Projekt zmian w Kodeksie karnym: minimalna grzywna wzrośnie z 100 do 1000 zł
Projekt przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości przewiduje zmianę art. 33 § 3 Kodeksu karnego. Zgodnie z propozycją minimalna stawka dzienna grzywny wzrośnie z 10 do 100 zł, natomiast maksymalna z 2 tys. do 20 tys. zł. Nie zmieni się natomiast liczba stawek dziennych, które może wymierzyć sąd. Nadal będzie ich co do zasady od 10 do 540.
W praktyce oznacza to, że najniższa możliwa grzywna za przestępstwo wzrośnie z obecnych 100 zł do 1000 zł. – Należy mieć na uwadze również przepis art. 33 § 1a k.k., który wprowadza modyfikacje dolnej granicy liczby stawek. Zgodnie z tym przepisem: „Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, a przestępstwo jest zagrożone zarówno grzywną, jak i karą pozbawienia wolności, grzywnę wymierza się w wysokości nie niższej od:
- 50 stawek – w przypadku czynu zagrożonego karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą roku;
- 100 stawek – w przypadku czynu zagrożonego karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 2 lat;
- 150 stawek – w przypadku czynu zagrożonego karą pozbawienia wolności przekraczającą 2 lata.”.
Przy zastosowaniu powyżej wskazanych dolnych wysokości liczby stawek, minimalna grzywna po zmianie granic stawki dziennej grzywny będzie odpowiednio wynosić: – 5 000 zł, – 10 000 zł, – 15 000 zł – czytamy w opisie projektowanych zmian.
Projekt zmian w Kodeksie karnym: co to oznacza dla rolników?
Zmiana obejmie wszystkich sprawców przestępstw, wobec których sąd orzeka karę grzywny w systemie stawek dziennych. Dotyczy to także rolników. Nie oznacza to nowych obowiązków dla gospodarstw ani nowych przepisów dotyczących produkcji rolnej. Zmienia się jednak wysokość kar finansowych, które mogą zostać orzeczone przez sąd.
Szczególne znaczenie może to mieć dla osób prowadzących ciągniki rolnicze i inne pojazdy mechaniczne.
Wyższe kary także za jazdę ciągnikiem po alkoholu
Komenda Główna Policji nie prowadzi odrębnych statystyk dotyczących nietrzeźwych kierowców ciągników rolniczych. Wiadomo jednak, że w 2025 r. funkcjonariusze ujawnili ponad 92,5 tys. kierujących pod działaniem alkoholu, a wśród nich regularnie znajdują się również osoby prowadzące ciągniki rolnicze.
Policyjne komunikaty informują o zatrzymaniach kierowców traktorów prowadzących pod wpływem alkoholu: kierowca ciągnika z blisko 3 promilami alkoholu, kierowca ciągnika z 0,67 promila alkoholu, kierowca ciągnika z ponad 2 promilami alkoholu i bez ważnych dokumentów pojazdu – to tylko niektóre z ujawnionych nadużyć. Takie przypadki odnotowywane są w różnych częściach kraju, co wskazuje, że problem nie ma charakteru lokalnego. Aby sprawdzić jego rzeczywistą skalę, zwróciliśmy się o dane do Komendy Głównej Policji.
Przeczytaj także: Policja ruszyła z kontrolami ciągników i kombajnów. To sprawdzą policjanci
Wspomniany projekt może mieć praktyczne znaczenie dla rolników prowadzących ciągniki rolnicze. Jeżeli kierowca ciągnika zostanie zatrzymany w stanie nietrzeźwości, odpowiada za przestępstwo z Kodeksu karnego. W takim przypadku sąd może wymierzyć karę grzywny.
Po wejściu w życie nowych przepisów minimalna grzywna orzekana w systemie stawek dziennych będzie wynosiła już 1000 zł, a w wielu przypadkach może być znacznie wyższa. Ostateczna wysokość kary zależy bowiem od liczby stawek oraz wysokości jednej stawki ustalonej przez sąd.
Projekt zmian w Kodeksie karnym: sąd nadal będzie oceniał sytuację majątkową
Projekt nie wprowadza sztywnych grzywien dla wszystkich. Sąd nadal będzie ustalał wysokość jednej stawki dziennej, biorąc pod uwagę:
- dochody sprawcy,
- jego sytuację rodzinną,
- warunki osobiste,
- posiadany majątek,
- możliwości zarobkowe.
Zmianie ulegają jedynie ustawowe granice, w których sąd może ustalić wysokość stawki.
Projekt zmian w Kodeksie karnym: dlaczego rząd chce podnieść grzywny?
Ministerstwo Sprawiedliwości argumentuje, że obecne stawki obowiązują od 1997 roku i przez niemal trzy dekady nie były zmieniane. W uzasadnieniu projektu wskazano, że w momencie uchwalania Kodeksu karnego płaca minimalna wynosiła 406 zł, podczas gdy od 1 stycznia 2026 r. jest to już 4806 zł. Zdaniem autorów projektu obecne grzywny są często zbyt niskie, aby spełniały funkcję kary za przestępstwa.
Projekt zmian w Kodeksie karnym: kiedy zmiany mogą wejść w życie?
Projekt zakłada, że nowe przepisy zaczną obowiązywać po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy. Na razie jest to jednak propozycja, która musi przejść cały proces legislacyjny. Jeżeli zostanie uchwalona w obecnym kształcie, rolnicy – podobnie jak wszyscy inni kierowcy i obywatele – muszą liczyć się z tym, że za przestępstwa zagrożone grzywną sądy będą mogły wymierzać znacznie wyższe kary finansowe niż obecnie.
Źródło: Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny
fot. Katarzyna Sierszeńska
