Z profesorem Bartłomiejem Gliną, prelegentem sesji żywa i zdrowa gleba rozmawiamy na polu o chorobach gleby i badaniach diagnostycznych. Jest prosty test, który każdy może wykonać domowym sposobem. Wystarczy tylko10-procentowy kwas solny (d kupienia w Internecie) i zakraplacz. Wysłuchaj wywiadu poniżej.
Co oznacza burzenie gleby?
Jeśli gleba zawiera węglany, to po kontakcie z 10-procentowym kwasem solnym może pojawić się piana i wydzielanie pęcherzyków gazu. Im reakcja jest intensywniejsza i dłużej trwa, tym więcej może być w próbce związków węglanowych.
Taki test pozwala wstępnie stwierdzić ich obecność i orientacyjnie ocenić siłę reakcji. Nie daje jednak dokładnego wyniku procentowej zawartości węglanu wapnia. Do precyzyjnego oznaczenia potrzebne są metody laboratoryjne, na przykład metoda Scheiblera.
Dlaczego warto sprawdzić glebę głębiej?
Węglany nie zawsze znajdują się tylko w warstwie powierzchniowej. W niektórych glebach mogą występować głębiej, na przykład w głębiej zalegających poziomach gliniastych. Warto więc pobrać próbkę także z głębszej warstwy, zwłaszcza jeśli planujemy wapnowanie i nie znamy składu w profilu gleby.
O obecności węglanów mogą świadczyć również białe żyłki, naloty lub tzw. osypka na powierzchni agregatów glebowych. To wskazówka, którą można sprawdzić prostym testem kwasowym, ale nie należy traktować jej jako pełnej diagnozy. Jak przeprowadzić ten test przeczytasz w artykule Szybki test zawartości wapnia w glebie bez udziału laboratorium.
Jakie inne badania gleby warto wykonać?
Dobór analiz zależy od tego, jaki problem chcemy rozpoznać. Podstawowe badanie może obejmować pH oraz zawartość przyswajalnego fosforu, potasu i magnezu. Wyniki pomagają ocenić odczyn gleby i jej zasobność w te składniki.
W zależności od potrzeb można zlecić także:
- analizę Mehlich-3 – pozwala oznaczyć makro- i mikroskładniki, w tym między innymi siarkę i wapń.
- oznaczenie kationów wymiennych i kwasowości hydrolitycznej – rozszerzoną analizę, która może pomóc wyjaśnić rozbieżności między wynikami lub problemy z oceną dostępności składników, na przykład potasu.
- oznaczenie węgla organicznego – umożliwia ocenę zawartości materii organicznej, ważnej między innymi dla trwałości struktury gleby.
- laboratoryjne oznaczenie węglanów – pozwala dokładniej określić ich zawartość niż test terenowy z kwasem.
- Pomocna jest również ocena fizyczna gleby w polu. Można przyjrzeć się strukturze agregatów, sprawdzić, czy łatwo się rozpadają, oraz obserwować oznaki nadmiernego zagęszczenia lub rozpylenia. Taka obserwacja nie zastępuje badań chemicznych, ale dostarcza dodatkowych informacji o stanie gleby.
Test w terenie to wskazówka, nie zalecenie nawozowe
Wynik próby z kwasem nie powinien samodzielnie przesądzać o dawce ani potrzebie wapnowania. Odczyn i zasobność gleby najlepiej oceniać na podstawie badań laboratoryjnych oraz w odniesieniu do jej rodzaju i właściwości. Nadmierne podniesienie pH może utrudnić dostępność niektórych składników pokarmowych, a przywrócenie właściwego odczynu bywa trudne.
Przy pracy z kwasem solnym należy zachować ostrożność i stosować środki ochrony. Jeśli nie ma się doświadczenia w pracy z kwasami, bezpieczniej zlecić ocenę próbki laboratorium.
Zapraszamy na Forum i Sesję "Żywa i zdrowa gleba"
O diagnostyce gleby, interpretacji wyników i praktycznych sposobach dbania o jej zdrowie będzie można porozmawiać podczas Forum Rolników jako Biznesu, w ramach Sesji "Żywa i zdrowa gleba". Spotkanie odbędzie się w środę, 25 listopada. Zapraszamy do udziału w wystąpieniu i dyskusji.
tcz

