zakładach tłuszczowych:
- Bunge Kruszwica – 2225 zł/t (PL bd) i 2160 zł/t (D) (kwiecień)
Brzeg – 2210 zł /t (PL bd) i 2125 zł/t (D) (kwiecień)
- ADM Szamotuły – 2220 zł/t (PL bd) i 2170 zł/t (D) (czerwiec)
Czernin – 2215 zł/t (PL bd) i 2165 zł/t (D) (maj)
- Komagra Tychy – 2250 zł/t (PL bd) i 2200 zł/t (D) (kwiecień)
Kosów Lacki – 2200 zł/t (PL bd) i 2150 zł/t (D) (kwiecień)
- Best Oil Lasocice – 2120 zł/t (PL bd) (kwiecień)
- Agrolok Osiek – 2205 zł/t (PL bd) i 2135 zł/t (D) (kwiecień)
- Viterra Polska Bodaczów (LDC) – 2193 zł/t (PL bd) i 2109 zł/t (D) (czerwiec/15 lipiec)
- Bielmar – 2180 zł/t (PL) i 2100 zł/t (D) (kwiecień)
Uwaga!
Publikowane powyżej ceny należy traktować jako aktualne 9.04.26 r. na godz. 14.30.
Juliusz Urban
