Co dziś w rolnictwie się opłaca? To pytanie pada coraz częściej niezależnie od sektora. Produkcja mleka, świń, kukurydzy czy buraków – w każdej z tych gałęzi produkcji rolniczej trzeba patrzeć szerzej niż tylko na cenę sprzedaży i wysokość plonu czy wydajność zwierząt. Kluczowe jest uwzględnienie wszystkich kosztów, wartości produktów ubocznych, dopłat, nakładów pracy, amortyzacji i kosztu finansowania inwestycji. Szczególnie ważne jest też liczenie wyniku na jednostkę produkcji: hektar, litr mleka, prosię lub kilogram przyrostu. Jak to zrobić? Dowiecie się na naszym Forum.
Tegoroczne Forum odbędzie się pod hasłem „Rolnictwo filarem bezpieczeństwa Polski i Europy – gwarancja żywności, stabilność dostaw i produkcja zielonej energii”. W centrum dyskusji znajdą się przyszłość polskiego rolnictwa, opłacalność produkcji, konkurencyjność gospodarstw oraz ich odporność na kryzysy gospodarcze, klimatyczne i geopolityczne.
Program wydarzenia obejmuje siedem sesji tematycznych: Uprawa – Hodowla, Uprawa – Ochrona, Agrotechnika – Uproszczenia, Żywa i Zdrowa Gleba, Mleko, Świnie oraz Kobiety w Agrobiznesie. Uczestnicy będą mogli porozmawiać o praktycznych rozwiązaniach technologicznych, ekonomice produkcji, zarządzaniu gospodarstwem i możliwościach poprawy jego konkurencyjności.
Dylematy opłacalności produkcji rolnej
Jesienią mocno wybrzmiewa kwestia zysku z produkcji buraków cukrowych. Dziś notuje się spadek cen kontraktowych mimo rosnących kosztów produkcji. To rodzi coraz trudniejszą ocenę rentowności uprawy.
W kolejnym sezonie koszty uprawy mogą wynosić około 8–8,5 tys. zł/ha. Przy cenie 30 euro/t, przeliczonej na około 131 zł/t, plantator musi zebrać niemal 65 ton buraków z hektara, aby pokryć te koszty. Przy plonie 75 t/ha nadwyżka wynosiłaby około 10 ton, czyli w przybliżeniu 1300 zł/ha.
Istotne jest także to, że koszty nie są jednakowe dla wszystkich plantatorów. Zależą od technologii uprawy, terminów zakupów nawozów i środków ochrony roślin, cen usług oraz uzyskiwanego plonu. W artykule zwrócono również uwagę na znaczenie buraków w płodozmianie – ich wartość nie zawsze jest widoczna w prostym rachunku przychodu z hektara.
W produkcji mleka szczególnie ważne jest żywienie. Według dr inż. Elżbiety Sowuli-Skrzyńskiej, która poprowadzi wykład otwierający w ramach sesji Mleko, może ono stanowić około 60%, a w niektórych gospodarstwach nawet 80% kosztów produkcji mleka. Nie oznacza to jednak, że oszczędności mające na celu poprawę wyniku finansowego powinny polegać na prostym ograniczaniu dawki. Trzeba analizować jej skład, jakość pasz, pobranie suchej masy i wpływ żywienia na zdrowotność oraz wydajność stada. Ważnym narzędziem jest wskaźnik IOFC (Income Over Feed Cost), czyli przychód ze sprzedaży mleka pomniejszony o koszty paszy. Pozwala ocenić, ile pieniędzy pozostaje po pokryciu jednego z największych składników kosztów.
W produkcji świń szczególnego znaczenia nabiera dokładne rozliczanie każdego etapu cyklu produkcyjnego. Topagrar.pl opisuje gospodarstwa, które decyzje dotyczące żywienia, modelu współpracy, inwestycji i sprzedaży poprzedzają analizą ekonomiczną. Szczególnie istotne jest rozróżnienie między wynikiem produkcyjnym a finansowym. Większa liczba prosiąt od lochy nie musi oznaczać większego zysku – dodatkowe zwierzęta wymagają paszy, pracy, opieki weterynaryjnej i nakładów na remont stada.
Tu ważny jest również sposób liczenia kosztów żywienia. Najtańsza mieszanka nie zawsze oznacza najniższy koszt produkcji. Trzeba analizować zużycie paszy na kilogram przyrostu, tempo wzrostu i zdrowotność zwierząt. Ciekawym przykładem jest gospodarstwo Sebastiana Derendarza, który również będzie uczestnikiem Forum w sesji Świnie. W przedstawionej kalkulacji różnica między kosztem prosięcia liczonym bez amortyzacji i kredytu a pełniejszym rachunkiem sięgała nawet 70 zł na sztuce. Przy produkcji około 13 tys. prosiąt rocznie oznacza to różnicę rzędu 900 tys. zł.
Rolnictwo fundamentem bezpieczeństwa
Ważnym punktem XI Forum będzie sesja główna poświęcona roli rolnictwa w bezpieczeństwie Polski i Europy. O wizji rozwoju krajowego sektora rolno-spożywczego oraz stabilnych dochodach gospodarstw będzie mówił m.in. Stefan Krajewski, minister rolnictwa i rozwoju wsi. Zaplanowano również wystąpienia przedstawicieli biznesu i debatę o przyszłości polskiej wsi.
Forum to nie tylko okazja do zdobycia wiedzy, ale także miejsce wymiany doświadczeń, spotkań z ekspertami i rozmów o problemach, które bezpośrednio wpływają na codzienność gospodarstw. Bo choć rolnictwo jest jednym z filarów bezpieczeństwa kraju, dla samych rolników kluczowe pozostaje pytanie: ile naprawdę zostaje z produkcji po odliczeniu wszystkich kosztów?
Spotkajmy się 25 listopada w Poznaniu! Szczegółowy program, informacje o biletach i rejestracji dostępne są na stronie: https://forum.topagrar.pl.
